tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.190.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9127 Pani Posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w sprawie
wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw wobec wzrostu kosztów, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
W obecnym stanie prawnym istnieją liczne preferencje w zakresie oskładkowania osób
prowadzących działalność gospodarczą. Rozwiązania te wprowadzano w latach 2005-2020. Wśród
nich wymienić należy funkcjonujące:
 od 25 sierpnia 2005 r. 2-letni okres preferencyjnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe obliczanej od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty
minimalnego wynagrodzenia za pracę,
 od 30 kwietnia 2018 r. 6-miesięczny okres całkowitego zwolnienia ze składek – tzw. „ulga na
start” i tzw. „działalność nierejestrowana”, nie objęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych do
momentu osiągnięcia miesięcznej kwoty przychodu nie przekraczającej 75% aktualnego
minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników, rosnącej corocznie wraz ze wzrostem tego
wynagrodzenia (w 2025 roku limit miesięczny dla działalności nierejestrowanej wynosi już
3499,50 zł),
 od 1 stycznia 2019 r. osoby osiągające niewielkie przychody z działalności gospodarczej mogą
korzystać z zasad ustalania składek opartych na wysokości przychodu (tzw. Mały ZUS), a od
1 lutego 2020 r. na wysokości dochodu z prowadzonej działalności (tzw. Mały ZUS Plus).
Ponadto, w listopadzie 2024 r. z inicjatywy Ministra Rozwoju i Technologii wprowadzono instytucję
tzw. „wakacji składkowych”, czyli prawa do miesięcznej przerwy w opłacaniu składek na
ubezpieczenia społeczne, raz w danym roku kalendarzowym, w miesiącu wskazanym przez
przedsiębiorcę.
Wysokość procentowa składek na ubezpieczenia społeczne jest jednakowa dla wszystkich
podlegających im grup. W wymiarze kwotowym składki uzależnione są natomiast od wysokości
podstawy wymiaru, która w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą nie może być
niższa niż 60% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia lub 30% minimalnego wynagrodzenia
za pracę w pierwszych dwóch latach jej prowadzenia bądź przy korzystaniu z przychodowo-
dochodowej formuły ustalania podstawy wymiaru składek (przez przedsiębiorców, których
przychód roczny nie przekracza 120 tys. zł).
Zryczałtowany system ustalania podstawy wymiaru składek jest wynikiem obowiązywania trzech
różnych form opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej (zasady ogólne, ryczałt, karta
podatkowa). W sytuacji braku jednolitych podatkowych zasad wymierzania przychodów
z działalności gospodarczej, trudno mówić o wprowadzeniu innego niż zryczałtowany sposobu
ustalania składek na ubezpieczenia społeczne prowadzących ją osób. Z tego względu
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest aktualnie rozważane uzależnienie
wysokości składek ZUS od rzeczywistych przychodów przedsiębiorcy.

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warto w tym miejscu przypomnieć, że składki na ubezpieczenia społeczne stanowią podatkowy
koszt działalności firmy i podlegają odliczeniu od podstawy naliczenia zobowiązań podatkowych.
Czynniki gospodarcze dotyczące całego kraju, a decydujące między innymi o wzroście wysokości
wynagrodzeń stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
przedsiębiorców są obiektywnymi zjawiskami rynkowymi, które w ograniczonym stopniu podlegają
ewentualnej interwencji ze strony państwa. Możliwy zakres państwowej pomocy jest zaś
w oczywisty sposób określony sytuacją finansów publicznych, tworzonych z podatków ogółu
przedsiębiorstw i obywateli.
Wskazany sposób ustalania podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność
gospodarczą pozwala przedsiębiorcom na otrzymanie w przyszłości świadczeń z systemu
ubezpieczeń społecznych nie niższych niż minimalne, ustawowo gwarantowane. Ubezpieczenie
w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, w zamian za opłacane składki, zapewnia ubezpieczonym
realizację ich konstytucyjnych praw do świadczeń pieniężnych w związku z czasową lub trwałą utratą
zdolności do wykonywania pracy zarobkowej. Jest to istotna kwestia, ponieważ świadczenia
pieniężne z ubezpieczeń społecznych mają za zadanie zastępować ubezpieczonym przychody
utracone w związku z czasową lub trwałą niezdolnością do wykonywania pracy zarobkowej, a także
rekompensować rodzinie (dzieciom i wdowom lub wdowcom) utratę głównego lub jednego
z głównych żywicieli w przypadku śmierci ubezpieczonego bądź świadczeniobiorcy ZUS (renty
rodzinne).
Należy podkreślić, że każda ustawowa ingerencja w wysokość składek na ubezpieczenia społeczne
ukierunkowana na zmniejszenie wysokości składek dla jakiejkolwiek grupy ubezpieczonych ma
przełożenie na wysokość świadczeń z ubezpieczeń społecznych dla tych ubezpieczonych oraz
członków ich rodzin - w przypadku rent rodzinnych po zmarłych ubezpieczonych
i świadczeniobiorcach ZUS wpływ ten byłby negatywny. W związku z tym, w zakresie wprowadzenia
ulg lub ryczałtowych rozliczeń dla najmniejszych firm w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej nie są prowadzone żadne prace legislacyjne. Nie są również planowane działania
wspierające rozwój lokalnych sieci kooperacyjnych i klastrów, szczególnie w sektorze usług
i rzemiosła. Pragnę przy tym zauważyć, że Ministrem właściwym w kwestiach gospodarki oraz
polityki gospodarczej jest Minister Rozwoju i Technologii.
Odnośnie wątku instrumentów wsparcia finansowego w postaci niskoprocentowych kredytów lub
grantów dla mikrofirm wyjaśniam, że w ramach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2025 r. poz. 214, z późn. zm. (zastępująca ustawa
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia została podpisana przez Prezydenta
RP 10 kwietnia br.), oferowane są niskooprocentowane pożyczki na utworzenie stanowiska pracy
oraz pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej poprzez realizację programu pożyczkowego pn.
„Rządowy Program Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie”. Pożyczki udzielane są na terenie całego
kraju przez pośredników finansowych, wyłonionych przez BGK w drodze przetargu,
z przeznaczeniem na podjęcie działalności gospodarczej. Aktualnie maksymalna wysokość pożyczki
wynosi ok. 169,5 tys. zł. (do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia w kraju), na okres 7 lat, ze
stałym oprocentowaniem sięgającym w skali roku 0,1 lub 0,25 stopy redyskonta weksli
przyjmowanych przez Narodowy Bank Polski (redyskonto weksli od 5 października 2023 r. na
utrzymuje się na poziomie 5,8%, więc aktualne oprocentowanie wynosi 0,58% lub 1,45% w skali
roku).
Pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej może stanowić do 100% kosztów i jest udzielana
z możliwością skorzystania z rocznej karencji w spłacie kapitału, bez jakichkolwiek opłat i prowizji.
Pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej udzielona osobie uprawnionej do otrzymania
jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej podlega, na wniosek pożyczkobiorcy,

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
umorzeniu przez pośrednika finansowego w części równej 6-krotnej wysokości przeciętnego
wynagrodzenia, jednak nie wyższej niż 50% wartości pożyczki. Procedura ubiegania się o pożyczkę
została maksymalnie uproszczona.
W ramach omawianego programu udzielanie są też pożyczki na utworzenie stanowiska pracy dla
bezrobotnego lub poszukującego pracy, niepozostającego w zatrudnieniu lub niewykonującego innej
pracy zarobkowej opiekuna osoby niepełnosprawnej, w tym dla skierowanych przez powiatowy
urząd pracy. Pożyczki te udzielane są na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy, ze środków Funduszu Pracy. Pożyczka na utworzenie stanowiska pracy jest udzielana
na podstawie umowy, na wniosek podmiotu, po przedstawieniu kosztorysu dotyczącego tworzonego
stanowiska pracy, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotna wysokość
przeciętnego wynagrodzenia (aktualnie ok. 50,9 tys. zł). Oprocentowanie pożyczki na utworzenie
stanowiska pracy jest stałe i wynosi, w skali roku, 0,1 lub 0,25 stopy redyskonta weksli
przyjmowanych przez Narodowy Bank Polski. Okres spłaty pożyczki na utworzenie stanowiska
pracy nie może być dłuższy niż 3 lata.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --