Interpelacja w sprawie realizacji obietnicy ochrony 20% polskich lasów przed wycinką
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9167
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie realizacji obietnicy ochrony 20% polskich lasów przed wycinką
Zgłaszający: Paulina Matysiak, Adrian Zandberg, Marta Stożek, Maciej Konieczny, Marcelina Zawisza
Data wpływu: 10-04-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z obchodzonym niedawno Międzynarodowym Dniem Lasów pojawiły się informacje dotyczące realizacji obietnicy rządu o trwałej ochronie 20% najcenniejszych obszarów leśnych przed wycinką. Po niemal półtora roku od złożenia tej deklaracji trwałą ochroną objęto około 4800 hektarów terenów leśnych, co odpowiada mniej więcej 0,7 promila powierzchni zarządzanej przez Lasy Państwowe. Przy obecnym tempie realizacji zobowiązania osiągnięcie zakładanego celu wymagałoby znacznie więcej czasu niż pierwotnie zakładano.
Dotychczasowe decyzje Ministerstwa Klimatu i Środowiska mają przeważnie charakter tymczasowy. Takie rozwiązania mogą być mniej stabilne i łatwiejsze do zmiany w przyszłości, co potencjalnie osłabia efektywność ochrony cennych terenów leśnych. Potwierdzają to przypadki prowadzenia wycinki drzew na terenach, które wcześniej objęto zakazem, jak na przykład w Puszczy Jodłowej w okolicach Kielc.
Istotnym problemem jest również brak systemowego rozwiązania kwestii tzw. lasów społecznych. Mimo obietnic rządowych o współpracy z lokalnymi społecznościami przy ich tworzeniu proces ten został praktycznie całkowicie zablokowany przez Lasy Państwowe. W efekcie mieszkańcy są świadkami postępującej wycinki drzew, które miały być trwale chronione.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie trwałych, prawnie wiążących form ochrony najcenniejszych obszarów leśnych, które zabezpieczyłyby te tereny niezależnie od zmian politycznych?
Jakie konkretne działania systemowe podjęło lub zamierza podjąć ministerstwo w celu przyspieszenia realizacji rządowej obietnicy ochrony 20% powierzchni polskich lasów przed wycinką?
Jak ministerstwo planuje rozwiązać problem braku porozumienia między Lasami Państwowymi a lokalnymi społecznościami w sprawie wyznaczania lasów społecznych?
Jak ministerstwo ocenia przypadki naruszania decyzji o czasowym wstrzymaniu wycinek przez Lasy Państwowe, jak miało to miejsce w Puszczy Jodłowej, oraz jakie konsekwencje zostaną wyciągnięte wobec odpowiedzialnych za te naruszenia?
W wywiadzie z podsekretarzem stanu w MKiŚ Mikołajem Dorożałą opublikowanym 21 marca 2025 r. na stronie www.portalsamorzadowy.pl czytamy: „Jeśli chodzi o sukcesy, to na pewno moratorium w sprawie wycinki lasów. Ta decyzja pokazała, że da się chronić najcenniejsze lasy, nie uderzając w przemysł drzewny. Polecenie objęło 1,3% obszaru w zarządzie LP”. Jest to informacja zgodna z dotychczasowymi oficjalnymi danymi publikowanymi przez ministerstwo. Jednak w wywiadzie dla Polsat News, w programie „Graffiti” z dnia 3.04.2025 r., Pani Minister stwierdza, że obecnie moratorium obejmuje już 7,9% obszarów leśnych. Jest to duża rozbieżność i w związku z powyższym prosimy o informację: Jakie obszary objęte są obecnie moratorium na wycinkę lasów najcenniejszych przyrodniczo ogłoszonym w styczniu 2024 r. oraz czy ministerstwo wydawało inne decyzje lub polecenia podległym sobie jednostkom, które mogły wpłynąć na wielkość obszaru wyłączonego z wycinek?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7958 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.17.2025.BW
3752952.14901490.12059794
Warszawa, 28-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Pauliny Matysiak oraz grupy Posłów w sprawie
realizacji obietnicy ochrony 20% polskich lasów przed wycinką (K10INT9167),
przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że zgodnie z kompromisem wypracowanym podczas
konsultacji i uzgodnień w ramach Ogólnopolskiej Narady o Lasach (ONoL), wyłączanie
kolejnych drzewostanów z funkcji pozyskania drewna będzie rozłożone w czasie
(etapowane) i poddawane bieżącej analizie pod kątem skutków społeczno-gospodarczych.
Dobór metod prowadzenia gospodarki leśnej zostanie ukierunkowany na trwałe
wzmocnienie funkcji pozaprodukcyjnych – przyrodniczych oraz społecznych, w oparciu
o bogaty dorobek polskiej nauki i praktyki leśnej. Działania w zakresie wzmocnienia ochrony
lasów zostały zaprezentowane w Wytycznych i Rekomendacjach ONoL1. Docelowo,
wyłączenia z pozyskania obejmą co najmniej 14% powierzchni leśnej Lasów Państwowych
do roku 2030. Na pozostałym obszarze wprowadzone zostaną ograniczenia i modyfikacje
w sposobie prowadzenia gospodarki leśnej. W rezultacie, co najmniej 20% powierzchni
leśnej Lasów Państwowych zostanie uznane za obszary o wiodącej funkcji przyrodniczej
i społecznej, co stanowi realizację wspomnianej obietnicy.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad przeniesieniem części rozwiązań
ONoL do ustaw: o lasach2, o ochronie przyrody3 oraz rozporządzenia o lasach ochronnych4.
Docelowo, zagadnienia dotyczące starolasów zostaną uregulowane w przepisach prawa,
a działania ukierunkowane na wzmocnienie funkcji społecznych lasów znajdą
odzwierciedlenie zarówno w obecnych, jak i przyszłych planach urządzenia lasu, które
stanowią podstawę prowadzenia gospodarki leśnej w lasach Skarbu Państwa zarządzanych
przez Lasy Państwowe.
Resort Klimatu i Środowiska uwzględnia oczekiwania różnych grup interesariuszy,
obowiązujące przepisy prawa oraz aktualny stan zdrowotny lasów. Jednostki organizacyjne
1 Z Wytycznymi i Rekomendacjami ONoL – dokumentem zatwierdzonym przez Ministra Klimatu i Środowiska 31 grudnia 2024 r. można zapoznać się
na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-onol.
2 Ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 530).
3 Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1478).
4 Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne
oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej z dnia 25 sierpnia 1992 r. (Dz.U. Nr 67, poz. 337).
-- 1 of 3 --
Lasów Państwowych już teraz – w tzw. okresie przejściowym, tj. do czasu określenia przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska statusu propozycji obszarów lasów o wiodącej funkcji
społecznej oraz przeprowadzenia niezbędnych zmian legislacyjnych – biorą pod uwagę, w
ramach realizowanych i planowanych działań z zakresu gospodarki leśnej, zgłoszone
dotychczas propozycje dotyczące wyłączeń, ograniczeń lub modyfikacji prac. Odstępstwo
stanowią przypadki wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności
związane z zapewnieniem bezpieczeństwa, stanem zdrowotnym lasów lub koniecznością
prowadzenia działań ochronnych. Proces wyznaczania lasów społecznych jest
kontynuowany i zostanie zakończony w 2025 r.
W związku z zakończeniem analizy raportów przygotowanych przez lokalne zespoły,
których zadaniem było wyznaczenie – w modelu partycypacyjnym – lasów o wiodącej
funkcji społecznej w pobliżu wybranych dużych miast, od lutego do kwietnia br. pracowała
ekspercka grupa robocza. Zespół ten opracował wytyczne dotyczące prowadzenia
gospodarki leśnej w przedmiotowych lasach.
Zapewniam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględnia wnioski mieszkańców
największych miast oraz samorządów, którzy oczekują możliwie szybkiego wzmocnienia
funkcji społecznych lasów w aglomeracjach objętych pilotażem.
Ponadto, w latach 2025–2026 zostaną wznowione i kontynuowane prace nad Narodowym
Programem Leśnym, który stanowić będzie podstawę długofalowej strategii rozwoju
leśnictwa w Polsce. Dokument ten zostanie opracowany w sposób partycypacyjny,
z udziałem różnych środowisk – Lasów Państwowych, właścicieli lasów innych form
własności, przedstawicieli świata nauki oraz organizacji społecznych. Wspólnym wysiłkiem
możliwe będzie wypracowanie optymalnych, zrównoważonych rozwiązań dla przyszłości
polskich lasów.
Przechodząc do kolejnej kwestii, informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przyjęło
wyjaśnienia Lasów Państwowych dotyczące błędów w interpretacji treści przekazanych
pism i poleceń oraz nieprawidłowości w przepływie informacji pomiędzy jednostkami
organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, co przyczyniło się
do powstania nieporozumień w sprawie zakresu i trybu uzyskiwania zgody na prowadzenie
prac w obszarach objętych wstrzymaniem bądź ograniczeniem wycinek.
Lasy Państwowe, w ramach rekompensaty przyrodniczej za naruszenie moratorium
w Nadleśnictwie Suchedniów, zobowiązały się do objęcia natychmiastową ochroną
dodatkowych, cennych przyrodniczo obszarów w ramach projektowanego rezerwatu
„Bliżyńskie Lasy Naturalne”.
Informuję, że na wielkość obszaru wyłączonego z pozyskania drewna wpływ mają nie tylko
postanowienia moratorium z 11 stycznia 2024 r. (z późniejszymi zmianami), lecz także inne
polecenia i decyzje Ministra Klimatu i Środowiska.
W dniu 1 stycznia 2025 r. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska poleciła Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych zidentyfikować oraz zabezpieczyć pulę drzewostanów,
umożliwiającą realizację indykatywnych celów przyjętych w Wytycznych i Rekomendacjach
Ogólnopolskiej Narady o Lasach w zakresie objęcia ochroną starolasów. Zgodnie
z przyjętymi założeniami, od 1 stycznia 2026 r. powierzchnia ekosystemów leśnych
chronionych w formie starolasów, poza rezerwatami, powinna wynosić nie mniej niż 1%
-- 2 of 3 --
powierzchni Lasów Państwowych, a od 1 stycznia 2027 r. – co najmniej 2% powierzchni
lasów w Polsce.
Wstrzymanie cięć w projektowanych i proponowanych rezerwatach przyrody, na podstawie
polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 stycznia 2025 r., obowiązuje do końca
2027 r. Dalsze utrzymanie wyłączenia obszarów, których potencjał nie zostanie
zweryfikowany w tym terminie, wymaga dodatkowych uzgodnień. Wstrzymanie cięć dla
danej powierzchni (w całości lub części potencjalnego rezerwatu) kończy się z chwilą
stwierdzenia przez właściwą regionalną dyrekcję ochrony środowiska, że dany obszar nie
posiada cech uzasadniających utworzenie rezerwatu.
Obowiązują także:
Zarządzenie nr 87 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie
wprowadzenia wytycznych dotyczących ograniczenia stosowania rębni i cięć
zupełnych w PGL LP,
Zarządzenie nr 11 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie
ustalenia kierunkowych wytycznych dotyczących prowadzenia gospodarki leśnej
w nadleśnictwach puszczańskich.
Obecnie wyłączeniem z gospodarki leśnej objęte jest już około 8% powierzchni Lasów
Państwowych. Obejmuje to m.in. powierzchnie referencyjne, bardzo strome stoki oraz
strefy ochrony gatunkowej. Trwają prace specjalnego zespołu geomatyków Ministerstwa
Klimatu i Środowiska oraz Lasów Państwowych nad zmapowaniem powierzchni aktualnie
wyłączonych z gospodarki leśnej oraz przyrodniczych kryteriów opisanych w Wytycznych
i Rekomendacjach Ogólnopolskiej Narady o Lasach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --