Interpelacja w sprawie pogorszenia się sytuacji polskiej branży transportowej, a także rosnącej liczby transportów realizowanych przez przewoźników z Ukrainy oraz obowiązku rejestracji przewozów w systemie SENT, obowiązującym od 1 stycznia 2025 roku, przez zagraniczne podmioty niemające siedziby w państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim EFTA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9090
do ministra infrastruktury
w sprawie pogorszenia się sytuacji polskiej branży transportowej, a także rosnącej liczby transportów realizowanych przez przewoźników z Ukrainy oraz obowiązku rejestracji przewozów w systemie SENT, obowiązującym od 1 stycznia 2025 roku, przez zagraniczne podmioty niemające siedziby w państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim EFTA
Zgłaszający: Ryszard Wilk, Bronisław Foltyn, Michał Połuboczek, Krzysztof Szymański, Witold Tumanowicz, Michał Wawer
Data wpływu: 07-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z pogorszeniem się sytuacji polskiej branży transportowej, a także rosnącą liczbą transportów realizowanych przez przewoźników z Ukrainy oraz obowiązkiem rejestracji przewozów w systemie SENT, obowiązującym od 1 stycznia 2025 roku, przez zagraniczne podmioty niemające siedziby w państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim EFTA, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile przewozów zostało zgłoszonych w systemie SENT przez ukraińskich przewoźników od początku 2025 roku?
2. Ile zezwoleń na przewozy kabotażowe na terytorium Polski wydano dla przewoźników z Ukrainy w 2024 roku oraz od początku 2025 roku?
3. O ile wzrosła liczba wykonywanych przewozów przez przewoźników ukraińskich w porównaniu do ostatniego roku, w którym wymagane były zezwolenia na przewozy dwustronne oraz tranzytowe? O ile wzrosła liczba przewozów kabotażowych wykonanych przez przewoźników ukraińskich?
4. Ile przewozów zostało zarejestrowanych w systemie SENT przez przewoźników z innych krajów spoza UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub EFTA od początku 2025 roku?
5. Ile razy stwierdzono naruszenie przepisów dotyczących obowiązku rejestracji przewozu w systemie SENT przez przewoźników ukraińskich od początku 2025 roku?
6. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi analizy dotyczące wpływu przewozów realizowanych przez przewoźników spoza UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub EFTA, w szczególności z Ukrainy, na konkurencyjność polskich firm transportowych oraz czy są planowane działania mające na celu ochronę krajowego sektora transportowego?
Z wyrazami szacunku Ryszard Wilk
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (24)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11620 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-6-1.054.2.2025
Warszawa, 05 maja 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację nr 09090 z dnia 10 kwietnia 2025 r. posła
Ryszarda Wilka i grupy posłów w sprawie pogorszenia się sytuacji polskiej branży
transportowej, a także rosnącej liczby transportów realizowanych przez przewoźników
z Ukrainy oraz obowiązku rejestracji przewozów w systemie SENT przez zagraniczne
podmioty niemające siedziby w państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej
lub państwie członkowskim EFTA.
Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z ustawą z dnia 25 września 2024 r. o zmianie
ustawy o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. 2024 poz. 1544) wprowadzającą zmiany do ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym, zagraniczny podmiot wykonujący przewóz drogowy rzeczy na
terytorium Polski ma obowiązek zgłoszenia wykonywania takiego przewozu w systemie
SENT/RMPD. Od 1 listopada 2024 r. przewoźnicy niemający siedziby w Unii Europejskiej,
Konfederacji Szwajcarskiej lub EFTA obowiązani są przesłać do rejestru zgłoszeń, o którym
mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1218), przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, zgłoszenie takiego przewozu i uzyskać dla tego zgłoszenia numer referencyjny,
a także zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych do tego systemu.
Mając powyższe na uwadze oraz odnosząc się bezpośrednio do pytań zamieszczonych
w ww. interpelacji, przedstawiam poniżej następujące informacje.
Ad. 1. Zgodnie z danymi Ministerstwa Finansów w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 15
kwietnia 2025 r. w Systemie Elektronicznego Nadzoru Transportu – Rejestr
Międzynarodowych Przewozów Drogowych (SENT-RMPD) zarejestrowano 381 998
(w tym 1 935 anulowanych) zgłoszeń, w których wskazano ukraińskiego przewoźnika.
Ad. 2. W 2024 r. oraz od początku w 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego
jako organ uprawniony do wydawania zezwoleń na przewozy kabotażowe nie wydał
żadnego tego rodzaju uprawnienia dla przewoźników z Ukrainy.
Ad. 3. W 2021 r., ostatnim pełnym roku, gdy przewozy drogowe rzeczy między Polską
a Ukrainą wykonywane były na podstawie zezwoleń, kontyngent wynosił po 160 tys.
zezwoleń ogólnych dla każdej ze stron, ważnych na przewozy dwustronne lub tranzytowe,
-- 1 of 5 --
2
co stanowiło 320 tys. jazd w obie strony. Przewoźnicy ukraińscy wykorzystali wówczas cały
dostępny kontyngent zezwoleń.
Należy wskazać, że na podstawie umowy pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą w sprawie
transportu drogowego towarów z 29 czerwca 2022 r. zliberalizowane zostały przewozy
dwustronne i tranzytowe pomiędzy stronami umowy, które od tego czasu mogą być
wykonywane bez zezwoleń. Przewoźnicy ukraińscy mają także możliwość wykonywania
na terytorium RP przewozów na podstawie zezwoleń EKMT.
Według danych Krajowej Administracji Skarbowej w okresie 1 stycznia – 31 grudnia
2024 r. zanotowano łącznie 1 009 288 przejazdów pojazdów ciężarowych
zarejestrowanych w Ukrainie przez granicę polsko-ukraińską.
Warto podkreślić, że 2024 r. Inspekcja Transportu Drogowego skontrolowała 32 663
pojazdów należących do przewoźników z Ukrainy, co stanowi znaczący wzrost
w stosunku do 2023 r., kiedy to zostało skontrolowanych przez Inspekcję Transportu
Drogowego 17 040 tych przewoźników (wzrost o 15 623 kontrole). W 2024 r. podczas
ww. kontroli u przewoźników ukraińskich stwierdzono 23 295 naruszeń, w tym
4 przypadki wykonywania kabotażu bez zezwolenia oraz 41 przypadków braku zezwoleń
na międzynarodowy transport drogowy rzeczy lub wykonywania transportu niezgodnie
z warunkami określonymi w zezwoleniu. Od 1 stycznia 2025 r. do 15 kwietnia br. zostało
skontrolowanych 13 613 pojazdów przewoźników ukraińskich, gdzie stwierdzono 6 850
naruszeń, przy czym nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kabotażu. Ponadto
stwierdzono 25 przypadków wykonywania międzynarodowych przewozów bez
zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu (lp. 3.1 i lp. 3.2
załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Należy wspomnieć, że wszyscy
przewoźnicy zagraniczni, którzy są kontrolowani przez Inspekcję Transportu Drogowego,
w tym podmioty z Ukrainy podlegają również kontroli pod względem wykonywania
przewozów kabotażowych.
Ad. 4. Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Finansów w okresie od
1 stycznia 2025 r. do 15 kwietnia 2025 r. w systemie SENT-RMPD zarejestrowano 481.456
zgłoszeń przewozów (w tym 2.188 zgłoszeń anulowanych), w których wskazano
przewoźnika spoza Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej oraz państwa
członkowskiego EFTA.
Ad. 5. Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Ministerstwa Finansów dotyczącymi kontroli
zgłoszeń przewozu przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, od
początku funkcjonowania systemu SENT/RMPD, tj. od 1 listopada 2024 r. do 27 stycznia
2025 r. dane w tym zakresie były zbierane ręcznie na podstawie przeglądu protokołów.
Z danych tych wynika, że w tym czasie stwierdzono 1301 naruszeń. W tym zakresie nie
były zbierane dane z podziałem na kraj przewoźnika.
Z dniem 1 lutego 2025 r. uruchomiony został system umożliwiający rejestrację kontroli
obowiązków z ustawy o transporcie drogowym prowadzonych przez funkcjonariuszy
Służby Celno-Skarbowej z tym, że do 16 lutego 2025 r. dane mogą być niepełne - do tego
czasu obowiązywał okres wdrożeniowy – fakultatywne wprowadzanie danych
o kontrolach (okres stabilizacji). Do 15 kwietnia 2025 r. zarejestrowano w tym systemie
1183 kontrole, w których stwierdzono naruszenia ustawy o transporcie drogowym.
-- 2 of 5 --
3
Jednocześnie w ramach prowadzonych czynności kontrolnych, Inspekcja Transportu
Drogowego ujawnia naruszenia w zakresie obowiązku rejestracji w systemie SENT/RMPD
przez przewoźników z Ukrainy.
Poniżej przedstawiam dane dotyczące ujawnionych naruszeń dotyczących obowiązku
rejestracji zgłoszenia przewozu przez Inspekcję Transportu Drogowego podczas kontroli
drogowych za okres 1 stycznia - 15 kwietnia 2025 r.
Lp. Rodzaj naruszenia Liczba
Zał.1
UTD,
lp. 2a
Wykonywanie przewozu drogowego rzeczy bez okazania numeru
referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie lub
potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie, w
przypadku, o którym mowa w art. 28b ustawy o transporcie drogowym
3
Zał.1
UTD,
lp. 2b
Wykonywanie przewozu drogowego w przypadkach, o których mowa
w art. 28bust. 1 albo 2 ustawy o transporcie drogowym, z naruszeniem
obowiązku, o którym mowa w art. 10b ustawy o systemie
monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz
obrotu paliwami opałowymi, lub obowiązku, o którym mowa w art. 87
ust. 7 ustawy o transporcie drogowym
10
Zał.3
UTD,
lp.3.2a
Wykonywanie przewozu drogowego rzeczy bez zgłoszenia do rejestru
zgłoszeń, w przypadku o którym mowa w art. 28b ustawy o transporcie
drogowym albo zgłoszenie danych i informacji niekompletnych lub
niezgodnych ze stanem faktycznym
28
Zał.3
UTD,
lp.3.2b
Wykonywanie przewozu drogowego rzeczy, w przypadku, o którym
mowa w art. 28b ustawy o transporcie drogowym z naruszeniem
obowiązku, o którym mowa w art.10a ust. 1 ustawy o systemie
monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz
obrotu paliwami
26
Ad. 6. Mając na uwadze trudną sytuację w jakiej znajduje się polska branża transportu
drogowego oraz odpowiadając na postulaty strony społecznej, Minister Infrastruktury
wystąpił do Komisarza ds. Zrównoważonego Transportu i Turystyki Unii Europejskiej Pana
Apostolosa Tzitzikostasa z pismem, w którym szczegółowo przedstawił sytuację polskiej
branży transportu drogowego i poinformował o negatywnych skutkach, jakie
spowodowała Umowa między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu
drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. na polskim rynku przewozów drogowych.
Minister Infrastruktury przedstawił szczegółowe informacje dotyczące ujawnionych przez
służby kontrolne naruszeń przez przewoźników ukraińskich przepisów z zakresu
transportu drogowego na terytorium RP oraz przedstawił dane na temat pogarszającej się
sytuacji branży wywołanej ww. umową. Wskazał, że skutki przyjęcia Umowy przekładają
się nie tylko na kondycję ekonomiczną polskiej branży transportu drogowego, lecz mogą
mieć też wpływ na rynek transportu drogowego całej UE. W tym kontekście Minister
Infrastruktury wystąpił z apelem o podjęcie niecierpiących zwłoki działań ze strony Komisji
Europejskiej, nakierowanych na przywrócenie równowagi na rynku przewozów
-- 3 of 5 --
4
drogowych pomiędzy UE i Ukrainą oraz zbadanie, jaki wpływ ma przedmiotowa umowa
na unijny rynek transportu drogowego w kontekście art. 6 umowy.
Natomiast odnosząc się do pytania dotyczącego planowanych przez resort infrastruktury
działań mających na celu ochronę krajowego sektora transportowego należy przede
wszystkim wspomnieć o rozwiązaniach zawartych w obecnie procedowanym projekcie
ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym (UD18).
Projekt zawiera między innymi rozwiązanie zakładające tymczasowe zmniejszenie
obciążeń z tytułu odprowadzanych składek na ubezpieczenia społeczne kierowców
i przewiduje, że w drodze odstępstwa od art. 26g pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2024 r. poz. 220), w okresie 12 miesięcy. W skład
przychodu kierowców wykonujących zadania służbowe w ramach międzynarodowych
przewozów drogowych stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
społeczne, o której mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.), nie wchodzi kwota stanowiąca
równowartość 60 euro za każdy dzień pobytu za granicą, z zastrzeżeniem, że tak ustalony
miesięczny przychód tych osób, stanowiący podstawę wymiaru składek, nie może być
niższy od kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10
października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773).
Powyższa propozycja zmiany polega na obniżeniu do kwoty wynagrodzenia minimalnego
dolnej granicy odliczeń od przychodu kierowcy, ustalonej w przepisach dotychczasowych
na poziomie kwoty przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia przewidzianego dla
danego roku kalendarzowego ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 ustawy z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Niemniej jednak należy podkreślić, że dalsze procedowanie powyższego rozwiązania
wymaga uzgodnienia ze strony Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministra
Finansów.
W tym miejscu należy również wskazać, że Ministerstwo Infrastruktury nie odstępuje od
realizacji postulowanego przez branżę transportu drogowego czasowego zmniejszenia
obciążeń z tytułu odprowadzanych składek na ubezpieczenia społeczne dla kierowców
wykonujących międzynarodowy transport drogowy, a propozycja ta nadal jest
przedmiotem prac legislacyjnych w ramach ww. projektu ustawy.
Podobnie jak w projekcie ww. ustawy skierowanym do konsultacji publicznych i uzgodnień
międzyresortowych, termin obowiązywania ww. rozwiązania został przewidziany na
12 miesięcy. Obecnie projekt tej ustawy znajduje się na końcowym etapie ponownych
uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
-- 4 of 5 --
5
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław BukowiecSekretarz Stanu
-- 5 of 5 --