Interpelacja w sprawie gorszego traktowania miejskich przewoźników autobusowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9049
do ministra infrastruktury
w sprawie gorszego traktowania miejskich przewoźników autobusowych
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 04-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
W ramach ustawy o funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej utworzono fundusz, z którego wojewodowie dopłacają do nowych, rynkowo nierentownych linii autobusowych. Aktualnie dopłata do wozokilometra wynosi 3 zł. Dotacje z funduszu przyznawane są na podstawie stosownych wniosków wojewodów. Następnie środki te przekazywane są organizatorom publicznego transportu zbiorowego w formie dopłat do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej.
Z tych dopłat wyłączona jest komunikacja miejska, która często świadczy (na mocy porozumień międzygminnych) przewozy pozamiejskie. Jest to nierówne traktowanie przewoźników, wśród których przewoźnicy miejscy z reguły dysponują nowocześniejszym, bezpieczniejszym, wygodniejszym oraz bardziej ekologicznym taborem autobusowym, jednocześnie przystosowanym do potrzeb osób starszych oraz z niepełnosprawnościami.
Samorządowcy, a także Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej postulują, aby zmienić przepisy dot. dopłat do wozokilometra dla komunikacji miejskiej, która realizuje przewozy o charakterze regionalnym (pozamiejskim). Nie powinna być ona wyłączona z możliwości otrzymywania dopłat.
Inna sprawa, która jest podnoszona przez samorządowców to brak możliwości pozyskiwania przez komunikację miejską dopłat marszałkowskich do biletów miesięcznych. Uważają, że w przypadku realizowania przewozów poza granicami miasta, takie dopłaty powinny funkcjonować na tych samych zasadach, z których korzystać może komunikacja regionalna (po podpisaniu z urzędem marszałkowskim stosownej umowy).
Konsekwencją braku równego traktowania przewoźników miejskich z przewoźnikami regionalnymi jest ponoszenie wyższych kosztów przez gminy, które na mocy porozumień międzygminnych powierzyły organizację publicznego transportu zbiorowego miastom dysponującym podmiotem wewnętrznym realizującym na jego rzecz miejski transport zbiorowy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zmiany, które pozwolą wyrównać sytuację przewoźników miejskich (w zakresie komunikacji pozamiejskiej) i przewoźników regionalnych?
2. Jeżeli tak, to jakie konkretnie rozwiązania są przewidziane i kiedy wejdą one w życie?
3. Czy znacznie zwiększona zostanie w najbliższych latach pula środków przeznaczana na Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6842 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.11.2025
Warszawa, 27 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9049 Pani Lidii Czechak – Poseł na Sejm RP, w sprawie
gorszego traktowania miejskich przewoźników autobusowych, przedstawiam następujące
informacje.
Istotą utworzenia Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej było wsparcie organizatorów publicznego transportu zbiorowego
w uruchomieniu nowych linii komunikacyjnych lub odtworzeniu połączeń, które wcześniej
zostały zlikwidowane. Środki Funduszu wspierają organizację w rejonach, które są
dotknięte największym wykluczeniem komunikacyjnym, a ich mieszkańcy pozbawieni są
dostępu do autobusowego transportu publicznego.
Fundusz został powołany do życia w związku z pogłębiającym się zjawiskiem wykluczenia
komunikacyjnego dotykającym w szczególności obszary oddalone od aglomeracji
miejskich. Przed utworzeniem Funduszu, organizatorzy publicznego transportu
zbiorowego, którymi w zakresie przewozów autobusowych są jednostki samorządu
terytorialnego, w ograniczonym wymiarze podejmowali się organizacji przewozów o
charakterze użyteczności publicznej wskazując na brak środków finansowych, na
realizację zadań związanych z uruchamianiem takich połączeń. Fundusz został
nakierowany na wsparcie organizatorów uruchamiających przewozy pozamiejskie, a
dofinansowanie ze środków Funduszu nie obejmuje przewozów realizowanych w ramach
komunikacji miejskiej. W miejscowościach oddalonych od dużych miast najczęściej
występują problemy z dostępem do komunikacji autobusowej co często ogranicza
możliwości rozwojowe danego regionu.
Należy zauważyć, że charakterystyka przewozów w ramach komunikacji miejskiej jest
odmienna od warunków w jakich funkcjonują przewozy autobusowe poza miastami.
W miastach, a także w najbliższym otoczeniu miast, występuje dużo większe zagęszczenie
ludności w porównaniu do obszarów oddalonych od miast, co stwarza dogodniejsze
warunki dla organizatorów do uruchamiania komunikacji publicznej. Komunikacja
miejska, również ta organizowana przez miasta na mocy porozumień, na terenie gmin
sąsiadujących z miastem, w skali całego kraju funkcjonuje o wiele sprawniej niż
pozamiejskie regularne przewozy autobusowe. W wielu miastach komunikacja
odpowiada na oczekiwania pasażerów, zapewniając często wysoki poziom świadczonych
usług publicznych.
-- 1 of 3 --
2
Informuję, że resort infrastruktury dostrzega potrzebę dokonania rewizji podstaw
prawnych dotyczących organizacji publicznego transportu zbiorowego, jak również
funkcjonowania Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej. Z tego względu, z inicjatywy Ministra Infrastruktury, został powołany Zespół
Ekspercki do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, który pracował nad
przygotowaniem regulacji prawnych będących odpowiedzią na aktualne oczekiwania
wszystkich podmiotów uczestniczących w rynku drogowego transportu publicznego, w
tym przede wszystkim pasażerów.
Do udziału w pracach Zespołu zaproszeni zostali m.in. przedstawiciele korporacji
samorządowych takich jak: Związek Powiatów Polskich, Związek Województw RP, Związek
Gmin Wiejskich RP, Unia Miasteczek Polskich oraz Związek Miast Polskich.
Informuję, że ww. Zespół, w dniu 31 marca 2025 r, zakończył swoje prace. W wyniku tych
prac przygotowane zostały przez resort infrastruktury rozwiązania legislacyjne
nowelizujące przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie
zbiorowym1 oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej2, jak i innych aktów prawnych
odnoszących się do publicznego transportu zbiorowego.
W ramach planowanej reformy systemu funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego, marszałkowie województw zostaną ustanowieni integratorami przewozów
w województwie. Zadaniem integratorów przewozów będzie tworzenie i koordynowanie
sieci przewozów o charakterze użyteczności publicznej na obszarze województwa.
Ponadto integratorzy przewozów o charakterze użyteczności publicznej w województwie
(marszałkowie województw) będą zobowiązani do opracowania kompleksowego planu
zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego (planu transportowego)
województwa, który będzie sporządzany na podstawie propozycji od pozostałych
jednostek samorządu terytorialnego z obszaru województwa.
Planowana reforma przewiduje także ustalenie, na poziomie ustawowym, minimalnych
standardów częstotliwości i dostępności przewozów w ramach publicznego transportu
zbiorowego.
Ponadto marszałkowie województw przejmą od wojewodów zadania z zakresu obsługi
Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w województwie. Marszałkowie będą realizowali dotychczasowe zadania wojewodów
w zakresie obsługi Funduszu, dysponując środkami przyznanymi na województwo,
a dopłata z Funduszu będzie przyznawana wyłącznie do linii komunikacyjnych w
transporcie autobusowym, które w planie transportowym, zostały określone jako
utworzone w celu walki z wykluczeniem komunikacyjnym.
W odniesieniu do przepisów dotyczących stawki dopłaty z Funduszu, w ramach
projektowanej nowelizacji, przewiduje się możliwość zróżnicowania wysokości dopłaty
z Funduszu w zależności od ustalonych kryteriów. Szczegółowy sposób i tryb ustalania
wysokości dopłaty z Funduszu, zostanie określony w rozporządzeniu Ministra
Infrastruktury, z uwzględnieniem wielkości pojazdu, którym wykonywane są przewozy na
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 285
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 402
-- 2 of 3 --
3
linii komunikacyjnej objętej dopłatą i standardów wykonywania przewozów oraz liczby
mieszkańców na obszarze, przez który przebiega ta linia. Ponadto, obecnie nie jest
planowane zwiększenie budżetu Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o
charakterze użyteczności publicznej.
Tak jak wskazałem na wstępie, w chwili obecnej środki Funduszu nie są dedykowane dla
przewozów realizowanych w ramach komunikacji miejskiej. Niemniej w ramach
planowanej reformy systemu publicznego transportu zbiorowego w Polsce rozważane jest
objęcie dopłatą z Funduszu przewozów realizowanych w ramach komunikacji miejskiej,
ale wyłącznie na odcinku poza granicami miasta.
Informuję, że w dniu 2 kwietnia 2025 r. Minister Infrastruktury skierował do Zespołu do
spraw Programowania Prac Rządu wniosek o wpisanie projektu ustawy o zmianie ustawy
o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --