Interpelacja nr 926
Interpelacja w sprawie dostosowania Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostosowania Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE
Interpelacja nr 926
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie dostosowania Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE
Zgłaszający: Zbigniew Chmielowiec
Data wpływu: 15-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE do polskiego Prawa zamówień publicznych została dokonana w sposób zbyt restrykcyjny. W art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych wprowadzono wymóg, że ponad 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej musi dotyczyć wykonywania zadań powierzonych jej przez zamawiającego kontrolującego, aby zamówienie mogło zostać udzielone. W przeciwieństwie do tego, zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. b dyrektywy 2014/24/UE, zamówienie publiczne udzielone przez instytucję zamawiającą osobie prawa prywatnego lub publicznego nie jest objęte zakresem stosowania dyrektywy, jeżeli ponad 80% działalności kontrolowanej osoby prawnej jest prowadzone w ramach wykonywania zadań powierzonych jej przez instytucję zamawiającą sprawującą kontrolę lub przez inne osoby prawne kontrolowane przez tę instytucję zamawiającą. W związku z tym chciałbym poprosić rząd o podjęcie działań mających na celu dostosowanie polskiego Prawa zamówień publicznych do założeń dyrektywy 2014/24/UE poprzez obniżenie progu wymaganego wskaźnika działalności kontrolowanej osoby prawnej. W przypadku obniżenia wskaźnika z 90% do 80% spółki prawa handlowego będące w 100% własnością gmin będą mogły skorzystać z trybu udzielenia zamówienia tzw. in-house, co otworzyłoby im drogę do realizacji zadań własnych gminy, takich jak odbiór odpadów przy jednoczesnej realizacji zadań na rynku prywatnym, bez uszczerbku dla możliwości wykonywania zadań na rzecz gminy, która powołała spółkę. Warto zwrócić uwagę, że głównym celem powołania spółki prawa handlowego jest zazwyczaj generowanie zysków poprzez prowadzenie działalności gospodarczej. Tymczasem ustawodawca swoim zachowaniem urzeczywistnionym w ustawie Prawo zamówień publicznych ogranicza jeden z głównych celów, dla których powstają spółki prawa handlowego. W obecnej sytuacji fakt powoływania spółek do zadań własnych gminy traci sens, ponieważ niemożność udzielenia zamówienia na odbiór odpadów ze względu na wymóg wskaźnika 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej eliminuje wiele spółek z możliwości realizacji tego zlecenia. Jest to sprzeczne zarówno z intencją dyrektywy, jak i z założeniami polskiego prawa gospodarki komunalnej. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniem:
Czy i kiedy podjęte zostaną działania legislacyjne mające na celu dostosowanie polskiego Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE poprzez obniżenie progu wymaganego wskaźnika działalności kontrolowanej osoby prawnej do 80%? Tylko w ten sposób możliwe będzie rzeczywiste realizowanie zadań własnych gminy przez spółki prywatne kontrolowane przez nią.
Z wyrazami szacunku Zbigniew Chmielowiec
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 926
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie dostosowania Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE
Zgłaszający: Zbigniew Chmielowiec
Data wpływu: 15-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE do polskiego Prawa zamówień publicznych została dokonana w sposób zbyt restrykcyjny. W art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych wprowadzono wymóg, że ponad 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej musi dotyczyć wykonywania zadań powierzonych jej przez zamawiającego kontrolującego, aby zamówienie mogło zostać udzielone. W przeciwieństwie do tego, zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. b dyrektywy 2014/24/UE, zamówienie publiczne udzielone przez instytucję zamawiającą osobie prawa prywatnego lub publicznego nie jest objęte zakresem stosowania dyrektywy, jeżeli ponad 80% działalności kontrolowanej osoby prawnej jest prowadzone w ramach wykonywania zadań powierzonych jej przez instytucję zamawiającą sprawującą kontrolę lub przez inne osoby prawne kontrolowane przez tę instytucję zamawiającą. W związku z tym chciałbym poprosić rząd o podjęcie działań mających na celu dostosowanie polskiego Prawa zamówień publicznych do założeń dyrektywy 2014/24/UE poprzez obniżenie progu wymaganego wskaźnika działalności kontrolowanej osoby prawnej. W przypadku obniżenia wskaźnika z 90% do 80% spółki prawa handlowego będące w 100% własnością gmin będą mogły skorzystać z trybu udzielenia zamówienia tzw. in-house, co otworzyłoby im drogę do realizacji zadań własnych gminy, takich jak odbiór odpadów przy jednoczesnej realizacji zadań na rynku prywatnym, bez uszczerbku dla możliwości wykonywania zadań na rzecz gminy, która powołała spółkę. Warto zwrócić uwagę, że głównym celem powołania spółki prawa handlowego jest zazwyczaj generowanie zysków poprzez prowadzenie działalności gospodarczej. Tymczasem ustawodawca swoim zachowaniem urzeczywistnionym w ustawie Prawo zamówień publicznych ogranicza jeden z głównych celów, dla których powstają spółki prawa handlowego. W obecnej sytuacji fakt powoływania spółek do zadań własnych gminy traci sens, ponieważ niemożność udzielenia zamówienia na odbiór odpadów ze względu na wymóg wskaźnika 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej eliminuje wiele spółek z możliwości realizacji tego zlecenia. Jest to sprzeczne zarówno z intencją dyrektywy, jak i z założeniami polskiego prawa gospodarki komunalnej. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniem:
Czy i kiedy podjęte zostaną działania legislacyjne mające na celu dostosowanie polskiego Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE poprzez obniżenie progu wymaganego wskaźnika działalności kontrolowanej osoby prawnej do 80%? Tylko w ten sposób możliwe będzie rzeczywiste realizowanie zadań własnych gminy przez spółki prywatne kontrolowane przez nią.
Z wyrazami szacunku Zbigniew Chmielowiec
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Krzysztof Hetman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5223 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DDR-VI.054.1.2024
Warszawa, 15 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 926 Pana Posła na Sejm RP Zbigniewa Chmielowca
w sprawie dostosowania Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła na Sejm RP Zbigniewa Chmielowca z dnia
30 stycznia 2024 r. wyjaśniam, co następuje.
Obowiązujące przepisy, w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach, umożliwiają gminom, którym powierzono utrzymanie
czystości i porządku jako obowiązkowe zadanie własne, wybór podmiotu odbierającego
odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w trybie zamówienia in-house.
Skorzystanie z tej możliwości jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych przesłanek
wskazanych w ustawie z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej:
Pzp).
Zamówienia typu in-house, tj. udzielane pomiędzy podmiotami sektora publicznego, zostały
wprowadzone do polskiego porządku prawnego w wyniku implementacji dyrektywy
2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r., uchylającej dyrektywę 2004/18/WE. Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykształcił instytucję zamówień typu in-house,
wyjaśniając, że procedury udzielania zamówień publicznych nie muszą być stosowane do
umów zawieranych pomiędzy jednostkami publicznymi. Zamówienia typu in-house to forma
współpracy między jednostkami zamawiającymi a jednostkami od nich zależnymi.
Wspomniana dyrektywa klasyczna ustanawia zasady uznawania form aktywności instytucji
zamawiających za współpracę publiczno–publiczną oraz wyłącza obowiązek stosowania
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dyrektywy klasycznej w odniesieniu do zamówień typu in-house. Państwa członkowskie
mają swobodę decyzji co do przeniesienia tego wyłączenia na grunt prawa krajowego, co
pozwala na transpozycję zamówień typu in-house z uwzględnieniem lokalnych
uwarunkowań.
Regulacje dotyczące zamówień typu in-house zostały uwzględnione w Pzp, zarówno dla
zamówień o wartości równej lub powyżej progów unijnych (art. 214 ust. 1 pkt 11-14 Pzp),
jak i dla zamówień o wartości poniżej tych progów (art. 305 Pzp). Polski ustawodawca nie
wyłączył całkowicie zamówień typu in-house spod regulacji krajowego prawa zamówień
publicznych, co daje przedsiębiorcom możliwość zakwestionowania ich udzielenia w
formule in-house poprzez zarzut niezgodności z Pzp.
Kształt obecnych regulacji dotyczących zamówień typu in-house stanowi kompromis
wypracowany w toku procesu legislacyjnego dotyczącego Pzp, uwzględniający postulaty
wykonawców i zamawiających. Wykonawcy wyrażali obawę, że zbyt szerokie stosowanie
zamówień typu in-house faktycznie wyłączy np. sektor gospodarowania odpadami z rynku,
mimo iż funkcjonuje na nim wiele firm prywatnych.
Wskazany kompromis w niezmienionej formie funkcjonuje od wejścia w życie ustawy z dnia
22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych
ustaw, czyli od dnia implementacji dyrektywy klasycznej do polskiego porządku prawnego.
Przy okazji prac legislacyjnych nad nową ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo
zamówień publicznych kształt i zakres procedury in-house był przedmiotem ponownych
analiz i konsultacji z wszystkimi interesariuszami. Przyjęte rozwiązanie wypracowano
w związku z rozbieżnymi postulatami obu stron rynku. Zamawiający wnioskowali o
rozszerzenie możliwości stosowania tego narzędzia, z kolei wykonawcy postulowali
rezygnację z tej procedury w polskim systemie. Wynikiem tej dyskusji było pozostawienie
wymogu 90% udziału w rynku na niezmienionym poziomie. Co za tym idzie poziom 90%
udziału, o którym stanowi Pzp funkcjonuje od samego początku (tj. 2016 r.) i ma zapewnić
możliwość funkcjonowania wykonawcom prywatnym. Dokonanie zmian legislacyjnych
obniżających wspomniany próg stanowiłoby naruszenie tego kompromisu i w pewnym
zakresie wpływałoby na możliwość funkcjonowania prywatnych firm, nierzadko z sektora
MŚP.
Należy wskazać, że jedną z kluczowych zasad funkcjonowania systemu zamówień
publicznych jest ochrona konkurencji oraz równe traktowanie przedsiębiorców. Konieczne
zatem jest takie uregulowanie kwestii in-house, aby nie zaburzyć możliwości funkcjonowania
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
firm prywatnych oraz spółek komunalnych w branży gospodarowania odpadami.
Korzystanie z zamówień in-house powinno stanowić formę uzupełniającą udzielenia
zamówień, realizowaną w wyważony sposób. Tym samym informuję, że obecnie nie są
planowane działania w zaproponowanym przez Pana Posła kierunku zmniejszenia poziomu
udziału z 90% na 80%, natomiast prowadzane będą dalsze analizy związane z pojawiającymi
się postulatami zmian w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
-- 3 of 3 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DDR-VI.054.1.2024
Warszawa, 15 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 926 Pana Posła na Sejm RP Zbigniewa Chmielowca
w sprawie dostosowania Prawa zamówień publicznych do dyrektywy 2014/24/UE
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła na Sejm RP Zbigniewa Chmielowca z dnia
30 stycznia 2024 r. wyjaśniam, co następuje.
Obowiązujące przepisy, w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach, umożliwiają gminom, którym powierzono utrzymanie
czystości i porządku jako obowiązkowe zadanie własne, wybór podmiotu odbierającego
odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w trybie zamówienia in-house.
Skorzystanie z tej możliwości jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych przesłanek
wskazanych w ustawie z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej:
Pzp).
Zamówienia typu in-house, tj. udzielane pomiędzy podmiotami sektora publicznego, zostały
wprowadzone do polskiego porządku prawnego w wyniku implementacji dyrektywy
2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r., uchylającej dyrektywę 2004/18/WE. Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykształcił instytucję zamówień typu in-house,
wyjaśniając, że procedury udzielania zamówień publicznych nie muszą być stosowane do
umów zawieranych pomiędzy jednostkami publicznymi. Zamówienia typu in-house to forma
współpracy między jednostkami zamawiającymi a jednostkami od nich zależnymi.
Wspomniana dyrektywa klasyczna ustanawia zasady uznawania form aktywności instytucji
zamawiających za współpracę publiczno–publiczną oraz wyłącza obowiązek stosowania
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dyrektywy klasycznej w odniesieniu do zamówień typu in-house. Państwa członkowskie
mają swobodę decyzji co do przeniesienia tego wyłączenia na grunt prawa krajowego, co
pozwala na transpozycję zamówień typu in-house z uwzględnieniem lokalnych
uwarunkowań.
Regulacje dotyczące zamówień typu in-house zostały uwzględnione w Pzp, zarówno dla
zamówień o wartości równej lub powyżej progów unijnych (art. 214 ust. 1 pkt 11-14 Pzp),
jak i dla zamówień o wartości poniżej tych progów (art. 305 Pzp). Polski ustawodawca nie
wyłączył całkowicie zamówień typu in-house spod regulacji krajowego prawa zamówień
publicznych, co daje przedsiębiorcom możliwość zakwestionowania ich udzielenia w
formule in-house poprzez zarzut niezgodności z Pzp.
Kształt obecnych regulacji dotyczących zamówień typu in-house stanowi kompromis
wypracowany w toku procesu legislacyjnego dotyczącego Pzp, uwzględniający postulaty
wykonawców i zamawiających. Wykonawcy wyrażali obawę, że zbyt szerokie stosowanie
zamówień typu in-house faktycznie wyłączy np. sektor gospodarowania odpadami z rynku,
mimo iż funkcjonuje na nim wiele firm prywatnych.
Wskazany kompromis w niezmienionej formie funkcjonuje od wejścia w życie ustawy z dnia
22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych
ustaw, czyli od dnia implementacji dyrektywy klasycznej do polskiego porządku prawnego.
Przy okazji prac legislacyjnych nad nową ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo
zamówień publicznych kształt i zakres procedury in-house był przedmiotem ponownych
analiz i konsultacji z wszystkimi interesariuszami. Przyjęte rozwiązanie wypracowano
w związku z rozbieżnymi postulatami obu stron rynku. Zamawiający wnioskowali o
rozszerzenie możliwości stosowania tego narzędzia, z kolei wykonawcy postulowali
rezygnację z tej procedury w polskim systemie. Wynikiem tej dyskusji było pozostawienie
wymogu 90% udziału w rynku na niezmienionym poziomie. Co za tym idzie poziom 90%
udziału, o którym stanowi Pzp funkcjonuje od samego początku (tj. 2016 r.) i ma zapewnić
możliwość funkcjonowania wykonawcom prywatnym. Dokonanie zmian legislacyjnych
obniżających wspomniany próg stanowiłoby naruszenie tego kompromisu i w pewnym
zakresie wpływałoby na możliwość funkcjonowania prywatnych firm, nierzadko z sektora
MŚP.
Należy wskazać, że jedną z kluczowych zasad funkcjonowania systemu zamówień
publicznych jest ochrona konkurencji oraz równe traktowanie przedsiębiorców. Konieczne
zatem jest takie uregulowanie kwestii in-house, aby nie zaburzyć możliwości funkcjonowania
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
firm prywatnych oraz spółek komunalnych w branży gospodarowania odpadami.
Korzystanie z zamówień in-house powinno stanowić formę uzupełniającą udzielenia
zamówień, realizowaną w wyważony sposób. Tym samym informuję, że obecnie nie są
planowane działania w zaproponowanym przez Pana Posła kierunku zmniejszenia poziomu
udziału z 90% na 80%, natomiast prowadzane będą dalsze analizy związane z pojawiającymi
się postulatami zmian w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
-- 3 of 3 --