Interpelacja nr 9179
Interpelacja w sprawie naruszeń prawa przez media publiczne w związku z organizacją debaty prezydenckiej jedynie dla dwóch kandydatów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (58%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie naruszeń prawa przez media publiczne w związku z organizacją debaty prezydenckiej jedynie dla dwóch kandydatów
Interpelacja nr 9179
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie naruszeń prawa przez media publiczne w związku z organizacją debaty prezydenckiej jedynie dla dwóch kandydatów
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 10-04-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie poważnych naruszeń prawa, jakich dopuszcza się Telewizja Polska SA, w związku z planowaną debatą prezydencką, która ma uwzględniać jedynie dwóch wybranych kandydatów – Rafała Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego. Tego rodzaju działania nie tylko godzą w podstawowe zasady demokracji, ale również wprowadzają głębokie podziały społeczne, wykluczając znaczną część społeczeństwa i naruszając obowiązujące przepisy prawa.
Zgodnie z art. 120 Kodeksu wyborczego media publiczne mają obowiązek zapewnienia wszystkim kandydatom na urząd prezydenta Rzeczypospolitej równych szans w prezentowaniu swoich programów i stanowisk. Organizacja debaty wyłącznie dla dwóch wybranych kandydatów przed pierwszą turą wyborów stanowi rażące naruszenie tego przepisu. Tego rodzaju praktyki faworyzują określonych uczestników wyścigu wyborczego, naruszając konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz prawo wyborców do rzetelnej informacji o wszystkich kandydatach. Dodatkowo, zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji (art. 21 ust. 1), media publiczne mają obowiązek działania w interesie publicznym, z poszanowaniem pluralizmu i bezstronności. Wykluczenie pozostałych kandydatów z debaty jest sprzeczne z tymi zasadami i prowadzi do manipulacji opinią publiczną, co podważa zaufanie obywateli do instytucji publicznych.
Planowana debata, ograniczona do dwóch kandydatów, reprezentujących jedynie dwa główne obozy polityczne, cementuje polaryzację polskiego społeczeństwa. Tego typu działania mediów publicznych przyczyniają się do wykluczania znacznej części wyborców, których poglądy nie znajdują odzwierciedlenia w programach faworyzowanych kandydatów. W efekcie media publiczne, zamiast pełnić funkcję integrującą i informacyjną, stają się narzędziem pogłębiania konfliktów społecznych, co jest sprzeczne z ich misją określoną w ustawie o radiofonii i telewizji.
Media publiczne, w tym Telewizja Polska, są finansowane w znacznej mierze z budżetu państwa. W 2024 roku na media publiczne przeznaczono blisko 2,7 mld złotych w ramach rekompensaty za utracone wpływy z abonamentu radiowo-telewizyjnego. Środki te pochodzą z podatków płaconych przez wszystkich obywateli, niezależnie od ich preferencji politycznych. W kontekście tak wysokiego wsparcia finansowego działania TVP polegające na faworyzowaniu wybranych kandydatów i wykluczaniu innych są nie tylko niezgodne z prawem, ale również stanowią nadużycie zaufania publicznego i sprzeniewierzenie środków podatników.
Wysokie zarobki niektórych osób zatrudnionych w mediach publicznych budzą dodatkowe kontrowersje w świetle ich nieetycznych działań. Choć dokładne dane dotyczące wynagrodzeń są często utajniane, w mediach pojawiają się informacje o gwiazdach TVP, których roczne zarobki sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych. Dla przykładu w 2023 roku ujawniono, że jeden z prominentnych dziennikarzy Polskiego Radia zarobił 230 tys. zł w ramach współpracy z rozgłośnią. Tego rodzaju kwoty, wypłacane z publicznych pieniędzy, stoją w jaskrawej sprzeczności z brakiem realizacji podstawowej misji mediów publicznych, jaką jest bezstronna i rzetelna informacja.
Planowana debata z udziałem jedynie dwóch kandydatów to nie tylko przejaw braku profesjonalizmu, ale również świadome łamanie prawa przez Telewizję Polską. Tego rodzaju działania godzą w fundamenty demokratycznego państwa prawa, podważają zaufanie obywateli do instytucji publicznych i przyczyniają się do eskalacji podziałów społecznych.
Polskie społeczeństwo zasługuje na media publiczne, które działają w interesie wszystkich obywateli, a nie wybranych grup politycznych.
W świetle powyższego wnoszę o ustosunkowanie się do poniższych postulatów i pytań:
Włączenie wszystkich zarejestrowanych kandydatów do planowanej debaty, zgodnie z wymogami Kodeksu wyborczego.
Ujawnienie szczegółowych informacji na temat finansowania mediów publicznych oraz wynagrodzeń osób odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji programowych.
Wdrożenie mechanizmów zapobiegających podobnym naruszeniom w przyszłości, w tym zaostrzenie sankcji za łamanie zasad bezstronności i pluralizmu.
Jakie kary grożą za naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego oraz ustawy o radiofonii i telewizji przez media publiczne?
Jaka jest średnia, mediana oraz 5 najwyższych wynagrodzeń w telewizji publicznej i w Polskim Radiu w roku 2023 i 2024?
Uprzejmie proszę o podanie tytułów i kosztów 5 najdroższych programów publicystycznych w telewizji publicznej w roku 2023 i 2024.
Interpelacja nr 9179
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie naruszeń prawa przez media publiczne w związku z organizacją debaty prezydenckiej jedynie dla dwóch kandydatów
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 10-04-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie poważnych naruszeń prawa, jakich dopuszcza się Telewizja Polska SA, w związku z planowaną debatą prezydencką, która ma uwzględniać jedynie dwóch wybranych kandydatów – Rafała Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego. Tego rodzaju działania nie tylko godzą w podstawowe zasady demokracji, ale również wprowadzają głębokie podziały społeczne, wykluczając znaczną część społeczeństwa i naruszając obowiązujące przepisy prawa.
Zgodnie z art. 120 Kodeksu wyborczego media publiczne mają obowiązek zapewnienia wszystkim kandydatom na urząd prezydenta Rzeczypospolitej równych szans w prezentowaniu swoich programów i stanowisk. Organizacja debaty wyłącznie dla dwóch wybranych kandydatów przed pierwszą turą wyborów stanowi rażące naruszenie tego przepisu. Tego rodzaju praktyki faworyzują określonych uczestników wyścigu wyborczego, naruszając konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz prawo wyborców do rzetelnej informacji o wszystkich kandydatach. Dodatkowo, zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji (art. 21 ust. 1), media publiczne mają obowiązek działania w interesie publicznym, z poszanowaniem pluralizmu i bezstronności. Wykluczenie pozostałych kandydatów z debaty jest sprzeczne z tymi zasadami i prowadzi do manipulacji opinią publiczną, co podważa zaufanie obywateli do instytucji publicznych.
Planowana debata, ograniczona do dwóch kandydatów, reprezentujących jedynie dwa główne obozy polityczne, cementuje polaryzację polskiego społeczeństwa. Tego typu działania mediów publicznych przyczyniają się do wykluczania znacznej części wyborców, których poglądy nie znajdują odzwierciedlenia w programach faworyzowanych kandydatów. W efekcie media publiczne, zamiast pełnić funkcję integrującą i informacyjną, stają się narzędziem pogłębiania konfliktów społecznych, co jest sprzeczne z ich misją określoną w ustawie o radiofonii i telewizji.
Media publiczne, w tym Telewizja Polska, są finansowane w znacznej mierze z budżetu państwa. W 2024 roku na media publiczne przeznaczono blisko 2,7 mld złotych w ramach rekompensaty za utracone wpływy z abonamentu radiowo-telewizyjnego. Środki te pochodzą z podatków płaconych przez wszystkich obywateli, niezależnie od ich preferencji politycznych. W kontekście tak wysokiego wsparcia finansowego działania TVP polegające na faworyzowaniu wybranych kandydatów i wykluczaniu innych są nie tylko niezgodne z prawem, ale również stanowią nadużycie zaufania publicznego i sprzeniewierzenie środków podatników.
Wysokie zarobki niektórych osób zatrudnionych w mediach publicznych budzą dodatkowe kontrowersje w świetle ich nieetycznych działań. Choć dokładne dane dotyczące wynagrodzeń są często utajniane, w mediach pojawiają się informacje o gwiazdach TVP, których roczne zarobki sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych. Dla przykładu w 2023 roku ujawniono, że jeden z prominentnych dziennikarzy Polskiego Radia zarobił 230 tys. zł w ramach współpracy z rozgłośnią. Tego rodzaju kwoty, wypłacane z publicznych pieniędzy, stoją w jaskrawej sprzeczności z brakiem realizacji podstawowej misji mediów publicznych, jaką jest bezstronna i rzetelna informacja.
Planowana debata z udziałem jedynie dwóch kandydatów to nie tylko przejaw braku profesjonalizmu, ale również świadome łamanie prawa przez Telewizję Polską. Tego rodzaju działania godzą w fundamenty demokratycznego państwa prawa, podważają zaufanie obywateli do instytucji publicznych i przyczyniają się do eskalacji podziałów społecznych.
Polskie społeczeństwo zasługuje na media publiczne, które działają w interesie wszystkich obywateli, a nie wybranych grup politycznych.
W świetle powyższego wnoszę o ustosunkowanie się do poniższych postulatów i pytań:
Włączenie wszystkich zarejestrowanych kandydatów do planowanej debaty, zgodnie z wymogami Kodeksu wyborczego.
Ujawnienie szczegółowych informacji na temat finansowania mediów publicznych oraz wynagrodzeń osób odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji programowych.
Wdrożenie mechanizmów zapobiegających podobnym naruszeniom w przyszłości, w tym zaostrzenie sankcji za łamanie zasad bezstronności i pluralizmu.
Jakie kary grożą za naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego oraz ustawy o radiofonii i telewizji przez media publiczne?
Jaka jest średnia, mediana oraz 5 najwyższych wynagrodzeń w telewizji publicznej i w Polskim Radiu w roku 2023 i 2024?
Uprzejmie proszę o podanie tytułów i kosztów 5 najdroższych programów publicystycznych w telewizji publicznej w roku 2023 i 2024.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9397 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9179 posła Jarosława Sachajki z 14 kwietnia 2025 roku,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Wobec spółek z branży mediów publicznych, w tym Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji
z siedzibą w Warszawie (dalej: „Spółka/Telewizja Polska S.A.”), Minister Kultury
i Dziedzictwa Narodowego wykonuje prawo głosu z należących do Skarbu Państwa akcji.
Powyższe oznacza, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działa jako Walne
Zgromadzenie spółki, a jego kompetencje są ściśle określone przepisami prawa. Poza
właściwością Walnego Zgromadzania pozostają kwestie programowe takie jak na przykład
emisja debaty kandydatów na Prezydenta RP. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ustawy z 29
grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (dalej: „urtv”) likwidator spółki nie jest związany
poleceniami i zakazami ustanowionymi przez Walne Zgromadzenie, jeżeli dotyczą one treści
programu. Należy również zwrócić uwagę na art. 13 ust. 1 urtv, który stanowi, że nadawca
kształtuje program samodzielnie i ponosi odpowiedzialność za jego treść, oraz art. 14 ust. 1
urtv stanowiący, że nałożenie na nadawcę obowiązku lub zakazu rozpowszechniania
określonej audycji lub przekazu może nastąpić wyłącznie na podstawie ustawy. Zasada ta
znajduje odzwierciedlenie także w art. 3751 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek
handlowych, zgodnie z którym Walne Zgromadzenie nie może wydawać zarządowi
wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki, a do takich należy emisja debaty
prezydenckiej.
Zasady finansowania mediów publicznych, w tym jednoosobowej spółki Skarbu Państwa pod
firmą: Telewizja Polska S.A. w likwidacji, zostały określone w art. 31 urtv. Zasady dotyczące
gospodarki finansowej spółki, w tym źródła finansowania jej działalności gospodarczej,
zostały określone w rozdziale VI statutu Telewizji Polskiej S.A. (opublikowanym na stronie
internetowej spółki oraz dostępnym bezpłatnie w KRS i także online). Pragnę zwrócić przy
tym uwagę, że organem właściwym do spraw związanych ze środkami abonamentowymi, ich
podziałem pomiędzy spółki mediów publicznych i ich wypłatą poszczególnym spółkom jest
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.
Odnosząc się do kwestii wynagrodzeń osób odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji
programowych oraz pięciu najwyższych w 2023 i 2024 r. wynagrodzeń w telewizji publicznej
i polskim radiu, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie
agreguje tego rodzaju informacji w sposób określony w przedmiotowej interpelacji. Są to
kwestie zwykłego zarządu (sprawy bieżące spółki) należące do kompetencji likwidatora.
Informacje na temat wynagrodzeń w spółce ujawniane są w rocznych sprawozdaniach
z działalności spółki (bezpłatny dostęp w KRS, także online).
Sprawy enumeratywnego wyliczenia kosztów i tytułów pięciu najdroższych programów
publicystycznych w telewizji publicznej w roku 2023 i 2024 jako kwestie programowe
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
pozostają także poza kompetencjami Walnego Zgromadzenia i należą do właściwości
likwidatora zgodnie z art. 466 w związku z art. 368 § 1 Kodeksu spółek handlowych.
Ponadto uprzejmie informuję, że 17 kwietnia 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE
opublikowane zostało Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1083
w sprawie ustanowienia wspólnych ram dla usług medialnych na rynku wewnętrznym
i zmiany dyrektywy 2010/13/UE (europejski akt o wolności mediów, dalej jako: EMFA).
Należy wskazać, że głównym celem rozporządzenia EMFA jest wprowadzenie nowych
przepisów chroniących pluralizm i niezależność mediów w UE. Zagwarantują one,
że publiczne i prywatne media będą mogły lepiej funkcjonować ponad granicami na unijnym
rynku wewnętrznym bez nadmiernej presji i z uwzględnieniem cyfrowej transformacji
przestrzeni medialnej. Art. 5 EMFA zawiera gwarancje niezależnego funkcjonowania
nadawców publicznych. W związku z wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia
MKiDN przygotowuje projekt ustawy mający na celu dostosowanie polskiego
ustawodawstwa medialnego do przepisów unijnego aktu prawnego. Projekt ustawy zakłada
m.in. reformę obecnych organów spółek publicznej radiofonii i telewizji, wprowadzenie
jasnych i bezstronnych procedur powoływania i odwoływania władz spółek, a także szereg
pomniejszych zmian takich jak np. wyraźnie oddzielenie funkcji redaktora naczelnego danej
jednostki od jej organów zarządzających.
Zasady prowadzenia kampanii wyborczych w programach publicznej radiofonii i telewizji
określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej: „Kodeks wyborczy”).
Na podstawie art. 120 § 1 Kodeksu wyborczego Spółka ma obowiązek przeprowadzenia
debat pomiędzy przedstawicielami tych komitetów wyborczych w wyborach do Sejmu lub
w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, które
zarejestrowały swoje listy kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, a w przypadku
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej - pomiędzy kandydatami. Czas debat nie jest
wliczany do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119 Kodeksu wyborczego.
Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia debat, o których mowa w § 1, w tym czas
trwania debat i program ogólnokrajowy, reguluje rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii
i Telewizji z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania
debat przez Telewizję Polską S.A.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 urtv podmiotom uczestniczącym w wyborach do Sejmu, Senatu,
samorządu terytorialnego oraz Parlamentu Europejskiego zapewnia się możliwość
rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznej radiofonii i telewizji na
zasadach określonych odrębnymi przepisami. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 3 urtv
podmiotom uprawnionym do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych
i telewizyjnych w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum
ogólnokrajowym zapewnia się możliwość rozpowszechniania audycji referendalnych
w programach publicznej radiofonii i telewizji na zasadach określonych odrębnymi
przepisami.
Należy przy tym wskazać, że urtv nie zawiera szczególnego uregulowania dotyczącego
sposobu relacjonowania kampanii wyborczych i referendalnych we własnych audycjach,
zwłaszcza informacyjnych i publicystycznych, nadawców publicznych. Znajdują tu
zastosowanie zasady ogólne misji publicznej: zróżnicowania, bezstronności, niezależności,
pluralizmu i wyważenia (art. 21 ust. 1 urtv). Szczególnie doniosłe w okresie kampanii
wyborczych i referendalnych są powinności wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 2–3 urtv
dotyczące rzetelnego ukazywania całej różnorodności wydarzeń i zjawisk, a także sprzyjania
swobodnemu kształtowaniu się poglądów obywateli oraz formowaniu się opinii publicznej.
Przydatne przy stosowaniu tych przepisów w okresach kampanii wyborczych mogą być
wskazówki zawarte w zaleceniach KMRE Nr R (99)15 i CM/Rec(2007)15 w sprawie środków
prezentowania przez media kampanii wyborczych. Rekomendują one zapewnienie
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
w okresach kampanii wyborczych przez ramy prawne i mechanizmy samoregulacyjne
wyrażania zróżnicowanych opinii oraz rzetelne, wyważone i bezstronne przedstawianie
kampanii we wszystkich serwisach programowych nadawców (zarówno publicznych,
jak i prywatnych). Dotyczy to szczególnie audycji informacyjnych oraz publicystycznych,
w tym dyskusyjnych, takich jak wywiady czy debaty. W ich czasie nadawcy nie powinni
w żaden sposób faworyzować władz publicznych1.
Odnośnie do kwestii kar należy zauważyć, że Kodeks wyborczy zawiera w dziale IX przepisy
karne, niemniej żaden z nich nie dotyczy uchybienia przepisom w zakresie organizacji debaty
publicznej. Ustawa o radiofonii i telewizji zawiera zarówno przepisy karne, jak i kary
administracyjne, niemniej żadna z nich nie wskazuje bezpośrednio naruszenia art. 24 urtv.
Należy przy tym wskazać na Krajową Radę Radiofonii i Telewizji jako organ stojący na straży
wolności słowa w radiu i telewizji, samodzielności nadawców i interesów odbiorców oraz
zapewniający otwarty i pluralistyczny charakter radiofonii i telewizji.
Należy jednak podkreślić, że debata wskazana w interpelacji posła Jarosława Sachajki nie
była debatą w rozumieniu art. 120 Kodeksu wyborczego. Przy jej ocenie nie można więc
stosować zasad wynikających z Kodeksu wyborczego. Telewizja Polska S.A. przygotowuje
debatę w rozumieniu art. 120 Kodeksu wyborczego, której emisja jest planowana przed
pierwszą turą wyborów prezydenckich.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
1 art. 24 urtv red. Piątek, Wojciechowski, 2014, wyd. 1, tekst zamieszczony w systemie informacji
prawniczej Legalis
-- 3 of 3 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9179 posła Jarosława Sachajki z 14 kwietnia 2025 roku,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Wobec spółek z branży mediów publicznych, w tym Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji
z siedzibą w Warszawie (dalej: „Spółka/Telewizja Polska S.A.”), Minister Kultury
i Dziedzictwa Narodowego wykonuje prawo głosu z należących do Skarbu Państwa akcji.
Powyższe oznacza, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działa jako Walne
Zgromadzenie spółki, a jego kompetencje są ściśle określone przepisami prawa. Poza
właściwością Walnego Zgromadzania pozostają kwestie programowe takie jak na przykład
emisja debaty kandydatów na Prezydenta RP. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ustawy z 29
grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (dalej: „urtv”) likwidator spółki nie jest związany
poleceniami i zakazami ustanowionymi przez Walne Zgromadzenie, jeżeli dotyczą one treści
programu. Należy również zwrócić uwagę na art. 13 ust. 1 urtv, który stanowi, że nadawca
kształtuje program samodzielnie i ponosi odpowiedzialność za jego treść, oraz art. 14 ust. 1
urtv stanowiący, że nałożenie na nadawcę obowiązku lub zakazu rozpowszechniania
określonej audycji lub przekazu może nastąpić wyłącznie na podstawie ustawy. Zasada ta
znajduje odzwierciedlenie także w art. 3751 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek
handlowych, zgodnie z którym Walne Zgromadzenie nie może wydawać zarządowi
wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki, a do takich należy emisja debaty
prezydenckiej.
Zasady finansowania mediów publicznych, w tym jednoosobowej spółki Skarbu Państwa pod
firmą: Telewizja Polska S.A. w likwidacji, zostały określone w art. 31 urtv. Zasady dotyczące
gospodarki finansowej spółki, w tym źródła finansowania jej działalności gospodarczej,
zostały określone w rozdziale VI statutu Telewizji Polskiej S.A. (opublikowanym na stronie
internetowej spółki oraz dostępnym bezpłatnie w KRS i także online). Pragnę zwrócić przy
tym uwagę, że organem właściwym do spraw związanych ze środkami abonamentowymi, ich
podziałem pomiędzy spółki mediów publicznych i ich wypłatą poszczególnym spółkom jest
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.
Odnosząc się do kwestii wynagrodzeń osób odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji
programowych oraz pięciu najwyższych w 2023 i 2024 r. wynagrodzeń w telewizji publicznej
i polskim radiu, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie
agreguje tego rodzaju informacji w sposób określony w przedmiotowej interpelacji. Są to
kwestie zwykłego zarządu (sprawy bieżące spółki) należące do kompetencji likwidatora.
Informacje na temat wynagrodzeń w spółce ujawniane są w rocznych sprawozdaniach
z działalności spółki (bezpłatny dostęp w KRS, także online).
Sprawy enumeratywnego wyliczenia kosztów i tytułów pięciu najdroższych programów
publicystycznych w telewizji publicznej w roku 2023 i 2024 jako kwestie programowe
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
pozostają także poza kompetencjami Walnego Zgromadzenia i należą do właściwości
likwidatora zgodnie z art. 466 w związku z art. 368 § 1 Kodeksu spółek handlowych.
Ponadto uprzejmie informuję, że 17 kwietnia 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE
opublikowane zostało Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1083
w sprawie ustanowienia wspólnych ram dla usług medialnych na rynku wewnętrznym
i zmiany dyrektywy 2010/13/UE (europejski akt o wolności mediów, dalej jako: EMFA).
Należy wskazać, że głównym celem rozporządzenia EMFA jest wprowadzenie nowych
przepisów chroniących pluralizm i niezależność mediów w UE. Zagwarantują one,
że publiczne i prywatne media będą mogły lepiej funkcjonować ponad granicami na unijnym
rynku wewnętrznym bez nadmiernej presji i z uwzględnieniem cyfrowej transformacji
przestrzeni medialnej. Art. 5 EMFA zawiera gwarancje niezależnego funkcjonowania
nadawców publicznych. W związku z wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia
MKiDN przygotowuje projekt ustawy mający na celu dostosowanie polskiego
ustawodawstwa medialnego do przepisów unijnego aktu prawnego. Projekt ustawy zakłada
m.in. reformę obecnych organów spółek publicznej radiofonii i telewizji, wprowadzenie
jasnych i bezstronnych procedur powoływania i odwoływania władz spółek, a także szereg
pomniejszych zmian takich jak np. wyraźnie oddzielenie funkcji redaktora naczelnego danej
jednostki od jej organów zarządzających.
Zasady prowadzenia kampanii wyborczych w programach publicznej radiofonii i telewizji
określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej: „Kodeks wyborczy”).
Na podstawie art. 120 § 1 Kodeksu wyborczego Spółka ma obowiązek przeprowadzenia
debat pomiędzy przedstawicielami tych komitetów wyborczych w wyborach do Sejmu lub
w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, które
zarejestrowały swoje listy kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, a w przypadku
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej - pomiędzy kandydatami. Czas debat nie jest
wliczany do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119 Kodeksu wyborczego.
Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia debat, o których mowa w § 1, w tym czas
trwania debat i program ogólnokrajowy, reguluje rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii
i Telewizji z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania
debat przez Telewizję Polską S.A.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 urtv podmiotom uczestniczącym w wyborach do Sejmu, Senatu,
samorządu terytorialnego oraz Parlamentu Europejskiego zapewnia się możliwość
rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznej radiofonii i telewizji na
zasadach określonych odrębnymi przepisami. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 3 urtv
podmiotom uprawnionym do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych
i telewizyjnych w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum
ogólnokrajowym zapewnia się możliwość rozpowszechniania audycji referendalnych
w programach publicznej radiofonii i telewizji na zasadach określonych odrębnymi
przepisami.
Należy przy tym wskazać, że urtv nie zawiera szczególnego uregulowania dotyczącego
sposobu relacjonowania kampanii wyborczych i referendalnych we własnych audycjach,
zwłaszcza informacyjnych i publicystycznych, nadawców publicznych. Znajdują tu
zastosowanie zasady ogólne misji publicznej: zróżnicowania, bezstronności, niezależności,
pluralizmu i wyważenia (art. 21 ust. 1 urtv). Szczególnie doniosłe w okresie kampanii
wyborczych i referendalnych są powinności wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 2–3 urtv
dotyczące rzetelnego ukazywania całej różnorodności wydarzeń i zjawisk, a także sprzyjania
swobodnemu kształtowaniu się poglądów obywateli oraz formowaniu się opinii publicznej.
Przydatne przy stosowaniu tych przepisów w okresach kampanii wyborczych mogą być
wskazówki zawarte w zaleceniach KMRE Nr R (99)15 i CM/Rec(2007)15 w sprawie środków
prezentowania przez media kampanii wyborczych. Rekomendują one zapewnienie
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
w okresach kampanii wyborczych przez ramy prawne i mechanizmy samoregulacyjne
wyrażania zróżnicowanych opinii oraz rzetelne, wyważone i bezstronne przedstawianie
kampanii we wszystkich serwisach programowych nadawców (zarówno publicznych,
jak i prywatnych). Dotyczy to szczególnie audycji informacyjnych oraz publicystycznych,
w tym dyskusyjnych, takich jak wywiady czy debaty. W ich czasie nadawcy nie powinni
w żaden sposób faworyzować władz publicznych1.
Odnośnie do kwestii kar należy zauważyć, że Kodeks wyborczy zawiera w dziale IX przepisy
karne, niemniej żaden z nich nie dotyczy uchybienia przepisom w zakresie organizacji debaty
publicznej. Ustawa o radiofonii i telewizji zawiera zarówno przepisy karne, jak i kary
administracyjne, niemniej żadna z nich nie wskazuje bezpośrednio naruszenia art. 24 urtv.
Należy przy tym wskazać na Krajową Radę Radiofonii i Telewizji jako organ stojący na straży
wolności słowa w radiu i telewizji, samodzielności nadawców i interesów odbiorców oraz
zapewniający otwarty i pluralistyczny charakter radiofonii i telewizji.
Należy jednak podkreślić, że debata wskazana w interpelacji posła Jarosława Sachajki nie
była debatą w rozumieniu art. 120 Kodeksu wyborczego. Przy jej ocenie nie można więc
stosować zasad wynikających z Kodeksu wyborczego. Telewizja Polska S.A. przygotowuje
debatę w rozumieniu art. 120 Kodeksu wyborczego, której emisja jest planowana przed
pierwszą turą wyborów prezydenckich.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
1 art. 24 urtv red. Piątek, Wojciechowski, 2014, wyd. 1, tekst zamieszczony w systemie informacji
prawniczej Legalis
-- 3 of 3 --