Interpelacja w sprawie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9113
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej
Zgłaszający: Teresa Wilk
Data wpływu: 08-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 19 lutego bieżącego roku doszło do bezprecedensowej sytuacji, gdy w niekontrolowany sposób w atmosferę nad Polską wszedł człon rakiety Falcon 9 firmy SpaceX. Szczątki rakiety spadły w okolicach Poznania, naruszając polską przestrzeń powietrzną i dokonując zniszczeń pobliskiej infrastruktury. Zaistniała sytuacja stawia w złym świetle instytucje publiczne, które powinny odpowiednio wcześnie reagować na sytuacje kryzysowe.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Co było powodem problemów komunikacyjnych Polskiej Agencji Kosmicznej?
Dlaczego informacja o zdarzeniu stwarzającym zagrożenie życia, zdrowia i bezpieczeństwa obywateli trafia do premiera wyłącznie drogą mailową?
Czy Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzegło o incydencie mieszkańców regionu, na który spadły szczątki rakiety?
Jakie kroki planuje przedsięwziąć ministerstwo, aby uniknąć w przyszłości podobnych problemów z natychmiastowym reagowaniem na sytuacje kryzysowe?
Z poważaniem
Teresa Wilk
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15214 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPO-III.054.2.2024
Warszawa, 24 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 9113 Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pani Teresy Wilk,
w sprawie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej.
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1 przedstawiam
odpowiedzi na pytania Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pani Teresy Wilk zawarte
w interpelacji nr 9113 z 10 kwietnia 2025 r., dotyczące naruszenia polskiej przestrzeni
powietrznej.
Art. 9 ust. 2 Ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz. U.
2024 poz. 1370) stanowi, że do ministra właściwego do spraw gospodarki należą
w szczególności sprawy:
1) kształtowania warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej;
2) podejmowania działań sprzyjających wzrostowi konkurencyjności oraz innowacyjności
gospodarki polskiej;
3) polityki przemysłowej;
4) rozwoju przedsiębiorczości;
5) transformacji cyfrowej gospodarki;
6) transformacji do gospodarki obiegu zamkniętego;
7) (uchylony)
7a) podejmowania działań sprzyjających wykorzystaniu energetyki rozproszonej
w działalności gospodarczej;
8) formułowania założeń współpracy gospodarczej z zagranicą;
9) współpracy z organizacjami międzynarodowymi o charakterze gospodarczym oraz
prowadzenia działań w zakresie kształtowania i realizacji zasad wymiany handlowej Unii
Europejskiej z krajami trzecimi, w tym w szczególności w ramach wspólnej polityki
handlowej Unii Europejskiej;
10) promocji gospodarki, w tym wspierania rozwoju eksportu i inwestycji polskich za granicą
oraz wspierania napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych;
11) kontroli obrotu z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu
strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 990 z poźn.zm. ).
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
pokoju i bezpieczeństwa w związku z porozumieniami i zobowiązaniami
międzynarodowymi;
12) wprowadzania środków administrowania obrotem z zagranicą towarami i usługami,
a także sprawy przywozu i wywozu technologii;
13) udziału w kształtowaniu polityki Unii Europejskiej w zakresie polityki gospodarczej;
14) kształtowania i prowadzenia polityki kosmicznej, w tym na arenie międzynarodowej,
w szczególności w ramach współpracy z Unią Europejską i Europejską Agencją Kosmiczną.
Ministrowi właściwemu do spraw gospodarki podlega Polska Agencja Kosmiczna (ust 4).
Zadania Ministra Rozwoju i Technologii, właściwego dla działu gospodarka, nie obejmują
zatem spraw związanych z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej.
Należy jednak dodać, że zgodnie z art. 18 b ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie
granicy państwowej (Dz.U. 1990 r. poz. 461 z póżn. zm.) naruszenie przestrzeni powietrznej
RP, dotyczy obcego wojskowego statku powietrznego, który przekroczył granicę
państwową i wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej bez
zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Analogiczny przepis dotyczy
obcego cywilnego statku powietrznego (art. 18bb). W świetle przytoczonych przepisów,
wydaje się, że ponowne wejście obiektu w atmosferę – re-entry nie wyczerpuje przepisów
o naruszeniu przestrzeni powietrznej.
Minister Rozwoju i Technologii współdziała z właściwymi instytucjami w zakresie
informowania o potencjalnych zagrożeniach pochodzących z przestrzeni kosmicznej, które
mogą mieć znaczenie dla możliwości wystąpienia sytuacji kryzysowej.
1. Co było powodem problemów komunikacyjnych Polskiej Agencji Kosmicznej?
Polska Agencja Kosmiczna opracowuje od 2 lat noty informacyjne dotyczące wejścia
w atmosferę obiektów kosmicznych (ang. re-entry). Dystrybuowane są one drogą mailową
do odbiorców zainteresowanych taką informacją (np. MSWiA, MON, i in.) na wskazane
przez nich skrzynki mailowe. MRIT otrzymuje te raporty do wiadomości.
Polska, reprezentowana przez Polską Agencję Kosmiczną – jednostkę podległą MRIT, na
podstawie upoważnienia ministra właściwego do spraw gospodarki, jest członkiem
europejskiego konsorcjum EU SST utworzonego przez KE. Zadaniem konsorcjum jest
obserwacja obiektów kosmicznych i wczesne ostrzeganie o występujących zagrożeniach dla
satelitów, ludności i gospodarki. W ramach prac ww. konsorcjum PAK rozbudowała
infrastrukturę i usługi, dzięki którym m.in. dostarcza optyczne i laserowe obserwacje
obiektów na orbitach, generuje raporty na temat ponownego niekontrolowanego wejścia
w atmosferę obiektów kosmicznych (tzw: re – entry).
2. Dlaczego informacja o zdarzeniu stwarzającym zagrożenie życia, zdrowia
i bezpieczeństwa obywateli trafia do premiera wyłącznie drogą mailową?
Prezes Rady Ministrów jest niezwłocznie informowany przez Rządowe Centrum
Bezpieczeństwa o wszystkich sytuacjach kryzysowych potencjalnie zagrażających
bezpieczeństwu państwa, o których otrzymało informacje od podmiotów zobowiązanych.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Informowanie o potencjalnych zagrożeniach Prezesa Rady Ministrów oraz innych
podmiotów zarządzania kryzysowego szczebla centralnego odbywa się z wykorzystaniem
alternatywnych, dedykowanych kanałów komunikacji. W przypadku informacji
niejawnych stosowane są odpowiednie systemy teleinformatyczne zapewniające
bezpieczeństwo przekazu – zgodnie z obowiązującymi procedurami.
3. Czy Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzegło o incydencie mieszkańców
regionu, na który spadły szczątki rakiety?
Noty informacyjne dotyczące wejścia w atmosferę obiektów kosmicznych (ang. re-entry)
obiektów kosmicznych wysyłane przez POLSA nie stanowią podstawy do wydawania
ostrzeżeń. Prognozy momentu wejścia w atmosferę opracowywane przez POLSA, EU
SST, czy US NORAD osiągają dokładność kilku godzin. W tym czasie obiekt poruszający
się z prędkością rzędu 7 km/s zdąży okrążyć Ziemię 2-3 razy. Re-entry może więc
nastąpić w dowolnym punkcie kuli ziemskiej wzdłuż toru lotu rakiety.
Należy podkreślić, że w zdecydowanej większości przypadków wejścia w atmosferę
obiektów kosmicznych, obiekty te całkowicie spalają się w atmosferze. Nie jest możliwe
przewidzenie, kiedy obiekt nie spali się całkowicie. Zależy to od zbyt wielu czynników.
POLSA wysyła rocznie ok 30-40 not informacyjnych o wejściu w atmosferę różnych
obiektów kosmicznych. W obecnym stanie techniki nie ma możliwości przewidzenia, czy
któreś z tych zdarzeń zakończy się upadkiem. Celem not informacyjnych POLSA jest
potwierdzenie, że obserwowane rozbłyski na niebie lub znalezione na Ziemi szczątki
pochodzą z konkretnego obiektu. Informacja przekazywana jest w postaci mailowej,
ponieważ jest to kilkustronicowy raport zawierający analizę okna niepewności oraz mapy
obszarów potencjalnych przelotów. Raporty przekazywane są na adresy mailowe
wskazane przez odbiorcę produktu.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa nie otrzymało zatem informacji wskazujących na
określone i realne zagrożenie wynikające z upadku obiektu z przestrzeni kosmicznej,
zarówno pod względem prawdopodobieństwa zdarzenia, jak i potencjalnych skutków dla
zdrowia lub życia obywateli. W związku z tym nie było podstaw do wydania ostrzeżenia
dla mieszkańców danego regionu.
4. Jakie kroki planuje przedsięwziąć Ministerstwo, aby uniknąć w przyszłości
podobnych problemów z natychmiastowym reagowaniem na sytuacje
kryzysowe?
W ramach doskonalenia systemu, na polecenie Ministra Rozwoju i Technologii, Polska
Agencja Kosmiczna wprowadziła niżej wymienione działania celem usprawnienia
procesu przekazywania informacji nt. monitorowania przestrzeni kosmicznej oraz
alertowania o potencjalnych zagrożeniach.
20 lutego 2025 r. Polska Agencja Kosmiczna zorganizowała spotkanie robocze
z przedstawicielami Ministerstwa Obrony Narodowej celem potwierdzenia wszystkich
skrzynek mailowych MON oraz włączenia z dniem 20.02.2024 przedstawicieli MON
w codzienne odprawy informacyjne POLSA, mające charakter operacyjny.
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
25 lutego 2025 r. odbyło się spotkanie pomiędzy Pełnomocnikiem MON a Prezesem
Polskiej Agencji Kosmicznej, podczas którego potwierdzono wprowadzenie następujących
działań doskonalących:
1. Przekazanie przez MON drogą oficjalną adresów skrzynek mailowych, na które mają być
wysyłane wszystkie raporty sytuacyjne produkowane przez POLSA;
2. Informowanie o każdej zmianie adresów drogą formalną;
3. Wprowadzenie trybu każdorazowego potwierdzania przez MON informacji o otrzymaniu
ww. raportów;
4. Ustalenie przesyłania raportów ćwiczebnych w celu szkolenia i doskonalenia procedur;
5. Wytypowanie osób łącznikowych z Departamentu Bezpieczeństwa Kosmicznego POLSA
i Agencji Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych do bezpośrednich
kontaktów;
6. Włączenie przedstawicieli MON w codzienne odprawy informacyjne Departamentu
Bezpieczeństwa Kosmicznego POLSA.
W związku z upadkiem na terytorium Polski szczątków obiektu kosmicznego,
najprawdopodobniej szczątków rakiety Falcon 9, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
podjęło działania w kierunku przygotowania raportu o zagrożeniach dla bezpieczeństwa
narodowego związanego z przestrzenią kosmiczną i technologiami kosmicznymi. Raport
będzie obejmował listę ministerstw, podmiotów im podległych i nadzorowanych oraz
innych instytucji zapewniających bezpieczeństwo w tym obszarze. Ponadto raport będzie
zawierał listę usług o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa narodowego,
realizowanych przy użyciu technologii kosmicznych, a także wykaz zagrożeń i ryzyk z nim
związanych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wspólnie z Polską Agencją Kosmiczną
współpracują z RCB w powyższym zakresie.
Ponadto Ministerstwo Rozwoju i Technologii bierze udział w spotkaniach
koordynowanych przez Departament Prawny MON, z udziałem MSZ, Polskiej Agencji
Kosmicznej, Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu
oraz Prokuratorii Generalnej RP. Prowadzone są działania zmierzające do identyfikacji
fragmentów obiektu kosmicznego oraz określenia kosztów poniesionych przez instytucje
wynikłych ze zdarzenia i ew. oszacowania szkód. Zgromadzenie stosownej dokumentacji
jest niezbędne do prowadzenia przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych ew. dalszych
działań na podstawie prawa międzynarodowego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-
29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Przemysłu Obronnego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --