Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-WBE.050.6.2025.JS
3749227.14870562.12190445
Warszawa, 21-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr K10INT9096 posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie
zabezpieczenia rzeki Odry, przedstawiam poniższe informacje.
1. Jakie czynności zostały podjęte przez resort w celu zapobiegnięcia możliwej powtórce
katastrofy ekologicznej z 2022 roku?
3. Jakie środki podjęto celem ograniczenia zrzutów ścieków i solanki do Odry oraz jej
dopływów?
Resort klimatu i środowiska, we współpracy z innymi instytucjami na poziomie
centralnym i regionalnym w ramach tzw. Międzyresortowego Zespołu ds. Odry,
realizuje następujące działania:
o Opracowanie pierwszego „Planu inwestycyjnego sektora górniczego mającego na celu
obniżenie zasolenia wód rzeki Odry”. Głównym celem Planu jest ograniczenie ryzyka
zakwitu „złotej algi” poprzez redukcję zasolenia wód Odry do wartości limitujących lub
uniemożliwiających rozwój algi. Plan uwzględnia również konieczność osiągnięcia
celów środowiskowych wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej w zakresie
zasolenia dla jednolitych części wód powierzchniowych wchodzących w skład rzeki
Odry. Dokument aktualnie jest na etapie uzgodnień międzyresortowych oraz prac w
Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów.
o Wdrażanie projektów renaturyzacyjnych. W ramach rozpoczętej w 2024 r.
współpracy MKiŚ, PGW Wody Polskie i strony społecznej, przygotowywane są
projekty zmierzające do renaturyzacji rzeki Odry oraz jej dopływów. Celem działań jest
odbudowa siedlisk ryb, bezkręgowców i awifauny, co przyczyni się do zwiększenia
odporności ekosystemu na negatywne skutki zaburzeń środowiskowych oraz zmian
klimatycznych. Projekty będą finansowane ze środków wojewódzkich funduszy
ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz ze środków UE w ramach FENIKS.

-- 1 of 5 --

o Monitorowanie przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, o którym mowa w odpowiedzi
na pytanie nr 2.
o Monitorowanie wdrażania programu działań mających na celu zmniejszenie
zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu1, wynikające z realizacji dyrektywy
azotanowej.
o Bieżący monitoring stanu wód rzeki Odry z dopływami. Kluczowym narzędziem do
bieżącego monitorowania ryzyka powstania zakwitu „złotej algi” jest monitoring
interwencyjny prowadzony przez GIOŚ na podstawie „Procedury monitorowania
interwencyjnego Prymnesium parvum „złotej algi”. Pozwala on śledzić dynamikę jej
wzrostu na rzece Odrze oraz w już skażonych akwenach
i potwierdzić obecność w potencjalnych ogniskach jej rozwoju. Głównym rezultatem
monitoringu interwencyjnego jest analiza stopnia zagrożenia (stopień ostrzegawczy
oraz I, II i III stopień zagrożenia), która jest udostępniona na stronie
gov.pl/web/odra/analiza-stopnia-zagrozenia oraz portalu badania.gios.gov.pl. Ponadto
GIOŚ rozbudowuje system monitoringu automatycznego. Przewiduje się uruchomienie
10 sond automatycznych w 2025 r., a następnie w latach 2026 -2027 stworzenie
docelowego systemu monitoringu automatycznego wód powierzchniowych, w oparciu
o przygotowywaną obecnie nowelizację ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
o Bieżące zarządzanie ryzykiem. Wdrożenie „Procedury zarządzania kryzysowego
związanego z powstaniem zakwitów "złotej algi" - schematy postępowania”. Dokument
powstał w 2024 r. na podstawie doświadczeń z lat 2022-2024. Zawiera schemat
postępowania w odniesieniu do określonych wariantów rozwoju sytuacji kryzysowej
związanej z zakwitem „złotej algi”. Wskazuje działania niezbędne do podjęcia, instytucje
odpowiedzialne i podstawę prawną tych działań. Procedura obejmuje także działanie
kryzysowe polegające na kontrolowanym dozowaniu nadtlenku wodoru (H₂O₂).
Procedura ta, przetestowana na rzece Kłodnicy w 2024 r., pozwoliła stworzyć barierę
redukującą wysoki ładunek „złotej algi” spływający z Kanału Gliwickiego do rzeki Odry.
W tym kontekście należy dodać, że zgodnie z rekomendacją Zespołu ds. Odry z grudnia
2024 r. został zabezpieczony w RARS2 zasób nadtlenku wodoru, który pozwoli podjąć
ewentualną interwencję w przypadku ponownego silnego zakwitu algi Prymnesium
parvum.
o Transparentność i stałe informowanie społeczeństwa. Portal:
badania.gios.gov.pl/odra. Portal, stworzony w 2024r., stanowi interaktywną mapę,
umożliwiającą przejrzystą prezentację zarówno bieżących, jak i archiwalnych wyników
badań jakości wód rzeki Odry, w tym:
 dane standardowe, uzyskiwane przez GIOŚ w ramach Państwowego
Monitoringu Środowiska,
1 Zadanie ciągłe wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań mających na
celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu
zanieczyszczeniu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 244)
2 Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych

-- 2 of 5 --

 dane dodatkowe, uzyskiwane przez GIOŚ od 2022 r. z tzw. monitoringu
interwencyjnego, ukierunkowanego na identyfikację występowania toksycznej
algi Prymnesium parvum (tzw. „złotej algi”),
 dane dodatkowe z automatycznych stacji monitoringu wód powierzchniowych.
o Bieżące zarządzanie zrzutami wód dołowych w zależności od stanu wód
powierzchniowych. Koordynowanie przez PGW Wody Polskie prac grupy roboczej ds.
rekomendowania ograniczenia zrzutów. W skład ww. grupy roboczej wchodzą
przedstawiciele: IMGW-PIB, GIOŚ, GDOŚ, MKiŚ, MP oraz przedstawiciele zakładów
górniczych KGHM Polska Miedź S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz
Przedsiębiorstwa Gospodarki Wodnej
i Rekultywacji S.A. Grupa spotyka się cyklicznie omawiając: aktualną sytuację
hydrologiczną, meteorologiczną, stan jakościowy wód z uwzględnieniem badań
ilościowych „złotej algi”, a także możliwości ograniczania zrzutów wód dołowych z
zakładów górniczych. Efektem spotkań są rekomendacje dotyczące gospodarowania
przez zakłady górnicze wodami z odwadnianych zakładów górniczych, które zapadają
na podstawie aktualnego stanu wód rzeki Odry oraz stopnia zagrożenia rozwojem
„złotej algi”. Ostatnie spotkanie Grupy odbyło się w dniu 8 maja br.
o Transparentność i dialog ze stroną społeczną. Wprowadzona od roku 2024r. regularna
współpraca ze stroną społeczną polega m.in na zapewnieniu pełnej transparentności
oraz udziału w działaniach na rzecz Odry zainteresowanym stronom. W tym celu
funkcjonuje grupa robocza z partnerami społecznymi. Ostatnie spotkanie odbyło się w
dniu 29 kwietnia br. i dotyczyło przypadków śnięć ryb w Odrze w Kanale Gliwickim,
omówienia wyników badań, przyczyn tych zdarzeń i działań zapobiegawczych.
o Transparentność i dialog ze stroną niemiecką. Wprowadzone od roku 2024r.
dwustronne spotkania ekspertów oraz regularna wymiana cotygodniowych raportów
nt. stanu wód Odry
i występowania zakwitów Prymnesium parvum. Współpraca polsko-niemiecka
umożliwia szybką wymianę informacji o zagrożeniach środowiskowych. Ponadto,
regularny kontakt ekspercki przyczynia się do lepszego rozumienia mechanizmów
zakwitów Prymnesium parvum oraz umożliwia planowanie spójnych działań
prewencyjnych po obu stronach granicy. W wyniku tych działań niemiecki system
monitorowania zagrożeń „złotej algi” integruje dane z portalu badania.gios.gov.pl/odra
oraz wykorzystuje progi alarmowe określone w polskiej „Procedurze monitorowania
interwencyjnego Prymnesium parvum „złotej algi”.
2. Czy nastąpiła weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych przez Wody Polskie
i pozwoleń zintegrowanych – urzędy marszałkowskie, uwzględniająca zmiany
klimatyczne zachodzące w dorzeczu Odry?
Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry PGW Wody
Polskie zostało zobowiązane do dokonania przeglądu pozwoleń wodnoprawnych na
wprowadzanie ścieków do wód na obszarze zlewni rzeki Odry
w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. ustawy, zaś organy właściwe
w sprawie pozwoleń zintegrowanych – do dokonania w terminie 18 miesięcy od dnia

-- 3 of 5 --

wejścia w życie ustawy przeglądu pozwoleń zintegrowanych na wprowadzanie ścieków
do wód na obszarze zlewni rzeki Odry. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez MI,
zakończenie przeglądów pozwoleń zostało zaplanowane na 7 kwietnia 2025 r.,
natomiast informacje o wynikach przeglądu powinny zostać przekazane do MI do 7 lipca
2025 r. Do przeglądu zostały wytypowane 824 pozwolenia wodnoprawne, w tym
obejmujące zrzuty ścieków o zwiększonym zasoleniu z kopalń węgla kamiennego oraz
rudy miedzi. Niezależnie od powyższego, PGW Wody Polskie poinformowało, że na
obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Gliwicach, PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Szczecinie oraz PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we
Wrocławiu w okresie od 1 lipca 2022 r. zostały cofnięte trzy pozwolenia wodnoprawne
dotyczące odprowadzania ścieków do wód rzeki Odry i jej dopływów, w tym jedno
pozwolenie dotyczące odprowadzania zasolonych wód z kopalni.
4. Na jakim etapie znajduje się procedowanie nowelizacji specustawy odrzańskiej?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez MI, obecnie projekt ustawy znajduje się na
etapie analizy uwag i opinii przekazanych w ramach uzgodnień międzyresortowych oraz
konsultacji publicznych.
5. Jakie podjęto działania celem oceny pod względem środowiskowym koncesji na
wydobycie kopalin, zwłaszcza w kwestii odprowadzanej do rzek słonych wód
pokopalnianych?
W odniesieniu do kopalń, dla których przedłużono w latach 2018-2020 koncesję na
wydobycie węgla kamiennego przez ówczesne kierownictwo Ministerstwa Środowiska
bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, informuję, że prowadzone
są przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach postępowania ex-
post w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postępowania
te dotyczą następujących przedsięwzięć:
a) „Wydobywanie węgla kamiennego ze złóż"Łaziska" i "Bolesław Śmiały";
b) „Wydobywanie węgla i metanu jako kopaliny towarzyszącej ze złoża węgla
kamiennego "Budryk””;
c) „Wydobywanie kopalin: węgla kamiennego i metanu jako kopaliny
towarzyszącej ze złoża "Zabrze-Bielszowice";
d) „Wydobywanie węgla kamiennego i metanu jako kopaliny towarzyszącej ze
złoża "Murcki" w Obszarze i Terenie Górniczym "Murcki I"
e) „Wydobywanie węgla kamiennego i metanu jako kopaliny towarzyszącej, ze
złoża „Staszic” w obszarze i terenie górniczym „Giszowiec I”, „Bogucice I”,
„Janów” oraz we fragmencie obszaru górniczego „Murcki I” obejmującego
granicę złoża „Staszic”;
f) „Eksploatacja węgla kamiennego i metanu jako kopaliny towarzyszącej ze złoża
„Dankowice 1”;
g) „Wydobywanie węgla kamiennego i metanu, jako kopaliny towarzyszącej, ze
złoża "Sośnica";

-- 4 of 5 --

h) „Wydobywanie węgla kamiennego i metanu jako kopaliny towarzyszącej ze
złoża "Wesoła";
i) „Zmiana obszaru górniczego “Makoszowy II" w ramach koncesji nr 115/94 z
dnia 27 lipca 1994 r. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża
"Makoszowy" w celu utrzymania systemów zabezpieczenia sąsiednich
czynnych kopalń w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni Makoszowy”
j) „Wydobywanie węgla kamiennego i metanu jako kopaliny towarzyszącej ze
złoża węgla kamiennego "Ziemowit";
k) „Wydobywanie węgla kamiennego ze złoża węgla kamiennego "Piast".
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pani Rita Kameduła-Tomaszewska – Dyrektorka Departamentu Spraw Parlamentarnych
w KPRM.

-- 5 of 5 --