Interpelacja w sprawie implementacji w Polsce rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. tzw. EUDR
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9052
do ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie implementacji w Polsce rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. tzw. EUDR
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 04-04-2025
Szanowna Pani Minister! Szanowny Panie Ministrze!
29 czerwca 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (tak zwane rozporządzenie EUDR) w sprawie produktów niepowodujących wylesiania, które ma doprowadzić do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i utraty różnorodności biologicznej poprzez promowanie konsumpcji produktów „niepowodujących wylesiania” i ograniczanie wpływu UE na globalne wylesianie i degradację lasów[1].
Głównym powodem wylesiania jest ekspansja gruntów rolnych związana z produkcją towarów, takich jak bydło, drewno, kakao, soja, olej palmowy, kawa, guma i niektóre z ich produktów pochodnych, takich jak skóra, czekolada, opony lub meble. Jako główna gospodarka i konsument tych towarów związanych z wylesianiem i degradacją lasów, UE jest częściowo odpowiedzialna za ten problem i chce przewodzić w jego rozwiązaniu.
Zgodnie z rozporządzeniem każdy operator lub przedsiębiorca wprowadzający te towary na rynek UE lub eksportujący je z niego, musi być w stanie udowodnić, że produkty te nie pochodzą z terenów, na których niedawno dokonano wylesienia, ani że nie przyczyniają się do degradacji lasów.
W grudniu 2024 r. Unia Europejska przyznała dodatkowy 12-miesięczny okres przejściowy, w wyniku czego rozporządzenie zacznie obowiązywać 30 grudnia 2025 r. dla dużych i średnich przedsiębiorstw oraz 30 czerwca 2026 r. dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw[2].
Zgodnie z art. 14 rozporządzenia EUDR obowiązkiem krajów członkowskich jest wyznaczenie jednego lub więcej organów publicznych, zwanych „właściwymi organami”, dedykowanych stosowaniu rozporządzenia. Państwa członkowskie będą musiały zagwarantować, że ich krajowe prawo zapewni tym organom odpowiednie uprawnienia, zasoby i funkcjonalną niezależność. Państwa członkowskie muszą też ustanowić krajowe zasady w sprawie kar za nieprzestrzeganie przepisów i zapewnić, że system ich stosowania sprzyja współpracy międzyinstytucjonalnej. Termin na wyznaczenie tych organów minął pod koniec grudnia 2023 roku.
Na dzień 7 lutego 2025 r. tylko trzy kraje nie dopełniły tego obowiązku: Polska, Grecja i Malta.
W jednym z pism z 8 kwietnia 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało organizacje pozarządowe, że: „Z racji szerokiego zakresu produktów i towarów objętych przedmiotowym rozporządzeniem, Polska nie wyznaczyła jeszcze organu lub organów mających wdrażać przedmiotowe przepisy. Trwają zaawansowane analizy i rozmowy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu wyznaczenia wspólnie takiego organu/organów. Dodatkowo informuję, że z ramienia Ministerstwa Klimatu i Środowiska osobą odpowiedzialną za nadzorowanie wdrażania przedmiotowego Rozporządzenia jest Mikołaj Dorożała, Podsekretarz Stanu, Główny Konserwator Przyrody”.
8 października 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska na kolejne pytania organizacji pozarządowych w sprawie postępu prac nad implementacją rozporządzenia EUDR udzieliło następującej odpowiedzi: „Prace legislacyjne w tym zakresie mają charakter absolutnie priorytetowy (…)”.
Na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska ostatnia, ogólnikowa informacja o pracach nad implementacją rozporządzenia EUDR pochodzi z 23 grudnia 2024 r. Nie zawiera ona żadnych istotnych informacji o postępach prac.
W związku z powyższym zwracam się do Państwa z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołały jakiś zespół do spraw implementacji rozporządzenia EUDR? Jeśli tak, to kto wchodzi w jego skład, jaką strukturę i zasady funkcjonowania ma zespół i jeśli odbyły się jego spotkania, co ustalono i czy zostały sporządzone protokoły z tych spotkań?
Kto z ramienia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiada za implementację rozporządzenia EUDR?
Czy przedstawiciele innych państw, w tym spoza Unii Europejskiej, odbywali spotkania z przedstawicielami Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozporządzenia EUDR? Jeśli tak, to czego konkretnie dotyczyły rozmowy?
Czy wyznaczono instytucję, która ma odpowiadać za implementację rozporządzenia EUDR w Polsce? Jeśli tak, to jaka jest to instytucja, jaka jest jej struktura i zasady funkcjonowania, poziom zatrudnienia i budżet roczny?
Jeśli taka instytucja nie powstała, to z jakiego powodu?
Na jakim etapie są prace nad aktami prawnymi mającymi umożliwić implementację rozporządzenia EUDR do polskiego systemu prawnego?
Jeśli Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi napotykają istotne trudności w podjęciu realnych i skutecznych prac nad implementacją rozporządzenia EUDR, to jakie to są trudności?
Z poważaniem Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
[1] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32023R1115
[2] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32024R3234
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11364 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 29 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: DPB.dl.058.2.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 9052 ws. implementacji rozporządzenia UE nr 2023/1115 z
dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii
niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów
(EUDR)
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9052 Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Małgorzaty Tracz w sprawie implementacji rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym
i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją
lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (dalej „rozporządzenie EUDR”),
przekazuję następujące informacje.
W dniu 29 czerwca 2023 r. weszło w życie rozporządzenie EUDR, którego celem jest
zminimalizowanie wpływu UE na wylesianie i degradację lasów na świecie i
zmniejszenie wkładu UE w emisję gazów cieplarnianych i globalną utratę
różnorodności biologicznej. Przepisy mają ograniczyć wprowadzanie do obrotu
produktów i towarów z UE, jak również tych przywożonych do UE z państw trzecich,
które przyczyniają się do degradacji lasów i globalnego wylesiania. Przepisy zaczną
obowiązywać od 30 grudnia 2025 r. duże i średnie przedsiębiorstwa, a od 30
czerwca 2026 r. mikro i małe przedsiębiorstwa.
Za wdrażanie rozporządzenia EUDR do polskiego porządku prawnego odpowiada
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ), które w ostatnim czasie skierowało
-- 1 of 3 --
wniosek o wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
projektu ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych
innych ustaw. Ustawa przypisze obowiązki wyznaczonym organom właściwym
odpowiedzialnym za stosowanie przepisów rozporządzenia EUDR, w tym za
przeprowadzanie kontroli, a także odpowiednie zadania innym polskim instytucjom.
Mając na uwadze, że przepisami rozporządzenia EUDR objęta jest część towarów i
produktów rolno-spożywczych, które wymienione są w załączniku I do
rozporządzenia, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) w zakresie swoich
kompetencji współuczestniczy w przygotowywaniu przepisów krajowych. Specyfika
towarów i produktów, o których mowa w rozporządzeniu, wymaga zaangażowania
przedstawicieli kilku departamentów MRiRW. Od momentu wejścia w życie
rozporządzenia EUDR prowadzimy z MKiŚ korespondencję dotyczącą kwestii
praktycznego stosowania tego rozporządzenia, apelujemy o przyspieszenie prac nad
przygotowaniem przepisów krajowych i wnosimy swój wkład w zakresie produktów
rolno-spożywczych. Zwracamy również uwagę na konieczność wykazania przez
MKiŚ na forum UE, że gospodarka leśna w Polsce prowadzona jest zgodnie z
zasadami powszechnej ochrony lasów, trwałości ich utrzymania, ciągłości i
zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów oraz powiększania
zasobów leśnych, a proces przekształcania lasów na użytki rolne nie zachodzi lub jest
marginalny. Celem tego działania powinno być uznanie Polski za kraj o niskim stopniu
ryzyka wylesiania, co umożliwi polskim producentom korzystanie z uproszczonych
procedur wynikających z rozporządzenia EUDR.
Mając na uwadze, że jednym z obowiązków państwa członkowskiego UE (zgodnie z
art. 14 rozporządzenia EUDR) jest wyznaczenie właściwego organu lub właściwych
organów odpowiedzialnych za wypełnienie obowiązków wynikających z niniejszego
rozporządzenia, w 2024 r. MRiRW zaproponowało i zgłosiło do MKiŚ dwa organy
właściwe w zakresie towarów i produktów rolno-spożywczych, tj. Główny
Inspektorat Weterynarii (GIW), który będzie odpowiadał za bydło i produkty
wytworzone z bydła oraz Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-
Spożywczych (GIJHARS), który będzie odpowiadał za produkty roślinne m.in. soję,
kawę, kakao, palmę olejową. Co istotne, mimo iż Polska miała obowiązek wyznaczyć
-- 2 of 3 --
organy właściwe do 30 grudnia 2023 r., dotychczas MKiŚ nie zgłosiło do Komisji
Europejskiej (KE) żadnego organu.
Obecnie MKiŚ powołuje zespół roboczy, którego zadaniem będzie opracowanie
projektu ww. ustawy, dla której złożono wniosek o wpis do wykazu i która umożliwi
stosowanie w kraju rozporządzenia EUDR. Do tego zespołu MRiRW wyznaczyło
swoich przedstawicieli oraz zaproponowanych przez siebie organów właściwych, tj.
GIW i GIJHARS. W tym samym czasie KE prowadzi szkolenia m.in. z obsługi systemu
informacyjnego, w którym składane będą oświadczenia o należytej staranności. W
tych szkoleniach biorą udział również przedstawiciele MRiRW.
W celu uproszczenia procedur związanych z udokumentowaniem, że towary i
produkty rolno-spożywcze, określone w załączniku I do rozporządzenia EUDR, nie
przyczyniły się do wylesiania, MRiRW współpracuje z Agencją Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa w zakresie możliwości przygotowania przez tę jednostkę
rozwiązań informatycznych, które pozwolą na przekazywanie rolnikom danych
geolokalizacyjnych ich działek, na których produkują towary i produkty objęte
przepisami rozporządzenia EUDR, a także rozwiązań ułatwiających składanie
oświadczeń o należytej staranności w systemie informacyjnym KE.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.16.2025.KK
3749223.14882691.12073541
Warszawa, 30-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Tracz w sprawie implementacji w Polsce
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r.
tzw. EUDR (K10INT9052), wyjaśniam, co następuje.
Ad. 1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
powołały jakiś zespół do spraw implementacji Rozporządzenia EUDR? Jeśli tak, to kto wchodzi
w jego skład, jaką strukturę i zasady funkcjonowania ma zespół i jeśli odbyły się jego spotkania,
co ustalono i czy zostały sporządzone protokoły z tych spotkań?
Minister Klimatu i Środowiska zwróciła się z prośbą do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
Ministra Rozwoju i Technologii, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Prezesa
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wskazanie przedstawicieli do udziału –
wspólnie z pracownikami Ministerstwa Klimatu i Środowiska – w pracach grupy roboczej,
której celem będzie opracowanie projektu ustawy mającej na celu zapewnienie stosowania
rozporządzenia EUDR. Wskazane instytucje zgłosiły już swoich przedstawicieli Ministrowi
Klimatu i Środowiska. Z uwagi na niemożność rozpoczęcia formalnych działań legislacyjnych
(o czym w odpowiedzi pyt. 4-7) dotychczas spotkania zespołu nie były organizowane.
Ad. 3. Czy przedstawiciele innych państw, w tym spoza Unii Europejskiej, odbywali spotkania
z przedstawicielami Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju
Wsi w sprawie Rozporządzenia EUDR? Jeśli tak, to czego konkretnie dotyczyły rozmowy?
W związku z wejściem w życie rozporządzenia EUDR, powołany został organ Komisji
Europejskiej - Komitet EUDR, na którego forum prowadzona jest dyskusja i wymiana
doświadczeń z państwami członkowskimi dotyczących wdrażania EUDR, ale także
omawiane są akty delegowane i wykonawcze – techniczne przepisy wprowadzane przez
KE, wynikające z EUDR. Polska (obligatoryjnie przedstawiciel Departamentu Leśnictwa i
Łowiectwa MKiŚ) bierze aktywny udział w posiedzeniach Komitetu, prezentując stanowisko
zgodnie z interesem kraju.
Przedstawiciele państw członkowskich Unii Europejskiej nie odbywali indywidualnych
(dwustronnych) spotkań z przedstawicielami Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie
rozporządzenia EUDR. Odbyły się natomiast spotkania z przedstawicielami dwóch państw
spoza Unii Europejskiej.
-- 1 of 3 --
W dniu 25 czerwca 2024 r. miało miejsce spotkanie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie
Klimatu i Środowiska, pana Mikołaja Dorożały, z Ambasadorem Federacyjnej Republiki
Brazylii, panem Haroldo de Macedo Ribeiro. W trakcie rozmowy omówione zostały
zagadnienia związane z rozporządzeniem EUDR. Obie strony zgodnie stwierdziły,
że rozporządzenie w sprawie produktów wolnych od wylesiania (EUDR) może mieć istotny
wpływ na wymianę handlową między Polską a Brazylią, w szczególności na import kawy
i soi. Podkreślono, że wejście w życie rozporządzenia może doprowadzić do sytuacji,
w której znaczna część produktów importowanych z Brazylii do Unii Europejskiej nie będzie
mogła zostać dopuszczona do obrotu.
W dniu 2 września 2024 r. odbyło się spotkanie Podsekretarza Stanu Mikołaja Dorożały
z Ambasador Republiki Argentyńskiej, panią Alicją Irene Falkowski. W trakcie rozmowy
poruszono kwestię potencjalnych skutków wejścia w życie rozporządzenia EUDR dla handlu
pomiędzy Polską a Argentyną, ze szczególnym uwzględnieniem importu makuchy sojowej.
Strony zgodnie uznały, że wejście w życie EUDR może skutkować niedopuszczeniem
do obrotu na rynku unijnym znacznej części produktów sojowych eksportowanych
z Argentyny, biorąc pod uwagę informacje o ekspansywnym rozwoju rolnictwa na terenach
leśnych w tym kraju.
Ad. 4. Czy wyznaczono instytucję, która ma odpowiadać za implementację Rozporządzenia EUDR
w Polsce? Jeśli tak, to jaka jest to instytucja, jaka jest jej struktura i zasady funkcjonowania,
poziom zatrudnienia i budżet roczny?
Ad. 5. Jeśli taka instytucja nie powstała, to z jakiego powodu?
Ad. 6. Na jakim etapie są prace nad aktami prawnymi mającymi umożliwić implementację
Rozporządzenia EUDR do polskiego systemu prawnego?
Ad. 7. Jeśli Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
napotykają istotne trudności w podjęciu realnych i skutecznych prac nad implementacją
Rozporządzenia EUDR, to jakie to są trudności?
Dnia 28 lutego 2025 r. oraz ponownie dnia 24 marca 2025 r. Ministerstwo Klimatu
i Środowiska wystąpiło do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o wprowadzenie
do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy o zmianie
ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw. Celem tej ustawy
jest zapewnienie stosowania rozporządzenia EUDR w Polsce poprzez wyznaczenie organów
właściwych w rozumieniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia EUDR do sprawowania kontroli nad
poprawnością wdrażania i wykonywania obowiązków wynikających z przedmiotowego
rozporządzenia. W odpowiedzi Zespołu ds. Programowania Prac Rządu z dnia 15 kwietnia
br. poinformowano o potrzebie przekazania dodatkowych informacji nt. podejmowanych
przez Ministra Klimatu i Środowiska działań i ich wynikach w odniesieniu do stosowania
przedmiotowego rozporządzenia i odroczeniu podjęcia decyzji w sprawie wpisania projektu
ustawy do wykazu „do czasu wyjaśnienia przez Ministra Klimatu i Środowiska, także w
ramach konsultacji z Komisją Europejską, kwestii stosowania w/w rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady”.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --