Interpelacja nr 9247
Interpelacja w sprawie trudności, z jakimi zmagają się osoby z niepełnosprawnościami w podróżowaniu pociągami PKP Intercity
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie trudności, z jakimi zmagają się osoby z niepełnosprawnościami w podróżowaniu pociągami PKP Intercity
Interpelacja nr 9247
do ministra infrastruktury
w sprawie trudności, z jakimi zmagają się osoby z niepełnosprawnościami w podróżowaniu pociągami PKP Intercity
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęła relacja Pana, który porusza się na wózku inwalidzkim i regularnie korzysta z usługi asysty w podróżach pociągami. Mimo zgłoszenia asysty z odpowiednim wyprzedzeniem, na stacji nikt nie był przygotowany na jego przyjazd. Obsługa pociągu nie miała informacji o zgłoszeniu, a rozkładanie windy do wagonu zajęło kilkanaście minut, ponieważ pracownicy robili to pierwszy raz od szkolenia. Chociaż wykazali się profesjonalizmem i pomogli pasażerowi, sam system organizacyjny zawodzi na wielu poziomach.
Z relacji tej wynika, że system:
- nie zapewnia skutecznej komunikacji między zgłoszeniem asysty a drużyną konduktorską,
- nie gwarantuje odpowiedniego przeszkolenia personelu w zakresie obsługi osób z niepełnosprawnościami,
- wymaga zgłoszeń z dużym wyprzedzeniem (48h), co ogranicza swobodę podróżowania tych osób i stawia je w nierównej sytuacji wobec pozostałych pasażerów.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Czy Ministerstwo Infrastruktury monitoruje jakość obsługi osób z niepełnosprawnościami przez przewoźników kolejowych?
Czy planowane są zmiany w systemie zgłaszania asysty, które pozwoliłyby na większą elastyczność i spontaniczność podróży dla tych pasażerów?
Czy przewidziane są działania w celu poprawy jakości szkolenia pracowników drużyn konduktorskich i stacyjnych z zakresu obsługi osób z niepełnosprawnościami?
Czy rozważane jest przeniesienie odpowiedzialności za asystę z drużyn konduktorskich na personel stacyjny lub dedykowane jednostki?
Wierzymy, że zapewnienie równego dostępu do transportu kolejowego osobom z niepełnosprawnościami to nie tylko obowiązek prawny, ale przede wszystkim wyraz wsparcia ze strony państwa wobec tych osób.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Interpelacja nr 9247
do ministra infrastruktury
w sprawie trudności, z jakimi zmagają się osoby z niepełnosprawnościami w podróżowaniu pociągami PKP Intercity
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęła relacja Pana, który porusza się na wózku inwalidzkim i regularnie korzysta z usługi asysty w podróżach pociągami. Mimo zgłoszenia asysty z odpowiednim wyprzedzeniem, na stacji nikt nie był przygotowany na jego przyjazd. Obsługa pociągu nie miała informacji o zgłoszeniu, a rozkładanie windy do wagonu zajęło kilkanaście minut, ponieważ pracownicy robili to pierwszy raz od szkolenia. Chociaż wykazali się profesjonalizmem i pomogli pasażerowi, sam system organizacyjny zawodzi na wielu poziomach.
Z relacji tej wynika, że system:
- nie zapewnia skutecznej komunikacji między zgłoszeniem asysty a drużyną konduktorską,
- nie gwarantuje odpowiedniego przeszkolenia personelu w zakresie obsługi osób z niepełnosprawnościami,
- wymaga zgłoszeń z dużym wyprzedzeniem (48h), co ogranicza swobodę podróżowania tych osób i stawia je w nierównej sytuacji wobec pozostałych pasażerów.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Czy Ministerstwo Infrastruktury monitoruje jakość obsługi osób z niepełnosprawnościami przez przewoźników kolejowych?
Czy planowane są zmiany w systemie zgłaszania asysty, które pozwoliłyby na większą elastyczność i spontaniczność podróży dla tych pasażerów?
Czy przewidziane są działania w celu poprawy jakości szkolenia pracowników drużyn konduktorskich i stacyjnych z zakresu obsługi osób z niepełnosprawnościami?
Czy rozważane jest przeniesienie odpowiedzialności za asystę z drużyn konduktorskich na personel stacyjny lub dedykowane jednostki?
Wierzymy, że zapewnienie równego dostępu do transportu kolejowego osobom z niepełnosprawnościami to nie tylko obowiązek prawny, ale przede wszystkim wyraz wsparcia ze strony państwa wobec tych osób.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6589 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.31.2025
Warszawa, 08 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9247 Poseł na Sejm RP, Pani Danuty Jazłowieckiej, z dnia
16 kwietnia 2025 roku, w sprawie trudności, z jakimi zmagają się osoby
z niepełnosprawnościami w podróżowaniu pociągami PKP Intercity, przedstawiam
poniższe informacje.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, iż zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie
kolejowym1, Prezes UTK jest organem właściwym w sprawach monitorowania
oraz nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie kolejowym,
w tym także osób z niepełnosprawnością i o ograniczonej możliwości poruszania się.
Jednakże, Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco reaguje na wszelkie sygnały zgłaszane
przez pasażerów, interweniując u innych organizatorów publicznego transportu
zbiorowego (Urzędach Marszałkowskich Województw) lub bezpośrednio
u przewoźników, w zależności od sprawy. Ponadto Ministerstwo Infrastruktury stale
monitoruje jakość usług w ramach przewozów publicznego transportu zbiorowego
w międzynarodowych i międzywojewódzkich kolejowych przewozach pasażerskich,
których jest organizatorem. W przypadku gdy przewoźnik, z którym Ministerstwo
Infrastruktury posiada umowę na ich realizację, czyli PKP Intercity S.A., nie spełnia
wymogów jakościowych, nakładane są na przewoźnika określone w umowie kary.
Natomiast w kwestii zasad udzielania asysty, wymogów i czasu jej zgłaszania, pragnę
podkreślić, że wynikają one bezpośrednio z wymogów określonych w Rozporządzeniu
Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/782 z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczącego
praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym. Przedsiębiorstwa kolejowe
(przewoźnicy, zarządcy infrastruktury, zarządcy dworca itd.) zobligowane są do udzielenia
pomocy osobom niepełnosprawnym oraz osobom o ograniczonej możliwości poruszania
się, jeżeli zostaną powiadomione o potrzebie jej udzielenia na 24 godziny przed podróżą.
Ponadto nawet w przypadku niezgłoszenia z właściwym wyprzedzeniem przejazdu,
przedsiębiorstwa kolejowe są zobowiązane podjąć wszelkie racjonalne wysiłki
dla zapewnienia pomocy/asysty. Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi
przepisami, za asystę realizowaną dla osoby z niepełnosprawnością w obrębie dworca
odpowiada zarządca infrastruktury/dworca. Przewoźnik udziela wsparcia podczas
wsiadania i wysiadania do lub z pociągu oraz na pokładzie pociągu.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 697, 731.
-- 1 of 3 --
2
Należy dodać, że w Spółce PKP Intercity S.A., z którą Ministerstwo Infrastruktury posiada
podpisaną umowę na realizację publicznego transportu zbiorowego, obowiązują
wewnętrzne procedury i instrukcje, które pracownicy zobowiązani są znać i stosować:
procedura Organizacja i realizacja pomocy/asysty osobom
z niepełnosprawnościami i o ograniczonej sprawności ruchowej (OzN) - P801,
zgodnie z którą niezależnie od tego czy podróżna dokonała zgłoszenia, czy też
oczekiwałaby na pociąg bez zgłoszenia swojego przejazdu, na pracownikach
drużyny konduktorskiej spoczywa obowiązek udzielenia asysty osobie
z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się,
Instrukcja Standardy obsługi Klienta dla Pracowników drużyn konduktorskich –
I166, zgodnie z którą osoby starsze, z niepełnosprawnością, o ograniczonej
możliwości poruszania się, z problemami komunikacyjnymi, kobiety w widocznej
ciąży, osoby z małymi dziećmi - nie powinny podczas obsługi odczuwać trudności,
wynikających z ich wieku, dysfunkcji czy ograniczeń.
Spółka PKP Intercity zapewnia komunikację w sprawie zgłoszeń pomiędzy pracownikami
drużyn konduktorskich a osobami organizującymi pomoc. W Spółce przez całą dobę i przez
7 dni w tygodniu działa Centrum Wsparcia Klienta, którego pracownicy stale monitorują
zgłoszone przejazdy osób z niepełnosprawnością i reagują w sytuacjach awaryjnych.
Ponadto, w ciągu 3 lat (2022-2024) Spółka PKP Intercity otrzymała 55 499 zgłoszeń
dotyczących potrzeby udzielenia pomocy osobom z niepełnosprawnościami i osobom
ograniczonej możliwości poruszania się. Dla 51 462 liczby zgłoszeń została zapewniona
przy wsiadaniu/wysiadaniu do/z pociągu asysta drużyny konduktorskiej. Pozostała liczba
4037 zgłoszeń to anulowane lub nieprzyjęte do realizacji z powodu wybrania pociągu,
który jest niedostosowany do przewozu osób na wózku lub stacji wsiadania/wysiadania
z niskimi peronami (o wysokości poniżej 550 mm) uniemożliwiającymi bezpieczne
rozłożenie rampy najazdowej.
Dodać należy, że dla pracowników drużyn konduktorskich PKP Intercity, oprócz szkoleń
organizowanych dla całego sektora kolejowego przez stosowne instytucje, organizowane
są też wewnętrzne szkolenia dotyczące obsługi osób z niepełnosprawnościami. Szkolenia
te prowadzone są zarówno w zakresie obsługi urządzeń wspomagających wsiadanie
i wysiadanie do/z pociągu (tj. wind czy ramp), jak również w zakresie potrzeb tych osób
podczas przejazdu pociągami Spółki. Szkolenia miękkie przygotowywane
są we współpracy z ekspertami i organizacjami reprezentującymi środowisko osób
z różnymi niepełnosprawnościami. Szkolenia są cyklicznie przeprowadzane przez kadrę
instruktorską dla wszystkich pracowników drużyn konduktorskich i nowo zatrudnianych
osób, w ramach kursów, szkoleń okresowych jak i podczas doraźnych instruktaży.
Warto podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury wielokrotnie przekazywało podległym
Spółkom kolejowym oraz samorządowym organizatorom publicznego transportu
zbiorowego standardy obsługi podróżnych ze szczególnymi potrzebami opracowane przez
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w partnerstwie z Urzędem
Transportu Kolejowego, Instytutem Transportu Samochodowego i we współpracy
z ekspertami, będącymi przedstawicielami przewoźników kolejowych i miejskich
oraz środowisk osób z niepełnosprawnościami. Powyższe standardy opracowano
-- 2 of 3 --
3
w ramach projektu pn.: „Szkolenia dla pracowników sektora transportu zbiorowego
w zakresie potrzeb osób o szczególnych potrzebach, w tym osób
z niepełnosprawnościami” realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza
Edukacja Rozwój. Koncentrują się one na zapewnieniu dostępności transportu
zbiorowego przez zastosowanie opisanych w nich zasad komunikowania się i udzielania
pomocy osobom ze szczególnymi potrzebami.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.31.2025
Warszawa, 08 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9247 Poseł na Sejm RP, Pani Danuty Jazłowieckiej, z dnia
16 kwietnia 2025 roku, w sprawie trudności, z jakimi zmagają się osoby
z niepełnosprawnościami w podróżowaniu pociągami PKP Intercity, przedstawiam
poniższe informacje.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, iż zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie
kolejowym1, Prezes UTK jest organem właściwym w sprawach monitorowania
oraz nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie kolejowym,
w tym także osób z niepełnosprawnością i o ograniczonej możliwości poruszania się.
Jednakże, Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco reaguje na wszelkie sygnały zgłaszane
przez pasażerów, interweniując u innych organizatorów publicznego transportu
zbiorowego (Urzędach Marszałkowskich Województw) lub bezpośrednio
u przewoźników, w zależności od sprawy. Ponadto Ministerstwo Infrastruktury stale
monitoruje jakość usług w ramach przewozów publicznego transportu zbiorowego
w międzynarodowych i międzywojewódzkich kolejowych przewozach pasażerskich,
których jest organizatorem. W przypadku gdy przewoźnik, z którym Ministerstwo
Infrastruktury posiada umowę na ich realizację, czyli PKP Intercity S.A., nie spełnia
wymogów jakościowych, nakładane są na przewoźnika określone w umowie kary.
Natomiast w kwestii zasad udzielania asysty, wymogów i czasu jej zgłaszania, pragnę
podkreślić, że wynikają one bezpośrednio z wymogów określonych w Rozporządzeniu
Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/782 z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczącego
praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym. Przedsiębiorstwa kolejowe
(przewoźnicy, zarządcy infrastruktury, zarządcy dworca itd.) zobligowane są do udzielenia
pomocy osobom niepełnosprawnym oraz osobom o ograniczonej możliwości poruszania
się, jeżeli zostaną powiadomione o potrzebie jej udzielenia na 24 godziny przed podróżą.
Ponadto nawet w przypadku niezgłoszenia z właściwym wyprzedzeniem przejazdu,
przedsiębiorstwa kolejowe są zobowiązane podjąć wszelkie racjonalne wysiłki
dla zapewnienia pomocy/asysty. Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi
przepisami, za asystę realizowaną dla osoby z niepełnosprawnością w obrębie dworca
odpowiada zarządca infrastruktury/dworca. Przewoźnik udziela wsparcia podczas
wsiadania i wysiadania do lub z pociągu oraz na pokładzie pociągu.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 697, 731.
-- 1 of 3 --
2
Należy dodać, że w Spółce PKP Intercity S.A., z którą Ministerstwo Infrastruktury posiada
podpisaną umowę na realizację publicznego transportu zbiorowego, obowiązują
wewnętrzne procedury i instrukcje, które pracownicy zobowiązani są znać i stosować:
procedura Organizacja i realizacja pomocy/asysty osobom
z niepełnosprawnościami i o ograniczonej sprawności ruchowej (OzN) - P801,
zgodnie z którą niezależnie od tego czy podróżna dokonała zgłoszenia, czy też
oczekiwałaby na pociąg bez zgłoszenia swojego przejazdu, na pracownikach
drużyny konduktorskiej spoczywa obowiązek udzielenia asysty osobie
z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się,
Instrukcja Standardy obsługi Klienta dla Pracowników drużyn konduktorskich –
I166, zgodnie z którą osoby starsze, z niepełnosprawnością, o ograniczonej
możliwości poruszania się, z problemami komunikacyjnymi, kobiety w widocznej
ciąży, osoby z małymi dziećmi - nie powinny podczas obsługi odczuwać trudności,
wynikających z ich wieku, dysfunkcji czy ograniczeń.
Spółka PKP Intercity zapewnia komunikację w sprawie zgłoszeń pomiędzy pracownikami
drużyn konduktorskich a osobami organizującymi pomoc. W Spółce przez całą dobę i przez
7 dni w tygodniu działa Centrum Wsparcia Klienta, którego pracownicy stale monitorują
zgłoszone przejazdy osób z niepełnosprawnością i reagują w sytuacjach awaryjnych.
Ponadto, w ciągu 3 lat (2022-2024) Spółka PKP Intercity otrzymała 55 499 zgłoszeń
dotyczących potrzeby udzielenia pomocy osobom z niepełnosprawnościami i osobom
ograniczonej możliwości poruszania się. Dla 51 462 liczby zgłoszeń została zapewniona
przy wsiadaniu/wysiadaniu do/z pociągu asysta drużyny konduktorskiej. Pozostała liczba
4037 zgłoszeń to anulowane lub nieprzyjęte do realizacji z powodu wybrania pociągu,
który jest niedostosowany do przewozu osób na wózku lub stacji wsiadania/wysiadania
z niskimi peronami (o wysokości poniżej 550 mm) uniemożliwiającymi bezpieczne
rozłożenie rampy najazdowej.
Dodać należy, że dla pracowników drużyn konduktorskich PKP Intercity, oprócz szkoleń
organizowanych dla całego sektora kolejowego przez stosowne instytucje, organizowane
są też wewnętrzne szkolenia dotyczące obsługi osób z niepełnosprawnościami. Szkolenia
te prowadzone są zarówno w zakresie obsługi urządzeń wspomagających wsiadanie
i wysiadanie do/z pociągu (tj. wind czy ramp), jak również w zakresie potrzeb tych osób
podczas przejazdu pociągami Spółki. Szkolenia miękkie przygotowywane
są we współpracy z ekspertami i organizacjami reprezentującymi środowisko osób
z różnymi niepełnosprawnościami. Szkolenia są cyklicznie przeprowadzane przez kadrę
instruktorską dla wszystkich pracowników drużyn konduktorskich i nowo zatrudnianych
osób, w ramach kursów, szkoleń okresowych jak i podczas doraźnych instruktaży.
Warto podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury wielokrotnie przekazywało podległym
Spółkom kolejowym oraz samorządowym organizatorom publicznego transportu
zbiorowego standardy obsługi podróżnych ze szczególnymi potrzebami opracowane przez
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w partnerstwie z Urzędem
Transportu Kolejowego, Instytutem Transportu Samochodowego i we współpracy
z ekspertami, będącymi przedstawicielami przewoźników kolejowych i miejskich
oraz środowisk osób z niepełnosprawnościami. Powyższe standardy opracowano
-- 2 of 3 --
3
w ramach projektu pn.: „Szkolenia dla pracowników sektora transportu zbiorowego
w zakresie potrzeb osób o szczególnych potrzebach, w tym osób
z niepełnosprawnościami” realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza
Edukacja Rozwój. Koncentrują się one na zapewnieniu dostępności transportu
zbiorowego przez zastosowanie opisanych w nich zasad komunikowania się i udzielania
pomocy osobom ze szczególnymi potrzebami.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --