Interpelacja w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9061
do ministra klimatu i środowiska, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road
Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy
Data wpływu: 06-04-2025
Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze!
W związku z narastającym problemem niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road do biura poselskiego wpłynęło pismo z gmin starostwa tatrzańskiego z prośbą o zajęcie w tej sprawie stanowiska na poziomie ustawowym.
W związku z powyższym zwracam się z niniejszą interpelacją o podjęcie pilnych działań legislacyjnych oraz administracyjnych. Problem ten, występujący na styku ochrony przyrody, ochrony środowiska, bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony własności prywatnej, budzi uzasadnione zastrzeżenia zarówno wśród właścicieli gruntów, jak i władz samorządowych.
Na terenie powiatu tatrzańskiego, szczególnie w rejonie obszarów o unikatowych walorach przyrodniczych, działa szereg firm oferujących wycieczki quadami oraz innymi pojazdami off-road.
Przejazdy te, choć atrakcyjne turystycznie, powodują:
nadmierną emisję hałasu i zanieczyszczenia powietrza oraz gleb, co negatywnie wpływa na środowisko i zdrowie mieszkańców,
degradację terenów – niszczenie dróg polnych i leśnych prowadzące do powstawania nowych, niekontrolowanych tras, a także uszczerbek w majątku właścicieli gruntów,
zagrożenia bezpieczeństwa – zarówno uczestników wycieczek, jak i osób postronnych, czego przykładem są incydenty z udziałem pojazdów off-road oraz eskalacja konfliktów między właścicielami gruntów a operatorami wypożyczalni.
Obecne przepisy, w tym art. 157 Kodeksu wykroczeń, są niewystarczające – penalizują jedynie odmowę opuszczenia terenu po żądaniu właściciela, a tryb ścigania wnioskowy znacząco ogranicza możliwości sankcjonowania sprawców. Dodatkowo brak rejestracji wielu pojazdów oraz niemożność ich identyfikacji, a także ograniczone uprawnienia straży gminnej w zakresie kontroli poruszania się po terenach niepublicznych sprawiają, że naruszenia mają charakter powszechny, a ich egzekwowanie – praktycznie niemożliwe.
Wobec przedstawionych problemów wnoszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmiany w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, która zobowiązałaby do rejestracji wszystkich quadów, skuterów śnieżnych i podobnych pojazdów, umożliwiając ich identyfikację?
Czy ministerstwo rozważa rozszerzenie uprawnień straży gminnej, co umożliwiłoby przeprowadzanie kontroli i nakładanie kar mandatowych w sytuacjach poruszania się pojazdów po drogach niepublicznych, w tym terenach leśnych, łąkach, polach czy drogach gruntowych?
Czy ministerstwo rozważa ustanowienie przepisu nakładającego na przedsiębiorców prowadzących działalność wycieczkową z wykorzystaniem ww. pojazdów obowiązek wyposażenia je w lokalizatory GPS i urządzenia umożliwiające rejestrację trasy przejazdu oraz przechowywanie tych danych przez określony czas, co ułatwi kontrolę oraz identyfikację sprawców naruszeń?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie wymogu uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności wycieczkowej, z warunkami gwarantującymi zgodność z normami ochrony środowiska, zasadami bezpieczeństwa oraz ochroną praw własności, m.in. poprzez przedstawienie szczegółowych tras przejazdów, harmonogramu działań oraz zgód właścicieli terenów?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmiany w Kodeksie wykroczeń poprzez wprowadzenie przepisów penalizujących już sam wjazd na teren prywatny bez zgody właściciela, co pozwoli na skuteczniejsze reagowanie na naruszenia i zapobieganie eskalacji konfliktów?
Czy ministerstwo rozważa w ramach promocji rozwiązań ekologicznych, jako alternatywę dla napędów spalinowych, wprowadzenie możliwości wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej wyłącznie przy użyciu pojazdów z napędem elektrycznym, co mogłoby znacznie ograniczyć emisję spalin oraz hałas?
Dbałość o środowisko, zachowanie walorów przyrodniczych oraz ochrona własności prywatnej wymagają skorelowania przepisów wielu ustaw i wprowadzenia nowoczesnych, skutecznych narzędzi kontrolnych. W związku z powyższym wnoszę o podjęcie pilnych działań ustawodawczych i administracyjnych, które umożliwią wprowadzenie niezbędnych zmian oraz stworzenie efektywnego systemu egzekwowania przepisów w zakresie korzystania z terenów otwartych przez pojazdy off-road.
Liczę na rzetelną analizę przedstawionego problemu, odpowiedź na postawione pytania, a także pilne podjęcie w tym zakresie stosownych kroków.
Andrzej Gut-Mostowy
Poseł na Sejm RP
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14815 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.54.2025.DI
3749225.14976316.12087632
Warszawa, 05-05-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Andrzeja Gut-Mostowego (znak: K10INT9061)
w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na
organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami
typu off-road.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie informuję, że przedmiot interpelacji związany jest głównie z działaniami
podejmowanymi przez Ministra Infrastruktury. To ten organ przygotowuje przepisy z
zakresu ruchu drogowego, w tym rejestracji pojazdów. Jednocześnie poniżej przedstawiam
informacje z zakresu posiadanych kompetencji (odpowiedź na pytanie nr 6 oraz
zagadnienia zawarte w treści interpelacji dotyczące emisji hałasu, degradacji terenów czy
zagrożenia dla bezpieczeństwa).
Pytanie nr 6.
Czy ministerstwo rozważa w ramach promocji rozwiązań ekologicznych, jako alternatywę dla
napędów spalinowych, wprowadzenie możliwości wykonywania tego rodzaju działalności
gospodarczej wyłącznie przy użyciu pojazdów z napędem elektrycznym, co mogłoby znacznie
ograniczyć emisję spalin oraz hałas?
Odpowiedź
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) aktywnie prowadzi działania promujące rozwój
elektromobilności poprzez programy wspierające rozwój infrastruktury ładowania
pojazdów, dofinansowania i dopłaty, zachęcające do decydowania się na pojazdy z
napędem elektrycznym.
Odnosząc się do poruszanego w treści interpelacji zagadnienia, dotyczącego wykonywania
działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami
śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road wyłącznie przy użyciu pojazdów z
napędem elektrycznym należy wskazać, że MKiŚ nie planuje wprowadzania tego rodzaju
ograniczeń w ramach promocji rozwiązań ekologicznych w transporcie.
Zadaniem MKiŚ w zakresie promocji elektromobilności jest konsekwentne dążenie do
ograniczenia emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzących z sektora transportu, które mają
jednoznacznie negatywny wpływ na zdrowie i życie obywateli. Szczególna uwaga w tym
-- 1 of 5 --
2
obszarze kierowana jest na transport drogowy, jako że to właśnie ta forma przemieszczania
się odpowiada za największy udział w całkowitej emisji gazów cieplarnianych oraz substancji
szkodliwych dla zdrowia człowieka, w tym tlenków azotu i pyłów zawieszonych. Wskazana
propozycja wprowadzenia możliwości wykonywania ww. działalności gospodarczej
wyłącznie przy użyciu pojazdów z napędem elektrycznym, choć intencjonalnie
ukierunkowana na realizację celów środowiskowych, wymagałyby głębokiej ingerencji
ustawowej w sferę wolności jednostki, w szczególności w swobodę prowadzenia
działalności gospodarczej, a w przypadku wielu podmiotów mogłaby nieproporcjonalnie ją
ograniczyć.
Wskazane przez Pana Posła okoliczności dotyczą w głównej mierze poruszania się
pojazdem z napędem elektrycznym po terenach leśnych, bądź w obszarach górskich.
Mając powyższe na uwadze, należy zwrócić uwagę na fakt, iż jest to głównie działalność
związana z aktywnością wypoczynkową, a nie wykonywana regularnie. Proponowane
rozwiązanie mogłoby okazać się nieproporcjonalne, zwłaszcza w odniesieniu do
obowiązujących przepisów przewidujących ograniczania co do ruchu pojazdów. Takie
formy aktywności, jakkolwiek mogą oddziaływać na środowisko naturalne, powinny być
analizowane w kontekście zasad proporcjonalności, adekwatności i konieczności
wprowadzanych ograniczeń, wynikających z obowiązującego porządku prawnego, w tym
również z ustaw regulujących zasady korzystania z dróg publicznych i terenów leśnych.
Należy wskazać również na wprowadzone przez ustawodawcę w ustawie o ochronie
przyrody [1] rozwiązania, dotyczące ochrony szczególnie wartościowych obszarów
przyrodniczych. Zgodnie z ww. ustawą, istnieje obecnie możliwość ustanowienia
rezerwatu przyrody przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz parku
krajobrazowego, obszaru chronionego i strefy ochrony krajobrazu przez sejmik
województwa, w których to obowiązują pewne ograniczenia dotyczące ruchu pojazdów
bądź realizacji określonych przedsięwzięć.
Wobec powyższego, MKiŚ nie rozważa obecnie ograniczenia możliwości wykonywania
omawianej działalności gospodarczej wyłącznie przy użyciu pojazdów z napędem
elektrycznym i na chwilę obecną nie przewiduje wdrożenia proponowanego rozwiązania w
zakresie swoich kompetencji.
Dodatkowe informacje do zagadnień poruszanych interpelacji w zakresie emisji hałasu,
degradacji terenów leśnych i przyrodniczych czy zagrożenia dla bezpieczeństwa
Dopuszczalny poziom hałasu
Rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu [2] nie obejmuje obszarów o
unikatowych walorach przyrodniczych oraz dróg polnych i leśnych.
Zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej: ustawa Poś) [3],
w ww. rozporządzeniu, zostały ustalone zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu
określone wskaźnikami hałasu LDWN, LN, LAeq D i LAeq N dla następujących rodzajów
terenów faktycznie zagospodarowanych:
a) pod zabudowę mieszkaniową,
b) pod szpitale i domy pomocy społecznej,
c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
d) na cele uzdrowiskowe,
e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe,
f) pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.
-- 2 of 5 --
3
Jednocześnie należy wskazać, że tereny rekreacyjno-wypoczynkowe zgodnie z rozporządzeniem
Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. [4], rozumiane są jako tereny
zieleni nieurządzonej niezaliczone do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.
Ponadto, przedstawione powyżej dopuszczalne poziomy hałasu zostały określone dla terenów
chronionych akustycznie, określonych w art. 113 ust. 2 ustawy Poś, a nie dla emisji hałasu z
jednostkowych pojazdów. Ewentualne akustyczne oddziaływanie na przyległe tereny akustycznie
chronione jest rozpatrywane w kontekście działalności całego obiektu infrastruktury liniowej, a nie
pojedynczych pojazdów.
Kwestie emisji hałasu z jednostkowych pojazdów reguluje ustawa Prawo o ruchu drogowym [5].
Zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy, zabrania się kierującemu używania pojazdu w sposób
powodujący uciążliwości związane z nadmierną emisją spalin do środowiska lub nadmiernym
hałasem. Natomiast, w myśl art. 66 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy, pojazd uczestniczący w ruchu ma być
tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zakłócało spokoju
publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach
szczegółowych.
Problem w parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody
Przepisy dotyczące ochrony zasobów przyrodniczych wprost wskazują na brak możliwości
poruszania się pojazdami poza wyznaczonymi drogami. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 18
ustawy o ochronie przyrody [1] na terenie parków narodowych i rezerwatów zabrania się
„ruchu pojazdów poza drogami publicznymi oraz poza drogami położonymi na
nieruchomościach stanowiących własność parków narodowych lub będących w
użytkowaniu wieczystym parków narodowych, wskazanymi przez dyrektora parku
narodowego, a w rezerwacie przyrody przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska”.
Kierujący quadami, motorami crossowymi i skuterami śnieżnymi poruszający się po terenie
parków narodowych czy rezerwatów przyrody naruszają nie tylko ten zakaz, ale także
zakazy wymienione w punktach 3, 5, 6, 9, 20, a czasem również 27 ww. artykułu.
Powodują zniszczenia w ekosystemach parku czy rezerwatu, płoszą zwierzęta, niszczą
szlaki turystyczne, stwarzają zagrożenie dla turystów i pracowników parków. Dlatego
pojazdy te są dużym problemem w większości polskich parków narodowych czy
rezerwatów przyrody.
Co roku odnotowywane są przypadki nieuprawnionego poruszania się pojazdami po
terenach parków, przy czym zatrzymywanych jest zaledwie ok. 20-25% sprawców – mimo
wzmożonych patroli Straży Parku, ścisłej współpracy z policją, strażą leśną i strażą
graniczną, a także montowania szlabanów i zapór utrudniających wjazd na teren parków.
Taki wynik jest skutkiem mobilności pojazdów, braku ich oznakowania i anonimowości
kierujących (kaski zakrywające twarz). Często Straż Parku, szczególnie w parkach górskich,
rezygnuje z pościgu za sprawcą ze względów bezpieczeństwa sprawców i turystów, którzy
mogą pojawić się na drodze quada czy skutera. Najskuteczniejszym rozwiązaniem, które
pozwoliłoby zwiększyć wykrywalność sprawców, byłoby wprowadzenie obowiązku
rejestracji pojazdów typu quad, motor crossowy czy skuter śnieżny i wyraźne ich
oznakowanie (tablice rejestracyjne, także z przodu pojazdów) oraz obowiązku posiadania
prawa jazdy. Inne wskazane działania to intensywne edukowanie społeczeństwa, a także
ułatwianie czy zachęcanie do tworzenia miejsc przeznaczonych do jazdy quadami i
motorami crossowymi w gminach. Wprowadzenie wyższych kar czy zmiana kwalifikacji
czynu z wykroczenia na przestępstwo, będzie miało sens tylko przy zwiększeniu
skuteczności w zatrzymywaniu sprawców i nieuchronności kary, dlatego powinny być
wprowadzane równolegle ze wspomnianymi wcześniej działaniami.
-- 3 of 5 --
4
Problem na terenach leśnych
Nielegalne wjazdy pojazdów silnikowych na tereny leśne to zjawisko, które nasila się coraz
bardziej i stanowi poważny problem w zakresie zagrożenia życia i zdrowia uczestników,
osób postronnych. Przyczynia się także do niszczenia zasobów przyrodniczych w lasach
oraz płoszenia dzikich zwierząt.
Lasy będące własnością Skarbu Państwa są ogólnodostępne i z zasady otwarte. Dysponują
rozwiniętą infrastrukturą drogową, szczególnie w odniesieniu do dróg pożarowych oraz
leśnych parkingów. Ponadto, w lasach znajduje się wiele atrakcyjnych miejsc sprzyjających
rekreacji tego typu.
Nielegalne rajdy organizowane na terenach leśnych są zwykle planowane w sposób
zapewniający maksymalną dyskrecję i starannie przemyślane, by uniknąć interwencji
Straży Leśnej. Komunikacja pomiędzy uczestnikami odbywa się za pośrednictwem
zamkniętych grup w mediach społecznościowych lub aplikacjach mobilnych. Termin i
miejsce wydarzeń często przekazywane są w ostatniej chwili, co znacząco utrudnia
skuteczną reakcję Straży Leśnej oraz innych służb porządkowych.
Najczęściej spotykane są pojedyncze, spontaniczne wjazdy do lasu, co stanowi istotne
wyzwanie dla strażników leśnych. Często odbywają się one na terenach trudno
dostępnych lub odludnych, nierzadko także na gruntach prywatnych.
Działania podejmowane na terenach leśnych
Zwalczanie zjawiska nielegalnych rajdów w lasach polega na patrolowaniu obszarów
szczególnie narażonych na organizację tego typu wydarzeń, a także leśnych parkingów,
w ramach codziennej, stałej służby Straży Leśnej, jak również podczas okazjonalnych akcji
kontrolnych. W działaniach tych wykorzystywane są również drony oraz urządzenia do
monitoringu wizyjnego, takie jak kamery leśne i fotopułapki.
Wsparcia udzielają także inne służby mundurowe, w szczególności Policja. W ramach
działań policyjnych prowadzone są patrole z wykorzystaniem koni służbowych oraz
pojazdów typu quad, zwłaszcza na terenach trudno dostępnych. Organizowane są również
spotkania funkcjonariuszy Policji z lokalnymi społecznościami – m.in. debaty, prelekcje dla
dzieci i młodzieży oraz spotkania z seniorami. Prowadzona jest działalność informacyjno-
profilaktyczna. Problem nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów został
również uwzględniony w planach działań dzielnicowych, szczególnie w tych rejonach,
gdzie obszar służbowy obejmuje tereny leśne. Elementem systemu ochrony lasów jest
także rozbudowana sieć szlabanów, tzw. rogatek leśnych.
Lasy Państwowe angażują w te działania znaczne zasoby kadrowe i finansowe, nie tylko
Straży Leśnej, ale również pracowników administracji terenowej. W ostatnich latach
zwiększono potencjał kadrowy i techniczny Straży Leśnej. W posterunkach wdrożono
monitoring wizyjny terenów leśnych, zastosowanie dronów, a także zapewniono dostęp
do państwowych baz danych, w tym bezpośredni dostęp do Centralnej Ewidencji
Pojazdów. Równolegle realizowano szereg szkoleń zawodowych, w tym praktycznych, co
przyczyniło się do wzrostu efektywności działań – m.in. poprzez skuteczniejsze ujawnianie
przestępstw i wykroczeń na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe. Warto
podkreślić znaczenie cyklicznych akcji o charakterze centralnym, regionalnym i lokalnym,
skierowanych przeciwko osobom dopuszczającym się nielegalnych wjazdów do lasów.
Tylko w ubiegłym roku Straż Leśna przeprowadziła ponad 900 takich akcji.
-- 4 of 5 --
5
Prowadzone są także kampanie społeczne, które mają na celu edukowanie społeczeństwa
w zakresie zagrożeń wynikających z nielegalnych wjazdów do lasów. Zwracają uwagę na
konsekwencje takich działań oraz promują kulturę odpowiedzialnej jazdy i bezpiecznych
zachowań w środowisku leśnym.
W odpowiedzi na narastający problem nielegalnych wjazdów oraz liczne sygnały obywateli
dotyczące hałasu i szkód w środowisku naturalnym, zwróciłam się do Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych z prośbą o zaprzestanie stosowania pouczeń na rzecz
zdecydowanego i konsekwentnego karania sprawców naruszeń – szczególnie w przypadku
wjazdów poza wyznaczone drogi leśne.
Współpraca MKiŚ z innymi resortami
Skierowany został także wniosek do Ministra Sprawiedliwości o podjęcie inicjatywy
legislacyjnej mającej na celu zaostrzenie sankcji wobec sprawców tego rodzaju wykroczeń.
Równolegle Pan Mikołaj Dorożała, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i
Środowiska oraz Główny Konserwator Przyrody, wystąpił do Ministra Infrastruktury z
propozycją zmian prawnych, które umożliwiłyby identyfikację kierowców pojazdów off-
road naruszających zakaz wjazdu do lasu. Nawiązano również współpracę z
Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu intensyfikacji działań Policji w
tym obszarze. Działania te mają na celu skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujących
przepisów.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Podstawa prawna:
[1] Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478,
1940).
[2] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz.U. 2014 poz. 112).
[3] Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 nr 62 poz.
627).
[4] Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie
ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2021 poz. 1390).
[5] Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 1997 nr 98 poz.
602).
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM,
2. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
-- 5 of 5 --