Interpelacja nr 9242
Interpelacja w sprawie przyznawania pomocy suszowej dla rolników
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyznawania pomocy suszowej dla rolników
Interpelacja nr 9242
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przyznawania pomocy suszowej dla rolników
Zgłaszający: Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Michał Moskal, Andrzej Śliwka
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) kieruję do Pana interpelację w sprawie niesprawiedliwych i dyskryminujących zasad przyznawania pomocy suszowej dla rolników.
Zgłaszają się do mnie liczni rolnicy, zwłaszcza prowadzący małe gospodarstwa rolne (do 10 ha), którzy zostali wykluczeni z rządowego wsparcia mimo realnych strat spowodowanych suszą w 2023 roku. W ich relacjach pojawiają się konkretne zarzuty wobec wprowadzonych zasad kwalifikacji do pomocy, które budzą poważne wątpliwości co do ich racjonalności, sprawiedliwości oraz zgodności z deklarowanymi przez rząd celami wsparcia rolnictwa.
Przykładowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby otrzymać pomoc w wysokości 3000 zł, gospodarstwo musi wykazać nie tylko określony poziom strat procentowych (minimum 15%), ale również wyliczone straty finansowe na poziomie co najmniej 6400 zł według tzw. kalkulacji suszowej. W praktyce oznacza to, że wielu rolników, którzy realnie ponieśli straty suszowe na poziomie 20–29%, nie kwalifikuje się do żadnej formy pomocy, gdyż nie spełniają sztucznie wykreowanego progu finansowego. Taka konstrukcja przepisów eliminuje z pomocy setki gospodarstw – zwłaszcza te, które mają większy udział użytków zielonych lub są mniejsze areałowo.
Z wypowiedzi rolników jednoznacznie wynika, że:
- wsparcie trafia do wybranych, a nie do potrzebujących,
- mniejsze gospodarstwa są systemowo dyskryminowane,
- ustalone progi są oderwane od rzeczywistych strat i potrzeb rolników,
- pomoc za rządów obecnej koalicji jest znacznie bardziej ograniczona niż za poprzednich rządów, kiedy każda rodzina rolnicza dotknięta klęską mogła liczyć na wsparcie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Z jakiego powodu wprowadzono dodatkowy próg 6400 zł strat jako warunek przyznania pomocy suszowej?
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje zmianę zasad przyznawania pomocy, tak by obejmowała ona również gospodarstwa mniejsze niż 10 ha?
3. Czy przewiduje się jakąkolwiek formę pomocy dla rolników, którzy ponieśli straty suszowe poniżej 30%, ale powyżej 15%, i nie spełnili kryterium wartościowego?
4. Ile gospodarstw zostało wykluczonych z pomocy na podstawie obowiązujących obecnie progów?
5. Czy ministerstwo przeanalizowało wpływ aktualnych zasad na sytuację finansową gospodarstw rodzinnych, w szczególności mniejszych?
W imieniu polskich rolników oczekuję pilnej analizy obecnej sytuacji i korekty przepisów tak, by wsparcie rzeczywiście trafiało do poszkodowanych, a nie wyłącznie do spełniających sztywne i często absurdalne warunki formalne.
Z poważaniem
Dariusz Stefaniuk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 9242
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przyznawania pomocy suszowej dla rolników
Zgłaszający: Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Michał Moskal, Andrzej Śliwka
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) kieruję do Pana interpelację w sprawie niesprawiedliwych i dyskryminujących zasad przyznawania pomocy suszowej dla rolników.
Zgłaszają się do mnie liczni rolnicy, zwłaszcza prowadzący małe gospodarstwa rolne (do 10 ha), którzy zostali wykluczeni z rządowego wsparcia mimo realnych strat spowodowanych suszą w 2023 roku. W ich relacjach pojawiają się konkretne zarzuty wobec wprowadzonych zasad kwalifikacji do pomocy, które budzą poważne wątpliwości co do ich racjonalności, sprawiedliwości oraz zgodności z deklarowanymi przez rząd celami wsparcia rolnictwa.
Przykładowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby otrzymać pomoc w wysokości 3000 zł, gospodarstwo musi wykazać nie tylko określony poziom strat procentowych (minimum 15%), ale również wyliczone straty finansowe na poziomie co najmniej 6400 zł według tzw. kalkulacji suszowej. W praktyce oznacza to, że wielu rolników, którzy realnie ponieśli straty suszowe na poziomie 20–29%, nie kwalifikuje się do żadnej formy pomocy, gdyż nie spełniają sztucznie wykreowanego progu finansowego. Taka konstrukcja przepisów eliminuje z pomocy setki gospodarstw – zwłaszcza te, które mają większy udział użytków zielonych lub są mniejsze areałowo.
Z wypowiedzi rolników jednoznacznie wynika, że:
- wsparcie trafia do wybranych, a nie do potrzebujących,
- mniejsze gospodarstwa są systemowo dyskryminowane,
- ustalone progi są oderwane od rzeczywistych strat i potrzeb rolników,
- pomoc za rządów obecnej koalicji jest znacznie bardziej ograniczona niż za poprzednich rządów, kiedy każda rodzina rolnicza dotknięta klęską mogła liczyć na wsparcie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Z jakiego powodu wprowadzono dodatkowy próg 6400 zł strat jako warunek przyznania pomocy suszowej?
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje zmianę zasad przyznawania pomocy, tak by obejmowała ona również gospodarstwa mniejsze niż 10 ha?
3. Czy przewiduje się jakąkolwiek formę pomocy dla rolników, którzy ponieśli straty suszowe poniżej 30%, ale powyżej 15%, i nie spełnili kryterium wartościowego?
4. Ile gospodarstw zostało wykluczonych z pomocy na podstawie obowiązujących obecnie progów?
5. Czy ministerstwo przeanalizowało wpływ aktualnych zasad na sytuację finansową gospodarstw rodzinnych, w szczególności mniejszych?
W imieniu polskich rolników oczekuję pilnej analizy obecnej sytuacji i korekty przepisów tak, by wsparcie rzeczywiście trafiało do poszkodowanych, a nie wyłącznie do spełniających sztywne i często absurdalne warunki formalne.
Z poważaniem
Dariusz Stefaniuk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5161 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 06 maja 2025 r.
Znak sprawy: DBD.pp.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 9242 w sprawie przyznawania pomocy suszowej dla rolników
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z Interpelacją nr 9242 Posłów Pana Dariusza Stefaniuka, Pana Przemysława
Drabka, Pana Michała Moskala, Pana Andrzeja Śliwki w sprawie przyznawania pomocy
suszowej dla rolników, odnosząc się do pytań uprzejmie informuję, co następuje.
Udzielenie pomocy producentom rolnym poszkodowanych w wyniku wystąpienia
niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy w formie dotacji jest uzależnione
od przyjęcia programu pomocy przez Radę Ministrów przy uwzględnieniu zasad
udzielania pomocy publicznej.
Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn.zm.), uruchomiono m.in. pomoc dla:
producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w
uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. suszy,
rodziny albo osoby fizycznej niepozostającej w związku małżeńskim, którym
zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie
rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych
wystąpieniem w 2024 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,
-- 1 of 4 --
Pomoc dla rodziny albo osoby fizycznej niepozostającej w związku małżeńskim, którym
zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym
w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w
2024 r. suszy ma charakter pomocy socjalnej, nie jest przeznaczona na wsparcie
wznowienia produkcji w gospodarstwie rolnym, dlatego też jej wielkość nie jest
uzależniona od wielkości gospodarstwa.
A zatem przedmiotowa pomoc nie ma na celu wyrównania poniesionych przez
producentów rolnych strat w związku z wystąpieniem niekorzystnych zjawisk
atmosferycznych w ich gospodarstwach rolnych.
Celem tej pomocy jest umożliwienie rodzinie albo osobie fizycznej niepozostającej w
związku małżeńskim, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku z
wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym
szkód spowodowanych wystąpieniem w 2024 r. niekorzystnych zjawisk
atmosferycznych, przezwyciężanie trudnej sytuacji materialnej oraz wsparcie ich w
wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia
w odpowiednich warunkach.
Wysokość utraconych dochodów przyjęto na poziomie dwukrotności pensji minimalnej
netto w 2024 r. tj. na poziomie 6400 zł, przy jednoczesnym poziomie szkód co najmniej
15 % średniej rocznej produkcji roślinnej.
Przyjęty warunek obniżenia dochodów z produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym
jest rezultatem uzgodnień międzyresortowych projektu rozporządzenia regulującego
warunki udzielania ww. pomocy.
Średnia roczna produkcja roślinna dla celów szacowania szkód powstałych w wyniku
suszy jest ustalana na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki
Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji
roślinnej, udostępnianej przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie
internetowej urzędu obsługującego tego ministra.
-- 2 of 4 --
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej przedstawia powyższe
informacje na podstawie danych z systemu zbierania i wykorzystywania danych
rachunkowych z gospodarstw rolnych uczestniczących (zwanym Polskim FADN).
Należy zauważyć, że zgodnie z danymi ww. Instytutu np. dochody z 1 ha zbóż
kształtują się na poziomie 5 tys. zł, rzepaków na poziomie ok. 7 tys. zł, buraków
cukrowych na poziomie od 7,7 tys. zł do 9 tys. zł, łąk ok. 4 tys. zł, pastwisk na poziomie
ok. 3,5 tys. zł.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że określenie rzeczywistych strat w poszczególnych
gospodarstwach rolnych spowodowanych np. wystąpieniem suszy byłoby możliwe
wyłącznie po wprowadzeniu obowiązku prowadzenia rachunkowości rolnej i
przedstawieniu przez producentów rolnych rocznych sprawozdań finansowych z
gospodarstwa rolnego. Do tego czasu pozostaje ustalanie strat w gospodarstwach
rolnych na podstawie szacunków.
Przedstawiając powyższe należy podkreślić, że pomoc dla rodziny albo osoby fizycznej
niepozostającej w związku małżeńskim jest pomocą dodatkową.
Rodziny rolnicze, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, a nie spełniają
wymogów do ubiegania się o przedmiotową pomoc mogą ubiegać się o pomoc socjalną
na ogólnie obowiązujących zasadach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 06 maja 2025 r.
Znak sprawy: DBD.pp.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 9242 w sprawie przyznawania pomocy suszowej dla rolników
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z Interpelacją nr 9242 Posłów Pana Dariusza Stefaniuka, Pana Przemysława
Drabka, Pana Michała Moskala, Pana Andrzeja Śliwki w sprawie przyznawania pomocy
suszowej dla rolników, odnosząc się do pytań uprzejmie informuję, co następuje.
Udzielenie pomocy producentom rolnym poszkodowanych w wyniku wystąpienia
niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy w formie dotacji jest uzależnione
od przyjęcia programu pomocy przez Radę Ministrów przy uwzględnieniu zasad
udzielania pomocy publicznej.
Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn.zm.), uruchomiono m.in. pomoc dla:
producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w
uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. suszy,
rodziny albo osoby fizycznej niepozostającej w związku małżeńskim, którym
zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie
rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych
wystąpieniem w 2024 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,
-- 1 of 4 --
Pomoc dla rodziny albo osoby fizycznej niepozostającej w związku małżeńskim, którym
zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym
w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w
2024 r. suszy ma charakter pomocy socjalnej, nie jest przeznaczona na wsparcie
wznowienia produkcji w gospodarstwie rolnym, dlatego też jej wielkość nie jest
uzależniona od wielkości gospodarstwa.
A zatem przedmiotowa pomoc nie ma na celu wyrównania poniesionych przez
producentów rolnych strat w związku z wystąpieniem niekorzystnych zjawisk
atmosferycznych w ich gospodarstwach rolnych.
Celem tej pomocy jest umożliwienie rodzinie albo osobie fizycznej niepozostającej w
związku małżeńskim, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku z
wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym
szkód spowodowanych wystąpieniem w 2024 r. niekorzystnych zjawisk
atmosferycznych, przezwyciężanie trudnej sytuacji materialnej oraz wsparcie ich w
wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia
w odpowiednich warunkach.
Wysokość utraconych dochodów przyjęto na poziomie dwukrotności pensji minimalnej
netto w 2024 r. tj. na poziomie 6400 zł, przy jednoczesnym poziomie szkód co najmniej
15 % średniej rocznej produkcji roślinnej.
Przyjęty warunek obniżenia dochodów z produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym
jest rezultatem uzgodnień międzyresortowych projektu rozporządzenia regulującego
warunki udzielania ww. pomocy.
Średnia roczna produkcja roślinna dla celów szacowania szkód powstałych w wyniku
suszy jest ustalana na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki
Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji
roślinnej, udostępnianej przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie
internetowej urzędu obsługującego tego ministra.
-- 2 of 4 --
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej przedstawia powyższe
informacje na podstawie danych z systemu zbierania i wykorzystywania danych
rachunkowych z gospodarstw rolnych uczestniczących (zwanym Polskim FADN).
Należy zauważyć, że zgodnie z danymi ww. Instytutu np. dochody z 1 ha zbóż
kształtują się na poziomie 5 tys. zł, rzepaków na poziomie ok. 7 tys. zł, buraków
cukrowych na poziomie od 7,7 tys. zł do 9 tys. zł, łąk ok. 4 tys. zł, pastwisk na poziomie
ok. 3,5 tys. zł.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że określenie rzeczywistych strat w poszczególnych
gospodarstwach rolnych spowodowanych np. wystąpieniem suszy byłoby możliwe
wyłącznie po wprowadzeniu obowiązku prowadzenia rachunkowości rolnej i
przedstawieniu przez producentów rolnych rocznych sprawozdań finansowych z
gospodarstwa rolnego. Do tego czasu pozostaje ustalanie strat w gospodarstwach
rolnych na podstawie szacunków.
Przedstawiając powyższe należy podkreślić, że pomoc dla rodziny albo osoby fizycznej
niepozostającej w związku małżeńskim jest pomocą dodatkową.
Rodziny rolnicze, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, a nie spełniają
wymogów do ubiegania się o przedmiotową pomoc mogą ubiegać się o pomoc socjalną
na ogólnie obowiązujących zasadach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --