Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 09 maja 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.11.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 9260 w sprawie doświadczeń ze zwalczania pryszczycy w
innych państwach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9260 Pani Anny Gembickiej i Pana Jarosława Sachajki
Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie doświadczeń
ze zwalczania pryszczycy w innych państwach uprzejmie informuję, co następuje.
Ad „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje sytuację związaną z
występowaniem pryszczycy w krajach sąsiednich, takich jak Węgry i Słowacja, oraz w
innych państwach europejskich? Jakie wnioski płyną z tych obserwacji dla Polski?”
Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek informowania o
ogniskach chorób zakaźnych zwierząt wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym
Komisji (UE) 2018/1882 (1), w tym o ogniskach pryszczycy, Komisji Europejskiej za
pośrednictwem systemu ADIS (Animal Disease Information System) oraz Światowej
Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH) - poprzez system WAHIS.
Ponadto, organ właściwy do dokonywania analiz i ocen sytuacji epizootycznej, tj.
Główny Lekarz Weterynarii, pozostaje w stałym kontakcie z organami Unii Europejskiej
(UE) oraz właściwymi organami państw członkowskich UE, gdzie wystąpiła pryszczyca.

-- 1 of 7 --

Oprócz comiesięcznych spotkań Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Produktów i
Pasz (SCoPAFF), na których omawiana jest m.in. sytuacja związana z pryszczycą,
organizowane są ad hoc dodatkowe nadzwyczajne spotkania Komitetu poświęcone
wyłącznie sytuacji związanej z ogniskami pryszczycy na Słowacji i Węgrzech (8 spotkań
od stycznia 2025 r.). Dodatkowo, służby weterynaryjne Słowacji i Węgier przesyłają
cyklicznie pisemne informacje dotyczące sytuacji epizootycznej.
Podstawowym wnioskiem płynącym z działań prowadzonych w państwach, gdzie
wystąpiła pryszczyca oraz w państwach z nimi sąsiadujących jest potrzeba
przestrzegania jak najwyższych standardów bioasekuracji przez wszystkie podmioty
mające związek z produkcją zwierzęcą, tak aby zminimalizować ryzyko zawleczenia
choroby.
Ad „Czy resort rozpatruje hipotezę, że ogniska pryszczycy mogą mieć charakter
celowego działania, np. w formie ataku biologicznego, jak zasugerowały władze
węgierskie? Czy podejmowane są jakiekolwiek kroki w celu weryfikacji takich teorii?
Czy Ministerstwo utrzymuje kontakty z instytucjami zajmującymi się zwalczaniem
pryszczycy w krajach UE, w których pryszczyca wystąpiła? Jakie są kluczowe
informacje i wnioski, które przekazują te instytucje?”
Dochodzenie epizootyczne jest prowadzone przez służby weterynaryjne państwa, w
którym wystąpiła choroba. Dodatkowo, Komisja Europejska wysłała grupy ekspertów
(EUVET) w celu oceny prowadzenia dochodzenia epizootycznego w Niemczech, na
Węgrzech oraz na Słowacji. Dotychczas nie ustalono bezsprzecznie w żadnym z tych
państw, w których wystąpiła pryszczyca, źródła tej choroby. Nie ma też dowodów na
celowe działanie człowieka.
Ad „Jakie działania prewencyjne i ochronne planuje Ministerstwo w celu
zabezpieczenia polskiego sektora hodowlanego przed potencjalnym
rozprzestrzenieniem się pryszczycy, w szczególności w kontekście możliwego
nienaturalnego źródła choroby?”

-- 2 of 7 --

Polska pozostaje państwem wolnym od pryszczycy1. W Polsce uruchomiono sztab
kryzysowy, który ma na celu koordynację działań prewencyjnych oraz monitorowanie
sytuacji na granicach. Polskie służby weterynaryjne pozostają w stanie stałej gotowości.
Kwestia pryszczycy jest też przedmiotem spotkań w Rządowym Centrum
Bezpieczeństwa, gdzie koordynowane są sprawy międzyresortowe.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi systematycznie nadzoruje i monitoruje poziom
zaangażowania i gotowości służb zaangażowanych w prewencję pryszczycy i
wprowadzanie dodatkowych środków ostrożności, takich jak:
 kontrola transportu zwierząt,
 kanalizacja ruchu pojazdów przewożących zwierzęta wrażliwe na pryszczycę i
powiązane z nimi towary,
 wzmocnione kontrole weterynaryjne oraz
 edukacja hodowców i konsumentów.
Działania te mają na celu minimalizowanie ryzyka przeniesienia choroby do Polski oraz
szybką identyfikację potencjalnych ognisk choroby. Współpraca z sąsiednimi
państwami oraz szybka reakcja służb weterynaryjnych to kluczowe elementy strategii w
walce z pryszczycą i ochronie krajowego sektora rolnego.
Na wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Ministerstwem
Infrastruktury, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Głównym
Inspektorem Transportu Drogowego (ITD), Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i
Autostrad oraz wojewodami: podkarpackim, małopolskim, śląskim, opolskim i
dolnośląskim na południu i zachodzie Polski wypracowano i formalnie wdrożono
czasowe ograniczenia ruchu towarowego samochodów transportujących żywe
zwierzęta parzystokopytne oraz niektóre towary na/lub przez terytorium kraju do
siedmiu przejść granicznych. Wszystkie pojazdy przewożące przez południową i część
zachodniej granicy Polski żywe zwierzęta parzystokopytne i ich materiał biologiczny,
produkty pochodzenia zwierzęcego pozyskane z tych lub od tych zwierząt, produkty
uboczne pochodzenia zwierzęcego, obornik, słomę i siano są dzięki temu kierowane do
siedmiu wyznaczonych przejść granicznych na granicy z Czechami i Słowacją o
następującej lokalizacji:
 województwo podkarpackie – przejście graniczne Barwinek,
 województwo małopolskie – przejście graniczne Chyżne,
1 Stan na 8 maja 2025 r.

-- 3 of 7 --

 województwo śląskie – przejście graniczne Cieszyn-Boguszowice, autostrada A1
– Gorzyczki (granica polsko-czeska) oraz przejście graniczne Zwardoń (granica
polsko-słowacka),
 województwo opolskie – przejście graniczne Trzebina,
 województwo dolnośląskie – przejście graniczne Kudowa Słone.
W związku z kanalizacją ruchu drogowego wszystkie przejścia graniczne zostały
oznakowane specjalnymi znakami drogowymi informującymi o zakazie wjazdu i
kierującymi samochody na wyznaczone przejścia w celu poddania ich kontroli i
dezynfekcji. Miejsca na granicy, gdzie taki ruch jest zabroniony są patrolowane (Policja,
Krajowa Administracja Skarbowa, Straż Graniczna). Na ww. siedmiu przejściach
zainstalowano bramki dezynfekcyjne i maty a kontrole są realizowane w trybie 24-
godzinnym. Regularne kontrole w systemie 24 - godzinnym prowadzone są także
w województwie zachodniopomorskim. Działania prowadzone przez polskie służby
weterynaryjne, w tym kontrole na granicach, wykonywane są we współpracy z innymi
instytucjami (Policją, Strażą Graniczną, Inspekcją Transportu Drogowego, Krajową
Administracją Skarbową i Strażą Pożarną).
Wzmocnione działania kontrolne będą utrzymywane a ich intensywność zależy od
rozwoju sytuacji epidemiologicznej w kontekście pryszczycy.
Należy przy tym zaznaczyć, że w ramach prewencji organy Inspekcji Weterynaryjnej
dokonały przeglądu i aktualizacji planów gotowości na szczeblu powiatowym,
wojewódzkim i centralnym. Dokonano także inwentaryzacji i uzupełniania magazynów
epizootycznych pozostających w zasobach Inspekcji Weterynaryjnej. Dodatkowo, w
związku z zagrożeniem pryszczycą budżet Inspekcji Weterynaryjnej został uzupełniony
o 272 mln zł.
Od samego początku pojawienia się choroby na terytorium UE wdrożono działania
informacyjno - komunikacyjne dotyczące zagrożenia pryszczycą, którymi objęci są
hodowcy świń i przeżuwaczy, przemysł mięsny oraz lekarze weterynarii wolnej praktyki
w Polsce oraz inne docelowe grupy zawodowe, w tym służby patrolujące przewozy
zwierząt na okoliczność kontroli dokumentacji towarzyszącej przesyłkom. Ulotki,
plakaty, tablice informacyjne, infografiki i inne materiały na temat pryszczycy są
zamieszczane w Internecie, mediach społecznościowych oraz kolportowane drogą
tradycyjną. W kampanię zostały włączone GIW, GIJHARS, KRUS, ARiMR, KOWR, CDR i

-- 4 of 7 --

ODR-y oraz Izby Rolnicze. W ramach dotychczasowej akcji informacyjno-edukacyjnej
rozdystrybuowano do wszystkich województw 350 tysięcy ulotek, 21 tysięcy plakatów
oraz 30 tysięcy sztuk Praktycznego przewodnika bioasekuracji dla gospodarstw
utrzymujących parzystokopytne zwierzęta gospodarskie.
Pełny dostęp do najważniejszych (rzetelnych i sprawdzonych) informacji nt. pryszczycy
możliwy jest poprzez specjalnie utworzoną stronę MRIRW
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pryszczyca.
Serwis zawiera najważniejsze informacje i komunikaty Zespołu Zarządzania
Kryzysowego MRiRW, odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania oraz najbardziej
jaskrawe przykłady dezinformacji pojawiające się w przestrzeni publicznej.
Ad „Czy w ramach współpracy międzynarodowej, w tym z Komisją Europejską oraz
Światową Organizacją Zdrowia Zwierząt (WOAH), podejmowane są działania mające
na celu wyjaśnienie przyczyn pojawienia się pryszczycy w Europie po ponad 50 latach
nieobecności tej choroby w regionie?
Komisja Europejska w ramach pomocy państwo członkowskim UE, m.in. w
dochodzeniach epidemiologicznych, zapewnia udział zespołu doradczego (EUVET). Taki
zespół, złożony z ekspertów weterynaryjnych, sprawdza sytuację na miejscu i
weryfikuje działania podejmowane przez służby weterynaryjne w zakresie zwalczania
choroby, a także w zakresie dochodzenia mającego na celu wykrycie źródła choroby.
Wyniki ustaleń takich dochodzeń są prezentowane i omawiane na forum UE, w tym na
posiedzeniach Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), SCoPAFF oraz grup
roboczych i eksperckich Rady UE i Komisji Europejskiej.
Dodatkowo, Europejskie Laboratorium Referencyjne ds. pryszczycy przeprowadza
badania sekwencjonowania wirusów z ognisk pryszczycy i porównuje z wirusami
aktualnie krążącymi na świecie w celu ustalenia potencjalnego źródła choroby i
pochodzenia choroby. Dzięki takim działaniom udało się ustalić, że szczep wirusa
stwierdzony na Węgrzech nie jest taki sam jak ten stwierdzony w Niemczech.
Szczep wirusa stwierdzony w Niemczech to serotyp O zbliżony do wirusa, który
występował w Turcji i Iranie, natomiast szczep wyizolowany z próbek przesłanych z
Węgier to serotyp O zbliżony do wirusa, który występował w 2017 r. w Pakistanie.
Na tej podstawie, wykluczono, że wirus pryszczycy odnotowany w ognisku w
Niemczech rozprzestrzenił się następnie na terytorium Węgier i Słowacji.

-- 5 of 7 --

Dodatkowo, pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i
Rolnictwa (FAO) działa Europejska Komisja ds. Zwalczania Pryszczycy (EuFMD)
utworzona w 1954 r. Komisja ta stoi na czele walki z pryszczycą w Europie i ściśle
współpracuje z 39 państwami członkowskimi w celu zwiększenia ich gotowości na
wybuchy ognisk pryszczycy. Poza państwami członkowskimi EuFMD rozszerza swój
zasięg na 20 priorytetowych krajów sąsiedztwa europejskiego. EuFMD aktywnie
wspiera i promuje globalną strategię kontroli pryszczycy. Te wspólne wysiłki mają na
celu ustanowienie zrównoważonych programów kontroli i ograniczenie potencjalnego
wpływu choroby na państwa europejskie.
W dniach 6-7 maja 2025 r. odbyło się posiedzenie w ramach Sesji Generalnej ww.
Komisji, gdzie przy udziale Polski dyskutowano m.in. na temat działań prowadzonych
przez Europejskie Laboratorium Referencyjne ds. pryszczycy, handlu zwierzętami
gospodarskimi jako czynnikiem rozprzestrzeniania się przenośnych chorób zwierząt na
duże odległości oraz statusu banków antygenów i szczepionek przeciwko pryszczycy w
Europie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1882 z dnia 3 grudnia 2018 r. w
sprawie stosowania niektórych przepisów dotyczących zapobiegania chorobom
oraz ich zwalczania do kategorii chorób umieszczonych w wykazie oraz
ustanawiające wykaz gatunków i grup gatunków, z którymi wiąże się znaczne
ryzyko rozprzestrzeniania się chorób umieszczonych w tym wykazie (Dz.U. L 308
z 4.12.2018, s. 21);
(2) rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429
w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom
umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020,
str. 64, z późn. zm.);
(3) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające

-- 6 of 7 --

niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz.
Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 7 of 7 --