Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.1.2024.AAG
3018282.11738401.9515340
Warszawa, 16-02-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 30 stycznia 2024 r. r. Pani Posłanki Anny Sobolak w sprawie
interpretacji przepisów dotyczących sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych w zakresie bioodpadów stanowiących odpady
komunalne zebranych w sposób selektywny (znak: K10INT908) przedstawiam poniższe
wyjaśnienia.
Odnosząc się do pytania 1, wyjaśniam, że samo poddanie selektywnie zebranych
bioodpadów obróbce tlenowej w procesie kompostowania nie wystarczy do zaliczenia tych
odpadów do odpadów poddanych recyklingowi. Należy przeanalizować co się finalnie z tymi
odpadami stało. Warto też pamiętać, że recykling jest to specyficzny rodzaj odzysku (nie
każdy odzysk jest recyklingiem), w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane
na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych
celach. Dla przykładu proces R3, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1, jest
to recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki
(w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania). W związku z czym,
należy przeanalizować czy dany odpad przetworzony w procesie R3 został poddany
recyklingowi czy innemu procesowi odzysku. Samo wskazanie procesu R3 nie wskazuje
jednoznacznie na proces recyklingu.
Odnosząc się do pytania 2, wyjaśniam, że zgodnie z art. 3b ust.2b ustawy z dnia 13 września
1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach2 „Dla potrzeb obliczania poziomu
składowania do odpadów przekazanych do składowania zalicza się również odpady poddane
odzyskowi na składowisku odpadów” . Ten przepis wszedł w życie 1 stycznia 2022 r. W związku
z tym nie jest uzasadnione twierdzenie, że „Zarówno przed jak i po wejściu w życie
Rozporządzenia do poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych powszechnie zaliczano w Polsce odpady wytworzone w procesie kompostowania
bioodpadów zebranych selektywnie i wykorzystane w procesie R3 w ramach rekultywacji
składowisk”.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało 21 lutego 2022 r. komunikat dotyczący
obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu3, w którym
wyjaśniono, że zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach, odpadów poddanych odzyskowi na składowisku nie można zaliczać do łącznej
masy odpadów poddanych przygotowaniu do ponownego użycia i recyklingowi. Jak
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 1597
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 1469
3 Komunikat dostępny na stronie: https://www.gov.pl/web/klimat/obliczanie-poziomu-
przygotowania-do-ponownego-uzycia-i-recyklingu-odpadow-komunalnych

-- 1 of 3 --

to zostało przytoczone wyżej, dla potrzeb obliczania poziomu składowania do odpadów
przekazanych do składowania zalicza się również odpady poddane odzyskowi
na składowisku odpadów.
Należy przy tym podkreślić, że przekazanie odpadów na składowisko jest ostatecznością,
odpady powinny być kierowane do procesów stojących wyżej w hierarchii sposobów
postępowania z odpadami4. Tak, aby mogły z powrotem wrócić do obiegu, co wpisuje się
w tak ważne dla środowiska i naszego zdrowia działanie mające na celu transformację naszej
gospodarki do gospodarki o obiegu zamkniętym.
W roku 2022 (za rok 2021) dokonywano po raz pierwszy obliczenia poziomu przygotowania
do ponownego użycia i recyklingu w stosunku do wszystkich wytworzonych odpadów
komunalnych, w tym bioodpadów, wykorzystując przepisy rozporządzenia z dnia 3 sierpnia
2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych5. Wcześniej bioodpady nie były wliczane do ogólnej
masy wytworzonych odpadów ponieważ obliczanie odbywało się na podstawie masy
wytworzonych odpadów tzw. 4 frakcji – papieru, metali, szkła i tworzyw sztucznych.
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu
obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych, wprowadziło przepisy dot. zaliczania masy bioodpadów oraz odpadów
ulegających biodegradacji, które poddane obróbce tlenowej lub beztlenowej zalicza się do
odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, jeżeli wystąpią następujące przesłanki:
1. musi z nich powstać produkt, który można wprowadzić na rynek, spełniając przepisy
szczegółowe: mogą być wprowadzane do obrotu jako nawóz lub środek poprawiający
właściwości gleby na podstawie pozwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa
lub gdy stanowi produkt nawozowy, lub
2. jeżeli powstanie z nich odpad, to też można zaliczyć do odpadów poddanych
recyklingowi pod warunkiem, że to co powstało w wyniku kompostowania lub
fermentacji będzie wykorzystywane na powierzchni ziemi i to wykorzystanie
przynosi korzyści rolnictwu lub prowadzi do poprawy stanu środowiska .
W § 6 ust. 3 tego rozporządzenia zostało uszczegółowione jakie przepisy pozwalają
stwierdzić, że powyższe przesłanki zostały spełnione:
Ad. 1. jeżeli z omawianych odpadów powstaje produkt, który może być wprowadzany do
obrotu jako nawóz lub środek poprawiający właściwości gleby na podstawie pozwolenia
ministra właściwego do spraw rolnictwa wydanego zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10
lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2021 r. poz. 76) lub gdy stanowi produkt
nawozowy UE w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiającego przepisy dotyczące udostępniania
na rynku produktów nawozowych UE, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i
(WE) nr 1107/2009 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2003/200 (Dz. Urz. UE L 170
z 25.06.2019, str. 1, z późn. zm.)
Ad. 2. Jeżeli powstaną odpady, to można zaliczyć je do odpadów poddanych recyklingowi
pod warunkiem, że będą wykorzystane na powierzchni ziemi i to wykorzystanie przynosi
4 Hierarchia postępowania z odpadami jest opisana w art. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o
odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1597)
5 Dz. U. poz. 1530

-- 2 of 3 --

korzyści rolnictwu lub prowadzi do poprawy stanu środowiska zgodnie z przepisami art. 30
ust. 46 lub ust. 57 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Stąd niewłaściwe jest stwierdzenie, że „Rozporządzenie nie narzuca w tym zakresie
jakichkolwiek dodatkowych warunków, nie określa, co należy rozumieć pod pojęciem
„wykorzystanie na powierzchni ziemi”, nie odsyła także w tym zakresie do innych aktów prawnych”.
Należy też zwrócić uwagę, że w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 30 ust. 4 ustawy
o odpadach jest mowa o odpadach o kodzie ex19 05 03 Kompost nieodpowiadający
wymaganiom (nienadający się do wykorzystania) wytworzony z odpadów zielonych i innych
bioodpadów zbieranych selektywnie, który może zostać wykorzystany w rolnictwie przynosząc
korzyści środowisku i przy takim wykorzystaniu, może być zaliczony na poczet poziomu
recyklingu. Takiego podejścia nie można jednak rozszerzyć na działania polegające na
deponowaniu odpadów na składowisku – bez względu na cel wykorzystania odpadów.
Jeżeli przepisy rozporządzeń nie wprowadzają w swojej treści definicji pojęć do których się
odnoszą, należy skierować się do aktów prawa wyższej rangi. Składowiskiem odpadów,
zgodnie z zawartą w ustawie o odpadach definicją, jest obiekt budowlany przeznaczony do
składowania odpadów8. Faza eksploatacji takiego obiektu obejmuje również etap jego
rekultywacji. Natomiast proces rekultywacji składowiska, prowadzony jest w oparciu o
przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk
odpadów. Podsumowując, nie można uznać składowiska za powierzchnię ziemi, która w myśl
definicji oznacza ukształtowanie terenu, glebę, ziemię oraz wody gruntowe9. Jak to wynika z
ww. definicji składowisko to obiekt budowlany, który nie zawiera się w definicji powierzchni
ziemi.
Wracając do kwestii uznania bioodpadów i odpadów ulegających biodegradacji za odpady
poddane recyklingowi i w odniesieniu do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 30 ust.
5 ustawy o odpadach, w przypadku odpadu o kodzie 19 05 03 Kompost nieodpowiadający
wymaganiom (nienadający się do wykorzystania) może być on stosowany do rekultywacji
biologicznej, zamkniętych obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych i zwałowisk
skał płonnych pochodzących z górnictwa węgla kamiennego lub ich części (tak zwanej
okrywy rekultywacyjnej), przy czym grubość warstwy stosowanych odpadów powinna być
uzależniona od planowanych obsiewów lub nasadzeń. W kontekście ww. definicji oraz innych
przepisów ustawy o odpadach należy zaznaczyć, że przepisy te nie dotyczą składowisk
odpadów. Możliwość wykorzystania odpadów do wykonania okrywy rekultywacyjnej na
składowiskach odpadów regulowana jest przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z
30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów10.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
6 Obecnie obowiązuje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie
procesu odzysku R10 (Dz.U. poz. 132).
7 Obecnie obowiązuje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku
odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. poz. 796).
8 art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy o odpadach.
9 Art. 3 pkt 25 ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 poz. 54)
10 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1902)

-- 3 of 3 --