Interpelacja nr 9082
Interpelacja w sprawie wątpliwości dotyczących zasad przyznawania grantów przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz braku wsparcia finansowego dla Teatru Nowego Proxima w Krakowie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki i Finanse (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wątpliwości dotyczących zasad przyznawania grantów przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz braku wsparcia finansowego dla Teatru Nowego Proxima w Krakowie
Interpelacja nr 9082
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wątpliwości dotyczących zasad przyznawania grantów przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz braku wsparcia finansowego dla Teatru Nowego Proxima w Krakowie
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 07-04-2025
Szanowna Pani Minister,
dziedzictwo kulturowe Krakowa, jako miasta o niezwykle bogatej historii i tradycji, jest jego integralną częścią i stanowi o podstawie jego tożsamości. To m.in. dzięki swojej szerokiej ofercie kulturalnej Kraków jest miastem znanym na świecie i bardzo chętnie odwiedzanym przez zagranicznych turystów. Jednak w ostatnich dniach pojawiła się w lokalnych mediach[1] niepokojąca informacja o tym, że krakowski Teatr Nowy Proxima musi odwołać próby do jednego ze spektakli z powodu kosztów związanych z podwyżką rachunków, co instytucja argumentuje brakiem ministerialnego wsparcia finansowego i twierdzi, iż jest dyskredytowana podczas przyznawania ministerialnych grantów.
Nie jest to pierwsza sytuacja, w której środowisko artystyczne protestuje przeciw sposobowi przyznawania grantów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po reformie systemu przydzielania ministerialnych dotacji, w której zamiast średniej ocen ekspertów wprowadzono medianę, finansowania zostały pozbawione festiwale takie jak m.in. Avant Art Festival czy Sanatorium Dźwięku. Społeczność twórców po zmianach w przyznawaniu grantów wystosowała petycję[2], w której nie tylko zwraca uwagę na brak dofinansowania dla współczesnej muzyki niezależnej, ale także na fakt, iż wśród projektów zakwalifikowanych do ministerialnego wsparcia znalazły się przedsięwzięcia komercyjne, co jest niezgodne z ideą ministerialnego programu „Muzyka” na rok 2025. Na podstawie zaprezentowanych informacji można jednoznacznie stwierdzić, że system przyznawania ministerialnych dotacji dla instytucji i projektów kulturalnych jest wadliwy.
Nie ulega wątpliwości, iż problemy finansowe Teatru Nowego Proxima wpłyną negatywnie na jego ofertę kulturalną i postawią pod znakiem zapytania jego dalszą działalność, tym samym pogarszając bogatą ofertę kulturalną, z której słynie miasto Kraków. Teatr od początku swojego istnienia, od prawie dwóch dekad, był wspierany finansowo m.in. przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a swoje obecne problemy finansowe tłumaczy brakiem wsparcia właśnie ze strony ministerstwa.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wspiera finansowo działalność Teatru Nowego Proxima w Krakowie? A jeśli tak, to w jaki sposób i w jakiej wysokości?
Czy prawdą jest, że Teatr Nowy Proxima przestał być wspierany publicznymi grantami lub wsparcie dla instytucji zostało zmniejszone? Jeśli tak, to na jakiej podstawie?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w stanie wesprzeć finansowo będący w trudnej sytuacji Teatr Nowy Proxima w takiej wysokości, aby zakończyć jego problemy finansowe?
Czy ministerstwo planuje działania mające na celu wypracowanie kompromisu satysfakcjonującego środowiska artystyczne w kwestii sposobu przyznawania grantów, który nie będzie wykluczał niezależnych twórców?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
[1] https://krknews.pl/krakowski-teatr-odwoluje-proby-niebotyczne-rachunki-jestesmy-do-tego-zmuszeni/
[2] https://www.petycjeonline.com/list_otwarty_organizacji_pozarzdowych_w_zwizku_z_wynikami_naboru_do_programu_mkidn_muzyka_na_rok_2025
Interpelacja nr 9082
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wątpliwości dotyczących zasad przyznawania grantów przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz braku wsparcia finansowego dla Teatru Nowego Proxima w Krakowie
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 07-04-2025
Szanowna Pani Minister,
dziedzictwo kulturowe Krakowa, jako miasta o niezwykle bogatej historii i tradycji, jest jego integralną częścią i stanowi o podstawie jego tożsamości. To m.in. dzięki swojej szerokiej ofercie kulturalnej Kraków jest miastem znanym na świecie i bardzo chętnie odwiedzanym przez zagranicznych turystów. Jednak w ostatnich dniach pojawiła się w lokalnych mediach[1] niepokojąca informacja o tym, że krakowski Teatr Nowy Proxima musi odwołać próby do jednego ze spektakli z powodu kosztów związanych z podwyżką rachunków, co instytucja argumentuje brakiem ministerialnego wsparcia finansowego i twierdzi, iż jest dyskredytowana podczas przyznawania ministerialnych grantów.
Nie jest to pierwsza sytuacja, w której środowisko artystyczne protestuje przeciw sposobowi przyznawania grantów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po reformie systemu przydzielania ministerialnych dotacji, w której zamiast średniej ocen ekspertów wprowadzono medianę, finansowania zostały pozbawione festiwale takie jak m.in. Avant Art Festival czy Sanatorium Dźwięku. Społeczność twórców po zmianach w przyznawaniu grantów wystosowała petycję[2], w której nie tylko zwraca uwagę na brak dofinansowania dla współczesnej muzyki niezależnej, ale także na fakt, iż wśród projektów zakwalifikowanych do ministerialnego wsparcia znalazły się przedsięwzięcia komercyjne, co jest niezgodne z ideą ministerialnego programu „Muzyka” na rok 2025. Na podstawie zaprezentowanych informacji można jednoznacznie stwierdzić, że system przyznawania ministerialnych dotacji dla instytucji i projektów kulturalnych jest wadliwy.
Nie ulega wątpliwości, iż problemy finansowe Teatru Nowego Proxima wpłyną negatywnie na jego ofertę kulturalną i postawią pod znakiem zapytania jego dalszą działalność, tym samym pogarszając bogatą ofertę kulturalną, z której słynie miasto Kraków. Teatr od początku swojego istnienia, od prawie dwóch dekad, był wspierany finansowo m.in. przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a swoje obecne problemy finansowe tłumaczy brakiem wsparcia właśnie ze strony ministerstwa.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wspiera finansowo działalność Teatru Nowego Proxima w Krakowie? A jeśli tak, to w jaki sposób i w jakiej wysokości?
Czy prawdą jest, że Teatr Nowy Proxima przestał być wspierany publicznymi grantami lub wsparcie dla instytucji zostało zmniejszone? Jeśli tak, to na jakiej podstawie?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w stanie wesprzeć finansowo będący w trudnej sytuacji Teatr Nowy Proxima w takiej wysokości, aby zakończyć jego problemy finansowe?
Czy ministerstwo planuje działania mające na celu wypracowanie kompromisu satysfakcjonującego środowiska artystyczne w kwestii sposobu przyznawania grantów, który nie będzie wykluczał niezależnych twórców?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
[1] https://krknews.pl/krakowski-teatr-odwoluje-proby-niebotyczne-rachunki-jestesmy-do-tego-zmuszeni/
[2] https://www.petycjeonline.com/list_otwarty_organizacji_pozarzdowych_w_zwizku_z_wynikami_naboru_do_programu_mkidn_muzyka_na_rok_2025
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6093 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9082 poseł Pauliny Matysiak z 10 kwietnia 2025 roku
w sprawie wątpliwości dotyczących zasad przyznawania grantów przez Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz braku wsparcia finansowego dla Teatru Nowego
Proxima w Krakowie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Teatr Nowy Proxima w Krakowie prowadzony jest przez Stowarzyszenie Teatr Nowy.
W przypadku organizacji pozarządowych prowadzących statutową działalność w obszarze
kultury wsparcie na realizację zadań z budżetu resortu kultury przekazywane jest poprzez
Programy rządowe z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Programy
Ministra). Nabory w Programach mają charakter konkursowy. Przekazane środki stanowią
wsparcie na realizację zadania w konkretnym roku budżetowym lub w przypadku zadań
wieloletnich na maksymalnie trzy kolejne lata. Programy mają na celu dofinansowanie zadań
o charakterze projektowym z wyłączeniem stałej działalności kulturalnej podmiotów.
W Programach Ministra KiDN na 2025 rok Stowarzyszenie Teatr Nowy otrzymało dotację
w wysokości 186 000 zł z programu „Infrastruktura kultury”.
Ad 2.
Stowarzyszenie Teatr Nowy złożyło na 2025 rok wnioski w następujących programach:
Program Otrzymana punktacja Punktacja uprawniająca do
otrzymania dofinansowania
Edukacja artystyczna 54,5 82
Edukacja kulturalna 48 70,5
Infrastruktura kultury 66 75
Teatr 75 82
W programie Infrastruktura kultury Stowarzyszenie otrzymało dotację w ramach
tzw. rezerwy ministra pomimo liczby punktów nieuprawniających do otrzymania dotacji
w trybie konkursowym.
Działalność Stowarzyszenia Teatr Nowy w poprzednich latach była dofinansowywana
na analogicznych zasadach. Warto zauważyć, że w latach 2022-2024 Stowarzyszenie
aplikowało do następujących programów:
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Rok Program Dofinansowanie (zł)
Edukacja kulturalna 120 000
(dofinansowanie wieloletnie z 2020 roku)
Edukacja kulturalna 185 000
(dofinansowanie wieloletnie z 2021 roku)
Edukacja artystyczna brak dofinansowania
Infrastruktura kultury brak dofinansowania
Taniec brak dofinansowania
Teatr brak dofinansowania
Wydarzenia artystyczne
dla dzieci i młodzieży
brak dofinansowania
2022
Ballady i romanse brak dofinansowania
Edukacja kulturalna 185 000
(dofinansowanie wieloletnie z 2021 roku)
2023
Teatr brak dofinansowania
Infrastruktura kultury 270 000
Taniec brak dofinansowania
Teatr 120 000
2024
Wydarzenia artystyczne
dla dzieci i młodzieży
brak dofinansowania
Ad 3.
Jedyną drogą bezpośredniego wsparcia organizacji pozarządowych są Programy Ministra
ogłaszane w październiku i listopadzie każdego roku. Pośrednio MKiDN wspiera organizacje
pozarządowe także poprzez programy dotacyjne prowadzone przez państwowe instytucje
kultury jak Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego realizujący m.in. programy: Teatr
Polska, Lato w teatrze, OFF Polska, Przestrzenie Sztuki czy Narodowe Centrum Kultury
w programach Kultura Interwencje, EtnoPolska, Synergie.
Na 2025 rok planowany jest jeszcze nabór w ramach Inwestycji A2.5.1
Program wspierania
działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania
ich rozwoju w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dla której
Jednostką Wspierającą jest Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. Informacje o naborze
zostaną opublikowane w kwietniu br.
Ad 4.
Zgodnie z regulaminami Programów Ministra upoważnione do składania wniosków
są wszystkie podmioty posiadające osobność prawną prowadzące statutową działalność
w obszarze kultury. Niezależni twórcy, jako osoby prywatne nieposiadające osobowości
prawnej, co do zasady nie są upoważnieni do składania wniosków w Programach.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
W przypadku niezależnych twórców działających w formie organizacji pozarządowych
przyznawanie grantów odbywa się na zasadach określonych w regulaminach Programów
konkursowych, które w 2025 roku przeszły gruntowną zmianę w postaci:
a) rezygnacji z oceny strategicznej, której zarzucano podatność na wpływy polityczne, co
podważało zaufanie do całego procesu,
b) wzmocnienia roli niezależnych ekspertów, którzy mieli do dyspozycji 100 pkt zamiast
dotychczasowych 60 pkt, oraz wprowadzenia mediany zamiast średniej, co miało na
celu redukcję wpływu ocen skrajnych oraz subiektywności w ocenie eksperckiej,
c) rezygnacji z oceny i przyznawania punktów za wkład własny w celu wyrównania szans
na dofinansowanie projektów mniejszych pomiotów spoza sektora finansów
publicznych,
d) wprowadzenia trybu rezerwy Ministra zamiast odwołań, na który przeznaczone
zostało 15% budżetu Programów Ministra,
e) wprowadzenia trybu wysokobudżetowego. Środki na zadania wysokobudżetowe
zostały wydzielone z budżetów programów, dzięki czemu największe wydarzenia nie
korzystają z budżetu przeznaczonego dla pozostałych projektów,
f) informowania o terminie rozstrzygnięcia naborów w ciągu 5 dni roboczych
od zamknięcia naboru,
g) usprawnienia komunikacji z wnioskodawcami poprzez wprowadzenie Systemu
Obsługi Programów, który przenosi cały proces dotacyjny do środowiska cyfrowego.
Obecnie w MKiDN trwa wewnętrzna procedura ewaluacji wprowadzonych zmian, w tym
także uwag zgłoszonych przez beneficjentów oraz instytucje zarządzające Programami.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9082 poseł Pauliny Matysiak z 10 kwietnia 2025 roku
w sprawie wątpliwości dotyczących zasad przyznawania grantów przez Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz braku wsparcia finansowego dla Teatru Nowego
Proxima w Krakowie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Teatr Nowy Proxima w Krakowie prowadzony jest przez Stowarzyszenie Teatr Nowy.
W przypadku organizacji pozarządowych prowadzących statutową działalność w obszarze
kultury wsparcie na realizację zadań z budżetu resortu kultury przekazywane jest poprzez
Programy rządowe z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Programy
Ministra). Nabory w Programach mają charakter konkursowy. Przekazane środki stanowią
wsparcie na realizację zadania w konkretnym roku budżetowym lub w przypadku zadań
wieloletnich na maksymalnie trzy kolejne lata. Programy mają na celu dofinansowanie zadań
o charakterze projektowym z wyłączeniem stałej działalności kulturalnej podmiotów.
W Programach Ministra KiDN na 2025 rok Stowarzyszenie Teatr Nowy otrzymało dotację
w wysokości 186 000 zł z programu „Infrastruktura kultury”.
Ad 2.
Stowarzyszenie Teatr Nowy złożyło na 2025 rok wnioski w następujących programach:
Program Otrzymana punktacja Punktacja uprawniająca do
otrzymania dofinansowania
Edukacja artystyczna 54,5 82
Edukacja kulturalna 48 70,5
Infrastruktura kultury 66 75
Teatr 75 82
W programie Infrastruktura kultury Stowarzyszenie otrzymało dotację w ramach
tzw. rezerwy ministra pomimo liczby punktów nieuprawniających do otrzymania dotacji
w trybie konkursowym.
Działalność Stowarzyszenia Teatr Nowy w poprzednich latach była dofinansowywana
na analogicznych zasadach. Warto zauważyć, że w latach 2022-2024 Stowarzyszenie
aplikowało do następujących programów:
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Rok Program Dofinansowanie (zł)
Edukacja kulturalna 120 000
(dofinansowanie wieloletnie z 2020 roku)
Edukacja kulturalna 185 000
(dofinansowanie wieloletnie z 2021 roku)
Edukacja artystyczna brak dofinansowania
Infrastruktura kultury brak dofinansowania
Taniec brak dofinansowania
Teatr brak dofinansowania
Wydarzenia artystyczne
dla dzieci i młodzieży
brak dofinansowania
2022
Ballady i romanse brak dofinansowania
Edukacja kulturalna 185 000
(dofinansowanie wieloletnie z 2021 roku)
2023
Teatr brak dofinansowania
Infrastruktura kultury 270 000
Taniec brak dofinansowania
Teatr 120 000
2024
Wydarzenia artystyczne
dla dzieci i młodzieży
brak dofinansowania
Ad 3.
Jedyną drogą bezpośredniego wsparcia organizacji pozarządowych są Programy Ministra
ogłaszane w październiku i listopadzie każdego roku. Pośrednio MKiDN wspiera organizacje
pozarządowe także poprzez programy dotacyjne prowadzone przez państwowe instytucje
kultury jak Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego realizujący m.in. programy: Teatr
Polska, Lato w teatrze, OFF Polska, Przestrzenie Sztuki czy Narodowe Centrum Kultury
w programach Kultura Interwencje, EtnoPolska, Synergie.
Na 2025 rok planowany jest jeszcze nabór w ramach Inwestycji A2.5.1
Program wspierania
działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania
ich rozwoju w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dla której
Jednostką Wspierającą jest Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. Informacje o naborze
zostaną opublikowane w kwietniu br.
Ad 4.
Zgodnie z regulaminami Programów Ministra upoważnione do składania wniosków
są wszystkie podmioty posiadające osobność prawną prowadzące statutową działalność
w obszarze kultury. Niezależni twórcy, jako osoby prywatne nieposiadające osobowości
prawnej, co do zasady nie są upoważnieni do składania wniosków w Programach.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
W przypadku niezależnych twórców działających w formie organizacji pozarządowych
przyznawanie grantów odbywa się na zasadach określonych w regulaminach Programów
konkursowych, które w 2025 roku przeszły gruntowną zmianę w postaci:
a) rezygnacji z oceny strategicznej, której zarzucano podatność na wpływy polityczne, co
podważało zaufanie do całego procesu,
b) wzmocnienia roli niezależnych ekspertów, którzy mieli do dyspozycji 100 pkt zamiast
dotychczasowych 60 pkt, oraz wprowadzenia mediany zamiast średniej, co miało na
celu redukcję wpływu ocen skrajnych oraz subiektywności w ocenie eksperckiej,
c) rezygnacji z oceny i przyznawania punktów za wkład własny w celu wyrównania szans
na dofinansowanie projektów mniejszych pomiotów spoza sektora finansów
publicznych,
d) wprowadzenia trybu rezerwy Ministra zamiast odwołań, na który przeznaczone
zostało 15% budżetu Programów Ministra,
e) wprowadzenia trybu wysokobudżetowego. Środki na zadania wysokobudżetowe
zostały wydzielone z budżetów programów, dzięki czemu największe wydarzenia nie
korzystają z budżetu przeznaczonego dla pozostałych projektów,
f) informowania o terminie rozstrzygnięcia naborów w ciągu 5 dni roboczych
od zamknięcia naboru,
g) usprawnienia komunikacji z wnioskodawcami poprzez wprowadzenie Systemu
Obsługi Programów, który przenosi cały proces dotacyjny do środowiska cyfrowego.
Obecnie w MKiDN trwa wewnętrzna procedura ewaluacji wprowadzonych zmian, w tym
także uwag zgłoszonych przez beneficjentów oraz instytucje zarządzające Programami.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --