Interpelacja nr 9058
Interpelacja w sprawie zamówień publicznych w sektorze badawczym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zamówień publicznych w sektorze badawczym
Interpelacja nr 9058
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zamówień publicznych w sektorze badawczym
Zgłaszający: Witold Zembaczyński
Data wpływu: 05-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
polska gospodarka w wyniku przeregulowania mierzyła się z poważnymi barierami rozwojowymi. Jak prezentują wyniki statystyczne EBI oraz PKO Banku Polskiego, regulacje stanowią 5. pozycję przeszkód inwestycyjnych. Rząd RP podjął działania w kierunku deregulacji, które zostały przedstawione podczas konferencji na terenie GPW przez premiera Donalda Tuska oraz ministra Andrzeja Domańskiego. Następstwem tych działań było powołanie Rządowego Zespołu ds. Deregulacji, który skutecznie zajmuje się redukowaniem barier rozwoju gospodarczego Polski. Rząd położył w swojej narracji nacisk na istotność inwestycji w naukę, zauważając, że każda zainwestowana złotówka w naukę generuje od 4 do 7 złotych zwrotu dla polskiej gospodarki, przy czym prof. Marcin Piątkowski podkreśla, że w przypadku Polski poziom zwrotu jest bliższy kwocie 7 złotych.
Oceniając prowadzenie polityki państwa w stosunku do nauki, oceny dokonuje się zwłaszcza na dwóch płaszczyznach – oceniając poziom wydatków B+R, które w Polsce sukcesywnie rosną od lat, oraz procedur administracyjnych związanych z pozyskiwaniem środków przez instytuty badawcze oraz naukowe. Można zatem rozróżnić przede wszystkim sferę finansową oraz regulacyjną (prawną, administracyjną).
Zarówno instytuty badawcze, jak i naukowe, w szczególności związane z naukami przyrodniczymi, opierają swoją dydaktykę oraz przeprowadzają badania za pośrednictwem niezbędnych odczynników do przeprowadzenia eksperymentu, badania, analizy oraz specjalistycznego sprzętu. Przetargi, w które zaangażowane są środki publiczne, podlegają przepisom Prawa zamówień publicznych.
Środowiska naukowe od kilku lat podnoszą swoje niezadowolenie wobec praktyki związanej z PZP wobec funkcjonowania ich instytutów. Jedną z przeszkód w skutecznej i efektywnej działalności jest nadinterpretacja przepisów PZP, które są traktowane zbyt rygorystycznie. W związku z obawą przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami uczelnie, mimo potencjalnych uproszczeń w zamówieniach publicznych, przez zbyt luźną interpretację stosują najbezpieczniejsze procedury, rezygnując z ułatwień w celu uniknięcia kosztów niekwalifikowanych.
Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest kwestia niedużych zamówień o wartości od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych, gdzie w wyniku nadmiernej agregacji zamówień praktykowanych przez uczelnie wiele drobnych zamówień podlega skomplikowanym procedurom. Jest to spowodowane realizowaniem procedur, które mają miejsce przy zamówieniach przekraczających wartość progów, które obligują do realizowania bardziej sformalizowanych procedur przetargowych. Jeszcze bardziej problematyczne w praktyce tej agregacji jest faworyzowanie tańszych zamówień, w związku z czym często zamawiane zostają odczynniki lub sprzęt bezużyteczne w kontekście prowadzonych badań ze względu na niewystarczającą jakość, np. w przypadku odczynników chemicznych pod względem wymaganego poziomu krystalizacji, który może różnić się w zależności od firmy, a co za tym idzie, pod względem ceny.
Na terenie np. województwa opolskiego działają takie jednostki jak Uniwersytet Opolski czy Politechnika Opolska, które zajmują się przeprowadzaniem badań, analiz czy eksperymentów naukowych, podlegając przy tym pod PZP. W innych krajach UE zamówienia publiczne realizowane są za pośrednictwem uproszczonych procedur, w związku z którymi czas oczekiwania na zmówienie jest krótszy, procedury prostsze, a produkty bardziej jakościowe i dostosowane do potrzeb niż w Polsce.
W trosce o konkurencyjność polskiej nauki i badań zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo rozważa zmiany w polskim Prawie zamówień publicznych w odniesieniu do sektora badawczego? Na jakie zmiany może liczyć polska nauka?
2. Czy ministerstwo podejmie działania zorientowane na wyznaczenie jasnych wytycznych proceduralnych w celu upłynnienia praktyki korzystania z ułatwień w zamówieniach publicznych przez sektor badawczy?
3. Czy ministerstwo zamierza rozwiązać problem agregowania zamówień w sektorze badawczym poprzez wyodrębnienie jednostek organizacyjnych grantów, które posiadać będą samodzielność finansową, aby ułatwić zarządzanie zamówieniami? Jakie działania podejmie resort, aby podczas procedury zamówień publicznych uwzględniany był nie tylko aspekt cenowy, ale także jakościowy w kontekście przeprowadzanego badania w danej jednostce badawczej?
4. Czy ministerstwo podejmie działania upraszczające i uelastyczniające procedury zamówień publicznych w sektorze badawczym? Na czym będą się koncentrować działania?
5. Czy planowane są konsultacje z przedstawicielami środowisk naukowych w sprawie ułatwień w zamówieniach publicznych w instytutach badawczych?
6. Jakie działania resort podejmuje i zamierza podejmować w celu wzrostu konkurencyjności polskiej nauki?
Interpelacja nr 9058
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zamówień publicznych w sektorze badawczym
Zgłaszający: Witold Zembaczyński
Data wpływu: 05-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
polska gospodarka w wyniku przeregulowania mierzyła się z poważnymi barierami rozwojowymi. Jak prezentują wyniki statystyczne EBI oraz PKO Banku Polskiego, regulacje stanowią 5. pozycję przeszkód inwestycyjnych. Rząd RP podjął działania w kierunku deregulacji, które zostały przedstawione podczas konferencji na terenie GPW przez premiera Donalda Tuska oraz ministra Andrzeja Domańskiego. Następstwem tych działań było powołanie Rządowego Zespołu ds. Deregulacji, który skutecznie zajmuje się redukowaniem barier rozwoju gospodarczego Polski. Rząd położył w swojej narracji nacisk na istotność inwestycji w naukę, zauważając, że każda zainwestowana złotówka w naukę generuje od 4 do 7 złotych zwrotu dla polskiej gospodarki, przy czym prof. Marcin Piątkowski podkreśla, że w przypadku Polski poziom zwrotu jest bliższy kwocie 7 złotych.
Oceniając prowadzenie polityki państwa w stosunku do nauki, oceny dokonuje się zwłaszcza na dwóch płaszczyznach – oceniając poziom wydatków B+R, które w Polsce sukcesywnie rosną od lat, oraz procedur administracyjnych związanych z pozyskiwaniem środków przez instytuty badawcze oraz naukowe. Można zatem rozróżnić przede wszystkim sferę finansową oraz regulacyjną (prawną, administracyjną).
Zarówno instytuty badawcze, jak i naukowe, w szczególności związane z naukami przyrodniczymi, opierają swoją dydaktykę oraz przeprowadzają badania za pośrednictwem niezbędnych odczynników do przeprowadzenia eksperymentu, badania, analizy oraz specjalistycznego sprzętu. Przetargi, w które zaangażowane są środki publiczne, podlegają przepisom Prawa zamówień publicznych.
Środowiska naukowe od kilku lat podnoszą swoje niezadowolenie wobec praktyki związanej z PZP wobec funkcjonowania ich instytutów. Jedną z przeszkód w skutecznej i efektywnej działalności jest nadinterpretacja przepisów PZP, które są traktowane zbyt rygorystycznie. W związku z obawą przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami uczelnie, mimo potencjalnych uproszczeń w zamówieniach publicznych, przez zbyt luźną interpretację stosują najbezpieczniejsze procedury, rezygnując z ułatwień w celu uniknięcia kosztów niekwalifikowanych.
Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest kwestia niedużych zamówień o wartości od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych, gdzie w wyniku nadmiernej agregacji zamówień praktykowanych przez uczelnie wiele drobnych zamówień podlega skomplikowanym procedurom. Jest to spowodowane realizowaniem procedur, które mają miejsce przy zamówieniach przekraczających wartość progów, które obligują do realizowania bardziej sformalizowanych procedur przetargowych. Jeszcze bardziej problematyczne w praktyce tej agregacji jest faworyzowanie tańszych zamówień, w związku z czym często zamawiane zostają odczynniki lub sprzęt bezużyteczne w kontekście prowadzonych badań ze względu na niewystarczającą jakość, np. w przypadku odczynników chemicznych pod względem wymaganego poziomu krystalizacji, który może różnić się w zależności od firmy, a co za tym idzie, pod względem ceny.
Na terenie np. województwa opolskiego działają takie jednostki jak Uniwersytet Opolski czy Politechnika Opolska, które zajmują się przeprowadzaniem badań, analiz czy eksperymentów naukowych, podlegając przy tym pod PZP. W innych krajach UE zamówienia publiczne realizowane są za pośrednictwem uproszczonych procedur, w związku z którymi czas oczekiwania na zmówienie jest krótszy, procedury prostsze, a produkty bardziej jakościowe i dostosowane do potrzeb niż w Polsce.
W trosce o konkurencyjność polskiej nauki i badań zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo rozważa zmiany w polskim Prawie zamówień publicznych w odniesieniu do sektora badawczego? Na jakie zmiany może liczyć polska nauka?
2. Czy ministerstwo podejmie działania zorientowane na wyznaczenie jasnych wytycznych proceduralnych w celu upłynnienia praktyki korzystania z ułatwień w zamówieniach publicznych przez sektor badawczy?
3. Czy ministerstwo zamierza rozwiązać problem agregowania zamówień w sektorze badawczym poprzez wyodrębnienie jednostek organizacyjnych grantów, które posiadać będą samodzielność finansową, aby ułatwić zarządzanie zamówieniami? Jakie działania podejmie resort, aby podczas procedury zamówień publicznych uwzględniany był nie tylko aspekt cenowy, ale także jakościowy w kontekście przeprowadzanego badania w danej jednostce badawczej?
4. Czy ministerstwo podejmie działania upraszczające i uelastyczniające procedury zamówień publicznych w sektorze badawczym? Na czym będą się koncentrować działania?
5. Czy planowane są konsultacje z przedstawicielami środowisk naukowych w sprawie ułatwień w zamówieniach publicznych w instytutach badawczych?
6. Jakie działania resort podejmuje i zamierza podejmować w celu wzrostu konkurencyjności polskiej nauki?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
12 kwot, 8 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21145 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WN.055.2.2025.KW
Warszawa, 28 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9058
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Witolda
Zembaczyńskiego w sprawie zamówień publicznych w sektorze badawczym.
Szanowny Panie Pośle,
odpowiadając na postawione w interpelacji pytania dotyczące planowanych zmian
w przepisach zamówień publicznych w sektorze badawczym oraz działań Ministerstwa
Nauki i Szkolnictwa Wyższego mających na celu uproszczenie procedur i zwiększenie
konkurencyjności polskiej nauki, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Większość poruszonych przez Pana zagadnień dotyczy spraw pozostających we właściwości
Urzędu Zamówień Publicznych (UZP) i wykracza poza kompetencje Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego. Jednakże należy podkreślić, że Ministerstwo aktywnie wspiera
środowisko naukowe w komunikacji z UZP, tworząc platformę do dyskusji oraz pomagając
w stworzeniu zespołu roboczego przy UZP celem wypracowania szczegółowych rozwiązań.
W dniu 2 kwietnia 2025 roku w siedzibie Ministerstwa odbyły się rozmowy o problemach
związanych ze stosowaniem ustawy Prawo zamówień publicznych przez uczelnie i podmioty
działające w obszarze nauki. Efektem spotkania jest wskazanie obszarów dotyczących
udzielania zamówień wymagających szczególnego zainteresowania w zakresie prowadzenia
badań naukowych i utworzenie grupy roboczej, która zajmie się wypracowaniem wytycznych
m.in. dotyczących szacowania wartości zamówienia.
1. Czy Ministerstwo rozważa zmiany w polskim Prawie Zamówień Publicznych
w sektorze badawczym? Na jakie zmiany może liczyć polska nauka?
Ministerstwo wspiera inicjatywy mające na celu uproszczenie procedur zamówień
publicznych w sektorze badawczym. Współpracujemy z UZP oraz środowiskiem naukowym,
aby wypracować rozwiązania dostosowane do specyfiki badań naukowych oraz aby
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
zamawiający, zamiast przywiązywać uwagę tylko do najniższej ceny, mogli również – kierując
się zasadą efektywności – w większym stopniu uwzględniać jakość towarów i usług,
czy też ich znaczenie dla środowiska, gospodarki, społeczeństwa.
2. Czy Ministerstwo podejmie działania zorientowane na wyznaczenie jasnych
wytycznych proceduralnych w celu upłynnienia praktyki korzystania z ułatwień
w zamówieniach publicznych przez sektor badawczy?
Ministerstwo współpracuje z UZP nad stworzeniem jasnych procedur, które ułatwią
korzystanie z zamówień publicznych przez sektor badawczy. W ramach tej współpracy
zostanie powołana grupa robocza, w której skład wejdą przedstawiciele świata nauki
i przedstawiciele UZP. Nowe przepisy będą przejrzyste, skoncentrowane na uzyskaniu
najlepszego jakościowo produktu lub usługi, a nie wyłącznie wypełnieniu określonych
wymogów formalnych.
3. Czy Ministerstwo zamierza rozwiązać problem agregowania zamówień w sektorze
badawczym poprzez wyodrębnienie jednostek organizacyjnych grantów, które
posiadać będą samodzielność finansową w celu ułatwienia zarządzaniem
zamówieniami? Jakie działania podejmie Resort, aby podczas procedury zamówień
publicznych uwzględniany był nie tylko aspekt cenowy ale także jakościowy
w kontekście przeprowadzanego badania w danej jednostce badawczej?
Ministerstwo wspiera inicjatywy mające na celu wyodrębnienie jednostek organizacyjnych
grantów z samodzielnością finansową. Dążymy również do tego, aby procedury zamówień
publicznych uwzględniały nie tylko aspekt cenowy, ale także jakościowy, co jest kluczowe
dla skutecznego prowadzenia badań naukowych. Analiza potrzeb i wymagań zamawiającego
sporządzana na etapie przygotowania postępowania w przypadku zamówień o wartości
równej lub przekraczającej progi unijne – powinna obejmować m.in. analizę rozwiązań
dostępnych na rynku, wskazanie możliwości podziału zamówienia na części. Dokonanie
wspomnianej analizy pozwoli otrzymać produkt najwyższej jakości oraz po konkurencyjnej
cenie.
4. Czy Ministerstwo podejmie działania upraszczające i uelastyczniające procedury
zamówień publicznych w sektorze badawczym? Na czym będą się koncentrować
działania?
Ministerstwo podejmuje działania mające na celu uproszczenie i uelastycznienie procedur
zamówień publicznych w sektorze badawczym. Naszym celem jest wsparcie naukowców
oraz wypracowanie rozwiązań umożliwiających realizację zamówień zgodnych z prawem,
które jednocześnie nie będą wstrzymywać ani utrudniać prowadzenia badań. Działania
te koncentrują się na współpracy z UZP oraz środowiskiem naukowym. Zmiany w przepisach
będą miały na celu uproszczenie procedur, zwiększenie transparentności oraz dostosowanie
przepisów do unijnych regulacji. Nowe regulacje wprowadzą zmiany, które mogą wpłynąć
na przyszłość rynku zamówień publicznych w Polsce, umożliwiając lepszą konkurencję
i efektywniejsze wykorzystanie publicznych środków. Ważne jest aby nowe przepisy były
dostosowane do zmieniającego się otoczenia.
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
5. Czy planowane są konsultacje z przedstawicielami środowisk naukowych w sprawie
ułatwień w zamówieniach publicznych w instytutach badawczych?
Ministerstwo organizuje konsultacje z przedstawicielami środowisk naukowych w celu
omówienia ułatwień w zamówieniach publicznych. Ostatnie takie spotkanie odbyło się
2 kwietnia 2025 roku, podczas którego omówiono problemy związane ze stosowaniem
ustawy Prawo zamówień publicznych przez uczelnie i instytuty badawcze. Efektem
spotkania będzie powołanie grupy roboczej, której celem będzie wypracowanie wytycznych
dotyczących szacowania wartości zamówienia.
6. Jakie działania Resort podejmuje i zamierza podejmować w celu wzrostu
konkurencyjności polskiej nauki?
Ministerstwo podejmuje szereg działań mających na celu wzrost konkurencyjności polskiej
nauki, w tym wspieranie współpracy nauki z biznesem, promowanie innowacyjności oraz
inicjatywy wspierające rozwój badań i technologii.
Zgodnie z najnowszą informacją sygnalną GUS z końca 2024 roku wskaźnik intensywności
prac B+R, stanowiący udział nakładów wewnętrznych na działalność B+R w PKB, wyniósł
w 2023 roku 1,56 % (w 2022 r.: 1,46%). W 2023 r. w działalność B+R zaangażowanych było
7549 podmiotów, tj. o 1,6% więcej niż w roku poprzednim. Do wiodących pod względem
finansowania B+R europejskich krajów, takich jak Niemcy (3,13% PKB), Austria (3,2% PKB)
czy Szwecja (3,4% PKB) dzieli nas nadal duży dystans, jednakże widoczny jest ciągły trend
wzrostowy.
Jednym z narzędzi intensyfikujących nakłady na badania i rozwój są środki pochodzące
z funduszy europejskich – Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i Funduszy Europejskich
dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG).
Krajowy Plan Odbudowy i Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki
W ramach KPO Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest odpowiedzialne
za realizację inwestycji A2.4.1. Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego, której
celem jest zapewnienie ściślejszej współpracy instytucji B+R+I między sobą oraz z sektorem
przedsiębiorstw, a także zwiększenie liczby wysokiej jakości wyników prac B+R o dużym
potencjale komercjalizacyjnym. Konkursy w ramach inwestycji KPO A2.4.1 zostały
przeprowadzone w 2 schematach:
• Schemat A – dla przedsięwzięć znajdujących się na Polskiej Mapie Infrastruktury
Badawczej.
Polska Mapa Infrastruktury Badawczej (PMIB), o której mowa w ustawie Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, skupia infrastruktury o najwyższym potencjale
doskonałości naukowej, konsolidujące potencjał badawczy w dziedzinach istotnych
dla rozwoju nauki oraz kraju.
• Schemat B – dla przedsięwzięć realizowanych przez podmioty działające
w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz.
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Sieć Badawcza Łukasiewicz (SBŁ) konsoliduje potencjał 23 instytutów badawczych,
których celem jest prowadzenie badań aplikacyjnych i prac rozwojowych istotnych z
punktu widzenia polskiej gospodarki i strategii rozwoju państwa. Alokacja na to działanie
to 1 680, 34 mld zł (schemat A: 784,16 mln zł, schemat B: 896,18 mln zł).
Wsparcie KPO przeznaczone jest dla wybranych przedsięwzięć, dotyczących rozwoju
infrastruktury badawczej, których miejscem realizacji jest region warszawski stołeczny
tj.: m.st. Warszawa wraz z powiatami: grodziskim, legionowskim, mińskim, nowodworskim,
otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, warszawskim zachodnim i wołomińskim.
Dla pozostałych regionów realizowanie jest analogiczne działanie w ramach programu
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG.02.04 BINGO:
Badawcza Infrastruktura Nowoczesnej Gospodarki).
Za organizację powyższych konkursów odpowiada Ośrodek Przetwarzania Informacji –
Państwowy Instytut Badawczy.
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) to program, który jest
kontynuacją wcześniejszych programów – POIG (Innowacyjna Gospodarka 2007–2013)
i POIR (Inteligentny Rozwój 2014–2020). Całkowita alokacja na program to ok. 7,9 mld EUR
(ok. 37 mld zł):
• Priorytet 1 Wsparcie dla przedsiębiorców – ogółem: ok. 4,4 mld EUR;
• Priorytet 2 Środowisko sprzyjające innowacjom – ogółem: ok. 2,7 mld EUR (nakłady na B+R
w ramach 2 Priorytetu to ok. 1,2 mld EUR (to jest 45% alokacji na Priorytet 2);
Nakłady na B+R w ramach 2 Priorytetu plus nakłady na 1 Priorytet to łącznie 5,5 mld EUR
(ok. 70 % alokacji na program).
W ramach wspomnianego wyżej działania FENG 02.04 BINGO dofinansowany będzie
rozwój publicznej infrastruktury badawczej. Dodatkowo projekty muszą zawierać
działania, które wzmocnią kompetencje kadry naukowej w obszarach takich jak:
• wykorzystanie infrastruktury,
• komercjalizacja wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R),
• transfer technologii,
• zarządzanie innowacjami.
Powinny być to projekty o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki, które ułatwią
przedsiębiorstwom korzystanie z osiągnięć nauki i wprowadzanie innowacji dzięki
dostępowi do nowoczesnych rozwiązań B+R. Alokacja na działanie 2.4 FENG to 2 232 mld zł.
Oprócz działania 2.4 FENG adresowanego do środowiska naukowego, działaniem mającym
przyczynić się do wzrostu konkurencyjności polskiej nauki jest Działanie 01.01 FENG Ścieżka
SMART, skierowane do przedsiębiorców.
W tym działaniu zakres projektu określa wnioskodawca w zależności od własnych potrzeb.
Wsparcie może być udzielone na realizację projektów obejmujących prowadzenie prac
badawczo-rozwojowych, wdrożenie wyników przeprowadzonych badań, rozbudowę
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
infrastruktury badawczej, transformację cyfrową lub zieloną przedsiębiorstwa oraz
internacjonalizację przedsiębiorstwa i podnoszenie kompetencji kadr.
W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw wniosek o dofinansowanie obowiązkowo
musi obejmować co najmniej jeden z dwóch rodzajów modułów tj. prowadzenie prac-
badawczo rozwojowych (moduł B+R) lub wdrożenie wyników prac badawczo rozwojowych
(moduł wdrożenie innowacji). W przypadku dużych przedsiębiorstw wniosek
o dofinansowanie musi obligatoryjnie obejmować działania polegające na prowadzeniu prac
badawczo-rozwojowych (moduł B+R).
Innym działaniem w ramach FENG mającym za zadanie wzrost konkurencyjności polskiej
nauki jest projekt „Science4Business - Nauka dla biznesu” – ma on na celu zwiększenie
efektywności działań organizacji badawczych w zakresie współpracy z biznesem, w tym
poprzez komercjalizację wyników zrealizowanych badań naukowych i prac rozwojowych.
W ramach projektu zostaną zrealizowane zadania takie jak:
1. „Inkubator Rozwoju” skierowany do organizacji badawczych w celu zwiększenia
efektywności organizacji badawczych w zakresie współpracy z biznesem
i komercjalizacji wyników prac badawczo-rozwojowych. Przedmiotem zadania
„Inkubator Rozwoju” jest prowadzenie przez Partnerów badań przemysłowych
i eksperymentalnych prac rozwojowych, identyfikacja rozwiązań o potencjale
komercjalizacyjnym i ich dalszy rozwój, poszerzanie wiedzy o roli transferu technologii
w nauce i gospodarce w macierzystych organizacjach badawczych oraz nawiązywanie
współpracy z otoczeniem gospodarczym poprzez transfer know-how z sektora
szkolnictwa wyższego do gospodarki. Szacowany budżet Projektu dla zadania 1
„Inkubator Rozwoju”: 124 mln zł.
2. Kadry transferu technologii polegające na prowadzeniu cyklu specjalistycznych szkoleń
dla pracowników organizacji badawczych, zaangażowanych w komercjalizację wyników
zrealizowanych prac B+R;
3. Portal innowacji, który będzie bazą technologii, usług i infrastruktury organizacji
badawczych, w której prezentowana będzie ich oferta technologiczna.
Sieć Badawcza Łukasiewicz
Sieć Badawcza Łukasiewicz, działając w formule Science is Business, nawiązuje kontakty
z przedsiębiorcami i oferuje rozwiązania, pomagające usprawnić biznes oraz rozwijać
i wdrażać innowacyjne technologie. Sieć Badawcza Łukasiewicz składa się obecnie
z Centrum Łukasiewicz oraz 23 instytutów badawczych. Głównym celem sieci jest
prowadzenie prac badawczych kluczowych z punktu widzenia polityki państwa oraz
komercjalizacja ich wyników. Istotną rolę w prowadzeniu wyspecjalizowanej współpracy
pełnią również instytuty badawcze podległe poszczególnym członkom Rady Ministrów.
Wyzwania Łukasiewicza: Flagowy produkt SBŁ skierowany do biznesu: przedsiębiorstwo
może bezpłatnie, wypełniając prosty formularz, zgłosić do Łukasiewicza potrzebę
np. pomocy w znalezieniu innowacyjnego pomysłu lub rozwiązania problemu
technologicznego, a naukowcy Łukasiewicza w ciągu 15 dni zaproponują warianty
rozwiązania problemu.
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Programy Łukasiewicza: Działania mające na celu realizację takich projektów badawczych,
które mają realną szansę na wdrożenie do biznesu współpracującego z Łukasiewiczem
w okresie nie dłuższym niż 2 lata.
Doktorat Wdrożeniowy
Program zakłada wspólne (przedsiębiorca-szkoła doktorska) kształcenie doktorantów
na bazie wspólnie określonej agendy badawczej. Koszy kształcenia są pokrywane przez
budżet państwa. „Doktorat wdrożeniowy” skierowany jest do osób rozpoczynających studia
w szkole doktorskiej i prowadzony jest w systemie dualnym: doktorant, skoncentrowany
na rozwiązaniu konkretnego problemu technologicznego ważnego z punktu widzenia
przedsiębiorstwa, realizuje projekt w dwóch miejscach – w przedsiębiorstwie, gdzie jest
zatrudniony na pełny etat oraz na uczelni lub w instytucie badawczym, który prowadzi szkołę
doktorską. Efektem programu jest wdrożenie w firmach wyników prowadzonej przez
doktorantów działalności naukowej.
Program jest pomyślany tak, aby każda ze stron biorąca w nim udział, czyli uczelnia bądź
instytut, przedsiębiorstwo i doktorant – wyniosła z niego wymierne korzyści. Uczelnia
lub instytut uzyskuje środki finansowe na dofinansowanie kosztów wykorzystania
infrastruktury badawczej na potrzeby badań prowadzonych przez uczestników programu.
Przedsiębiorstwa natomiast nawiązują relację z uczelnią lub instytutem, która może być
przydatna dla prowadzenia prac B+R a doktorant ma dostęp do laboratoriów, opiekę
naukową, kształcenie w szkole doktorskiej oraz stypendium w ramach programu „Doktorat
wdrożeniowy”.
W ramach wszystkich edycji programu udział wzięło ponad 2000 doktorantów. 8 kwietnia
br. ruszyła nowa edycja programu pod nazwą „Doktorat wdrożeniowy 2025”.
Inne
Oprócz powyższych zmian Ministerstwo podejmuje szereg inicjatyw mających na celu
wzrost konkurencyjności polskiej nauki. Należą do nich m.in.:
• zmiany w ustawie o instytutach badawczych, zgodnie z którymi minister nadzorujący
dany instytut będzie mógł przyznać instytutowi dotację podmiotową
na dofinansowanie bieżących kosztów działalności, w tym na zatrudnienie i rozwój
zawodowy pracowników;
• zwiększenie o 200 mln zł dotacji celowej dla Narodowego Centrum Nauki (NCN)
na realizację zadań w 2024 r. NCN wspiera badania podstawowe poprzez finansowanie
projektów badawczych oraz działań naukowych. W ofercie NCN znajdują się konkursy
adresowane do naukowców na każdym etapie kariery, niezależnie od wieku i stażu.
Dodatkowe środki pozwolą także na uruchomienie projektów, które w poprzednich
konkursach NCN, mimo wysokiej oceny, trafiły na listy rezerwowe z powodu braku
finansowania;
• realizacja programów takich jak "Polityka Naukowa Państwa", które wspierają
prowadzenie wysokiej jakości badań naukowych i optymalne wykorzystanie wiedzy
naukowej;
• promowanie mobilności naukowców i współpracy międzynarodowej, co wzmacnia
pozycję polskiej nauki na arenie międzynarodowej – to kluczowe aspekty powstającej
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
strategii umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego i nauki, która ma się stać
praktycznym narzędziem wspierającym rozwój i budowę silnej pozycji polskich uczelni
i instytutów badawczych na świecie;
• wspieranie transferu wiedzy i technologii pomiędzy nauką a przemysłem oraz dążenie
do niezależności technologicznej przez tworzenie polskiego „know-how”;
• stałe podnoszenie jakości kształcenia i prowadzenia badań naukowych oraz zwiększenie
atrakcyjności kariery w systemie szkolnictwa wyższego i nauki;
• opracowanie nowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce - w tym celu
powołano zespół ekspertów, który ma za zadanie zidentyfikować problemy szkolnictwa
wyższego, określić najważniejsze wyzwania i kierunki rozwoju szkolnictwa wyższego,
przy uwzględnieniu zmieniających się uwarunkowań gospodarczych, technologicznych
i społecznych, zarysować horyzont czasowy strategii rozwoju szkolnictwa wyższego,
przy uwzględnieniu długoterminowych celów oraz zmieniających się uwarunkowań
krajowych i międzynarodowych a także przedstawić propozycje rozwiązań w zakresie
rozwoju szkolnictwa wyższego z uwzględnieniem konieczności zapewnienia
elastyczności systemu i jego możliwości adaptacyjnych do przyszłych wyzwań,
uwarunkowań gospodarczych, technologicznych i społecznych;
• program „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza” (IDUB) wprowadzony został
przez nową ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi jeden
z kluczowych elementów reformy nauki i szkolnictwa wyższego. Priorytetem programu
jest wyłonienie i wsparcie uczelni, które będą dążyć do osiągnięcia statusu uniwersytetu
badawczego, a także będą w stanie skutecznie konkurować z najlepszymi ośrodkami
akademickimi w Europie i na świecie;
• Ministerstwo negocjuje i realizuje umowy i porozumienia międzynarodowe, zapewnia
polskim studentom, naukowcom i wykładowcom różne możliwości wymiany
akademickiej oraz wspiera umiędzynarodowienie polskich uczelni. Konstytucja
dla Nauki wprowadziła wiele udogodnień dla uczelni, znacznie poszerzając ich autonomię
w zakresie kierowania polskich naukowców i wykładowców za granicę oraz
przyjmowania cudzoziemców na kształcenie;
• wspieranie rozwoju polskich instytutów badawczych oraz instytutów naukowych PAN.
Przygotowujemy strategiczne rozwiązania oraz dbamy o wdrażanie programów
i wykorzystywanie funduszy unijnych. Opracowujemy dokumenty programowe oraz
programy na poziomie krajowym i europejskim. Wspieramy udział polskich naukowców
w „Horyzoncie 2020” – największym w historii programie finansowania badań
naukowych i innowacji w Unii Europejskiej;
• inicjatywa organizacji I Narodowego Kongresu Nauka dla Biznesu. Celem Kongresu jest
zbudowanie platformy dialogu oraz wymiana doświadczeń pomiędzy przedstawicielami
nauki i biznesu. Wymiernym efektem będą rekomendacje do podjęcia działań
poprawiających konkurencyjność polskiej gospodarki, szczególnie na arenie
międzynarodowej. Miejsce i data Kongresu Warszawa EXPO XXI 19-21 listopada 2025;
• nowe zasady ewaluacji jakości działalności naukowej – utworzono Zespół do spraw
opracowania założeń do nowej ewaluacji jakości działalności naukowej.
Zwiększenie nakładów finansowych na naukę, szerokie wsparcie dla studentów oraz
dynamiczny rozwój badań naukowych są fundamentem, który zapewni Polsce miejsce
w czołówce światowej nauki. Kolejne lata to czas na realizację ambitnych planów, które mają
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wzmocnić pozycję Polski na arenie międzynarodowej oraz uczynić polskie uczelnie i instytuty
badawcze liderami innowacji. Dzięki tworzeniu programów ministra i konkursów dążymy
do poprawienia jakości polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, pomagamy zdolnym
studentom w rozwijaniu kariery naukowej, wspieramy zespoły młodych wynalazców,
nagradzamy najlepszych i wspieramy dobre praktyki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 8 of 8 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WN.055.2.2025.KW
Warszawa, 28 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9058
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Witolda
Zembaczyńskiego w sprawie zamówień publicznych w sektorze badawczym.
Szanowny Panie Pośle,
odpowiadając na postawione w interpelacji pytania dotyczące planowanych zmian
w przepisach zamówień publicznych w sektorze badawczym oraz działań Ministerstwa
Nauki i Szkolnictwa Wyższego mających na celu uproszczenie procedur i zwiększenie
konkurencyjności polskiej nauki, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Większość poruszonych przez Pana zagadnień dotyczy spraw pozostających we właściwości
Urzędu Zamówień Publicznych (UZP) i wykracza poza kompetencje Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego. Jednakże należy podkreślić, że Ministerstwo aktywnie wspiera
środowisko naukowe w komunikacji z UZP, tworząc platformę do dyskusji oraz pomagając
w stworzeniu zespołu roboczego przy UZP celem wypracowania szczegółowych rozwiązań.
W dniu 2 kwietnia 2025 roku w siedzibie Ministerstwa odbyły się rozmowy o problemach
związanych ze stosowaniem ustawy Prawo zamówień publicznych przez uczelnie i podmioty
działające w obszarze nauki. Efektem spotkania jest wskazanie obszarów dotyczących
udzielania zamówień wymagających szczególnego zainteresowania w zakresie prowadzenia
badań naukowych i utworzenie grupy roboczej, która zajmie się wypracowaniem wytycznych
m.in. dotyczących szacowania wartości zamówienia.
1. Czy Ministerstwo rozważa zmiany w polskim Prawie Zamówień Publicznych
w sektorze badawczym? Na jakie zmiany może liczyć polska nauka?
Ministerstwo wspiera inicjatywy mające na celu uproszczenie procedur zamówień
publicznych w sektorze badawczym. Współpracujemy z UZP oraz środowiskiem naukowym,
aby wypracować rozwiązania dostosowane do specyfiki badań naukowych oraz aby
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
zamawiający, zamiast przywiązywać uwagę tylko do najniższej ceny, mogli również – kierując
się zasadą efektywności – w większym stopniu uwzględniać jakość towarów i usług,
czy też ich znaczenie dla środowiska, gospodarki, społeczeństwa.
2. Czy Ministerstwo podejmie działania zorientowane na wyznaczenie jasnych
wytycznych proceduralnych w celu upłynnienia praktyki korzystania z ułatwień
w zamówieniach publicznych przez sektor badawczy?
Ministerstwo współpracuje z UZP nad stworzeniem jasnych procedur, które ułatwią
korzystanie z zamówień publicznych przez sektor badawczy. W ramach tej współpracy
zostanie powołana grupa robocza, w której skład wejdą przedstawiciele świata nauki
i przedstawiciele UZP. Nowe przepisy będą przejrzyste, skoncentrowane na uzyskaniu
najlepszego jakościowo produktu lub usługi, a nie wyłącznie wypełnieniu określonych
wymogów formalnych.
3. Czy Ministerstwo zamierza rozwiązać problem agregowania zamówień w sektorze
badawczym poprzez wyodrębnienie jednostek organizacyjnych grantów, które
posiadać będą samodzielność finansową w celu ułatwienia zarządzaniem
zamówieniami? Jakie działania podejmie Resort, aby podczas procedury zamówień
publicznych uwzględniany był nie tylko aspekt cenowy ale także jakościowy
w kontekście przeprowadzanego badania w danej jednostce badawczej?
Ministerstwo wspiera inicjatywy mające na celu wyodrębnienie jednostek organizacyjnych
grantów z samodzielnością finansową. Dążymy również do tego, aby procedury zamówień
publicznych uwzględniały nie tylko aspekt cenowy, ale także jakościowy, co jest kluczowe
dla skutecznego prowadzenia badań naukowych. Analiza potrzeb i wymagań zamawiającego
sporządzana na etapie przygotowania postępowania w przypadku zamówień o wartości
równej lub przekraczającej progi unijne – powinna obejmować m.in. analizę rozwiązań
dostępnych na rynku, wskazanie możliwości podziału zamówienia na części. Dokonanie
wspomnianej analizy pozwoli otrzymać produkt najwyższej jakości oraz po konkurencyjnej
cenie.
4. Czy Ministerstwo podejmie działania upraszczające i uelastyczniające procedury
zamówień publicznych w sektorze badawczym? Na czym będą się koncentrować
działania?
Ministerstwo podejmuje działania mające na celu uproszczenie i uelastycznienie procedur
zamówień publicznych w sektorze badawczym. Naszym celem jest wsparcie naukowców
oraz wypracowanie rozwiązań umożliwiających realizację zamówień zgodnych z prawem,
które jednocześnie nie będą wstrzymywać ani utrudniać prowadzenia badań. Działania
te koncentrują się na współpracy z UZP oraz środowiskiem naukowym. Zmiany w przepisach
będą miały na celu uproszczenie procedur, zwiększenie transparentności oraz dostosowanie
przepisów do unijnych regulacji. Nowe regulacje wprowadzą zmiany, które mogą wpłynąć
na przyszłość rynku zamówień publicznych w Polsce, umożliwiając lepszą konkurencję
i efektywniejsze wykorzystanie publicznych środków. Ważne jest aby nowe przepisy były
dostosowane do zmieniającego się otoczenia.
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
5. Czy planowane są konsultacje z przedstawicielami środowisk naukowych w sprawie
ułatwień w zamówieniach publicznych w instytutach badawczych?
Ministerstwo organizuje konsultacje z przedstawicielami środowisk naukowych w celu
omówienia ułatwień w zamówieniach publicznych. Ostatnie takie spotkanie odbyło się
2 kwietnia 2025 roku, podczas którego omówiono problemy związane ze stosowaniem
ustawy Prawo zamówień publicznych przez uczelnie i instytuty badawcze. Efektem
spotkania będzie powołanie grupy roboczej, której celem będzie wypracowanie wytycznych
dotyczących szacowania wartości zamówienia.
6. Jakie działania Resort podejmuje i zamierza podejmować w celu wzrostu
konkurencyjności polskiej nauki?
Ministerstwo podejmuje szereg działań mających na celu wzrost konkurencyjności polskiej
nauki, w tym wspieranie współpracy nauki z biznesem, promowanie innowacyjności oraz
inicjatywy wspierające rozwój badań i technologii.
Zgodnie z najnowszą informacją sygnalną GUS z końca 2024 roku wskaźnik intensywności
prac B+R, stanowiący udział nakładów wewnętrznych na działalność B+R w PKB, wyniósł
w 2023 roku 1,56 % (w 2022 r.: 1,46%). W 2023 r. w działalność B+R zaangażowanych było
7549 podmiotów, tj. o 1,6% więcej niż w roku poprzednim. Do wiodących pod względem
finansowania B+R europejskich krajów, takich jak Niemcy (3,13% PKB), Austria (3,2% PKB)
czy Szwecja (3,4% PKB) dzieli nas nadal duży dystans, jednakże widoczny jest ciągły trend
wzrostowy.
Jednym z narzędzi intensyfikujących nakłady na badania i rozwój są środki pochodzące
z funduszy europejskich – Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i Funduszy Europejskich
dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG).
Krajowy Plan Odbudowy i Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki
W ramach KPO Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest odpowiedzialne
za realizację inwestycji A2.4.1. Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego, której
celem jest zapewnienie ściślejszej współpracy instytucji B+R+I między sobą oraz z sektorem
przedsiębiorstw, a także zwiększenie liczby wysokiej jakości wyników prac B+R o dużym
potencjale komercjalizacyjnym. Konkursy w ramach inwestycji KPO A2.4.1 zostały
przeprowadzone w 2 schematach:
• Schemat A – dla przedsięwzięć znajdujących się na Polskiej Mapie Infrastruktury
Badawczej.
Polska Mapa Infrastruktury Badawczej (PMIB), o której mowa w ustawie Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, skupia infrastruktury o najwyższym potencjale
doskonałości naukowej, konsolidujące potencjał badawczy w dziedzinach istotnych
dla rozwoju nauki oraz kraju.
• Schemat B – dla przedsięwzięć realizowanych przez podmioty działające
w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz.
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Sieć Badawcza Łukasiewicz (SBŁ) konsoliduje potencjał 23 instytutów badawczych,
których celem jest prowadzenie badań aplikacyjnych i prac rozwojowych istotnych z
punktu widzenia polskiej gospodarki i strategii rozwoju państwa. Alokacja na to działanie
to 1 680, 34 mld zł (schemat A: 784,16 mln zł, schemat B: 896,18 mln zł).
Wsparcie KPO przeznaczone jest dla wybranych przedsięwzięć, dotyczących rozwoju
infrastruktury badawczej, których miejscem realizacji jest region warszawski stołeczny
tj.: m.st. Warszawa wraz z powiatami: grodziskim, legionowskim, mińskim, nowodworskim,
otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, warszawskim zachodnim i wołomińskim.
Dla pozostałych regionów realizowanie jest analogiczne działanie w ramach programu
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG.02.04 BINGO:
Badawcza Infrastruktura Nowoczesnej Gospodarki).
Za organizację powyższych konkursów odpowiada Ośrodek Przetwarzania Informacji –
Państwowy Instytut Badawczy.
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) to program, który jest
kontynuacją wcześniejszych programów – POIG (Innowacyjna Gospodarka 2007–2013)
i POIR (Inteligentny Rozwój 2014–2020). Całkowita alokacja na program to ok. 7,9 mld EUR
(ok. 37 mld zł):
• Priorytet 1 Wsparcie dla przedsiębiorców – ogółem: ok. 4,4 mld EUR;
• Priorytet 2 Środowisko sprzyjające innowacjom – ogółem: ok. 2,7 mld EUR (nakłady na B+R
w ramach 2 Priorytetu to ok. 1,2 mld EUR (to jest 45% alokacji na Priorytet 2);
Nakłady na B+R w ramach 2 Priorytetu plus nakłady na 1 Priorytet to łącznie 5,5 mld EUR
(ok. 70 % alokacji na program).
W ramach wspomnianego wyżej działania FENG 02.04 BINGO dofinansowany będzie
rozwój publicznej infrastruktury badawczej. Dodatkowo projekty muszą zawierać
działania, które wzmocnią kompetencje kadry naukowej w obszarach takich jak:
• wykorzystanie infrastruktury,
• komercjalizacja wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R),
• transfer technologii,
• zarządzanie innowacjami.
Powinny być to projekty o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki, które ułatwią
przedsiębiorstwom korzystanie z osiągnięć nauki i wprowadzanie innowacji dzięki
dostępowi do nowoczesnych rozwiązań B+R. Alokacja na działanie 2.4 FENG to 2 232 mld zł.
Oprócz działania 2.4 FENG adresowanego do środowiska naukowego, działaniem mającym
przyczynić się do wzrostu konkurencyjności polskiej nauki jest Działanie 01.01 FENG Ścieżka
SMART, skierowane do przedsiębiorców.
W tym działaniu zakres projektu określa wnioskodawca w zależności od własnych potrzeb.
Wsparcie może być udzielone na realizację projektów obejmujących prowadzenie prac
badawczo-rozwojowych, wdrożenie wyników przeprowadzonych badań, rozbudowę
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
infrastruktury badawczej, transformację cyfrową lub zieloną przedsiębiorstwa oraz
internacjonalizację przedsiębiorstwa i podnoszenie kompetencji kadr.
W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw wniosek o dofinansowanie obowiązkowo
musi obejmować co najmniej jeden z dwóch rodzajów modułów tj. prowadzenie prac-
badawczo rozwojowych (moduł B+R) lub wdrożenie wyników prac badawczo rozwojowych
(moduł wdrożenie innowacji). W przypadku dużych przedsiębiorstw wniosek
o dofinansowanie musi obligatoryjnie obejmować działania polegające na prowadzeniu prac
badawczo-rozwojowych (moduł B+R).
Innym działaniem w ramach FENG mającym za zadanie wzrost konkurencyjności polskiej
nauki jest projekt „Science4Business - Nauka dla biznesu” – ma on na celu zwiększenie
efektywności działań organizacji badawczych w zakresie współpracy z biznesem, w tym
poprzez komercjalizację wyników zrealizowanych badań naukowych i prac rozwojowych.
W ramach projektu zostaną zrealizowane zadania takie jak:
1. „Inkubator Rozwoju” skierowany do organizacji badawczych w celu zwiększenia
efektywności organizacji badawczych w zakresie współpracy z biznesem
i komercjalizacji wyników prac badawczo-rozwojowych. Przedmiotem zadania
„Inkubator Rozwoju” jest prowadzenie przez Partnerów badań przemysłowych
i eksperymentalnych prac rozwojowych, identyfikacja rozwiązań o potencjale
komercjalizacyjnym i ich dalszy rozwój, poszerzanie wiedzy o roli transferu technologii
w nauce i gospodarce w macierzystych organizacjach badawczych oraz nawiązywanie
współpracy z otoczeniem gospodarczym poprzez transfer know-how z sektora
szkolnictwa wyższego do gospodarki. Szacowany budżet Projektu dla zadania 1
„Inkubator Rozwoju”: 124 mln zł.
2. Kadry transferu technologii polegające na prowadzeniu cyklu specjalistycznych szkoleń
dla pracowników organizacji badawczych, zaangażowanych w komercjalizację wyników
zrealizowanych prac B+R;
3. Portal innowacji, który będzie bazą technologii, usług i infrastruktury organizacji
badawczych, w której prezentowana będzie ich oferta technologiczna.
Sieć Badawcza Łukasiewicz
Sieć Badawcza Łukasiewicz, działając w formule Science is Business, nawiązuje kontakty
z przedsiębiorcami i oferuje rozwiązania, pomagające usprawnić biznes oraz rozwijać
i wdrażać innowacyjne technologie. Sieć Badawcza Łukasiewicz składa się obecnie
z Centrum Łukasiewicz oraz 23 instytutów badawczych. Głównym celem sieci jest
prowadzenie prac badawczych kluczowych z punktu widzenia polityki państwa oraz
komercjalizacja ich wyników. Istotną rolę w prowadzeniu wyspecjalizowanej współpracy
pełnią również instytuty badawcze podległe poszczególnym członkom Rady Ministrów.
Wyzwania Łukasiewicza: Flagowy produkt SBŁ skierowany do biznesu: przedsiębiorstwo
może bezpłatnie, wypełniając prosty formularz, zgłosić do Łukasiewicza potrzebę
np. pomocy w znalezieniu innowacyjnego pomysłu lub rozwiązania problemu
technologicznego, a naukowcy Łukasiewicza w ciągu 15 dni zaproponują warianty
rozwiązania problemu.
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Programy Łukasiewicza: Działania mające na celu realizację takich projektów badawczych,
które mają realną szansę na wdrożenie do biznesu współpracującego z Łukasiewiczem
w okresie nie dłuższym niż 2 lata.
Doktorat Wdrożeniowy
Program zakłada wspólne (przedsiębiorca-szkoła doktorska) kształcenie doktorantów
na bazie wspólnie określonej agendy badawczej. Koszy kształcenia są pokrywane przez
budżet państwa. „Doktorat wdrożeniowy” skierowany jest do osób rozpoczynających studia
w szkole doktorskiej i prowadzony jest w systemie dualnym: doktorant, skoncentrowany
na rozwiązaniu konkretnego problemu technologicznego ważnego z punktu widzenia
przedsiębiorstwa, realizuje projekt w dwóch miejscach – w przedsiębiorstwie, gdzie jest
zatrudniony na pełny etat oraz na uczelni lub w instytucie badawczym, który prowadzi szkołę
doktorską. Efektem programu jest wdrożenie w firmach wyników prowadzonej przez
doktorantów działalności naukowej.
Program jest pomyślany tak, aby każda ze stron biorąca w nim udział, czyli uczelnia bądź
instytut, przedsiębiorstwo i doktorant – wyniosła z niego wymierne korzyści. Uczelnia
lub instytut uzyskuje środki finansowe na dofinansowanie kosztów wykorzystania
infrastruktury badawczej na potrzeby badań prowadzonych przez uczestników programu.
Przedsiębiorstwa natomiast nawiązują relację z uczelnią lub instytutem, która może być
przydatna dla prowadzenia prac B+R a doktorant ma dostęp do laboratoriów, opiekę
naukową, kształcenie w szkole doktorskiej oraz stypendium w ramach programu „Doktorat
wdrożeniowy”.
W ramach wszystkich edycji programu udział wzięło ponad 2000 doktorantów. 8 kwietnia
br. ruszyła nowa edycja programu pod nazwą „Doktorat wdrożeniowy 2025”.
Inne
Oprócz powyższych zmian Ministerstwo podejmuje szereg inicjatyw mających na celu
wzrost konkurencyjności polskiej nauki. Należą do nich m.in.:
• zmiany w ustawie o instytutach badawczych, zgodnie z którymi minister nadzorujący
dany instytut będzie mógł przyznać instytutowi dotację podmiotową
na dofinansowanie bieżących kosztów działalności, w tym na zatrudnienie i rozwój
zawodowy pracowników;
• zwiększenie o 200 mln zł dotacji celowej dla Narodowego Centrum Nauki (NCN)
na realizację zadań w 2024 r. NCN wspiera badania podstawowe poprzez finansowanie
projektów badawczych oraz działań naukowych. W ofercie NCN znajdują się konkursy
adresowane do naukowców na każdym etapie kariery, niezależnie od wieku i stażu.
Dodatkowe środki pozwolą także na uruchomienie projektów, które w poprzednich
konkursach NCN, mimo wysokiej oceny, trafiły na listy rezerwowe z powodu braku
finansowania;
• realizacja programów takich jak "Polityka Naukowa Państwa", które wspierają
prowadzenie wysokiej jakości badań naukowych i optymalne wykorzystanie wiedzy
naukowej;
• promowanie mobilności naukowców i współpracy międzynarodowej, co wzmacnia
pozycję polskiej nauki na arenie międzynarodowej – to kluczowe aspekty powstającej
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
strategii umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego i nauki, która ma się stać
praktycznym narzędziem wspierającym rozwój i budowę silnej pozycji polskich uczelni
i instytutów badawczych na świecie;
• wspieranie transferu wiedzy i technologii pomiędzy nauką a przemysłem oraz dążenie
do niezależności technologicznej przez tworzenie polskiego „know-how”;
• stałe podnoszenie jakości kształcenia i prowadzenia badań naukowych oraz zwiększenie
atrakcyjności kariery w systemie szkolnictwa wyższego i nauki;
• opracowanie nowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce - w tym celu
powołano zespół ekspertów, który ma za zadanie zidentyfikować problemy szkolnictwa
wyższego, określić najważniejsze wyzwania i kierunki rozwoju szkolnictwa wyższego,
przy uwzględnieniu zmieniających się uwarunkowań gospodarczych, technologicznych
i społecznych, zarysować horyzont czasowy strategii rozwoju szkolnictwa wyższego,
przy uwzględnieniu długoterminowych celów oraz zmieniających się uwarunkowań
krajowych i międzynarodowych a także przedstawić propozycje rozwiązań w zakresie
rozwoju szkolnictwa wyższego z uwzględnieniem konieczności zapewnienia
elastyczności systemu i jego możliwości adaptacyjnych do przyszłych wyzwań,
uwarunkowań gospodarczych, technologicznych i społecznych;
• program „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza” (IDUB) wprowadzony został
przez nową ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi jeden
z kluczowych elementów reformy nauki i szkolnictwa wyższego. Priorytetem programu
jest wyłonienie i wsparcie uczelni, które będą dążyć do osiągnięcia statusu uniwersytetu
badawczego, a także będą w stanie skutecznie konkurować z najlepszymi ośrodkami
akademickimi w Europie i na świecie;
• Ministerstwo negocjuje i realizuje umowy i porozumienia międzynarodowe, zapewnia
polskim studentom, naukowcom i wykładowcom różne możliwości wymiany
akademickiej oraz wspiera umiędzynarodowienie polskich uczelni. Konstytucja
dla Nauki wprowadziła wiele udogodnień dla uczelni, znacznie poszerzając ich autonomię
w zakresie kierowania polskich naukowców i wykładowców za granicę oraz
przyjmowania cudzoziemców na kształcenie;
• wspieranie rozwoju polskich instytutów badawczych oraz instytutów naukowych PAN.
Przygotowujemy strategiczne rozwiązania oraz dbamy o wdrażanie programów
i wykorzystywanie funduszy unijnych. Opracowujemy dokumenty programowe oraz
programy na poziomie krajowym i europejskim. Wspieramy udział polskich naukowców
w „Horyzoncie 2020” – największym w historii programie finansowania badań
naukowych i innowacji w Unii Europejskiej;
• inicjatywa organizacji I Narodowego Kongresu Nauka dla Biznesu. Celem Kongresu jest
zbudowanie platformy dialogu oraz wymiana doświadczeń pomiędzy przedstawicielami
nauki i biznesu. Wymiernym efektem będą rekomendacje do podjęcia działań
poprawiających konkurencyjność polskiej gospodarki, szczególnie na arenie
międzynarodowej. Miejsce i data Kongresu Warszawa EXPO XXI 19-21 listopada 2025;
• nowe zasady ewaluacji jakości działalności naukowej – utworzono Zespół do spraw
opracowania założeń do nowej ewaluacji jakości działalności naukowej.
Zwiększenie nakładów finansowych na naukę, szerokie wsparcie dla studentów oraz
dynamiczny rozwój badań naukowych są fundamentem, który zapewni Polsce miejsce
w czołówce światowej nauki. Kolejne lata to czas na realizację ambitnych planów, które mają
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wzmocnić pozycję Polski na arenie międzynarodowej oraz uczynić polskie uczelnie i instytuty
badawcze liderami innowacji. Dzięki tworzeniu programów ministra i konkursów dążymy
do poprawienia jakości polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, pomagamy zdolnym
studentom w rozwijaniu kariery naukowej, wspieramy zespoły młodych wynalazców,
nagradzamy najlepszych i wspieramy dobre praktyki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 8 of 8 --