Interpelacja w sprawie transferu 5 mld publicznych pieniędzy dla niezidentyfikowanej grupy, uwłaszczenia się na ziemi innej grupy zamiast rozwiązywania pilnych problemów rolnictwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9042
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie transferu 5 mld publicznych pieniędzy dla niezidentyfikowanej grupy, uwłaszczenia się na ziemi innej grupy zamiast rozwiązywania pilnych problemów rolnictwa
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 04-04-2025
Szanowny Pani Ministrze,
w nawiązaniu do projektu ustawy zawartego w druku sejmowym nr 1123 (https://orka.sejm.gov.pl/Druki10ka.nsf/0/6299D6E2B8EB1B31C1258C54002CEE12/%24File/1123.pdf) pragnę wyrazić głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec działań podejmowanych przez Sejm RP, Senat RP oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W czasie, gdy polski sektor rolniczy zmaga się z lawiną pilnych, wręcz egzystencjalnych problemów – niedoborem wody, brakiem opłacalności produkcji, zagrożeniami epidemiologicznymi takimi jak afrykański pomór świń (ASF) czy potencjalna pryszczyca, a także rosnącymi kosztami produkcji wynikającymi z eliminacji substancji aktywnych, czy umową z MERCOSUR – parlament i resort rolnictwa koncentrują się na rozwiązaniu problemu marginalnego, który w praktyce sprowadza się do transferu aż 5 miliardów złotych publicznych środków do niejasno określonej grupy beneficjentów. Taki kierunek działań budzi poważne wątpliwości co do priorytetów władz, transparentności procesu legislacyjnego oraz rzeczywistych intencji stojących za tą ustawą. Co więcej, ignorowanie realnych, obecnych zagrożeń niesie za sobą katastrofalne skutki dla rolnictwa, gospodarki i społeczeństwa. W związku z tym zwracam się z prośbą o pilne wyjaśnienie szeregu kwestii wskazujących na potencjalne nadużycia i marnotrawstwo środków publicznych.
Pilne potrzeby rolnictwa – ignorowane problemy
Polskie rolnictwo znajduje się w stanie kryzysu wymagającego natychmiastowych działań. Susze, które w ostatnich latach nawiedzają Polskę z rosnącą częstotliwością, przynoszą straty sięgające miliardów złotych. Według danych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) w 2022 roku susza dotknęła 70% gmin w Polsce, a straty w plonach zbóż sięgały miejscami 30-50%. Polska ma jedne z najniższych zasobów wodnych w Europie – zaledwie 1600 m3 na mieszkańca rocznie wobec średniej unijnej 4500 m3 – a programy retencji wody, takie jak „Mała retencja”, są skrajnie niedofinansowane i realizowane w ślamazarnym tempie.
Opłacalność produkcji rolnej spada dramatycznie z powodu ogromnych kosztów energii z jednej strony i otwierania europejskiej gospodarki na produkty spoza UE. Eliminacja substancji aktywnych w środkach ochrony roślin zwiększa koszty, co prowadzi do spadku wydajności upraw.
Lawina zagrożeń i ich katastrofalne skutki
Ignorowanie powyższych problemów oraz brak działań na rzecz ich rozwiązania generuje lawinę zagrożeń, które mogą doprowadzić do załamania sektora rolnego i poważnych konsekwencji dla całego kraju.
Susza i niedobór wody – widmo głodu i upadku wsi
Brak inwestycji w retencję wody i ochronę przed suszą grozi dalszym spadkiem plonów i bankructwem kolejnych gospodarstw. W 2020 roku susza spowodowała straty w wysokości 2,5 miliarda złotych (dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi), a w kolejnych latach sytuacja się pogarszała. Jeśli trend się utrzyma, Polska może stać się importerem netto żywności, co podniesie ceny produktów spożywczych o 20-30% (prognoza Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, 2023 r.). Upadek gospodarstw rolnych w regionach najbardziej dotkniętych suszą, takich jak Wielkopolska czy Kujawy, przyspieszy wyludnianie się wsi – już teraz 40% mieszkańców wsi to osoby powyżej 60. roku życia (GUS, 2022 r.). To z kolei zwiększy presję migracyjną na miasta, pogłębiając nierówności regionalne i obciążając infrastrukturę miejską.
Afrykański pomór świń (ASF) – załamanie hodowli i eksportu
ASF pozostaje niekontrolowany – w 2024 roku odnotowano ponad 200 nowych ognisk (dane Głównego Inspektoratu Weterynarii), a straty hodowców szacuje się na 300 milionów złotych rocznie. Brak skutecznych działań, takich jak odstrzał redukcyjny dzików, budowa zapór przeciw dzikom czy wsparcie finansowe dla poszkodowanych, prowadzi do masowego uboju świń i upadku gospodarstw. Polska, będąca przed 2014 rokiem jednym z liderów eksportu wieprzowiny w UE (eksport wart 1,2 mld euro rocznie), obecnie traci rynki zbytu na rzecz konkurentów, takich jak Dania czy Holandia. Dalsze rozprzestrzenianie się ASF może całkowicie zniszczyć branżę, co przełoży się na utratę 100 tysięcy miejsc pracy w sektorze hodowlanym i przetwórczym (szacunki Związku Polskie Mięso, 2024 r.).
Pryszczyca – potencjalna katastrofa epidemiczna
Choć pryszczyca nie dotarła jeszcze do Polski, jej pojawienie się w Polsce stanowi realne zagrożenie. W przypadku wybuchu epidemii eksport mięsa i produktów mlecznych zostałby wstrzymany na co najmniej 6 miesięcy, co według szacunków Polskiej Federacji Producentów Bydła Mięsnego mogłoby kosztować sektor 5-7 miliardów złotych. Upadek hodowli bydła i trzody chlewnej oznaczałby bankructwo dziesiątek tysięcy gospodarstw, zwłaszcza w regionach wschodnich, gdzie rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania.
Rosnące koszty produkcji – wykluczenie drobnych rolników
Eliminacja substancji aktywnych w środkach ochrony roślin, narzucona przez unijne regulacje, podnosi koszty produkcji o 15-20% (dane IERiGŻ, 2023 r.), podczas gdy ceny skupu płodów rolnych pozostają na niskim poziomie. Przykładowo, w 2024 roku cena pszenicy wynosiła średnio 900 zł za tonę, podczas gdy koszty jej uprawy wzrosły do 700-800 zł/tonę (dane izby rolniczej). Drobni rolnicy, stanowiący 70% gospodarstw w Polsce (GUS, 2022 r.), nie są w stanie konkurować z wielkimi producentami, co prowadzi do ich wykluczenia z rynku. W efekcie ziemia trafia w ręce korporacji rolnych, a wieś traci swoją społeczną i gospodarczą tkankę.
Niedofinansowanie Inspekcji Weterynaryjnej, ogromna liczba wakatów
Niedofinansowanie Inspekcji Weterynaryjnej skutkuje niskimi płacami, często nieprzekraczającymi 4000 zł netto dla doświadczonych lekarzy weterynarii. W efekcie w 2024 r. 500 etatów pozostało nieobsadzonych, co prowadzi do przeciążenia pracą istniejącej kadry. Brak odpowiedniego sprzętu, takiego jak nowoczesne laboratoria czy pojazdy służbowe, dodatkowo utrudnia skuteczne przeprowadzanie kontroli na granicach oraz w obszarach przygranicznych oraz powoduje opóźnienia w reagowaniu na ogniska chorób zakaźnych takich jak ASF, co zagraża stabilności sektora hodowlanego. W dłuższej perspektywie brak działań naprawczych może osłabić pozycję Polski na rynkach eksportowych, gdzie wymagane są rygorystyczne standardy weterynaryjne.
Marginalny problem i gigantyczny transfer środków
W obliczu tych dramatycznych zagrożeń projekt ustawy (druk nr 1123) koncentruje się na marginalnej kwestii, a jednocześnie ogromnie kosztownej, przeznaczając na ten cel aż 5 miliardów złotych publicznych środków, a może się okazać, jak to zwykle w takich sytuacjach bywa, że szacowane środki są zaniżone. To decyzja nie tylko niezrozumiała, ale i skandaliczna, gdy rolnicy walczą o przetrwanie. Niejasne pozostaje, kto skorzysta na tym transferze – czy może są to podmioty powiązane z władzą? Brak precyzyjnych informacji budzi podejrzenia o powtórkę z prywatyzacji PGR w latach 90., kiedy 4,7 miliona hektarów ziemi sprzedano za ułamek wartości, często w atmosferze korupcji i nepotyzmu (raport NIK, 2001 r.). Dlaczego w czasie kryzysu rząd decyduje się na tak kosztowną i wątpliwą operację, zamiast ratować sektor przed upadkiem?
Pytania o nadzór i beneficjenta
Proces przygotowania ustawy budzi dodatkowe wątpliwości. Czy służby, takie jak CBA czy ABW, nadzorowały prace nad projektem, aby wykluczyć ryzyko korupcji? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wie, kto otrzyma 5 miliardów złotych i w jaki sposób zostaną rozdysponowane grunty? Brak przejrzystości i mechanizmów kontroli otwiera pole do nadużyć, a skala transferu środków publicznych potęguje ryzyko marnotrawstwa.
Projekt ustawy (druk nr 1123) to przykład skrajnej nieodpowiedzialności i marnotrawstwa w obliczu kryzysu, który grozi załamaniem polskiego rolnictwa. Ignorowanie realnych zagrożeń – suszy, ASF, pryszczycy i rosnących kosztów – niesie ryzyko upadku wsi, wzrostu cen żywności i utraty suwerenności gospodarczej. Transfer 5 miliardów złotych na niejasne cele, zamiast na ratowanie sektora, budzi podejrzenia o ukryte intencje i przypomina najgorsze praktyki z przeszłości. Oczekuję szczegółowej odpowiedzi na poniższe pytania i wycofania się z tego projektu na rzecz realnego wsparcia rolników.
Dlaczego rząd i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ignorują katastrofalne zagrożenia dla rolnictwa – suszę, ASF, pryszczycę i rosnące koszty, niedoinwestowane inspekcje … – na rzecz marginalnego problemu kosztującego polskiego rolnika 5 miliardów złotych?
Jakie będą skutki dalszego zaniedbywania retencji wody i wsparcia hodowców w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego Polski?
Kto konkretnie skorzysta na transferze 5 miliardów złotych? Proszę o wskazanie grupy beneficjentów.
Czy służby specjalne nadzorowały proces przygotowania ustawy? Jeśli nie, dlaczego pominięto kontrolę?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma pełną wiedzę na temat tego, do kogo trafi ziemia? Jeśli tak, proszę o szczegóły.
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17902 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 24 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: BM.zp.058.8.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9042.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9042 złożoną przez Posła na Sejm Pana Jarosława Sachajko
w sprawie transferu 5 mld publicznych pieniędzy dla niezidentyfikowanej grupy,
uwłaszczenia się na ziemi innej grupy zamiast rozwiązywania pilnych problemów
rolnictwa, przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowym piśmie.
1. Dlaczego rząd i Ministerstwo Rolnictwa ignorują katastrofalne zagrożenia dla
rolnictwa – suszę, ASF, pryszczycę i rosnące koszty, niedoinwestowane
inspekcje, … – na rzecz marginalnego problemu kosztującego polskiego
rolnika 5 miliardów złotych?
2. Jakie będą skutki dalszego zaniedbywania retencji wody i wsparcia
hodowców w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego Polski?
Polska bardzo poważnie podchodzi do kwestii związanych ze zwalczaniem
i ograniczaniem rozprzestrzeniania się afrykańskiego pomoru świń (ASF), realizując
wyznaczone zadania oraz podejmując nowe inicjatywy. Działania podejmowane
obecnie na wielu możliwych płaszczyznach mają jeden cel, którym jest zatrzymanie
dalszego szerzenia się choroby, a także wyeliminowanie lub zredukowanie
negatywnych jej następstw.
-- 1 of 10 --
2
Należy przy tym zapewnić, że kwestia zwalczenia ASF pozostaje sprawą kluczową
zarówno dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i Inspekcji Weterynaryjnej.
Warto podkreślić, że w 2024 r. wykryto 44 ogniska u świń (w woj. lubelskim,
mazowieckim, zachodniopomorskim, wielkopolskim, warmińsko – mazurskim,
kujawsko- pomorskim, pomorskim). W bieżącym roku, dotychczas nie stwierdzono
nowych ognisk u świń.
Wspólnym wysiłkiem rolników i Inspekcji Weterynaryjnej dążymy do utrzymania
w roku bieżącym aktualnej sytuacji epizootycznej w odniesieniu do gospodarstw
utrzymujących świnie.
Działania realizowane w Polsce oparte są o Unijną Strategię w zwalczaniu ASF, która
od szeregu lat oparta jest na trzech podstawowych filarach:
bioasekuracji gospodarstw utrzymujących świnie oraz bioasekuracja innych
uczestników sektora wieprzowiny (np. myśliwych),
usuwaniu padłych dzików lub ich szczątków ze środowiska naturalnego,
redukcji populacji dzika i utrzymaniu odpowiednio niskiego poziomu tej
populacji.
Na terytorium Polski redukcja populacji dzików w pierwszej kolejności realizowana jest
w ramach planowej gospodarki łowieckiej (kompetencje Ministra Klimatu
i Środowiska) oraz uzupełniająco w ramach odstrzału sanitarnego (nakazywanego
przez powiatowych lekarzy weterynarii lub wojewodów – na wniosek wojewódzkich
lekarzy weterynarii).
Powiatowi lekarze weterynarii lub wojewodowie systematycznie zarządzają także
akcje poszukiwania padłych dzików i ich szczątków na terenach występowania ASF
oraz terenach zagrożonych występowaniem choroby – celem ich eliminacji ze
środowiska. W akcjach poszukiwawczych wykorzystywane są dodatkowo
odpowiednio przeszkolone psy, a skuteczność ich działania oceniana jest bardzo
wysoko.
-- 2 of 10 --
3
W przypadku pozyskiwania dzików duży nacisk kładziony jest również na kwestie
przestrzegania przez myśliwych i osoby biorące udział w polowaniach zasad
bioasekuracji. Inspekcja Weterynaryjna wykonuje w zakresie m.in. kontrole punktów
przetrzymywania tusz odstrzelonych dzików w zakresie weryfikacji spełniania tych
zasad.
Kolejnym elementem walki z ASF jest ograniczanie dalszego szerzenia się choroby
poprzez budowanie sztucznych barier mających na celu spowalnianie przemieszczania
się dzików, w szczególności w okresie inkubacji choroby (ogrodzenia i zamykanie
przejść dla zwierząt wzdłuż dróg ekspresowych i autostrad, bariery w postaci ogrodzeń
siatkowych, bariery zapachowe, odłownie żywołowne).
Ponadto, prowadzony jest w Polsce pasywny i aktywny monitoring u dzików i świń,
w celu wczesnego wykrywania zakażenia i szybkiego wdrożenia działań zmierzających
do przerwania łańcucha szczerzenia się choroby i jej zwalczenia.
W realizowanych działaniach duży nacisk jest położony także na bioasekurację
gospodarstw.
W tym zakresie Inspekcja Weterynaryjna planowo wykonuje kontrole gospodarstw
utrzymujących świnie w zakresie spełniania wymagań bioasekuracji. Kontrolne
bioasekuracji stanowią istotny element zapobiegający zawleczeniu choroby do
gospodarstw utrzymujących świnie. Właściwa bioasekuracja gospodarstw
i stosowanie się do wynikających z niej zasad, stanowią bowiem kluczowy element
minimalizujący ryzyka przeniesienia wirusa na teren takich gospodarstw, zwłaszcza
w sezonie intensyfikacji prac polowych.
Bardzo istotnym elementem działań zaradczych są akcje informacyjne oraz
szkoleniowe. Dlatego też w szczególności do hodowców, lekarzy weterynarii,
myśliwych, kierowane są w sposób cykliczny różnego rodzaju akcje informacyjne,
szkolenia, konferencje, których celem jest podnoszenie wiedzy odnośnie zagrożenia
chorobą i roli bioasekuracji w ochronie przed ASF.
Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że Polska nie ustaje w dążeniu
do wyeliminowaniu choroby ze swojego terytorium, realizując działania konieczne do
osiągniecia tego celu.
-- 3 of 10 --
4
Dodatkowo informuję, iż producenci świń, którzy ponieśli straty w związku
z ograniczeniami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń mogą
ubiegać się o:
pomoc finansowa dla producentów świń, którzy zaprzestali produkcji świń
w związku z obowiązującym zakazem utrzymywania w gospodarstwie świń lub
ich wprowadzenia do gospodarstwa, wydanym w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń.
Celem pomocy jest wsparcie producentów świń, którzy utracili dochody w związku
z zaprzestaniem produkcji świń. Wysokość środków przewidzianych na realizację tej
pomocy w planie finansowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
wynosi 8 mln. zł.
Preferencyjny kredyt na ponowne uruchomienie produkcji świń zaprzestanej
w związku z ASF.
Pomoc polega na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat do
oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych w celu ponownego uruchomienia
produkcji świń po zaprzestaniu produkcji, na zakup:
nawozów mineralnych, środków ochrony roślin lub pasz;
kwalifikowanego materiału siewnego zbóż, rzepaku, kukurydzy, lnu, roślin
motylkowych grubonasiennych i drobnonasiennych, rzepiku ozimego,
gorczycy, traw, buraków cukrowych i pastewnych, sadzeniaków ziemniaka;
loszek, knurów lub warchlaków, z wyłączeniem zakupu na eksport;
maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie chlewni;
innych maszyn służących do prowadzenia produkcji świń.
Refundację do 100% wydatków poniesionych na działania związane
z bioasekuracją.
Pomoc skierowana jest do producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo
w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz który utrzymuje w gospodarstwie,
o którym mowa powyżej zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa).
-- 4 of 10 --
5
Pomoc udzielana jest w formie refundacji wydatków na:
zakup mat dezynfekcyjnych,
zakup sprzętu do wykonywania zabiegów dezynfekcyjnych,
dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych,
środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych,
zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego,
zabezpieczenie budynków, w których utrzymywane są świnie, przed
dostępem zwierząt domowych, przebudowę lub remont pomieszczeń w
celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych
pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających
bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są
utrzymywane inne zwierzęta kopytne – w przypadku gospodarstwa, w
którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń.
Wysokość środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynosi 30 mln. zł.
Niezależnie od powyższego producenci rolni mogą również skorzystać z:
kredytów na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych i działach
specjalnych produkcji rolnej - kredyty udzielane są przez banki współpracujące
z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
dofinansowania kosztów utylizacji padłych zwierząt gospodarskich - wysokość
środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynosi 212.50 mln zł.;
dopłat do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich od chorób zakaźnych
zwierząt - budżet zaplanowany na 2025 r. to 53,63 mln zł.;
dopłat do paliwa rolniczego - w ustawie budżetowej na 2025 rok na dopłaty
do paliwa rolniczego zaplanowano kwotę w wysokości 2.013 mln zł.
-- 5 of 10 --
6
W odniesieniu do pryszczycy informuję, iż jest ona wirusową chorobą zwierząt
parzystokopytnych domowych oraz dzikich. Ostatni przypadek tej choroby w Polsce
stwierdzono w 1971 i nasz kraj pozostaje krajem wolnym od pryszczycy.
W państwach członkowskich w bieżącym roku (stan na 24 kwietnia 2025 r.)
stwierdzono ogółem 12 ognisk pryszczycy: 1 w Niemczech, 5 na Węgrzech i 6 na
Słowacji.
Od samego początku polskie służby weterynaryjne współpracują z organami władz
weterynaryjnych poszczególnych państw członkowskich oraz Komisją Europejską.
Sytuacja jest dynamiczna i wymaga nadzwyczajnego zaangażowania wielu służb,
inspekcji i straży.
Ze względu na konieczność zabezpieczenia terytorium Polski przed zawleczeniem
choroby z krajów sąsiadujących, przy braku decyzji unijnych, na poziomie krajowym
kolejnymi rozporządzeniami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadzane były
zakazy przywozu z obszarów dotkniętych chorobą żywych zwierząt oraz
pochodzących od nich produktów.
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi został powołany zespół zarządzania
kryzysowego, który ma na celu koordynację działań prewencyjnych oraz
monitorowanie sytuacji na granicach. Zespół ten pracuje codziennie, również w dni
ustawowo wolne od pracy. Temat pryszczycy był także już wielokrotnie przedmiotem
obrad na posiedzeniach Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, gdzie wypracowywane
są rozwiązania na szczeblu międzyresortowym.
Minister rolnictwa kontynuuje nadzorowanie realizacji dodatkowych środków
ostrożności, takich jak kontrole transportu zwierząt oraz wzmocnione kontrole
weterynaryjne. Działania te mają na celu zapobieżenie zawleczeniu choroby do Polski
oraz szybkie wykrywanie ewentualnych ognisk choroby.
Wdrożono także działania informacyjno-komunikacyjne dotyczące zagrożenia
pryszczycą, którymi objęci są hodowcy świń i przeżuwaczy, przemysł mięsny oraz
lekarze weterynarii wolnej praktyki w Polsce oraz inne docelowe grupy zawodowe,
w tym służby patrolujące przewozy zwierząt na okoliczność kontroli dokumentacji
towarzyszącej przesyłkom. Ulotki, plakaty, tablice informacyjne, infografiki i inne
-- 6 of 10 --
7
materiały na temat pryszczycy są zamieszczane w Internecie, mediach
społecznościowych oraz kolportowane drogą tradycyjną. W kampanię zostały
włączone GIW, GIJHARS, KRUS, ARiMR, KOWR, CDR i ODR-y oraz Izby Rolnicze.
Szczegółowe informacje odnośnie do pryszczycy są dostępne na stronach MRiRW
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pryszczyca oraz Głównego Inspektoratu
Weterynarii www.wetgiw.gov.pl.
Odnosząc się do zagadnienia niedofinansowania Państwowej Inspekcji
Weterynaryjnej pragnę poinformować, iż w ustawie budżetowej na rok 2025
na zadania realizowane przez Inspekcję Weterynaryjną, w tym w zakresie zwalczania
chorób zakaźnych zwierząt (w tym finansowanie programów zwalczania), badania
monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt,
produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych przez
Komisję Europejską oraz na dofinansowanie kosztów realizacji zadań Inspekcji
Weterynaryjnej, w tym na wypłatę wynagrodzeń dla lekarzy, wyznaczonych na
podstawie art. 16 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej określone zostały środki
budżetowe w kwocie ogółem 2.439.133.000 zł, tj. w kwocie wyższej o 77.326.000 zł
w porównaniu do 2024 r. Z ww. kwoty ogółem na zadania m.in. związane
ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt przewidziano kwotę 922.758.000 zł.
Za ustalanie poziomu funduszu wynagrodzeń zespolonych służb, inspekcji i straży,
w tym w powiatowych i wojewódzkich inspektoratach weterynarii odpowiadają
wojewodowie, jako dysponenci części budżetowych, którzy w porozumieniu
z Ministrem Finansów kształtują budżet powiatowych i wojewódzkich inspektoratów
weterynarii zgodnie z przyjętymi wskaźnikami wykorzystywanymi przy
opracowywaniu materiałów do projektu budżetu państwa. Należy zaznaczyć,
że w ostatnich latach przyznano dodatkowe środki na utworzenie 1536 etatów
w Inspekcji Weterynaryjnej.
Ponadto, uprzejmie informuję, iż zgodnie z ustawą Prawo wodne1, przeciwdziałanie
suszy jest zadaniem organów administracji rządowej i samorządowej oraz Wód
Polskich. Ustawa wskazuje, że przeciwdziałanie skutkom suszy nie należy wyłącznie
do kompetencji jednego organu. Ponadto, z uwagi na bardzo dużą złożoność tego
1 Art. 183 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087, z późn. zm.).
-- 7 of 10 --
8
zagadnienia, efektywne przeciwdziałanie skutkom suszy wymaga kompleksowego
podejścia i zaangażowania wszystkich możliwych podmiotów we wdrażaniu działań
zwiększających odporność obszarów narażonych na straty z powodu wystąpienia
suszy oraz realizacji zadań łagodzących jej następstwa.
Mając na uwadze narastający problem suszy oraz niedoborów wody na obszarze kraju
podejmowane są działania ukierunkowane na walkę ze zjawiskami ekstremalnymi,
będącymi efektem zmian klimatu, w tym z suszą. Zadania te prowadzone
są dwutorowo – z jednej strony są to inicjatywy o charakterze strategicznym,
legislacyjnym oraz podnoszące świadomość społeczną, a z drugiej polegające
na realizacji konkretnych inwestycji i rozwiązań, które zmniejszają lub niwelują
negatywny wpływ zmian klimatu, a także poprawiają bezpieczeństwo mieszkańców
oraz podmiotów gospodarczych w kontekście zagrożenia suszą i jej skutkami. Biorąc
pod uwagę powyższe nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że rząd ignoruje
problem suszy.
3. Kto konkretnie skorzysta na transferze 5 miliardów złotych? Proszę
o wskazanie grupy beneficjentów.
4. Czy służby specjalne nadzorowały proces przygotowania ustawy? Jeśli nie,
dlaczego pominięto kontrolę?
5. Czy Ministerstwo Rolnictwa ma pełną wiedzę na temat tego, do kogo trafi
ziemia? Jeśli tak, proszę o szczegóły.
Argumentacja za koniecznością wprowadzenia zmian w ustawie z 29 czerwca 1963 r.
o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 140) została
przedstawiona w uzasadnieniu oraz opinii w sprawie oceny skutków regulacji do
senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot
gruntowych (druk nr 995).
Jako główny powód zmian przedstawiono wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18
kwietnia 2018 r., sygn. akt. SK 21/17, w którym odniósł się on do art. 33 ust. 2 ustawy
-- 8 of 10 --
9
o scalaniu i wymianie gruntów2 - stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim
uniemożliwia stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu
scalania z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarówno art. 8o ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, jak i art. 33 ust. 2
ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą
z dnia 2 grudnia 2021 r.) uniemożliwiają stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji
z naruszeniem prawa. Jakkolwiek Trybunał Konstytucyjny nie wypowiadał się
w przedmiocie zgodności z Konstytucją art. 8o, nie oznacza to, że przywołany wyrok
z dnia 18 kwietnia 2019 r., nie ma znaczenia w ocenie zasadności konieczności zmiany
tej regulacji. Wychodząc naprzeciw konieczności uregulowania art. 8o w senacie został
przygotowany projekt zmieniający ten akt. Należy zatem wskazać, że zarzut
rozwiązywania „marginalnego” problemu jest nietrafiony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu „transferu 5 mld złotych publicznych środków
do niejasno określonej grupy beneficjentów” należy stwierdzić, że takie sformułowanie
jest manipulacją. Projekt nie przewiduje jakiegokolwiek transferu pieniędzy.
Zaproponowana w senackim projekcie zmiana, zmierza jedynie do takiej modyfikacji
art. 8o ustawy, aby organy administracyjne mogły stwierdzać, że wadliwa decyzja
z zakresu wspólnot gruntowych, wydana została z naruszeniem prawa. Przepisy takie
już znajdują zastosowanie do wszelkich innych decyzji administracyjnych (por. art. 156
i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego). Przyjmując zatem sposób
rozumowania przedstawiony w interpelacji, należałoby uznać, że przepisy 156 i nast.
K.p.a. przewidują transfer miliardów złotych. Jest to oczywiście nieprawdziwe
twierdzenie. Należy też pamiętać, że aby jakiekolwiek pieniądze zostały wypłacone
tytułem odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem decyzji niezgodnej
z prawem, musi dojść do:
wydania decyzji rażąco wadliwej (a nie tylko wadliwej),
udowodnienia przed sądem - zarówno poniesienia szkody, jak i jej wysokości.
2 Ustawa z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu
w art. 1 pkt 10 lit b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów,
ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych oraz ustawy o drogach publicznych –
Dz. U. z 2022. Poz. 32
-- 9 of 10 --
10
Nie sposób zgodzić się także z oceną, że grupa beneficjentów jest niejasno określona
– projekt wpływa przede wszystkim na uprawnionych do udziału we wspólnotach
gruntowych (które stanowią specyficzny rodzaj instytucji współwłasności głównie na
terenach wiejskich), a zatem głównie do mieszkańców wsi.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 10 of 10 --