Interpelacja w sprawie kadry w psychiatrii dziecięcej i zdrowiu psychicznym młodzieży
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9125
do ministra zdrowia
w sprawie kadry w psychiatrii dziecięcej i zdrowiu psychicznym młodzieży
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-04-2025
Szanowna Pani Minister,
kryzys zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży jest jednym z najpilniejszych wyzwań zdrowotnych w Polsce. Liczba prób samobójczych oraz zachorowań na depresję wśród nieletnich rośnie. Niestety dostępność pomocy psychiatrycznej i psychologicznej jest niewystarczająca.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy planowane jest zwiększenie liczby miejsc na specjalizacji z psychiatrii dzieci i młodzieży?
Czy w planach jest zwiększenie finansowania oddziałów psychiatrycznych dziecięcych i poradni zdrowia psychicznego?
Czy ministerstwo planuje rozwój programów profilaktycznych oraz zwiększenie liczby etatów psychologów i pedagogów szkolnych?
Czy istnieją działania międzyresortowe mające na celu skoordynowaną poprawę sytuacji w zakresie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży?
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8540 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.22.2025.EB
Warszawa, 04 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
Odpowiadając na interpelację nr 9125 Pani poseł Olgi Semeniuk – Patkowskiej w sprawie
kadry w psychiatrii dziecięcej i zdrowia psychicznego młodzieży, Ministerstwo Zdrowia
uprzejmie prosi o przyjęcie poniższych informacji.
W zakresie liczby miejsc na specjalizacji z psychiatrii dzieci i młodzieży Ministerstwo
Zdrowia informuje, iż w każdym postępowaniu kwalifikacyjnym na specjalizacje lekarskie
udostępniane są wszystkie wolne miejsca szkoleniowe w dziedzinie psychiatrii dzieci i
młodzieży.
Jednocześnie należy wskazać, iż Minister Zdrowia przyznaje w dziedzinie psychiatrii dzieci i
młodzieży miejsca rezydenckie w liczbie odpowiadającej w 100% zapotrzebowaniu
zgłoszonemu przez wojewodów.
Liczba miejsc szkoleniowych w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży nieustannie rośnie.
W 2015 r. liczba miejsc szkoleniowych w tej dziedzinie wynosiła 243 miejsca, natomiast
obecnie wynosi 518 miejsc. Od 2015 r. wzrosła również liczba lekarzy w trakcie
specjalizacji w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży z 135 (stan na: 01.12.2015 r.) do 345
lekarzy (stan na 31.12.2024 r.), czyli o ponad 150%. Wzrosła także liczba specjalistów w
dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży z 333 specjalistów (stan na: 31.12.2015 r.) do 531
specjalistów (stan na: 1.03.2025 r.). Zgodnie z analizami z map potrzeb zdrowotnych
(https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-
2026/analizy/kadrymedyczne/kadry-medyczne/) szacuje się, że do końca 2028 r. liczba
lekarzy specjalistów w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży zwiększy się o ok. 250.
W odniesieniu do pytania o zwiększenie finansowania oddziałów psychiatrycznych dla
dzieci i młodzieży Ministerstwo Zdrowia informuje, iż w pierwotnym planie finansowym
Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) na rok 2025, wysokość środków zapisana na koszty
świadczeń w rodzaju opieka psychiatryczna wynosi 5 187 424 tys. zł i jest wyższa o 392 868
tys. zł w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2024 r.
Ponadto planowane nakłady NFZ na koszty świadczeń w rodzaju opieka psychiatryczna i
leczenie uzależnień oraz koszty świadczeń opieki zdrowotnej w ramach programów
pilotażowych w centrach zdrowia psychicznego w 2025 r. wynoszą 7 476 268 tys. zł (wg
stanu na dzień 15.04.25), co stanowi wzrost o 12,3% w stosunku do wykonania ww.
świadczeń w planie NFZ w 2023 r.
Należy również wskazać, iż w 2024 r. Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ
obligacje skarbowe o wartości 3 mld zł, z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń,
w tym psychiatrię dziecięcą.
W zakresie współpracy międzyresortowej Ministerstwo Zdrowia zwróciło się o informacje
do Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN).
MEN poinformowało, iż Minister Edukacji ogłasza otwarte konkursy ofert na realizację
zadania z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia (NPZ).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W 2024 r. tematem przewodnim była psychoedukacja. W ramach konkursu pn. „Zobacz
emocje - realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych,
interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym
programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej, przygotowano
5 programów z zakresu psychoedukacji jako procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę
na temat funkcjonowania umysłu i emocji oraz uczy się skutecznych strategii radzenia sobie
z trudnościami.
Założono następujące efekty realizacji tych programów w 2025 r.:
1) poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego: poznanie siebie i swoich reakcji
emocjonalnych, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia;
2) radzenie sobie z trudnościami: umiejętne wykorzystanie narzędzi do skutecznego
radzenia sobie z symptomami kryzysu, stresu, lęku, itp.;
3) poprawa relacji interpersonalnych: nauka pozytywnej komunikacji, budowanie
zdrowych relacji oraz rozwój empatii i troski o innych;
4) zapobieganie stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań
negatywnych związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia
psychicznego i korzystanie z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat
zdrowia psychicznego.
Programy uwzględniają szkolenia dla uczniów, ich rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół
i placówek z zakresu: elementów psychologii i rozpoznawania emocji; radzenia sobie w
sytuacjach problemowych; kształtowania postaw prozdrowotnych; zapobiegania
stygmatyzacji osób w kryzysie psychicznym.
MEN przekazał również informację, iż w przygotowywanym w 2025 r. kolejnym otwartym
konkursie z zakresu zdrowia psychicznego Minister Edukacji planuje uwzględnić także
tematykę bliską poprawie zdrowia psychicznego, a dotyczącą zagadnienia relacji
międzyludzkich.
Ponadto MEN dąży do usprawnienia systemu pomocy psychologiczno-pedagogicznej tak,
aby każdy uczeń, miał pełny dostęp do profesjonalnej pomocy w procesie kształcenia i
wychowania. Działania resortu ukierunkowane są na systematycznie zwiększanie
dostępności dzieci i uczniów oraz ich rodziców do specjalistów, tj. psychologa, pedagoga,
pedagoga specjalnego, logopedy, terapeuty psychologicznego, doradcy zawodowego w
szkołach.
Ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw zawiera m.in.
przepisy wprowadzające minimalne standardy zatrudniania nauczycieli specjalistów w
ogólnodostępnych i integracyjnych przedszkolach, szkołach oraz zespołach tych
przedszkoli i szkół. Przepisy określiły również sposób wyliczania etatów, w zależności od
liczby dzieci lub uczniów w przedszkolach i szkołach. Wprowadzenie standardów
podzielono na dwa etapy:
1) w etapie I od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2024 r. obowiązywały niższe
przejściowe wartości standardów;
2) w etapie II od 1 września 2024 zostały wprowadzone docelowe wartości
standardów.
Zwiększona liczba nauczycieli specjalistów oznacza zwiększony dostęp do wsparcia
w przedszkolu lub w szkole, bez potrzeby uzyskiwania dodatkowych dokumentów
wydawanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, takich jak opinia czy
orzeczenie.
Łączna liczba etatów nauczycieli pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów,
logopedów lub terapeutów pedagogicznych w przedszkolu, szkole lub zespole, o których
mowa w ust. 1, nie może być niższa niż:
2 etaty, które powiększa się o 0,2 etatu na każdych kolejnych 100 dzieci lub
uczniów - jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 100,
1,5 etatu - jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 50 i nie przekracza 100,
1 etat - jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 40 i nie przekracza 50;
0,8 etatu - jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 30 i nie przekracza 40,
0,6 etatu - jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 20 i nie przekracza 30,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
0,4 etatu - jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 10 i nie przekracza 20,
0,25 etatu - jeżeli liczba dzieci lub uczniów wynosi od 1 do 10.
Łączną liczbę etatów nauczycieli, oblicza się jako sumę ilorazów, w których dzielną jest
suma liczby godzin zajęć realizowanych na stanowisku nauczyciela pedagoga, pedagoga
specjalnego, psychologa, logopedy lub terapeuty pedagogicznego w ramach tygodniowego
obowiązkowego wymiaru godzin zajęć i liczby przydzielonych godzin ponadwymiarowych
w ramach pracy na tym stanowisku, a dzielnikiem jest tygodniowy obowiązkowy wymiar
godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio
z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz.
Według danych przekazanych przez MEN ogólna liczba nauczycieli specjalistów w latach
od: 2021/2022 roku szkolnego do obecnego 2024/2025 roku szkolnego, wzrosła o ponad
32,5 tys. etatów (z 21,9 tys. do niemal 54,4 tys. w bieżącym roku szkolnym), co stanowi
wzrost o 148,4 %.
Nauczyciel specjalista Rok szkolny
2021/2022
Rok szkolny
2024/2025
Pedagog 10,6 12,7
Psycholog 4,9 13,6
Logopeda 6,3 10,9
terapeuta pedagogiczny 0,0 2,4
pedagog specjalny 0,0 14,8
Razem 21,9 54,4
Tab. 1. Nauczyciele specjaliści w przedszkolach i szkołach objętych standaryzacją w roku
szkolnym 2021/2022; 2024/2025. Źródło: System Informacji Oświatowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --