Interpelacja w sprawie opieki pielęgniarskiej w domach pomocy społecznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9094
do ministra zdrowia
w sprawie opieki pielęgniarskiej w domach pomocy społecznej
Zgłaszający: Renata Rak, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Katarzyna Matusik-Lipiec, Alicja Łuczak, Henryk Szopiński
Data wpływu: 07-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją w sprawie opieki pielęgniarskiej w domach pomocy społecznej (DPS). Mimo że formalnie nie są podmiotami leczniczymi, realizują szereg zadań związanych z leczeniem i ochroną zdrowia mieszkańców. Należą do nich m.in.: podawanie leków, insuliny i wlewów dożylnych, pobieranie materiału do badań, pielęgnacja stomii i cewników, prowadzenie bilansu płynów, pomiary ciśnienia, cukru i saturacji, leczenie i profilaktyka przeciwodleżynowa, tlenoterapia, zakładanie i wymiana opatrunków, udzielanie pomocy przedlekarskiej w nagłych przypadkach oraz rehabilitacja.
Większość tych czynności wymaga obecności wykwalifikowanego personelu medycznego, przede wszystkim pielęgniarek. Tymczasem w DPS-ach brakuje pielęgniarek z powodu niskiego wynagrodzenia, znacznie odbiegającego od stawek w podmiotach leczniczych. Konsekwencją tego jest zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców DPS-ów, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, gdzie brakuje dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Alternatywne ścieżki wsparcia, takie jak pielęgniarka środowiskowa POZ czy pielęgniarska opieka długoterminowa, okazują się niewystarczające. Liczba mieszkańców DPS-ów wymagających stałej opieki medycznej wzrasta, a system nie jest dostosowany do tej zmiany. Oczekiwanie na miejsce w zakładzie opiekuńczo-leczniczym jest długie, a dla wielu seniorów oznacza brak możliwości uzyskania odpowiedniej opieki. Pomimo wielokrotnych debat na poziomie województw oraz konferencji ministerialnych temat ten nie doczekał się rozwiązań systemowych. Brak interwencji może doprowadzić do pogłębiającego się kryzysu opieki zdrowotnej w DPS-ach, co odbije się na kondycji zdrowotnej i jakości życia seniorów.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planują podjęcie wspólnych działań w celu poprawy opieki pielęgniarskiej w DPS-ach?
2. Czy jest rozważana możliwość finansowania zatrudnienia pielęgniarek w DPS-ach ze środków NFZ?
3. Czy rząd planuje przeprowadzenie analizy potrzeb zdrowotnych mieszkańców DPS-ów oraz wydolności systemu w zakresie zapewnienia im należytej opieki?
4. Czy są planowane zmiany legislacyjne umożliwiające DPS-om zatrudnianie personelu medycznego na lepszych warunkach finansowych?
Problem opieki medycznej w DPS-ach nie może być dłużej ignorowany. Potrzebne są systemowe zmiany, które zapewnią godne warunki opieki osobom starszym i z niepełnosprawnościami.
Z wyrazami szacunku
Renata Rak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5157 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.13.2025.AS
Warszawa, 14 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9094 z dnia 10 kwietnia 2025 r., złożoną przez panią Poseł
Renatę Rak i grupę posłów w sprawie opieki pielęgniarskiej w domach pomocy społecznej,
uprzejmie proszę o przyjęcie odpowiedzi na poniższe pytania.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
planują podjęcie wspólnych działań w celu poprawy sytuacji opieki pielęgniarskiej
w DPS-ach?
Ministerstwo Zdrowia wraz z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MPRiPS)
analizuje sytuację kadr medycznych w tym pielęgniarek zatrudnionych w domach pomocy
społecznej (DPS) oraz kwestię świadczenia usług medycznych w tych placówkach.
W ocenie obu resortów należy propagować informacje na temat tego, że osoby przebywające
w domach pomocy społecznej (DPS) mogą zostać objęte świadczeniami gwarantowanymi z
zakresu pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej na ogólnych zasadach
przysługujących świadczeniobiorcom kwalifikującym się do uzyskania tych świadczeń na
zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 22 listopada 2013 r w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń
pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, ponieważ co do zasady
mieszkańcy DPS są traktowani przez system ochrony zdrowia jak świadczeniobiorcy
przebywający w środowisku domowym.
Ponadto w środowisku pielęgniarskim należy promować informacje, że ww. świadczenia z
zakresu pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej mogą być udzielane także przez
pielęgniarki zatrudnione obecnie w DPS, przy spełnieniu przez nie warunków kadrowych
związanych z posiadaniem odpowiednich kwalifikacji zawodowych do udzielania tych
świadczeń, określonych w załączniku do ww. rozporządzenia i poprzez zawarcie stosownej
umowy na ich udzielanie z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Jednocześnie, w ramach prac międzyresortowych związanych z reformą opieki
długoterminowej w ramach realizacji kamieni milowych A69G i A70G Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), analizowana jest również możliwość
dostosowania kryteriów kwalifikacji do objęcia daną formą opieki długoterminowej
w ramach systemów ochrony zdrowia i pomocy społecznej, w celu zapewnienia wzajemnej
komplementarności poszczególnych usług i świadczeń dostępnych w obu tych systemach, w
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
tym również w zakresie opieki świadczonej w ZOL/ZPO i DPS, które aktualnie w praktyce
udzielają wsparcia częściowo podobnym grupom odbiorców.
2. Czy rozważana jest możliwość finansowania zatrudnienia pielęgniarek w DPS-ach
ze środków NFZ?
W obecnym stanie prawnym nie istnieje możliwość finansowania zatrudnionych pielęgniarek
w DPS-ach przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
3. Czy rząd planuje przeprowadzenie analizy potrzeb zdrowotnych mieszkańców DPS-
ów oraz wydolności systemu w zakresie zapewnienia im należytej opieki?
Minister Zdrowia nie otrzymał dotychczas wniosków od instytucji i podmiotów
zewnętrznych uzasadniających przeprowadzenie analizy potrzeb zdrowotnych
mieszkańców DPS jako szczególnej grupy pacjentów bądź analizy wydolności systemu opieki
zdrowotnej w zakresie zapewnienia im należytej opieki.
Jak wskazano powyżej, mieszkańcom DPS przysługuje dostęp do świadczeń zdrowotnych na
zasadach określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych, zgodnie z aktualnym stanem zdrowia danej osoby i jej potrzebami
zdrowotnymi.
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające DPS-om zatrudnianie
personelu medycznego na lepszych warunkach finansowych?
Z uwagi na fakt, iż zakres obowiązków pracowników domów pomocy społecznej jest szeroki,
a wymagany w tych zawodach poziom licznych kompetencji własnych i umiejętności
interpersonalnych wyjątkowo wysoki, podjęto działania nad rozwiązaniami systemowymi
w zakresie możliwości wsparcia finansowego wynagrodzeń pracowników służb społecznych
ze środków budżetu państwa - wśród nich także domów pomocy społecznej.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027".
W ramach Programu zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pracownicy domów pomocy
społecznej nabyli prawo do dodatku motywacyjnego w wysokości 1 000 zł brutto
miesięcznie, w okresie od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r. Na wypłaty dodatków dla 56
884 pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono środki w wysokości ponad 393
mln zł. Na rok 2025 dla tych jednostek zapotrzebowano środki w wysokości ponad 790 mln
zł.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --