Interpelacja nr 9150
Interpelacja w sprawie zmian w systemie doradztwa rolniczego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmian w systemie doradztwa rolniczego
Interpelacja nr 9150
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zmian w systemie doradztwa rolniczego
Zgłaszający: Jan Warzecha, Fryderyk Sylwester Kapinos, Teresa Pamuła, Kazimierz Gołojuch
Data wpływu: 09-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 15 marca 2025 roku ruszył nabór wniosków o dopłaty bezpośrednie w rolnictwie. We wnioskach pojawiło się wiele zmian i zawiłości, które utrudniają samodzielne ich wypełnienie. Często rolnicy mają problem z ustaleniem, jak wysokie dopłaty im się należą, co skutkuje koniecznością zwracania się do specjalistów, aby uniknąć błędów i otrzymać pieniądze.
Jeszcze rok temu rolnicy mogli liczyć na pomoc w tej sprawie ze strony ośrodków doradztwa rolniczego (ODR), jednak obecnie doradcy przygotowują wnioski odpłatnie, co budzi niezadowolenie wśród rolników. Rolnicy uważają, że rolą państwowego doradztwa rolniczego winno być wspieranie rolników, a nie prowadzenie działalności gospodarczej ich kosztem.
Dodatkowo, stowarzyszenia zrzeszające rolników wnioskują do ministra rolnictwa i rozwoju wsi o przywrócenie nieodpłatnej formy pomocy świadczonej przez doradców zatrudnionych w podległych ministerstwu ośrodkach doradztwa rolniczego.
W związku z tym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy ministerstwo dostrzega przedstawiony przez rolników problem i zamierza podjąć kroki w celu rozwiązania tej sytuacji?
Czy stopniowe pozbawienie rolników bezpłatnego wsparcia doradczego nie wpłynie negatywnie na decyzję młodych ludzi o przejmowaniu gospodarstw rolnych od rodziców?
Jakie kroki ministerstwo planuje podjąć w celu rozwiązania problemu konkurencji między ośrodkami doradztwa rolniczego a podmiotami prywatnymi, które świadczą odpłatne usługi doradcze?
Czy opisane zmiany w systemie doradztwa rolniczego nie prowadzą do marginalizacji roli państwowych ośrodków doradztwa rolniczego i ich wyeliminowania ze współpracy z rolnikami?
Interpelacja nr 9150
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zmian w systemie doradztwa rolniczego
Zgłaszający: Jan Warzecha, Fryderyk Sylwester Kapinos, Teresa Pamuła, Kazimierz Gołojuch
Data wpływu: 09-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 15 marca 2025 roku ruszył nabór wniosków o dopłaty bezpośrednie w rolnictwie. We wnioskach pojawiło się wiele zmian i zawiłości, które utrudniają samodzielne ich wypełnienie. Często rolnicy mają problem z ustaleniem, jak wysokie dopłaty im się należą, co skutkuje koniecznością zwracania się do specjalistów, aby uniknąć błędów i otrzymać pieniądze.
Jeszcze rok temu rolnicy mogli liczyć na pomoc w tej sprawie ze strony ośrodków doradztwa rolniczego (ODR), jednak obecnie doradcy przygotowują wnioski odpłatnie, co budzi niezadowolenie wśród rolników. Rolnicy uważają, że rolą państwowego doradztwa rolniczego winno być wspieranie rolników, a nie prowadzenie działalności gospodarczej ich kosztem.
Dodatkowo, stowarzyszenia zrzeszające rolników wnioskują do ministra rolnictwa i rozwoju wsi o przywrócenie nieodpłatnej formy pomocy świadczonej przez doradców zatrudnionych w podległych ministerstwu ośrodkach doradztwa rolniczego.
W związku z tym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy ministerstwo dostrzega przedstawiony przez rolników problem i zamierza podjąć kroki w celu rozwiązania tej sytuacji?
Czy stopniowe pozbawienie rolników bezpłatnego wsparcia doradczego nie wpłynie negatywnie na decyzję młodych ludzi o przejmowaniu gospodarstw rolnych od rodziców?
Jakie kroki ministerstwo planuje podjąć w celu rozwiązania problemu konkurencji między ośrodkami doradztwa rolniczego a podmiotami prywatnymi, które świadczą odpłatne usługi doradcze?
Czy opisane zmiany w systemie doradztwa rolniczego nie prowadzą do marginalizacji roli państwowych ośrodków doradztwa rolniczego i ich wyeliminowania ze współpracy z rolnikami?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6496 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 kwietnia 2025 r.
Znak sprawy: DIW.do.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9150 w sprawie zmian w systemie doradztwa
rolniczego
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaniem interpelacji nr 9150 w sprawie zmian w systemie doradztwa
rolniczego, proszę przyjąć poniższe odpowiedzi i wyjaśnienia.
Ad. 1. W odpowiedzi na oczekiwania rolników, o których piszą autorzy interpelacji,
10 kwietnia 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikował na stronie
internetowej MRiRW komunikat w sprawie przygotowań do uruchomienia nowego
programu wsparcia dla rolników korzystających z pomocy przy wypełnianiu wniosków
o płatności bezpośrednie.
Nowy program ma na celu umożliwienie korzystającym z profesjonalnego doradztwa
świadczonego przez podmioty prywatne, izby rolnicze czy doradztwo państwowe,
uzyskanie zwrotu części kosztów poniesionych na wypełnienie wniosków o dopłaty
bezpośrednie.
Dzięki nowemu rozwiązaniu rolnicy uzyskają zachętę finansową do korzystania
z pomocy wybranych przez siebie profesjonalnych służb doradczych, co z przyczyni się
do polepszenia jakości składanych wniosków.
-- 1 of 4 --
Zwrot środków będzie dokonywany przez ARiMR na podstawie dowodów księgowych
wystawianych rolnikom przez uprawnione podmioty. Stawki zwrotu zostaną ustalone
w oparciu o poziom stawek przyjętych przez MRiRW dla ośrodków doradztwa
rolniczego w roku 2024, powiększony o wskaźnik inflacji.
Obecnie w Ministerstwie trwają prace legislacyjne nad nowelizacją odpowiednich
przepisów.
Ad. 2. Na indywidualną decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego wpływa wiele
czynników. Niechęć młodych osób do podejmowania działalności rolniczej wynika m.in.
z dysparytetu dochodowego i warunków pracy w rolnictwie, ograniczonego dostępu do
kapitału, ziemi oraz wiedzy.
Aby zachęcić młodych rolników do przejmowania gospodarstw i rozpoczynania
prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie jako kierujący niezbędny jest przede
wszystkim dostęp do kapitału potrzebnego zwłaszcza w początkowej fazie prowadzenia
gospodarstwa. Jest to kluczowa potrzeba zidentyfikowana w ramach celu 7 Wspólnej
Polityki Rolnej „Przyciąganie i wspieranie młodych rolników i innych nowych rolników
oraz ułatwienie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich”1.
Założono, że w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-
2027 (interwencja Premie dla młodych rolników) premie w wysokości 200 tys. zł,
zapewniające dostęp do kapitału niezbędnego dla rozpoczynania i rozwoju działalności
rolniczej w gospodarstwie rolnym, otrzyma około 12 750 młodych rolników.
Beneficjenci interwencji Premie dla młodych rolników mają także zabezpieczone
bezpłatne wsparcie doradcze. Każdy beneficjent jest zobowiązany do korzystania
z doradztwa indywidualnego dla osób rozpoczynających po raz pierwszy prowadzenie
gospodarstwa jako młody rolnik w ramach interwencji I 14.2 Kompleksowe doradztwo
rolnicze Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Zawierając umowę o przyznaniu pomocy w ramach interwencji Premie dla młodych
rolników beneficjent zobowiązuje się do przystąpienia do korzystania z ww. doradztwa
indywidualnego niezwłocznie po zawarciu umowy o przyznaniu pomocy, jednakże
najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy (zgodnie z
1 Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
-- 2 of 4 --
postanowieniem umowy o przyznaniu pomocy dla I. 11, której formularz jest dostępny
na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa).
Ad. 3. W mojej ocenie działający obecnie w Polsce system doradztwa rolniczego,
w którym obok siebie funkcjonują podmioty publiczne i prywatne, jest systemem
komplementarnym, w którym oferty tych podmiotów się uzupełniają.
Jak wskazano w ad. 1, nowy program wsparcia dla rolników korzystających z pomocy
przy wypełnianiu wniosków obszarowych pozwala im wybrać dowolnego doradcę –
zarówno pracownika ODR, członka izby rolniczej czy doradcę prywatnego.
Ad. 4. Powrót do usług świadczonych odpłatnie po dwóch latach od udzielania
bezpłatnych porad przy wypełnianiu wniosków o płatności bezpośrednie, nie
spowoduje marginalizacji ODR.
Wspomniane już zostało, że młodzi rolnicy mają zabezpieczone bezpłatne wsparcie
doradcze udzielane przez doradców z ODR-ów. Dodatkowo, w ramach środków dotacji
celowej z budżetu państwa, a także dwóch interwencji PS WPR 2023-2027, ODR-y
realizują bezpłatne szkolenia oraz usługi doradcze dla rolników. Dzięki temu rolnicy
mogą korzystać ze szkoleń i doradztwa o bardzo szerokim spektrum tematycznym bez
ponoszenia na ten cel dodatkowych kosztów. Szacuje się, że tylko w ramach usług
szkoleniowo-doradczych finansowanych ze środków PS WPR, ze wsparcia skorzysta
około 70 tys. rolników.
W ramach interwencji I.14.1 Doskonalenie zawodowe rolników moduł 1 Szkolenia
podstawowe dla rolników, realizowane są szkolenia z następujących zakresów
tematycznych:
1) ekoschematy – wymogi i płatności w realizacji praktyk rolniczych korzystnych dla
klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt,
2) ekoschemat – Dobrostan zwierząt,
3) normy i wymogi warunkowości,
4) współpraca rolników,
5) zakwaszenie i wapnowanie gleb,
6) zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi takimi jak: woda, gleba,
powietrze, klimat w kontekście wdrażania interwencji PS WPR na lata 2023–2027
„Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”.
-- 3 of 4 --
W ramach interwencji I.14.2 Kompleksowe doradztwo rolnicze moduł 1 Kompleksowe
programy doradcze, realizowane są następujące usługi doradcze:
1) ekoschematy - systemy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt,
2) system integrowanej produkcji roślin,
3) biologiczne metody ochrony,
4) rolnictwo ekologiczne,
5) ocena dostosowania gospodarstwa rolnego do norm i wymogów warunkowości,
6) doradztwo dla młodych rolników - beneficjentów interwencji I.11. PS WPR,
7) rachunkowość w gospodarstwie rolnym, z wykorzystaniem narzędzia lERiGŻ,
8) zarządzanie i planowanie w gospodarstwie rolnym,
9) zadrzewienia i systemy rolno-leśne,
10) zobowiązania środowiskowe i klimatyczne, w tym ochrona zasobów genetycznych
zwierząt i roślin.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 kwietnia 2025 r.
Znak sprawy: DIW.do.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9150 w sprawie zmian w systemie doradztwa
rolniczego
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaniem interpelacji nr 9150 w sprawie zmian w systemie doradztwa
rolniczego, proszę przyjąć poniższe odpowiedzi i wyjaśnienia.
Ad. 1. W odpowiedzi na oczekiwania rolników, o których piszą autorzy interpelacji,
10 kwietnia 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikował na stronie
internetowej MRiRW komunikat w sprawie przygotowań do uruchomienia nowego
programu wsparcia dla rolników korzystających z pomocy przy wypełnianiu wniosków
o płatności bezpośrednie.
Nowy program ma na celu umożliwienie korzystającym z profesjonalnego doradztwa
świadczonego przez podmioty prywatne, izby rolnicze czy doradztwo państwowe,
uzyskanie zwrotu części kosztów poniesionych na wypełnienie wniosków o dopłaty
bezpośrednie.
Dzięki nowemu rozwiązaniu rolnicy uzyskają zachętę finansową do korzystania
z pomocy wybranych przez siebie profesjonalnych służb doradczych, co z przyczyni się
do polepszenia jakości składanych wniosków.
-- 1 of 4 --
Zwrot środków będzie dokonywany przez ARiMR na podstawie dowodów księgowych
wystawianych rolnikom przez uprawnione podmioty. Stawki zwrotu zostaną ustalone
w oparciu o poziom stawek przyjętych przez MRiRW dla ośrodków doradztwa
rolniczego w roku 2024, powiększony o wskaźnik inflacji.
Obecnie w Ministerstwie trwają prace legislacyjne nad nowelizacją odpowiednich
przepisów.
Ad. 2. Na indywidualną decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego wpływa wiele
czynników. Niechęć młodych osób do podejmowania działalności rolniczej wynika m.in.
z dysparytetu dochodowego i warunków pracy w rolnictwie, ograniczonego dostępu do
kapitału, ziemi oraz wiedzy.
Aby zachęcić młodych rolników do przejmowania gospodarstw i rozpoczynania
prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie jako kierujący niezbędny jest przede
wszystkim dostęp do kapitału potrzebnego zwłaszcza w początkowej fazie prowadzenia
gospodarstwa. Jest to kluczowa potrzeba zidentyfikowana w ramach celu 7 Wspólnej
Polityki Rolnej „Przyciąganie i wspieranie młodych rolników i innych nowych rolników
oraz ułatwienie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich”1.
Założono, że w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-
2027 (interwencja Premie dla młodych rolników) premie w wysokości 200 tys. zł,
zapewniające dostęp do kapitału niezbędnego dla rozpoczynania i rozwoju działalności
rolniczej w gospodarstwie rolnym, otrzyma około 12 750 młodych rolników.
Beneficjenci interwencji Premie dla młodych rolników mają także zabezpieczone
bezpłatne wsparcie doradcze. Każdy beneficjent jest zobowiązany do korzystania
z doradztwa indywidualnego dla osób rozpoczynających po raz pierwszy prowadzenie
gospodarstwa jako młody rolnik w ramach interwencji I 14.2 Kompleksowe doradztwo
rolnicze Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Zawierając umowę o przyznaniu pomocy w ramach interwencji Premie dla młodych
rolników beneficjent zobowiązuje się do przystąpienia do korzystania z ww. doradztwa
indywidualnego niezwłocznie po zawarciu umowy o przyznaniu pomocy, jednakże
najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy (zgodnie z
1 Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
-- 2 of 4 --
postanowieniem umowy o przyznaniu pomocy dla I. 11, której formularz jest dostępny
na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa).
Ad. 3. W mojej ocenie działający obecnie w Polsce system doradztwa rolniczego,
w którym obok siebie funkcjonują podmioty publiczne i prywatne, jest systemem
komplementarnym, w którym oferty tych podmiotów się uzupełniają.
Jak wskazano w ad. 1, nowy program wsparcia dla rolników korzystających z pomocy
przy wypełnianiu wniosków obszarowych pozwala im wybrać dowolnego doradcę –
zarówno pracownika ODR, członka izby rolniczej czy doradcę prywatnego.
Ad. 4. Powrót do usług świadczonych odpłatnie po dwóch latach od udzielania
bezpłatnych porad przy wypełnianiu wniosków o płatności bezpośrednie, nie
spowoduje marginalizacji ODR.
Wspomniane już zostało, że młodzi rolnicy mają zabezpieczone bezpłatne wsparcie
doradcze udzielane przez doradców z ODR-ów. Dodatkowo, w ramach środków dotacji
celowej z budżetu państwa, a także dwóch interwencji PS WPR 2023-2027, ODR-y
realizują bezpłatne szkolenia oraz usługi doradcze dla rolników. Dzięki temu rolnicy
mogą korzystać ze szkoleń i doradztwa o bardzo szerokim spektrum tematycznym bez
ponoszenia na ten cel dodatkowych kosztów. Szacuje się, że tylko w ramach usług
szkoleniowo-doradczych finansowanych ze środków PS WPR, ze wsparcia skorzysta
około 70 tys. rolników.
W ramach interwencji I.14.1 Doskonalenie zawodowe rolników moduł 1 Szkolenia
podstawowe dla rolników, realizowane są szkolenia z następujących zakresów
tematycznych:
1) ekoschematy – wymogi i płatności w realizacji praktyk rolniczych korzystnych dla
klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt,
2) ekoschemat – Dobrostan zwierząt,
3) normy i wymogi warunkowości,
4) współpraca rolników,
5) zakwaszenie i wapnowanie gleb,
6) zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi takimi jak: woda, gleba,
powietrze, klimat w kontekście wdrażania interwencji PS WPR na lata 2023–2027
„Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”.
-- 3 of 4 --
W ramach interwencji I.14.2 Kompleksowe doradztwo rolnicze moduł 1 Kompleksowe
programy doradcze, realizowane są następujące usługi doradcze:
1) ekoschematy - systemy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt,
2) system integrowanej produkcji roślin,
3) biologiczne metody ochrony,
4) rolnictwo ekologiczne,
5) ocena dostosowania gospodarstwa rolnego do norm i wymogów warunkowości,
6) doradztwo dla młodych rolników - beneficjentów interwencji I.11. PS WPR,
7) rachunkowość w gospodarstwie rolnym, z wykorzystaniem narzędzia lERiGŻ,
8) zarządzanie i planowanie w gospodarstwie rolnym,
9) zadrzewienia i systemy rolno-leśne,
10) zobowiązania środowiskowe i klimatyczne, w tym ochrona zasobów genetycznych
zwierząt i roślin.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --