Interpelacja w sprawie wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw wobec wzrostu kosztów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9126
do ministra finansów
w sprawie wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw wobec wzrostu kosztów
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) są kręgosłupem polskiej gospodarki, jednak w ostatnich latach mierzą się z szeregiem wyzwań: wzrostem kosztów energii, składek ZUS, wynagrodzeń, a także rosnącymi wymaganiami biurokratycznymi.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy rząd planuje wprowadzenie ulg lub ryczałtowych rozliczeń dla najmniejszych firm?
Czy jest rozważane uzależnienie wysokości składek ZUS od rzeczywistych przychodów przedsiębiorcy?
Czy są przewidziane instrumenty wsparcia finansowego w postaci niskoprocentowych kredytów lub grantów dla mikrofirm?
Czy są planowane działania wspierające rozwój lokalnych sieci kooperacyjnych i klastrów, szczególnie w sektorze usług i rzemiosła?
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Paweł Karbownik
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12018 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 30 kwietnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9126
Znak sprawy: PG5.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9126 Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej w sprawie
wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw wobec wzrostu kosztów, przekazuję
odpowiedź z zakresu właściwości Ministra Finansów.
Czy rząd planuje wprowadzenie ulg lub ryczałtowych rozliczeń dla najmniejszych firm?
W obszarze podatku dochodowego małe firmy już obecnie mogą korzystać z szeregu
ulg i preferencji, które pozytywnie wpływają na ich funkcjonowanie.
Przykładem takich preferencji jest adresowana do przedsiębiorców prowadzących
działalność w niewielkich rozmiarach kasowa metoda rozliczeń w PIT oraz ulga
wspierająca przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy terytorialnej służby
wojskowej lub żołnierzy aktywnej rezerwy, o których Pani Poseł została
informowana w odpowiedzi na interpelację nr 85341.
Małe firmy mogą korzystać także z innych preferencji podatkowych, które
pozytywnie wpływają na ich płynność finansową. Należą do nich m.in.:
1. Ulga na działalność badawczo-rozwojową (art. 18d – 18e ustawy CIT2 i art. 26e
– 26g ustawy PIT3)
Ulga ta jest rozwiązaniem wspierającym przedsiębiorców na etapie ponoszenia
kosztów związanych z prowadzeniem działalności badawczo-rozwojowej.
1 Pismo MF z 27 marca 2025 r., nr DTS6.054.6.2025, dostępne na stronie internetowej Sejmu
RP.
2 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 278, z późn. zm.).
3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.).
-- 1 of 5 --
2/5
Mechanizm ulgi polega na możliwości dodatkowego odliczenia od podstawy
opodatkowania podatkiem dochodowym określonych kategorii kosztów uzyskania
przychodów poniesionych przez przedsiębiorcę na działalność B+R, tzw. kosztów
kwalifikowanych.
Dodatkowo kwota przysługującego odliczenia kosztów kwalifikowanych zwiększyła
się do 200% dla: podatników mających status centrum badawczo-rozwojowego,
będących mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami,
podatników mających status centrum badawczo-rozwojowego, będących dużymi
przedsiębiorcami (z wyjątkiem kosztów związanych z patentami – w tej kategorii
100%) oraz dla wszystkich podatników w przypadku kosztów kwalifikowanych
związanych z wynagrodzeniami pracowników realizujących działalność badawczo-
rozwojową. W pozostałych kategoriach kosztów limit odliczenia kosztów
kwalifikowanych wynosi 100% (do kategorii tych należą m.in. koszty materiałów
i surowców wykorzystywanych w działalności B+R oraz koszty amortyzacji środków
trwałych i WNIP wykorzystywanych w działalności B+R).
2. Ulga na innowacyjnych pracowników (art. 18db ustawy CIT i art. 26eb ustawy
PIT)
Ulga ta umożliwia zmniejszenie zaliczki na podatek dochodowy pobieranej przez
podatnika, będącego płatnikiem podatku od dochodów osób fizycznych m.in. ze
stosunku pracy uzyskiwanych przez innowacyjnych pracowników (czyli
przeznaczających min. 50% swojego czasu pracy w miesiącu na realizację zadań
z zakresu B+R). Odliczenie to jest rozszerzeniem ulgi B+R i przysługuje, jeżeli
podatnik (pracodawca) poniósł w roku podatkowych stratę lub nie uzyskał dochodu
pozwalającego na odliczenie części lub całości przysługującej mu kwoty odliczenia
w ramach ulgi B+R.
3. Preferencja IP Box (art. 24d i art. 24e ustawy CIT i art. 30ca i art. 30cb ustawy
PIT)
To korzystne rozwiązanie podatkowe dla przedsiębiorców, którzy uzyskują dochody
z komercjalizacji praw własności intelektualnej tzw. preferencja IP Box. Preferencja
ta polega na opodatkowaniu obniżoną 5% stawką podatkową kwalifikowanego
dochodu uzyskiwanego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (ustawy
PIT i CIT zawierają katalog 8 takich praw, należą do nich patent, prawo ochronne na
wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, prawo z rejestracji
topografii układu scalonego, dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt
leczniczy lub produkt ochrony roślin, prawo z rejestracji produktu leczniczego i
produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu, wyłączne prawo,
o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian
roślin oraz autorskie prawo do programu komputerowego), chronionych na
podstawie obowiązującego prawa krajowego lub międzynarodowego, pod
warunkiem spełnienia wymogu prowadzenia przez podatnika działalności
badawczo-rozwojowej, bezpośrednio związanej z wytworzeniem, rozwojem lub
ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
4. Ulga na produkcję próbną/prototyp (art. 18ea ustawy CIT i art. 26ga ustawy
PIT)
Ulga ta pozwala podatnikowi na odliczenie od podstawy obliczenia podatku
(podstawy opodatkowania) kosztów związanych z produkcją próbną nowego
produktu oraz wprowadzeniem nowego produktu na rynek – wartość odliczenia nie
może przekroczyć 30% kwalifikowanych kosztów, nie więcej jednak niż 10%
-- 2 of 5 --
3/5
dochodu. Zarówno proces produkcji próbnej jak i wprowadzenia na rynek nowego
produktu dotyczy produktu, który powstał w wyniku prowadzenia przez podatnika
działalności badawczo-rozwojowej.
5. Ulga na robotyzację (art. 38eb ustawy CIT i art. 52jb ustawy PIT)
Ulga ta umożliwia odliczenie od podstawy obliczenia podatku (podstawy
opodatkowania) 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację
(m.in. koszty nabycia określonych w ustawie środków trwałych, wartości
niematerialnych i prawnych oraz usług związanych z robotyzacją), przy czym kwota
odliczenia nie może przekraczać kwoty dochodu.
6. Ulga na ekspansję (art. 26gb ustawy PIT i art. 18eb ustawy CIT)
Ulga dotyczy przedsiębiorców, którzy ponoszą koszty uzyskania przychodów w celu
zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów. Dzięki tej uldze podatnicy
podatku PIT mogą odliczyć od podstawy obliczenia podatku poniesione koszty
uzyskania przychodów w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów do
wysokości dochodu uzyskanego w roku podatkowym z pozarolniczej działalności
gospodarczej, nie więcej jednak niż 1 mln zł w roku podatkowym.
Na gruncie ustawy CIT podatnicy uzyskujący przychody inne niż przychody z zysków
kapitałowych odliczają od podstawy opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18,
koszty uzyskania przychodów poniesione w celu zwiększenia przychodów ze
sprzedaży produktów do wysokości dochodu uzyskanego przez podatników w roku
podatkowym, z przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych, nie więcej
jednak niż 1 mln zł w roku podatkowym.
7. Ulga sponsoringowa (art. 26ha ustawy PIT i art. 18ee ustawy CIT)
Ulga polega na możliwości odliczenia przez przedsiębiorców od podstawy obliczenia
podatku (podstawy opodatkowania) 50% kosztów poniesionych na enumeratywnie
wskazane obszary działalności. Podatnik, oprócz zaliczenia poniesionych kosztów w
100% do kosztów uzyskania przychodu, ma prawo do dodatkowej preferencji
w podatku dochodowym polegającej na odliczeniu od podstawy obliczenia podatku
(podstawy opodatkowania) 50% kosztów poniesionych na działalność kulturalną,
sportową oraz wspierającą szkolnictwo wyższe i naukę. Łącznie w podatku
dochodowym podatnik może rozliczyć z tego tytułu 150% poniesionego kosztu.
8. Ulga na terminale (art. 26hd ustawy PIT, art. 18ef ustawy CIT i art. 11 ust. 3a
ustawy o ryczałcie4)
Dzięki tej uldze, wydatki na nabycie i obsługę terminala płatniczego są nie tylko
zaliczane w 100% do kosztów uzyskania przychodów, ale także są ponownie
odliczane od podstawy obliczenia podatku (podstawy opodatkowania) w ramach
ulgi podatkowej, do wysokości przysługujących limitów (1000 zł, 2000 zł, 2500 zł).
Firmy mogą więc rozliczać bezgotówkowo większość swojego obrotu, co pozwala
nie tylko na poszerzenie kręgu potencjalnych klientów, ale także zmniejsza koszty
działalności.
9. Preferencje w amortyzacji (art. 22j i art. 22k ustawy PIT oraz art. 16j i art. 16k
ustawy CIT)
4 Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 776, z późn. zm.).
-- 3 of 5 --
4/5
Mali podatnicy oraz podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności, mogą
jednorazowo uwzględnić w kosztach podatkowych odpisy amortyzacyjne od
środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych
(maszyny i urządzenia), z wyłączeniem samochodów osobowych, do kwoty 50 tys.
euro.
Wszyscy podatnicy, którzy nabyli fabrycznie nowe środki trwałe zaliczone do grupy
3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (maszyny i urządzenia) mogą jednorazowo
zaliczyć do kosztów podatkowych odpisy amortyzacyjne od tych środków do kwoty
100 tys. zł.
Podatnicy będący mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami
mogą stosować przyspieszoną amortyzację poprzez zastosowanie indywidualnych
stawek amortyzacyjnych dla wytworzonych we własnym zakresie środków
trwałych będących budynkami (lokalami) niemieszkalnymi i budowlami, zaliczonymi
do grupy 1 i 2 Klasyfikacji Środków Trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do
ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych danego
podatnika. Podatnicy ci mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla ww.
środków trwałych, o ile środek ten znajduje się na terenie gminy spełniającej dwa
wskazane w przepisie warunki, dotyczące przeciętnej stopy bezrobocia oraz
wskaźnika zamożności.
Ryczałtowe formy rozliczeń
Małe firmy mają też możliwość stosowania ryczałtowych form rozliczeń. Jest to
ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz tzw. estoński CIT.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania
podatkiem dochodowym od osób fizycznych, regulowana przepisami ustawy
o ryczałcie. Ryczałt jest płacony od przychodu bez pomniejszania o koszty uzyskania
przychodów. Podatnicy stosujący opodatkowanie ryczałtem zdarzenia gospodarcze
ujmują w uproszczonym urządzeniu księgowym, jakim jest ewidencja przychodów.
Stawki ryczałtu dla przychodów z działalności są zróżnicowane i wynoszą od 3% do
17% przychodów. Rozliczenia ryczałtu podatnicy dokonują w zeznaniu rocznym
PIT-28 lub PIT-28S w przypadku podatnika będącego przedsiębiorstwem w spadku.
Estoński CIT – ryczałt od dochodów spółek to forma opodatkowania, z której mogą
korzystać podatnicy CIT, spełniający określone ustawowo warunki (np. dotyczące
prostej struktury właścicielskiej, struktury przychodów czy minimalnego poziomu
zatrudnienia). W estońskim CIT nie ma konieczności prowadzenia odrębnej
ewidencji dla celów podatkowych (podatnicy opierają swoje rozliczenia na wyniku
rachunkowym). W ryczałcie od dochodów spółek nie występują zaliczki na podatek
CIT – zobowiązanie podatkowe pojawia się w momencie dystrybucji zysku ze spółki
w jakiejkolwiek formie (np. dywidendy). Mali podatnicy oraz podatnicy o statusie
podatników rozpoczynających prowadzenie działalności mogą skorzystać
z obniżonej stawki ryczałtu od dochodów spółek wynoszącej 10% (w przypadku
pozostałych podatników stawka ryczałtu wynosi 20%).
Niezależnie od powyższych informacji pragnę zauważyć, że zgodnie z art. 9 ust. 2
ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej5, sprawy
kształtowania warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej
5 t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1370, 1907.
-- 4 of 5 --
5/5
oraz rozwoju przedsiębiorczości, należą do ministra właściwego do spraw
gospodarki, którym jest Minister Rozwoju i Technologii. Większość zagadnień
poruszonych w niniejszej interpelacji, leży we właściwości tego Ministra.
Uprzejmie informuję, że interpelacja nr 9128, o takiej samej treści, została
skierowana przez Panią Poseł Olgę Semeniuk-Patkowską do Ministra Rozwoju
i Technologii.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Paweł Karbownik
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
1. Minister Rozwoju i Technologii
2. KPRM
-- 5 of 5 --