Interpelacja nr 9241
Interpelacja w sprawie postępowań dyscyplinarnych wobec studentów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (63%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie postępowań dyscyplinarnych wobec studentów
Interpelacja nr 9241
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie postępowań dyscyplinarnych wobec studentów
Zgłaszający: Magdalena Łośko
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
podczas dyżuru poselskiego zgłoszony mi został problem nieszczelności systemu postępowań dyscyplinarnych wobec studentów wpływający na bezpieczeństwo studentów oraz pracowników akademickich podczas prowadzonych zajęć. Obecne rozwiązania prawne w przypadku osoby, która zachowuje się agresywnie w stosunku do innych uczestników zajęć, nie pozwalają na kompleksowe zapewnienie poczucia bezpieczeństwa. W przypadku takiego studenta rektor, po otrzymaniu wiadomości o popełnieniu przez studenta czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego, poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Następnie rzecznik dyscyplinarny może skierować sprawę do komisji dyscyplinarnej w celu orzeczenia kary. Podczas postępowania wyjaśniającego oraz dyscyplinarnego ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia nie przewidują środków zapobiegawczych, które pozwoliłyby na czas trwania postępowań do czasu ich zakończenia na zwieszenie agresywnego studenta w prawach studenckich i odebranie mu możliwości uczestnictwa w zajęciach w celu zapewnienia bezpieczeństwa. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 313 ust. 5 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa rektor, jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, może zawiesić studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Sytuacja ta jednak komplikuje się, gdy takiego uprawdopodobnienia nie ma, i rektor nie może zawiesić studenta co, mimo sytuacji agresywnego zachowania, jest zgoda na uczestnictwo w zajęciach.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy do ministerstwa docierały sygnały o podobnych sytuacjach na uczelniach w Polsce?
2. Czy ministerstwo planuje zmiany w przepisach, które pozwoliłyby na wprowadzenie środków zabezpieczających w ww. sytuacji?
Z poważaniem
Magdalena ŁOŚKO
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 9241
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie postępowań dyscyplinarnych wobec studentów
Zgłaszający: Magdalena Łośko
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
podczas dyżuru poselskiego zgłoszony mi został problem nieszczelności systemu postępowań dyscyplinarnych wobec studentów wpływający na bezpieczeństwo studentów oraz pracowników akademickich podczas prowadzonych zajęć. Obecne rozwiązania prawne w przypadku osoby, która zachowuje się agresywnie w stosunku do innych uczestników zajęć, nie pozwalają na kompleksowe zapewnienie poczucia bezpieczeństwa. W przypadku takiego studenta rektor, po otrzymaniu wiadomości o popełnieniu przez studenta czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego, poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Następnie rzecznik dyscyplinarny może skierować sprawę do komisji dyscyplinarnej w celu orzeczenia kary. Podczas postępowania wyjaśniającego oraz dyscyplinarnego ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia nie przewidują środków zapobiegawczych, które pozwoliłyby na czas trwania postępowań do czasu ich zakończenia na zwieszenie agresywnego studenta w prawach studenckich i odebranie mu możliwości uczestnictwa w zajęciach w celu zapewnienia bezpieczeństwa. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 313 ust. 5 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa rektor, jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, może zawiesić studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Sytuacja ta jednak komplikuje się, gdy takiego uprawdopodobnienia nie ma, i rektor nie może zawiesić studenta co, mimo sytuacji agresywnego zachowania, jest zgoda na uczestnictwo w zajęciach.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy do ministerstwa docierały sygnały o podobnych sytuacjach na uczelniach w Polsce?
2. Czy ministerstwo planuje zmiany w przepisach, które pozwoliłyby na wprowadzenie środków zabezpieczających w ww. sytuacji?
Z poważaniem
Magdalena ŁOŚKO
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4994 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WKS.055.10.2025.SJ
Warszawa, 06 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9241
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Magdaleny Łośko
w sprawie postępowań dyscyplinarnych wobec studentów.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Kwestie związane z prowadzonymi w uczelni postępowaniami wyjaśniającymi
i dyscyplinarnymi wobec studentów, zgodnie z zasadą autonomii szkół wyższych, należą
do właściwości uczelni – jako samodzielnego i niezależnego podmiotu systemu szkolnictwa
wyższego i nauki. Działania każdej uczelni muszą być podejmowane na podstawie
i w granicach prawa. Postępowania wyjaśniające oraz dyscyplinarne wobec studentów są
procedowane w uczelniach na podstawie przepisów działu VII, rozdziału 2 „Odpowiedzialność
dyscyplinarna studentów” ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, oraz rozporządzenia Ministra
Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu
postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu
wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. poz. 1882).
Stosownie do treści art. 312 ust. 5 ustawy PSWN w przypadku uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przez studenta przestępstwa, rektor jednocześnie z poleceniem
przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może zawiesić studenta w prawach
studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Zawieszenie w prawach
studenta polega na czasowym pozbawieniu studenta możliwości wykonywania praw
składających się na status studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję
dyscyplinarną, tj. po przeprowadzeniu postępowania. Mając na uwadze, że zawieszenie
w prawach studenta na podstawie art. 312 ust. 5 stanowi środek zapobiegawczy, który może
być dla studenta bardzo dotkliwy (uniemożliwia mu udział w zajęciach dydaktycznych,
korzystanie z legitymacji studenckiej, a także ogranicza bądź wstrzymuje udzielanie pomocy
materialnej), w ocenie Ministerstwa, nie jest zasadne, aby przepisy prawa dopuszczały
możliwość zastosowania przez rektora tego typu środka zapobiegawczego, w sytuacji
gdy nie zachodzi (nie zostało uprawdopodobnione) uzasadnione podejrzenie popełnienia
przestępstwa przez danego studenta. Należy przy tym zauważyć, że jedną z kar
dyscyplinarnych, jaka może zostać wymierzona studentowi, jest zawieszenie w określonych
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
prawach studenta na okres do 1 roku (art. 308 pkt 4 ustawy PSWN). Wskazanie w art. 312
ust. 5 ustawy PSWN, że zawieszenie w prawach studenta jest możliwe, ale pod warunkiem
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa, oznacza,
że wymagana jest odpowiednia waga przyczyny skorzystania przez rektora z takiej
możliwości; decyzja ta nie może być podyktowana dowolnością motywacji rektora. Przepis
ten ma bowiem na celu zapewnienie uczciwości i sprawiedliwości procesów dyscyplinarnych
na uczelni, umożliwiając jednocześnie podjęcie działań w przypadku poważnych przewinień
lub przestępstw popełnionych przez studentów. W związku z tym, środek zapobiegawczy
w postaci zawieszenia w prawach studenta nie powinien być stosowany w sytuacjach innych
niż wskazana w art. 312 ust. 5 ustawy PSWN.
Niezależnie od powyższego, należy zwrócić uwagę, że to rektor zarządza uczelnią,
odpowiada za zapewnienie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni (art. 23 ust. 1
i 2 ustawy PSWN) oraz za utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni (art. 50
ust. 1 ustawy PSWN). Służby państwowe odpowiedzialne za utrzymanie porządku
publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego mogą wkroczyć na teren uczelni na wezwanie
rektora, a bez wezwania rektora – w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia
ludzkiego lub klęski żywiołowej (art. 50 ust. 3 ustawy PSWN). Decyzje podejmowane
w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa na terenie uczelni pozostają w gestii rektora. Zatem
w przypadku gdy podczas zajęć dochodzi do sytuacji ataków ze strony studenta o różnych
formach (np. agresji werbalnej lub fizycznej) sprawa powinna zostać zgłoszona rektorowi
uczelni, do którego należy ocena, czy dane zdarzenie kwalifikuje się do ewentualnego
wezwania odpowiednich służb państwowych (np. Policji).
Przekazując powyższe, uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego nie wpływały dotychczas sygnały o podobnych do wskazanej w interpelacji
sytuacjach w uczelniach.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WKS.055.10.2025.SJ
Warszawa, 06 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9241
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Magdaleny Łośko
w sprawie postępowań dyscyplinarnych wobec studentów.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Kwestie związane z prowadzonymi w uczelni postępowaniami wyjaśniającymi
i dyscyplinarnymi wobec studentów, zgodnie z zasadą autonomii szkół wyższych, należą
do właściwości uczelni – jako samodzielnego i niezależnego podmiotu systemu szkolnictwa
wyższego i nauki. Działania każdej uczelni muszą być podejmowane na podstawie
i w granicach prawa. Postępowania wyjaśniające oraz dyscyplinarne wobec studentów są
procedowane w uczelniach na podstawie przepisów działu VII, rozdziału 2 „Odpowiedzialność
dyscyplinarna studentów” ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, oraz rozporządzenia Ministra
Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu
postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu
wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. poz. 1882).
Stosownie do treści art. 312 ust. 5 ustawy PSWN w przypadku uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przez studenta przestępstwa, rektor jednocześnie z poleceniem
przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może zawiesić studenta w prawach
studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Zawieszenie w prawach
studenta polega na czasowym pozbawieniu studenta możliwości wykonywania praw
składających się na status studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję
dyscyplinarną, tj. po przeprowadzeniu postępowania. Mając na uwadze, że zawieszenie
w prawach studenta na podstawie art. 312 ust. 5 stanowi środek zapobiegawczy, który może
być dla studenta bardzo dotkliwy (uniemożliwia mu udział w zajęciach dydaktycznych,
korzystanie z legitymacji studenckiej, a także ogranicza bądź wstrzymuje udzielanie pomocy
materialnej), w ocenie Ministerstwa, nie jest zasadne, aby przepisy prawa dopuszczały
możliwość zastosowania przez rektora tego typu środka zapobiegawczego, w sytuacji
gdy nie zachodzi (nie zostało uprawdopodobnione) uzasadnione podejrzenie popełnienia
przestępstwa przez danego studenta. Należy przy tym zauważyć, że jedną z kar
dyscyplinarnych, jaka może zostać wymierzona studentowi, jest zawieszenie w określonych
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
prawach studenta na okres do 1 roku (art. 308 pkt 4 ustawy PSWN). Wskazanie w art. 312
ust. 5 ustawy PSWN, że zawieszenie w prawach studenta jest możliwe, ale pod warunkiem
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa, oznacza,
że wymagana jest odpowiednia waga przyczyny skorzystania przez rektora z takiej
możliwości; decyzja ta nie może być podyktowana dowolnością motywacji rektora. Przepis
ten ma bowiem na celu zapewnienie uczciwości i sprawiedliwości procesów dyscyplinarnych
na uczelni, umożliwiając jednocześnie podjęcie działań w przypadku poważnych przewinień
lub przestępstw popełnionych przez studentów. W związku z tym, środek zapobiegawczy
w postaci zawieszenia w prawach studenta nie powinien być stosowany w sytuacjach innych
niż wskazana w art. 312 ust. 5 ustawy PSWN.
Niezależnie od powyższego, należy zwrócić uwagę, że to rektor zarządza uczelnią,
odpowiada za zapewnienie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni (art. 23 ust. 1
i 2 ustawy PSWN) oraz za utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni (art. 50
ust. 1 ustawy PSWN). Służby państwowe odpowiedzialne za utrzymanie porządku
publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego mogą wkroczyć na teren uczelni na wezwanie
rektora, a bez wezwania rektora – w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia
ludzkiego lub klęski żywiołowej (art. 50 ust. 3 ustawy PSWN). Decyzje podejmowane
w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa na terenie uczelni pozostają w gestii rektora. Zatem
w przypadku gdy podczas zajęć dochodzi do sytuacji ataków ze strony studenta o różnych
formach (np. agresji werbalnej lub fizycznej) sprawa powinna zostać zgłoszona rektorowi
uczelni, do którego należy ocena, czy dane zdarzenie kwalifikuje się do ewentualnego
wezwania odpowiednich służb państwowych (np. Policji).
Przekazując powyższe, uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego nie wpływały dotychczas sygnały o podobnych do wskazanej w interpelacji
sytuacjach w uczelniach.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --