telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPM.050.6.2025.IP
Warszawa, 11 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9148, złożoną przez Pana Jerzego Polaczka Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie badań do celów sanitarno – epidemiologicznych osób
zatrudnianych w podmiotach leczniczych, uprzejmie informuję, że obowiązek wykonywania
tych badań regulują przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, badania do celów sanitarno-epidemiologicznych
powinny być wykonane u osób podejmujących lub wykonujących prace, przy wykonywaniu
których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby i
nieposiadające aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania tych prac,
przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby
zakaźnej na inne osoby. Przepisy te funkcjonują niezależnie od innych regulacji prawnych
(np. Kodeks pracy, kodeks cywilny i medycyna pracy), co oznacza że istotne jest
wykonywanie określonych czynności, z którymi może wiązać się ryzyko przeniesienia
zakażenia na inne osoby, a nie rodzaj nawiązanego stosunku pracy czy formy zatrudnienia.
Przepisy nie regulują rodzaju posiadanej umowy/kontraktu na świadczenie pracy/usług, a
wskazują na okoliczności wykonywanych obowiązków służbowych mogących nieść
zagrożenie przeniesienia zakażenia na osoby trzecie. Regulacja ta nie wskazuje, aby
posiadanie orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych było warunkiem
zatrudnienia osoby (aktualnie dokument wystawiany przez lekarza po przeprowadzeniu
badania sanitarno-epidemiologicznego wskazuje jedynie na zdolność lub przeciwskazania
danej osoby do wykonywania określonych czynności zawodowych).
Badania sanitarno-epidemiologiczne mają na celu zapewnienie ochrony zdrowia nie tylko
pracownika, ale także osób trzecich, które mogą ulec zakażeniu w wyniku kontaktu z
zakażoną osobą wykonującą daną pracę, przy której istnieje możliwość przeniesienia

-- 1 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
czynnika zakaźnego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, na obowiązkowe badania
sanitarno-epidemiologiczne kieruje pracodawca albo zlecający wykonanie prac - osoby te
powinny uwzględnić w wydanym skierowaniu na badania sanitarno-epidemiologiczne
rodzaj wykonywanej przez osobę zatrudnioną czynności. Możliwe jest również wystawienie
orzeczenia lekarskiego bez zlecenia pracodawcy – na wniosek osoby, która zamierza podjąć
pracę, przy której orzeczenie takie jest wymagane (art. 6 ust. 2a ustawy). Osoba poddająca
się badaniu wskazuje, jakiego rodzaju prac ma dotyczyć badanie sanitarno-
epidemiologiczne i wydawane na jego podstawie orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-
epidemiologicznych. Koszty badań sanitarno-epidemiologicznych są ponoszone przez
pracodawcę lub zlecającego pracę (art. 8 ust. 4 ustawy) lub w przypadku, gdy badania
odbywają się na wniosek osoby badanej na jej koszt (art. 8 ust. 4a ustawy).
Ryzyko przeniesienia zakażenia na inne osoby w związku z wykonywaniem czynności
zawodowych jest zależne przede wszystkim od konkretnych czynności wykonywanych na
danym stanowisku pracy. Uznaje się, iż przeciwskazaniem do wykonywania prac, które
mogą wiązać się z przeniesieniem zakażenia na inne osoby, stanowią w szczególności
zakażenia, które bardzo często przebiegają w postaci nosicielstwa tj. bezobjawowo, co
dotyczy w szczególności zakażenia wywołane pałeczkami jelitowymi oraz gruźlica.
Kluczowymi kategoriami pracowników, które wymagają uwagi, są zatem osoby objawowe
(które zgłaszają objawy wymiotów, biegunek, kaszlu) lub które są ozdrowieńcami po
zakażeniach mogących wiązać się z nosicielstwem.
Biorąc powyższe pod uwagę, do prac, przy wykonywaniu których istnieje ryzyko
przeniesienia zakażenia na inne osoby należą m.in. prace na stanowiskach związanych z
wytwarzaniem, pakowaniem, dystrybucją lub przechowywaniem nieopakowanej żywności,
a także przygotowaniem i wydawaniem posiłków, myciem naczyń i pojemników
przeznaczonych na żywność. Dotyczy to w szczególności osób zatrudnionych m.in. w:
zakładach żywienia zbiorowego, zakładach hurtowych i detalicznych obrotu nieopakowaną
żywnością, zakładach produkujących lub wprowadzających żywność do obrotu, w tym
także podmiotów wykonujących działalność leczniczą czy szeroko pojętych podmiotów
świadczących usługi opiekuńcze. W odniesieniu do podmiotów wykonujących działalność
leczniczą i opiekuńczą będą to np. osoby zatrudnione w kuchni, osoby wydające catering
zewnętrzny, osoby dostarczające/serwujące żywność pacjentom lub podopiecznym). W
kontekście gruźlicy istotnie wyższe ryzyko przeniesienia zakażenia na osoby trzecie są
czynności zawodowe związane z opieką nad osobami/pacjentami z obniżoną odpornością,
dziećmi i młodzieżą.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu

-- 2 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --