Interpelacja w sprawie skuteczności wsparcia dla pacjentów poszkodowanych w wyniku niepożądanych odczynów poszczepiennych i bezpieczeństwa stosowania szczepionek

Interpelacja nr 9259

do ministra zdrowia

w sprawie skuteczności wsparcia dla pacjentów poszkodowanych w wyniku niepożądanych odczynów poszczepiennych i bezpieczeństwa stosowania szczepionek

Zgłaszający: Jarosław Sachajko

Data wpływu: 13-04-2025

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z niniejszą interpelacją w trosce o dobro pacjentów oraz z głębokim zaniepokojeniem wynikającym z doniesień dotyczących potencjalnych ryzyk związanych ze stosowaniem szczepionek, w tym rutynowych szczepień ochronnych oraz tych zalecanych dzieciom i dorosłym. Jako przedstawiciel społeczeństwa kieruję się potrzebą zapewnienia transparentności, bezpieczeństwa oraz skutecznego wsparcia dla osób, które doświadczyły niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). W szczególności odnoszę się do problemów związanych z funkcjonowaniem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, który w założeniu miał chronić pacjentów, jednak w praktyce budzi poważne wątpliwości co do swojej skuteczności.

W przestrzeni publicznej, w tym w materiałach dostępnych w Internecie, takich jak wystąpienie dr. n. med. Piotra Witczaka, specjalisty w dziedzinie medycyny, w trakcie posiedzenia zespołu parlamentarnego w Sejmie RP (https://www.youtube.com/watch?v=rCjrqTb9oEk), podnoszone są poważne kwestie dotyczące bezpieczeństwa szczepionek. Dr Witczak przytacza badania naukowe, które wskazują na potencjalny związek między składnikami szczepionek, takimi jak adiuwanty aluminiowe i tiomersal, a wzrostem liczby przypadków autyzmu oraz innych chorób przewlekłych. Wśród przytoczonych publikacji znajdują się m.in.:

Publikacja naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (dr n. med. Jacek Baj oraz prof. neuropsychiatrii Karakuła-Juchnowicz), wskazująca, że niemal 80% dzieci z autyzmem ma prawidłowy genom, co sugeruje środowiskowe przyczyny zaburzeń, w tym potencjalny wpływ toksycznych metali.

Metaanaliza z 2022 roku opublikowana w „BMJ Evidence-Based Medicine“, obejmująca 102 randomizowane badania kliniczne, która nie wykazała korzyści ze stosowania adiuwantów aluminiowych w szczepionkach, wskazując jednocześnie na ich potencjalne skutki uboczne.

Badania prof. Burbachera na szympansach porównujące farmakokinetykę etylortęci (z tiomersalu) i metylortęci, które wykazały, że etylortęć szybciej trafia do mózgu i tkanek, gdzie może się kumulować.

Dane wskazujące na podwyższone poziomy toksycznych metali w tkankach dzieci z autyzmem, potwierdzone m.in. badaniami autopsyjnymi.

Niezależnie od różnic w opiniach na temat tych doniesień kluczowe jest, aby państwo polskie zapewniło obywatelom poczucie bezpieczeństwa, rzetelną informację oraz realne wsparcie w przypadku wystąpienia powikłań poszczepiennych. Z doniesień medialnych, m.in. artykułu opublikowanego w „Dzienniku Gazecie Prawnej“ (https://www.gazetaprawna.pl/praca/artykuly/9499059,trudno-o-odszkodowanie-za-skutki-szczepienia-kiedy-nalezy-sie-rekompe.html), wynika, że Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych działa w sposób dalece niezadowalający. Proces uzyskiwania odszkodowań jest skomplikowany, czasochłonny, a przyznawane kwoty często nie pokrywają rzeczywistych kosztów leczenia, rehabilitacji czy utraty zdrowia. Co więcej, wielu pacjentów napotyka trudności w udowodnieniu związku przyczynowego między szczepieniem a pogorszeniem stanu zdrowia, co prowadzi do sytuacji, w której osoby poszkodowane czują się pozostawione bez pomocy. Taki stan rzeczy podważa zaufanie do systemu ochrony zdrowia i może przyczyniać się do wzrostu nieufności wobec programów szczepień.

Wierzę, że skuteczne funkcjonowanie funduszu kompensacyjnego, oparte na prostych procedurach i adekwatnych kwotach odszkodowań, jest kluczowe dla budowania zaufania obywateli do systemu ochrony zdrowia. Tylko w ten sposób możemy zagwarantować, że Polacy nie będą obawiać się korzystania z programów szczepień ochronnych, mając pewność, że w razie potrzeby otrzymają pełne wsparcie.

Proszę o szczegółowe wyjaśnienia, w tym odniesienie się do przytoczonych badań naukowych, oraz przedstawienie konkretnych działań podejmowanych przez ministerstwo w tej sprawie oraz o odpowiedzi na poniższe pytania:

Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy funkcjonowania Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, aby proces uzyskania odszkodowania był prosty, szybki i dostępny dla wszystkich poszkodowanych?

Ile osób aplikowało do Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych o odszkodowanie w latach: 2022, 2023 i 2024, a ile otrzymało odszkodowanie?

Czy ministerstwo rozważa zwiększenie wysokości odszkodowań, tak aby w pełni pokrywały one koszty leczenia, rehabilitacji oraz rekompensowały uszczerbek na zdrowiu, w tym cierpienie psychiczne i fizyczne pacjentów oraz ich rodzin?

Jaka jest wysokość odszkodowań za NOP w Polsce i np.: Wielkiej Brytanii, Słowenii, Szwecji, Norwegii, Finlandii?

Jakie jest stanowisko Ministerstwa Zdrowia wobec badań przytoczonych przez dr. n. med. Piotra Witczaka, w szczególności publikacji z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, metaanalizy z „BMJ Evidence-Based Medicine“ z 2022 roku oraz badań prof. Burbachera? Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie niezależnych analiz tych doniesień w celu wyjaśnienia zgłaszanych obaw dotyczących bezpieczeństwa adiuwantów aluminiowych i tiomersalu?

Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie kampanii informacyjnej, która w sposób przejrzysty i oparty na danych naukowych wyjaśni społeczeństwu zasady działania funduszu kompensacyjnego oraz zapewni o wsparciu w przypadku wystąpienia NOP?

Jakie mechanizmy kontroli jakości i bezpieczeństwa szczepionek są obecnie stosowane w Polsce, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych?