Interpelacja w sprawie przepisów ograniczających możliwość zbywania ziemi rolnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9262
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przepisów ograniczających możliwość zbywania ziemi rolnej
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 14-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w poprzedniej kadencji Sejmu RP wprowadzono przepisy, zgodnie z którymi osoba fizyczna nabywająca nieruchomość rolną zobowiązana jest do osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. W tym czasie zakazane jest zbywanie, wydzierżawianie czy też wnoszenie takiej nieruchomości jako wkładu do spółki. Celem tych regulacji miała być ochrona polskiej ziemi przed spekulacją oraz wspieranie gospodarstw rodzinnych.
Jednakże w praktyce przepisy te budzą szereg trudności, szczególnie w sytuacjach losowych, takich jak zmiana sytuacji życiowej, zdrowotnej lub finansowej rolnika. Ograniczenie swobody dysponowania własnością może również wpływać hamująco na rozwój gospodarstw i obrót ziemią rolną.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie jest stanowisko obecnego kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wobec przepisów zakazujących zbywania ziemi rolnej przez okres 5 lat od nabycia?
Czy resort planuje złagodzenie tych regulacji np. poprzez wprowadzenie wyjątków od zakazu zbycia ziemi w uzasadnionych przypadkach?
Czy prowadzone są prace legislacyjne lub analizy w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Dorota Marek
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3941 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 maja 2025 r.
znak sprawy: DNI.sp.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 9262 posłanki Doroty Marek w sprawie przepisów
ograniczających możliwość zbywania ziemi rolnej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9262, poniżej przedstawiam odpowiedzi na poszczególne
pytania Pani Poseł.
Pytanie 1. Jakie jest stanowisko obecnego kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi wobec przepisów zakazujących zbywania ziemi rolnej przez okres 5 lat
od nabycia ?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nabywca nieruchomości rolnej nie może jej
zbyć przez 5 lat od nabycia (dotyczy to również wydzielonej części takiej
nieruchomości), (1).
Ograniczenie to, zgodnie z przyjętym założeniem, powinno zniechęcić do nabywania
nieruchomości rolnych w celach innych niż produkcja żywności (np. w celu
późniejszej sprzedaży gruntu za wyższą cenę).
Przeciwdziałanie nabywaniu nieruchomości w celach innych niż rolne, wpisuje się nie
tylko w pierwotne (por. art. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z 11 kwietnia
2003 r. (Dz.U. Nr 64, poz. 592)), ale też obecne (por. art. 1 ustawy o kształtowaniu
ustroju rolnego z 11 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 423)) cele ustawy o
kształtowaniu ustroju rolnego. Stanowi też realizację konstytucyjnego obowiązku
wspierania gospodarstw rodzinnych (por. art. 23 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej).
Z tych względów pożądane jest, aby obecnie istniejące ograniczenie pozostawić.
-- 1 of 3 --
2
Odnosząc się do kwestii problematyczności tego ograniczenia dla osób, które
znalazły się w trudnej sytuacji życiowej - to informuję, że mogą one wystąpić do
Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o zgodę na
wcześniejsze zbycie nieruchomości rolnej, powołując się na swój ważny interes (2).
Trudna sytuacja życiowa, która implikuje konieczność zbycia gruntu przed upływem
5 lat od dnia jego nabycia, jest niewątpliwie okolicznością mającą znaczenie dla
podejmowanych przez KOWR decyzji. Każda z takich sytuacji jest przy tym badana
indywidualnie, co pozwala zachować równowagę między konstytucyjnymi
wartościami, które w równym stopniu podlegają ochronie.
Pytanie 2. Czy resort planuje złagodzenie tych regulacji, np. poprzez wprowadzenie
wyjątków od zakazu zbycia ziemi w uzasadnionych przypadkach ?
Wyjątki od czasowego ograniczenia w zbyciu nabytej nieruchomości rolnej już są
przewidziane w u.k.u.r. (3) - jest ich aż 24.
Niezależnie od tego – jak już wspomniałem wyżej – w uzasadnionych przypadkach,
Dyrektor Generalny KOWR może wyrazić zgodę na wcześniejsze zbycie
nieruchomości rolnej.
Pytanie 3. Czy prowadzone są prace legislacyjne lub analizy w tym zakresie ?
Obecnie w Ministerstwie nie są prowadzone prace legislacyjne w tym zakresie, ale są
prowadzone analizy dotyczące kierunków i celowości zmian art. 2b u.k.u.r. Trzeba też
podkreślić, że w 2019 r. przepis ten został znacząco zliberalizowany, poprzez
skrócenie okresu zakazu zbywania z 10 do 5 lat.
Dodatkowo, większość wnioskodawców uzyskuje zgody na zbycie nieruchomości
przed upływem 5 lat. Przykładowo, ze sprawozdań z działalności KOWR za 2023 r. i
2024 r. wynika, że w 2023 r. spośród 4 342 wniosków o wyrażenie zgody na
wcześniejsze zbycie bądź oddanie w posiadanie innym podmiotom nieruchomości
rolnej - DG KOWR tylko 598 załatwił odmownie. Natomiast w 2024 r., spośród
3 903 takich wniosków - DG KOWR odmownie załatwił tylko 233 sprawy (źródło:
dane KOWR).
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 3 --
3
Podstawy prawne:
1) art. 2b ust. 2 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2024 r. poz.
423), dalej u.k.u.r.
2) art. 2b ust. 3 u.k.u.r.
3) art. 2b ust. 4 u.k.u.r.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --