Interpelacja w sprawie sytuacji Służby Celno-Skarbowej

Interpelacja nr 9168

do ministra finansów

w sprawie sytuacji Służby Celno-Skarbowej

Zgłaszający: Maciej Konieczny, Marta Stożek, Marcelina Zawisza, Adrian Zandberg, Paulina Matysiak

Data wpływu: 10-04-2025

Szanowny Panie Ministrze!

Zwracam się z interpelacją dotyczącą postulatów zgłaszanych przez Związek Zawodowy Celnicy PL, które dotyczą kluczowych kwestii organizacyjnych, prawnych oraz wynagrodzeń funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, a także dyskryminacji funkcjonariuszy SCS względem innych służb mundurowych. Postulaty te są wynikiem poważnych problemów, z którymi borykają się funkcjonariusze tej formacji, a ich rozwiązanie jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania administracji skarbowej w Polsce.

Związek Zawodowy Celnicy PL od dłuższego czasu zwraca uwagę na brak odrębnej ustawy o Służbie Celno-Skarbowej, która regulowałaby status prawny funkcjonariuszy, ich obowiązki oraz prawa. W sprawie wyodrębnienia jest zapis ustawowy wskazany w art. 1 ust. 3 ustawy o KAS. Dlatego też traktowanie wszystkich osób zatrudnionych w KAS w odrębnych korpusach, tj. cywilnym i niemnożnikowym, nie może być tożsame z traktowaniem funkcjonariuszy SCS. Pomimo tego, że Służba Celno-Skarbowa pełni kluczową rolę w ochronie bezpieczeństwa kraju, jak i terytorium UE oraz bezpieczeństwa finansów państwa i UE, wciąż nie istnieje regulacja prawna, która w sposób jednoznaczny określałaby jej status w systemie służb mundurowych. Brak ustawy o Służbie Celno-Skarbowej prowadzi do chaosu organizacyjnego, a także do sytuacji, w której osoby cywilne zarządzają i dowodzą funkcjonariuszami, co jest nieakceptowalne w przypadku uzbrojonej formacji mundurowej.

Kolejny postulat Związku Zawodowego Celnicy PL dotyczy kwestii nierówności płacowych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Pomimo pełnienia tych samych obowiązków funkcjonariusze zatrudnieni w różnych województwach otrzymują różne wynagrodzenia. Związki zawodowe domagają się uchwalenia nowej ustawy modernizacyjnej, która zapewni wyrównanie płac w całym kraju, eliminując nierówności regionalne. Tego rodzaju dysproporcje w wynagrodzeniach prowadzą do poczucia niesprawiedliwości wśród funkcjonariuszy oraz obniżają ich motywację do pracy.

W 2017 roku w wyniku powołania Krajowej Administracji Skarbowej część funkcjonariuszy została ucywilniona, co wywołało kontrowersje. Wiele osób, które straciły status mundurowych, obecnie toczy sprawy sądowe przeciwko pracodawcy. Wygrane w sądach sprawy w wielu przypadkach kończą się na korzyść funkcjonariuszy, co wzmaga napięcia w służbie. Związki zawodowe apelują o uregulowanie tej kwestii poprzez stworzenie jednolitych zasad dla wszystkich poszkodowanych skutkami ucywilnienia funkcjonariuszy, niezależnie od skali zjawiska, które bezpośrednio dotknęło każdego z nich z osobna.

Związek Zawodowy Celnicy PL zwraca również uwagę na potrzebę gruntownej reformy organizacyjnej Służby Celno-Skarbowej, w tym zmiany struktury dowodzenia, aby usunąć niezgodność w kierowaniu funkcjonariuszami. Obecnie w Służbie Celno-Skarbowej cywile pełnią rolę przełożonych, co nie jest zgodne z zasadami obowiązującymi w innych służbach mundurowych.

Funkcjonariusze SCS czują się służbą drugiej kategorii, mimo iż generują największe wpływy do budżetu państwa i stanowią tylko niewielką część całego społeczeństwa, gdyż jest to zaledwie około 11 tys. osób, które na co dzień sumiennie wykonują swoje obowiązki, pełniąc służbę na wielu płaszczyznach w różnych sektorach szeroko rozumianych działań KAS.

W związku z powyższymi postulatami zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

Jakie działania rząd podejmuje w celu opracowania i uchwalenia ustawy o Służbie Celno-Skarbowej, która zapewni tej formacji odpowiedni status prawny, a także odpowiednie wynagrodzenia oraz zasady dowodzenia?

Kiedy planowane jest wprowadzenie zmian w systemie wynagrodzeń funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej mające na celu eliminację nierówności płacowych w różnych województwach?

Czy rząd planuje przeprowadzenie reformy organizacyjnej Służby Celno-Skarbowej, w tym ujednolicenie zasad dowodzenia funkcjonariuszami tej formacji?

Jakie kroki są podejmowane w celu uregulowania sytuacji funkcjonariuszy, którzy zostali ucywilnieni po powstaniu Krajowej Administracji Skarbowej, w tym w kontekście toczących się spraw sądowych?

Co jest powodem tego, że Służba Celno-Skarbowa, jako jedyna formacja mundurowa, została pominięta w kwestiach dot. dodatku mieszkaniowego? Czy są konkretne powody tej dyskryminacji, a jeśli nie, to czy jest w planach objęcie funkcjonariuszy SCS ww. świadczeniami na zasadach analogicznych do tych, które widnieją w porozumieniu ZZ zawartym z MSWiA oraz porozumieniu zawartym z MS?

Oczekuję pilnej odpowiedzi oraz działań mających na celu rozwiązanie zgłoszonych problemów, które są kluczowe dla poprawy warunków pracy funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz zapewnienia sprawnego funkcjonowania tej służby w Polsce, a tym samym zapewnienia bezpieczeństwa gospodarki finansowej kraju.