Interpelacja nr 9174
Interpelacja w sprawie ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (45%)
Obrona i Bezpieczeństwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów
Interpelacja nr 9174
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 10-04-2025
Warszawa, 10 kwietnia 2025 r.
Szanowny Panie Premierze,
obecnie polscy konsumenci dokonujący zakupów na platformach spoza UE są narażeni na otrzymywanie produktów niespełniających europejskich norm bezpieczeństwa. Brak skutecznej kontroli nad produktami pochodzącymi z państw trzecich stwarza ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników, a także stawia polskich przedsiębiorców w nierównej pozycji wobec zagranicznej konkurencji.
W ostatnich latach liczne raporty i badania rynkowe wykazały, że w modelu sprzedaży detalicznej z państw spoza UE istnieje znacząca luka w egzekwowaniu prawa i nadzorze rynku. Raport opublikowany przez Greenpeace na temat niebezpiecznych substancji chemicznych występujących w importowanych produktach wykazał, że zawierają one bardzo wysoki poziom ftalanów i formaldehydu, a niektóre z substancji przekraczały dopuszczalne normy o 100% lub więcej. Dodatkowo obecność niebezpiecznych chemikaliów i bezpieczeństwo produktów dla konsumentów, a także potencjalne wprowadzające w błąd praktyki cenowe były przedmiotem badania przez francuski urząd ds. zwalczania nadużyć finansowych (DGCCRF).
Ponadto także zabawki importowane spoza państw członkowskich UE zawierają substancje niebezpieczne. Z opublikowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów raportu Inspekcji Handlowej „Zabawki – obecność ftalanów“ jasno wynika, że na 220 modeli zabawek, z których 181 pochodziło z Chin, w przypadku aż 46 zabawek stwierdzono nieprawidłowości, a aż 39 zabawek (18% zbadanych zabawek) miało podwyższone stężenie ftalanów.
Od 13 grudnia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, którego celem jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów. Rozporządzenie 2023/988 nakłada szereg obowiązków na podmioty uczestniczące w łańcuchu dystrybucji produktu, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa produktów. Natomiast zapewnienie właściwego poziomu ochrony konsumentów przed produktami niebezpiecznymi, w tym ubraniami i zabawkami, zależy w szczególności od skutecznego egzekwowania przepisów rozporządzenia. Prowadzi to do konieczności podejmowania przez odpowiednie organa nadzorcze aktywnych działań na rzecz przeprowadzania testów laboratoryjnych produktów i kontroli ich bezpieczeństwa.
W związku z powyższym kieruję do Pana Premiera następujące pytania:
Czy po wejściu w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 zaobserwowano poprawę w zakresie bezpieczeństwa produktów spoza UE trafiających do polskich konsumentów, w tym zabawek i ubrań?
Czy pomimo obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 są potrzebne zmiany w przepisach prawa w celu podwyższenia poziomu ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów?
Czy są planowane dodatkowe regulacje lub mechanizmy wspierające od strony proceduralnej egzekwowanie obowiązków nałożonych w rozporządzeniu 2023/988?
Jakie działania są podejmowane, aby kontrolować importowane spoza UE ubrania i zabawki z perspektywy spełniania norm bezpieczeństwa?
Czy wiadomo, ile kontroli bezpieczeństwa produktów lub testów laboratoryjnych przeprowadzono w okresie od 13 grudnia 2024 r. do chwili obecnej? Jeżeli tak, to jaka jest to liczba?
———————————————————————————————————————————
1. „Taking the Shine off SHEIN: A business model based on hazardous chemicals and environmental destruction Hazard warning“
https://www.greenpeace.de/publikationen/S04261_Konsumwende_StudieEN_Mehr%20Schein_v9.pdf
2. Więcej: https://www.politico.eu/article/frances-le-maire-goes-after-chinese-fast-fashion-giant-shein/
3. „Co za dużo, to niezdrowo. Ftalany w zabawkach – kontrola Inspekcji Handlowej“ https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=20343.
Interpelacja nr 9174
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 10-04-2025
Warszawa, 10 kwietnia 2025 r.
Szanowny Panie Premierze,
obecnie polscy konsumenci dokonujący zakupów na platformach spoza UE są narażeni na otrzymywanie produktów niespełniających europejskich norm bezpieczeństwa. Brak skutecznej kontroli nad produktami pochodzącymi z państw trzecich stwarza ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników, a także stawia polskich przedsiębiorców w nierównej pozycji wobec zagranicznej konkurencji.
W ostatnich latach liczne raporty i badania rynkowe wykazały, że w modelu sprzedaży detalicznej z państw spoza UE istnieje znacząca luka w egzekwowaniu prawa i nadzorze rynku. Raport opublikowany przez Greenpeace na temat niebezpiecznych substancji chemicznych występujących w importowanych produktach wykazał, że zawierają one bardzo wysoki poziom ftalanów i formaldehydu, a niektóre z substancji przekraczały dopuszczalne normy o 100% lub więcej. Dodatkowo obecność niebezpiecznych chemikaliów i bezpieczeństwo produktów dla konsumentów, a także potencjalne wprowadzające w błąd praktyki cenowe były przedmiotem badania przez francuski urząd ds. zwalczania nadużyć finansowych (DGCCRF).
Ponadto także zabawki importowane spoza państw członkowskich UE zawierają substancje niebezpieczne. Z opublikowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów raportu Inspekcji Handlowej „Zabawki – obecność ftalanów“ jasno wynika, że na 220 modeli zabawek, z których 181 pochodziło z Chin, w przypadku aż 46 zabawek stwierdzono nieprawidłowości, a aż 39 zabawek (18% zbadanych zabawek) miało podwyższone stężenie ftalanów.
Od 13 grudnia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, którego celem jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów. Rozporządzenie 2023/988 nakłada szereg obowiązków na podmioty uczestniczące w łańcuchu dystrybucji produktu, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa produktów. Natomiast zapewnienie właściwego poziomu ochrony konsumentów przed produktami niebezpiecznymi, w tym ubraniami i zabawkami, zależy w szczególności od skutecznego egzekwowania przepisów rozporządzenia. Prowadzi to do konieczności podejmowania przez odpowiednie organa nadzorcze aktywnych działań na rzecz przeprowadzania testów laboratoryjnych produktów i kontroli ich bezpieczeństwa.
W związku z powyższym kieruję do Pana Premiera następujące pytania:
Czy po wejściu w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 zaobserwowano poprawę w zakresie bezpieczeństwa produktów spoza UE trafiających do polskich konsumentów, w tym zabawek i ubrań?
Czy pomimo obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 są potrzebne zmiany w przepisach prawa w celu podwyższenia poziomu ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów?
Czy są planowane dodatkowe regulacje lub mechanizmy wspierające od strony proceduralnej egzekwowanie obowiązków nałożonych w rozporządzeniu 2023/988?
Jakie działania są podejmowane, aby kontrolować importowane spoza UE ubrania i zabawki z perspektywy spełniania norm bezpieczeństwa?
Czy wiadomo, ile kontroli bezpieczeństwa produktów lub testów laboratoryjnych przeprowadzono w okresie od 13 grudnia 2024 r. do chwili obecnej? Jeżeli tak, to jaka jest to liczba?
———————————————————————————————————————————
1. „Taking the Shine off SHEIN: A business model based on hazardous chemicals and environmental destruction Hazard warning“
https://www.greenpeace.de/publikationen/S04261_Konsumwende_StudieEN_Mehr%20Schein_v9.pdf
2. Więcej: https://www.politico.eu/article/frances-le-maire-goes-after-chinese-fast-fashion-giant-shein/
3. „Co za dużo, to niezdrowo. Ftalany w zabawkach – kontrola Inspekcji Handlowej“ https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=20343.
Odpowiedź urzędowa
prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasz Chróstny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
21
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14672 znaków
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1
1281058.3696910.3599609
PREZES
URZĘDU OCHRONY
KONKURENCJI I KONSUMENTÓW
TOMASZ CHRÓSTNY
Warszawa, 6 maja 2025 r.
DNR-3.733.9.2025.BB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 9174 posła Bartłomieja Pejo, w sprawie ochrony
konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów, na wstępie uprzejmie wyjaśniam, że
przywoływane przez Pana Posła rozporządzenie Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów1
stosowane jest na terenie Unii Europejskiej od 13 grudnia 2024 r., a więc od niecałych pięciu
miesięcy. Jednocześnie wymagania określone w rozporządzeniu 2023/988 dotyczą
produktów konsumenckich, dla których nie przyjęto na poziomie unijnym bardziej
szczegółowych regulacji sektorowych określających wymagania bezpieczeństwa.
Przykładowo, dotyczą on np. mebli, wózków dziecięcych czy grilli węglowych (obszar
niezharmonizowany), ale nie dotyczą zabawek, tekstyliów, sprzętu elektrycznego, czy
kosmetyków (obszar zharmonizowany).
Do produktów wymienionych w interpelacji (zabawki i ubrania) mają zastosowanie
dedykowane akty prawne: dla zabawek jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady
2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek2, której przepisy
zostały transponowane do prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów
1 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012
i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG - Dz. Urz. UE L 135 z 23.05.2023 r., str. 1; dalej:
„rozporządzenie 2023/988”
2 Dz. Urz. UE L 170 z 30.06.2009 r., str. 1
-- 1 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2
1281058.3696910.3599609
z dnia 20 października 2016 r. w sprawie wymagań dla zabawek3, natomiast dla wyrobów
włókienniczych stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1007/2011 z dnia 27 września 2011 r. w sprawie nazewnictwa włókien tekstylnych oraz
etykietowania i oznakowywania składu surowcowego wyrobów włókienniczych oraz
uchylenia dyrektywy Rady 73/44/EWG oraz dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady
96/73/WE i 2008/121/WE4, a także przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji
Handlowej5. Jednocześnie w przypadku produktów z obszaru zharmonizowanego przepisy
z zakresu ogólnego bezpieczeństwa mają zastosowanie jedynie w zakresie ryzyk nieobjętych
szczegółowymi wymaganiami.
Ponadto rozporządzenie 2023/988 obejmuje swoim zakresem również produkty
nieżywnościowe stanowiące imitacje środków spożywczych, wskazując, że powinny one być
tak skonstruowane, aby konsumenci, szczególnie dzieci (zwłaszcza małe), nie myliły ich
z żywnością ze względu na kształt, zapach, kolor, wygląd, opakowanie, rozmiar lub inne
właściwości i w związku z tym nie były narażone na ryzyko umieszczenia ich w jamie ustnej
lub połknięcia.
Celem rozporządzenia 2023/988 jest również doprecyzowanie obowiązków dotyczących
bezpieczeństwa produktów dla wszystkich podmiotów gospodarczych biorących udział
w łańcuchu dostaw, uzależniając je jednak od roli pełnionej w obrocie – producent,
importer, dystrybutor czy dostawca internetowej platformy handlowej. Wprowadza ono
obowiązki, szczególnie w zakresie monitorowania bezpieczeństwa produktów i reagowania
na udostępnianie produktów niebezpiecznych dla dostawców internetowych platform
handlowych.
Odnosząc się szczegółowo do pytań Pana Posła uprzejmie wyjaśniam:
Ad 1. i 2.
Czy po wejściu w życie Rozporządzenia PE 2023/988 zaobserwowano poprawę w zakresie
bezpieczeństwa produktów spoza UE trafiających do polskich konsumentów, w tym zabawek
i ubrań?
Czy pomimo obowiązywania Rozporządzenia PE 2023/988 potrzebne są zmiany w przepisach
prawa w celu podwyższenia poziomu ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa
produktów?
3 Dz. U. z 2023 r. poz. 1260
4 Dz. Urz. UE L 272 z 18.10.2011 r., str. 1
5 t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 229
-- 2 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3
1281058.3696910.3599609
Jak już wskazano powyżej, przepisy rozporządzenia 2023/988 nie mają zastosowania do
zabawek ani ubrań (wyrobów tekstylnych) – wymagania i normy dla tych produktów, objęte
są ww. unijnym prawodawstwem zharmonizowanym.
Podkreślić należy, że regulacja rozporządzenia 2023/988 dotyczy produktów wprowadzonych
do obrotu po 13 grudnia 2024 r. Jest to okres zbyt krótki by móc ocenić skuteczność
stosowania nowej regulacji bądź wskazać na konieczności ich zmiany. Oceny takiej, zgodnie
z metodologiami ocen skutków regulacji, dokonuje się najczęściej po 2-3 latach
funkcjonowania danego aktu prawnego.
Niezależnie od powyższego pamiętać należy również, że produkty wprowadzone na rynek
przed tą datą również podlegają ocenie ich bezpieczeństwa dla użytkowników. Podlegają
wymaganiom określonym w dyrektywie GPSD6 i są kontrolowane oraz sankcjonowane na
podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów7.
Ad 3.
Czy planowane są dodatkowe regulacje lub mechanizmy wspierające od strony
proceduralnej egzekwowanie obowiązków nałożonych w Rozporządzeniu PE 2023/988?
Przepisy rozporządzenia 2023/988 o charakterze materialnoprawnym, określające m.in.
wymagania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz obowiązki podmiotów
gospodarczych, dostawców usług społeczeństwa informacyjnego oraz dostawców
internetowych platform handlowych obowiązują bezpośrednio.
Jednakże w celu zapewnienia prawidłowego stosowania rozporządzenia 2023/988 konieczne
jest dostosowanie krajowych rozwiązań proceduralnych do jednolitych ram prawnych
ustanowionych tym rozporządzeniem.
Dla osiągnięcia założonego celu konieczne jest przyjęcie aktu krajowego, służącego
stosowaniu rozporządzenia 2023/988. Projektowane przepisy mają za zadanie rozszerzyć lub
nadać niezbędne kompetencje krajowym organom nadzoru rynku, a także organom celnym,
by umożliwić tym organom skuteczne zatrzymywanie produktów niespełniających wymagań
ogólnego bezpieczeństwa zanim zostaną udostępnione na rynku.
Obecnie, w ramach rządowego procesu legislacyjnego, procedowany jest projekt ustawy
o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów (UC53), której celem jest
zapewnienie odpowiednich procedur kontroli oraz skutecznych sankcji za naruszenie
obowiązków określonych w GPSR przez podmioty gospodarcze, w tym dostawców
6 Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów (Dz. Urz. UE L 11 z 15.1.2002, s. 4, dalej: „dyrektywa GPSD”)
7 t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 222
-- 3 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4
1281058.3696910.3599609
internetowych platform handlowych. 17 kwietnia br. projekt został przedłożony do
rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Ad 4.
Jakie działania są podejmowane, aby kontrolować importowane spoza UE ubrania i zabawki
z perspektywy spełniania norm bezpieczeństwa?
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) corocznie planuje działania kontrolne
Inspekcji Handlowej (IH) w obszarze bezpieczeństwa zabawek i wyrobów tekstylnych. IH ma
możliwość podejmowania również kontroli własnych oraz interwencji na rynku w związku
z sygnałami pochodzącymi od konsumentów, przedsiębiorców lub z innych źródeł (w tym
unijnych systemów wymiany informacji o produktach niebezpiecznych i niespełniających
wymagań8).
UOKiK posiada dwa laboratoria, w których co roku przeprowadzanych jest szereg badań
właściwości mechanicznych, fizycznych i chemicznych. Szczególnie weryfikowane jest
bezpieczeństwo chemiczne zabawek i wyrobów włókienniczych udostępnianych na polskim
rynku w zakresie obecności w nich substancji chemicznych w stężeniach przekraczających
dozwolone poziomy określone w załączniku XVII do rozporządzenia REACH9.
Ponadto IH wraz z Krajową Administracją Skarbową (KAS) cyklicznie realizuje wspólne
projekty kontroli różnych kategorii produktów zatrzymywanych przez funkcjonariuszy
celnych w procedurze celnej dopuszczenia do obrotu już na granicy. W 2024 roku w ramach
jednego z projektów kontrolowano na granicy 102 155 sztuk zabawek elektronicznych
w zakresie zawartości substancji stwarzających ryzyko dla środowiska (kadm, ołów),
stwierdzając przekroczenia dopuszczalnych poziomów tych substancji w 17 933 sztukach
zabawek. Zabawki niespełniające wymagań nie zostały wprowadzone na rynek unijny.
Również w ubiegłym roku przebadano 121 prób różnego rodzaju obuwia (stanowiących
łącznie 709 297 par obuwia) na obecność substancji chemicznych. W ok. 8 % przypadków
8 Safety Gate: the EU Rapid Alert System for Dangerous Non-food Products - system zarządzany przez KE, służący
zapewnieniu szybkiej wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi UE a KE w zakresie zagrożeń
stwarzanych przez produkty nieżywnościowe (produkty stwarzające poważne ryzyko) oraz
ICSMS - Information and Communication System for Market Surveillance – system informacyjno-komunikacyjny
do celów nadzoru rynku, zarządzany przez KE i służący do wymiany informacji pomiędzy państwami
członkowskimi Unii Europejskiej a KE w zakresie działań organów nadzoru rynku wobec wyrobów
nieżywnościowych podlegających unijnemu systemowi nadzoru rynku (produkty podlegające unijnemu
prawodawstwu zharmonizowanemu).
9 Załącznik XVII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r.
w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH),
utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego
rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady
76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 396
z 30.12.2006, s. 1) – wymieniono tutaj substancje chemiczne dozwolone z ograniczeniami lub całkowicie
zakazane do stosowania w wyrobach.
-- 4 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5
1281058.3696910.3599609
stwierdzono przekroczenie dozwolonych stężeń tych substancji. W tym przypadku także nie
dopuszczono niebezpiecznych produktów na rynek.
Prowadzono również wspólny projekt z KAS dot. wyrobów włókienniczych w zakresie
zgodności rzeczywistego składu surowcowego z deklarowanym przez producenta spoza UE.
W tym zakresie przebadano laboratoryjnie 47 prób tekstyliów, z czego wyniki badań
wykazały nieprawdziwy skład w 11 próbach. W tych przypadkach dopuszczono działania
naprawcze w zakresie poprawy oznakowania wyrobów.
W ramach współpracy IH i KAS, wzorem ubiegłych lat, również w 2025 roku zaplanowano
akcje kontrolne na granicy. Jednocześnie współpraca między IH a KAS odbywa się na bieżąco.
Na podstawie wniosków funkcjonariuszy celnych, organy nadzoru rynku oceniają zgodność
z wymaganiami produktów zatrzymywanych na granicy, a te niebezpieczne nie są
dopuszczane do obrotu na rynek jednolity.
UOKiK dokonuje również przeglądów ofert sprzedaży produktów udostępnianych na
platformach handlowych w zakresie prawidłowości i dostępności dla potencjalnych
nabywców rzetelnych informacji o produkcie, mających wpływ na podjęcie decyzji o jego
zakupie. Na bieżąco monitorowane są także unijne systemy - Safety Gate i ICSMS. Każda
notyfikacja na temat niebezpiecznego produktu wykrytego na rynku unijnym, jest
weryfikowana pod kątem dostępności takiego produktu również na rynku polskim, a oferty
takich produktów są usuwane. Do przeglądu Internetu w zakresie produktów
niebezpiecznych (w tym sprawdzenia czy niebezpieczne produkty nie są ponownie oferowane
w sieci) używamy unijnego narzędzia pn. „eSurveillance” opartego na algorytmach sztucznej
inteligencji. Internetowe platformy handlowe wycofują oferty niebezpiecznych produktów
na wniosek organów nadzoru rynku oraz na podstawie porozumienia podpisanego z Komisją
Europejską pn. „Product Safety Pledge”10.
W 2024 roku wycofano łącznie 50 ofert, z czego 47 ofert wycofanych zostało na wniosek
UOKiK z serwisów AliExpress i Allegro.pl, a 3 oferty platforma Allegro.pl wycofała
dobrowolnie, zgodnie z art. 22 ust. 6 GPSR. Natomiast w I kwartale 2025 roku zostało
wycofanych 77 ofert, w tym 10 ofert na wniosek UOKiK z serwisów AliExpress, eBay, Alibaba,
SHEIN, zaś 67 ofert platformy Allegro.pl i Amazon.pl usunęły dobrowolnie.
Ad 5.
Czy wiadomo, ile kontroli bezpieczeństwa produktów lub testów laboratoryjnych
przeprowadzono w okresie od 13 grudnia 2024 r. do chwili obecnej? Jeżeli tak, to jaka jest
to liczba?
10 https://commission.europa.eu/business-economy-euro/doing-business-eu/eu-product-safety-and-
labelling/product-safety/product-safety-pledge_en
-- 5 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6
1281058.3696910.3599609
Od 13 grudnia 2024 r. do 25 kwietnia 2024 r. w ramach kontroli prowadzonych przez
Wojewódzkich Inspektorów Inspekcji Handlowej zbadano laboratoryjnie 181 modeli różnego
rodzaju zabawek (np. zabawki dla dzieci poniżej 3 lat, zabawki dźwiękowe, rowerki oraz
plastikowe zabawki miękkie, w których potencjalnie mogą znajdować się ftalany). Natomiast
w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów w tym samym okresie zbadano
laboratoryjnie 40 próbek różnego rodzaju produktów konsumenckich, zarówno
w laboratoriach UOKiK, jak i w laboratoriach komercyjnych (np.: artykułów niemowlęcych
do spania, grilli, wózków dziecięcych oraz fotelików rowerowych). Jednocześnie w zakresie
zawartości szkodliwych substancji chemicznych w odzieży (formaldehyd, chrom VI, kadm
i ołów), inspektorzy IH pobrali do badań 25 prób. Należy zauważyć, że w przypadku
stwierdzenia w trakcie badań stwarzania ryzyka przez badany model cała partia takiego
produktu (liczona często w tysiące egzemplarzy) jest wycofywana z obrotu lub niszczona.
Mam nadzieję, że przedstawione informacje wyczerpująco odpowiedziały na pytania Pana
Posła.
Z poważaniem
Tomasz Chróstny
Prezes
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 6 of 6 --
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1
1281058.3696910.3599609
PREZES
URZĘDU OCHRONY
KONKURENCJI I KONSUMENTÓW
TOMASZ CHRÓSTNY
Warszawa, 6 maja 2025 r.
DNR-3.733.9.2025.BB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 9174 posła Bartłomieja Pejo, w sprawie ochrony
konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów, na wstępie uprzejmie wyjaśniam, że
przywoływane przez Pana Posła rozporządzenie Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów1
stosowane jest na terenie Unii Europejskiej od 13 grudnia 2024 r., a więc od niecałych pięciu
miesięcy. Jednocześnie wymagania określone w rozporządzeniu 2023/988 dotyczą
produktów konsumenckich, dla których nie przyjęto na poziomie unijnym bardziej
szczegółowych regulacji sektorowych określających wymagania bezpieczeństwa.
Przykładowo, dotyczą on np. mebli, wózków dziecięcych czy grilli węglowych (obszar
niezharmonizowany), ale nie dotyczą zabawek, tekstyliów, sprzętu elektrycznego, czy
kosmetyków (obszar zharmonizowany).
Do produktów wymienionych w interpelacji (zabawki i ubrania) mają zastosowanie
dedykowane akty prawne: dla zabawek jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady
2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek2, której przepisy
zostały transponowane do prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów
1 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012
i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG - Dz. Urz. UE L 135 z 23.05.2023 r., str. 1; dalej:
„rozporządzenie 2023/988”
2 Dz. Urz. UE L 170 z 30.06.2009 r., str. 1
-- 1 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2
1281058.3696910.3599609
z dnia 20 października 2016 r. w sprawie wymagań dla zabawek3, natomiast dla wyrobów
włókienniczych stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1007/2011 z dnia 27 września 2011 r. w sprawie nazewnictwa włókien tekstylnych oraz
etykietowania i oznakowywania składu surowcowego wyrobów włókienniczych oraz
uchylenia dyrektywy Rady 73/44/EWG oraz dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady
96/73/WE i 2008/121/WE4, a także przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji
Handlowej5. Jednocześnie w przypadku produktów z obszaru zharmonizowanego przepisy
z zakresu ogólnego bezpieczeństwa mają zastosowanie jedynie w zakresie ryzyk nieobjętych
szczegółowymi wymaganiami.
Ponadto rozporządzenie 2023/988 obejmuje swoim zakresem również produkty
nieżywnościowe stanowiące imitacje środków spożywczych, wskazując, że powinny one być
tak skonstruowane, aby konsumenci, szczególnie dzieci (zwłaszcza małe), nie myliły ich
z żywnością ze względu na kształt, zapach, kolor, wygląd, opakowanie, rozmiar lub inne
właściwości i w związku z tym nie były narażone na ryzyko umieszczenia ich w jamie ustnej
lub połknięcia.
Celem rozporządzenia 2023/988 jest również doprecyzowanie obowiązków dotyczących
bezpieczeństwa produktów dla wszystkich podmiotów gospodarczych biorących udział
w łańcuchu dostaw, uzależniając je jednak od roli pełnionej w obrocie – producent,
importer, dystrybutor czy dostawca internetowej platformy handlowej. Wprowadza ono
obowiązki, szczególnie w zakresie monitorowania bezpieczeństwa produktów i reagowania
na udostępnianie produktów niebezpiecznych dla dostawców internetowych platform
handlowych.
Odnosząc się szczegółowo do pytań Pana Posła uprzejmie wyjaśniam:
Ad 1. i 2.
Czy po wejściu w życie Rozporządzenia PE 2023/988 zaobserwowano poprawę w zakresie
bezpieczeństwa produktów spoza UE trafiających do polskich konsumentów, w tym zabawek
i ubrań?
Czy pomimo obowiązywania Rozporządzenia PE 2023/988 potrzebne są zmiany w przepisach
prawa w celu podwyższenia poziomu ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa
produktów?
3 Dz. U. z 2023 r. poz. 1260
4 Dz. Urz. UE L 272 z 18.10.2011 r., str. 1
5 t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 229
-- 2 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3
1281058.3696910.3599609
Jak już wskazano powyżej, przepisy rozporządzenia 2023/988 nie mają zastosowania do
zabawek ani ubrań (wyrobów tekstylnych) – wymagania i normy dla tych produktów, objęte
są ww. unijnym prawodawstwem zharmonizowanym.
Podkreślić należy, że regulacja rozporządzenia 2023/988 dotyczy produktów wprowadzonych
do obrotu po 13 grudnia 2024 r. Jest to okres zbyt krótki by móc ocenić skuteczność
stosowania nowej regulacji bądź wskazać na konieczności ich zmiany. Oceny takiej, zgodnie
z metodologiami ocen skutków regulacji, dokonuje się najczęściej po 2-3 latach
funkcjonowania danego aktu prawnego.
Niezależnie od powyższego pamiętać należy również, że produkty wprowadzone na rynek
przed tą datą również podlegają ocenie ich bezpieczeństwa dla użytkowników. Podlegają
wymaganiom określonym w dyrektywie GPSD6 i są kontrolowane oraz sankcjonowane na
podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów7.
Ad 3.
Czy planowane są dodatkowe regulacje lub mechanizmy wspierające od strony
proceduralnej egzekwowanie obowiązków nałożonych w Rozporządzeniu PE 2023/988?
Przepisy rozporządzenia 2023/988 o charakterze materialnoprawnym, określające m.in.
wymagania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz obowiązki podmiotów
gospodarczych, dostawców usług społeczeństwa informacyjnego oraz dostawców
internetowych platform handlowych obowiązują bezpośrednio.
Jednakże w celu zapewnienia prawidłowego stosowania rozporządzenia 2023/988 konieczne
jest dostosowanie krajowych rozwiązań proceduralnych do jednolitych ram prawnych
ustanowionych tym rozporządzeniem.
Dla osiągnięcia założonego celu konieczne jest przyjęcie aktu krajowego, służącego
stosowaniu rozporządzenia 2023/988. Projektowane przepisy mają za zadanie rozszerzyć lub
nadać niezbędne kompetencje krajowym organom nadzoru rynku, a także organom celnym,
by umożliwić tym organom skuteczne zatrzymywanie produktów niespełniających wymagań
ogólnego bezpieczeństwa zanim zostaną udostępnione na rynku.
Obecnie, w ramach rządowego procesu legislacyjnego, procedowany jest projekt ustawy
o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów (UC53), której celem jest
zapewnienie odpowiednich procedur kontroli oraz skutecznych sankcji za naruszenie
obowiązków określonych w GPSR przez podmioty gospodarcze, w tym dostawców
6 Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów (Dz. Urz. UE L 11 z 15.1.2002, s. 4, dalej: „dyrektywa GPSD”)
7 t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 222
-- 3 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4
1281058.3696910.3599609
internetowych platform handlowych. 17 kwietnia br. projekt został przedłożony do
rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Ad 4.
Jakie działania są podejmowane, aby kontrolować importowane spoza UE ubrania i zabawki
z perspektywy spełniania norm bezpieczeństwa?
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) corocznie planuje działania kontrolne
Inspekcji Handlowej (IH) w obszarze bezpieczeństwa zabawek i wyrobów tekstylnych. IH ma
możliwość podejmowania również kontroli własnych oraz interwencji na rynku w związku
z sygnałami pochodzącymi od konsumentów, przedsiębiorców lub z innych źródeł (w tym
unijnych systemów wymiany informacji o produktach niebezpiecznych i niespełniających
wymagań8).
UOKiK posiada dwa laboratoria, w których co roku przeprowadzanych jest szereg badań
właściwości mechanicznych, fizycznych i chemicznych. Szczególnie weryfikowane jest
bezpieczeństwo chemiczne zabawek i wyrobów włókienniczych udostępnianych na polskim
rynku w zakresie obecności w nich substancji chemicznych w stężeniach przekraczających
dozwolone poziomy określone w załączniku XVII do rozporządzenia REACH9.
Ponadto IH wraz z Krajową Administracją Skarbową (KAS) cyklicznie realizuje wspólne
projekty kontroli różnych kategorii produktów zatrzymywanych przez funkcjonariuszy
celnych w procedurze celnej dopuszczenia do obrotu już na granicy. W 2024 roku w ramach
jednego z projektów kontrolowano na granicy 102 155 sztuk zabawek elektronicznych
w zakresie zawartości substancji stwarzających ryzyko dla środowiska (kadm, ołów),
stwierdzając przekroczenia dopuszczalnych poziomów tych substancji w 17 933 sztukach
zabawek. Zabawki niespełniające wymagań nie zostały wprowadzone na rynek unijny.
Również w ubiegłym roku przebadano 121 prób różnego rodzaju obuwia (stanowiących
łącznie 709 297 par obuwia) na obecność substancji chemicznych. W ok. 8 % przypadków
8 Safety Gate: the EU Rapid Alert System for Dangerous Non-food Products - system zarządzany przez KE, służący
zapewnieniu szybkiej wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi UE a KE w zakresie zagrożeń
stwarzanych przez produkty nieżywnościowe (produkty stwarzające poważne ryzyko) oraz
ICSMS - Information and Communication System for Market Surveillance – system informacyjno-komunikacyjny
do celów nadzoru rynku, zarządzany przez KE i służący do wymiany informacji pomiędzy państwami
członkowskimi Unii Europejskiej a KE w zakresie działań organów nadzoru rynku wobec wyrobów
nieżywnościowych podlegających unijnemu systemowi nadzoru rynku (produkty podlegające unijnemu
prawodawstwu zharmonizowanemu).
9 Załącznik XVII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r.
w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH),
utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego
rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady
76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 396
z 30.12.2006, s. 1) – wymieniono tutaj substancje chemiczne dozwolone z ograniczeniami lub całkowicie
zakazane do stosowania w wyrobach.
-- 4 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5
1281058.3696910.3599609
stwierdzono przekroczenie dozwolonych stężeń tych substancji. W tym przypadku także nie
dopuszczono niebezpiecznych produktów na rynek.
Prowadzono również wspólny projekt z KAS dot. wyrobów włókienniczych w zakresie
zgodności rzeczywistego składu surowcowego z deklarowanym przez producenta spoza UE.
W tym zakresie przebadano laboratoryjnie 47 prób tekstyliów, z czego wyniki badań
wykazały nieprawdziwy skład w 11 próbach. W tych przypadkach dopuszczono działania
naprawcze w zakresie poprawy oznakowania wyrobów.
W ramach współpracy IH i KAS, wzorem ubiegłych lat, również w 2025 roku zaplanowano
akcje kontrolne na granicy. Jednocześnie współpraca między IH a KAS odbywa się na bieżąco.
Na podstawie wniosków funkcjonariuszy celnych, organy nadzoru rynku oceniają zgodność
z wymaganiami produktów zatrzymywanych na granicy, a te niebezpieczne nie są
dopuszczane do obrotu na rynek jednolity.
UOKiK dokonuje również przeglądów ofert sprzedaży produktów udostępnianych na
platformach handlowych w zakresie prawidłowości i dostępności dla potencjalnych
nabywców rzetelnych informacji o produkcie, mających wpływ na podjęcie decyzji o jego
zakupie. Na bieżąco monitorowane są także unijne systemy - Safety Gate i ICSMS. Każda
notyfikacja na temat niebezpiecznego produktu wykrytego na rynku unijnym, jest
weryfikowana pod kątem dostępności takiego produktu również na rynku polskim, a oferty
takich produktów są usuwane. Do przeglądu Internetu w zakresie produktów
niebezpiecznych (w tym sprawdzenia czy niebezpieczne produkty nie są ponownie oferowane
w sieci) używamy unijnego narzędzia pn. „eSurveillance” opartego na algorytmach sztucznej
inteligencji. Internetowe platformy handlowe wycofują oferty niebezpiecznych produktów
na wniosek organów nadzoru rynku oraz na podstawie porozumienia podpisanego z Komisją
Europejską pn. „Product Safety Pledge”10.
W 2024 roku wycofano łącznie 50 ofert, z czego 47 ofert wycofanych zostało na wniosek
UOKiK z serwisów AliExpress i Allegro.pl, a 3 oferty platforma Allegro.pl wycofała
dobrowolnie, zgodnie z art. 22 ust. 6 GPSR. Natomiast w I kwartale 2025 roku zostało
wycofanych 77 ofert, w tym 10 ofert na wniosek UOKiK z serwisów AliExpress, eBay, Alibaba,
SHEIN, zaś 67 ofert platformy Allegro.pl i Amazon.pl usunęły dobrowolnie.
Ad 5.
Czy wiadomo, ile kontroli bezpieczeństwa produktów lub testów laboratoryjnych
przeprowadzono w okresie od 13 grudnia 2024 r. do chwili obecnej? Jeżeli tak, to jaka jest
to liczba?
10 https://commission.europa.eu/business-economy-euro/doing-business-eu/eu-product-safety-and-
labelling/product-safety/product-safety-pledge_en
-- 5 of 6 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa
tel.22 556 03 90
dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6
1281058.3696910.3599609
Od 13 grudnia 2024 r. do 25 kwietnia 2024 r. w ramach kontroli prowadzonych przez
Wojewódzkich Inspektorów Inspekcji Handlowej zbadano laboratoryjnie 181 modeli różnego
rodzaju zabawek (np. zabawki dla dzieci poniżej 3 lat, zabawki dźwiękowe, rowerki oraz
plastikowe zabawki miękkie, w których potencjalnie mogą znajdować się ftalany). Natomiast
w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów w tym samym okresie zbadano
laboratoryjnie 40 próbek różnego rodzaju produktów konsumenckich, zarówno
w laboratoriach UOKiK, jak i w laboratoriach komercyjnych (np.: artykułów niemowlęcych
do spania, grilli, wózków dziecięcych oraz fotelików rowerowych). Jednocześnie w zakresie
zawartości szkodliwych substancji chemicznych w odzieży (formaldehyd, chrom VI, kadm
i ołów), inspektorzy IH pobrali do badań 25 prób. Należy zauważyć, że w przypadku
stwierdzenia w trakcie badań stwarzania ryzyka przez badany model cała partia takiego
produktu (liczona często w tysiące egzemplarzy) jest wycofywana z obrotu lub niszczona.
Mam nadzieję, że przedstawione informacje wyczerpująco odpowiedziały na pytania Pana
Posła.
Z poważaniem
Tomasz Chróstny
Prezes
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 6 of 6 --