Interpelacja w sprawie otwarcia korony elektrowni wodnej w Rożnowie oraz udostępnienia terenów sportowych przy elektrowni na parkingi dla turystów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9060
do ministra aktywów państwowych
w sprawie otwarcia korony elektrowni wodnej w Rożnowie oraz udostępnienia terenów sportowych przy elektrowni na parkingi dla turystów
Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy
Data wpływu: 06-04-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Niniejszym zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą zamknięcia korony elektrowni wodnej w Rożnowie oraz potrzeby udostępnienia obszaru byłego boiska sportowego i kortów tenisowych na parkingi dla turystów.
Korona elektrowni w Rożnowie pozostaje zamknięta od kilkunastu lat, co negatywnie wpływa na rozwój lokalnej turystyki oraz działalność przedsiębiorców i mieszkańców gminy Gródek nad Dunajcem. Region ten, ze względu na brak dużych zakładów przemysłowych, opiera swoją gospodarkę głównie na rolnictwie i turystyce. W związku z ograniczonymi możliwościami dochodowymi w rolnictwie rozwój turystyki staje się kluczowym czynnikiem poprawy sytuacji ekonomicznej mieszkańców.
Lokalna społeczność, w tym Fundacja Historyczny Rożnów, od dłuższego czasu podejmuje starania na rzecz otwarcia korony elektrowni, jednak napotyka opór ze strony zarządzającej obiektem firmy Tauron. Firma powołuje się na argumenty dotyczące strategicznego znaczenia elektrowni dla bezpieczeństwa kraju oraz potencjalnych zagrożeń związanych z powodziami, pracami serwisowymi i sytuacjami kryzysowymi. Tymczasem podobne obiekty, takie jak elektrownie w Czorsztynie czy Solinie, pozostają otwarte dla ruchu turystycznego.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego korona elektrowni w Rożnowie pozostaje zamknięta dla mieszkańców i turystów, podczas gdy w Czorsztynie i Solinie obiekty te są ogólnodostępne?
Kto i kiedy podjął decyzję o zamknięciu korony elektrowni w Rożnowie? Czy decyzja ta była wynikiem jakiegoś konkretnego zdarzenia, np. nieszczęśliwego wypadku?
Jakie byłyby szacunkowe koszty dostosowania korony elektrowni do potrzeb ruchu turystycznego? Czy istnieje możliwość otwarcia korony elektrowni w przypadku, gdyby gmina Gródek nad Dunajcem była w stanie pokryć te koszty?
Czy firma Tauron posiada oficjalną opinię wojewódzkiego komisariatu Policji na temat otwarcia korony elektrowni? Jeśli tak, czy można udostępnić jej treść?
Dodatkowo wnoszę o rozważenie możliwości przeznaczenia nieużywanych terenów sportowych przy elektrowni na parkingi dla turystów, co mogłoby przyczynić się do zwiększenia atrakcyjności regionu i poprawy infrastruktury turystycznej.
Z poważaniem
Andrzej Gut-Mostowy
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10618 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.183.2025
IK: 1103880
Warszawa, 05 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT9060, Pana Andrzeja Gut-Mostowy, Posła na Sejm
RP, z dnia 10 kwietnia 2025r., informuję, że Ministerstwo Aktywów Państwowych
wystąpiło do Zarządu TAURON Polska Energia S.A. (dalej również: Spółka) z prośbą o
przedłożenie informacji w przedmiotowej sprawie.
W informacji udzielonej przez TAURON Polska Energia S.A., Spółka podtrzymuje
stanowisko, że w chwili obecnej udostępnienie korony zapory dla celów turystycznych
mogłoby wiązać się z poważnymi zagrożeniami dla prawidłowego funkcjonowania
Elektrowni Wodnej Rożnów oraz stanowiłoby dodatkowe zagrożenie dla bezpieczeństwa
mienia, zdrowia lub życia osób, a także dla środowiska naturalnego w przypadku
uszkodzenia zapory wodnej.
W piśmie z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak AL.N.5153.2026/683/AK, sporządzonego
w odpowiedzi na pismo Spółki, Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie wskazała wprost,
że brak jest „jakiegokolwiek uzasadnienia dla wprowadzenia na teren Zespołu Elektrowni
Rożnów jak i samej korony zapory, ruchu turystycznego, w konsekwencji którego narażone
zostanie mienie wielkich rozmiarów, oraz życie i zdrowie tysięcy osób zamieszkujących
w terenie zalewowym poniżej zapory”. W treści pisma podkreślono niekorzystne
uwarunkowania techniczne obiektu oraz zagrożenia dla życia i zdrowia osób postronnych,
a także ryzyko nagłego rozszczelnienia betonowego korpusu zapory. Komenda
Wojewódzka Policji w Krakowie w konsekwencji stwierdziła, że „negatywnie ocenić należy
próbę wprowadzenia ruchu turystycznego na koronę zapory”, którą m.in. z wyżej opisanych
powodów uznano za obiekt szczególnie istotny.
Obecne uwarunkowania korony zapory w Rożnowie powodują, że w przypadku
udostępnienia obiektu osoby postronne w łatwy sposób mogłyby uzyskać dostęp do stref
o podwyższonym ryzyku, co stanowi realne zagrożenie dla ich życia i zdrowia, zaś
uszkodzenie zapory i spowodowanie niekontrolowanego i nagłego upustu wody, poza
samym zagrożeniem dla mieszkańców terenów zalewowych, może spowodować poważne
straty materialne oraz szkody w środowisku.
W odniesieniu do porównań z innymi obiektami w Czorsztynie oraz Solinie, Spółka
wskazała, że każda z tych jednostek posiada odrębne uwarunkowania techniczne, które
znajdują bezpośrednie przełożenie na kwestie bezpieczeństwa, technicznej dostępności, czy
też organizacji ruchu. Każda zapora wodna w Polsce posiada swoją indywidualną specyfikę,
a decyzje dotyczące udostępniania takich obiektów są podejmowane z uwzględnieniem
konkretnych uwarunkowań technicznych, organizacyjnych oraz prawnych.
Uwarunkowania obiektu w Rożnowie doprowadziły zaś do tego, że cała elektrownia wodna
Rożnów została przez właściwy organ uznana za obiekt, który powinien podlegać ochronie
na zasadach określonych w Ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i imienia.
Korona zapory w Rożnowie, od momentu przejęcia w administrowanie przez Spółkę, nigdy
nie była w pełni dostępna dla ruchu pieszego lub turystycznego. Zwiedzanie obiektu było
możliwe w przypadku grup zorganizowanych i na zasadach określonych w regulacjach
-- 1 of 3 --
wewnętrznych podmiotu zarządzającego w danym czasie obiektem. W chwili obecnej,
zwiedzanie obiektu w tej formule jest zawieszone, z uwagi na obowiązywanie na terenie
całego państwa drugiego stopnia alarmowego (BRAVO).
Spółka zwraca również uwagę, że udostępnienie korony zapory dla ruchu turystycznego
wymaga poniesienia znaczących nakładów, które pozwoliłyby na zabezpieczenie
elementów elektrowni wodnej przed najbardziej typowymi szkodami, które mogą wystąpić
w przypadku dostępu osób postronnych do tego typu obiektów. Nie pozwolą one jednak na
pełne zabezpieczenie przed aktami sabotażu, przy równoczesnym zwiększeniu ryzyka ich
wystąpienia z uwagi na zwiększony dostęp osób trzecich do urządzeń Elektrowni Wodnej
Rożnów. Spółka z niepokojem obserwuje coraz częstsze akty sabotażu występujące na
terenie kraju oraz państw sąsiednich, a w przypadku eskalacji napięcia z państwami wrogo
nastawionymi do Rzeczpospolitej Polskiej, ryzyko skierowania działań hybrydowych
przeciwko infrastrukturze energetycznej może stać się coraz poważniejsze.
Odnosząc się do szczegółowych pytań przedstawionych w wystąpieniu Pana Posła, Spółka
wskazała, że w chwili obecnej, zarówno korona zapory w Rożnowie, jak i cały teren
Elektrowni Wodnej Rożnów nie spełniają warunków technicznych dla udostępnienia jej
w celach rekreacyjno-turystycznych. Spółka dodatkowo wskazuje, że teren korony zapory
w zachodniej części również nie jest przystosowany w tej chwili do ruchu pieszo-
turystycznego. Obszar ten nie posiada drogi dojazdowej ani parkingu. Ponadto znajdują się
tam ostre skarpy i nie ma bezpiecznego sposobu dostania się do powierzchni wody. W
przypadku nagłych zjawisk pogodowych lub fali powodziowej, których obserwacja
bezpośrednio przy terenie wody staje się coraz popularniejsza w społeczeństwie, może to
doprowadzić do tragicznych w skutkach wypadków.
Na terenie korony zapory znajduje się również dźwig samojezdny, który jest niezbędny w
toku prac serwisowo-remontowych i nie ma możliwości technicznych, aby usunąć go z tego
obszaru. Przemieszcza się on po torach, które muszą pozostać odgrodzone od pozostałej
części korony zapory, uniemożliwiając w praktyce dostęp do jednej strony korony zapory
wodnej. Dodatkowo, cały obszar umożliwia w miarę swobodny dostęp do krytycznych
elementów elektrowni, co zwiększa ryzyko nakierowanego na te urządzenia ataku. Przede
wszystkim należy jednak podkreślić, że korona zapory wodnej w Rożnowie w tej chwili nie
spełnia podstawowych wymogów związanych z bezpieczeństwem zdrowia i życia osób
postronnych.
Podsumowując, powyższe uwarunkowania techniczne, jak i obecna sytuacja geopolityczna
sprawiają, że obecnie udostępnienie korony zapory dla celów turystycznych mogłoby
wiązać się z poważnymi zagrożeniami dla prawidłowego funkcjonowania Elektrowni
Wodnej Rożnów oraz stanowiłoby dodatkowe zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia,
zdrowia lub życia osób, a także dla środowiska naturalnego w przypadku uszkodzenia zapory
wodnej.
Spółka nie posiada informacji, kto oraz kiedy podjął decyzję o zamknięciu korony zapory
wodnej w Rożnowie oraz jakie były tego przyczyny. Według wieloletniego pracownika, a
następnie menedżera spółki realizującej usługi związane z eksploatacją zapory wodnej w
Rożnowie wynika, że co najmniej od 40 lat, zapora wodna w Rożnowie nie była na stałe
dostępna dla ruchu turystycznego. Z uwagi na fakt, że historia eksploatacji obiektu sięga
ponad 80 lat, Spółka nie posiada obecnie dokumentów pozwalających na stwierdzenie, czy
teren korony zapory był w ogóle dostępny dla stałego i niezorganizowanego ruchu pieszego
w czasie jej funkcjonowania.
TAURON Polska Energia S.A., szacuje, że przed umożliwieniem ruchu turystycznego po
koronie zapory wodnej w Rożnowie, konieczne jest dostosowanie obiektu do przyjęcia osób
postronnych i zabezpieczenia istotnych składników infrastruktury elektrowni wodnej oraz
modernizacji lub remontów istniejących elementów i instalacji lub ich przeniesienia.
Szacowane jednostkowe koszty na dzień dzisiejszy wynoszą 1.540.000 złotych i obejmują
jedynie wydatki bezpośrednio związane z udostępnieniem i dostosowaniem samej korony
zapory wodnej dla ruchu pieszego. Powyższe koszty nie obejmują kosztów podniesienia
barierek ochronnych oraz ewentualnych prac zmniejszających ryzyko przedostania się osób
postronnych lub wyrzucanych przez nich obiektów do wody (w celu zminimalizowania
-- 2 of 3 --
zagrożenia dla życia lub zdrowia takich osób lub ryzyka uszkodzenia turbin prądotwórczych)
lub pozostałej części Elektrowni Wodnej Rożnów.
Dodatkowo, należy również wskazać na stałe miesięczne koszty, które ponosić będzie
podmiot zarządzający tą budowlą hydrotechniczną. W tym przypadku szacowane koszty
miesięczne związane ze zwiększeniem ochrony obiektu, w tym koszt pracowników
i funkcjonowania urządzeń technicznych, wynoszą ok. 82.000 złotych netto. Spółka w tej
chwili, z uwagi na trudność ustalenia wymaganego zakresu i zapotrzebowania, nie
uwzględnia przy obliczeniach miesięcznych kosztów prac porządkowych oraz kosztu
zagospodarowania odpadów, a także nie uwzględnia konieczności remontu i dostosowania
nawierzchni.
Nie uwzględniono również kosztów, adaptacji, remontu lub wybudowania infrastruktury na
sąsiednich nieruchomościach należących do Spółki lub podmiotów trzecich, które powinny
zostać zrealizowane, aby przyjąć dodatkowy ruch turystyczny i zabezpieczyć teren na
wypadek niebezpiecznych zjawisk pogodowych.
W odniesieniu do postulatu dotyczącego możliwości przeznaczenia nieużywanych terenów
sportowych przy elektrowni na parkingi dla turystów, Spółka poinformowała, że
analizowana działka, o której najprawdopodobniej jest mowa w interpelacji, nie jest obecnie
zabudowana żadnymi działającymi obiektami sportowymi (znajdują się na niej bowiem małe
zaniedbane boisko do piłki nożnej i pozostałości po obiekcie, który mógł być betonowym
kortem tenisowym), jednak znajduje się ona na obszarze objętym licznymi ograniczeniami
w zagospodarowaniu. Teren ten położony jest w strefie ochrony ekologicznej ujęcia wody
oraz w sąsiedztwie infrastruktury związanej z gospodarką wodno-ściekową (m.in.
oczyszczalni ścieków komunalnych), a ponadto znajduje się w istotnej części w strefie
szczególnego zagrożenia powodzią.
Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
możliwość realizacji i budowy parkingów na przedmiotowej nieruchomości dopuszczona
jest jedynie w ramach tzw. zabudowy uzupełniającej – jako funkcja pomocnicza w stosunku
do podstawowego przeznaczenia gruntu, którym pozostają tereny ośrodków sportowych,
obejmujące m.in. boiska, hale sportowe, sale gimnastyczne i inne urządzenia rekreacyjne.
Z uwagi na powyższe, zagospodarowanie tego obszaru jako ogólnodostępnego parkingu
turystycznego jest obecnie znacznie ograniczone i wymagałoby uprzedniego dostosowania
dokumentów planistycznych, jak również uwzględnienia uwarunkowań wynikających
z przepisów prawa wodnego oraz ochrony środowiska. Pozostaje również otwarta kwestia
związana z finansowaniem takich działań oraz ustalenia podmiotu, który miałby taką
inwestycję zrealizować.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1103880.4034583.3212047
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --