Interpelacja w sprawie możliwości wsparcia rozwoju regionów przygranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem terenów tzw. ściany wschodniej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9040
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra obrony narodowej
w sprawie możliwości wsparcia rozwoju regionów przygranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem terenów tzw. ściany wschodniej
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Iwona Maria Kozłowska, Jacek Niedźwiedzki, Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska
Data wpływu: 04-04-2025
Szanowni Państwo!
Do mojego biura poselskiego zgłosiło się z prośbą o podjęcie pilnej inicjatywy Stowarzyszenie Warmińsko-Mazurskich Samorządów Pogranicza w swoim imieniu oraz w imieniu samorządów graniczących z Federacją Rosyjską z apelem o podjęcie działań dla terenów przygranicznych.
Regiony te, które niegdyś czerpały korzyści z ruchu turystycznego obecnie borykają się z jego drastycznym spadkiem, co negatywnie wpływa na lokalną gospodarkę, przedsiębiorców oraz mieszkańców. Sytuacja ta wynika z m.in. ograniczeń w ruchu granicznym oraz zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Z takimi właśnie brakami mamy do czynienia w miejscowościach położonych przy wschodniej granicy naszego kraju. Niestety, skala potrzebnych inwestycji najczęściej przerasta możliwości lokalnych władz.
Wprowadzenie bonu turystycznego dla tego obszaru mogłoby stanowić skuteczne narzędzie wsparcia lokalnej branży turystycznej. Proponowany bon mógłby być wykorzystywany przez turystów na usługi noclegowe, gastronomiczne, kulturalne i rekreacyjne na terenie gmin pogranicza, co pobudziłoby ruch turystyczny i pomogłoby przedsiębiorcom w odbudowie ich działalności. Wsparcie to byłoby istotnym impulsem dla rozwoju północnego obszaru regionu oraz ochrony miejsc pracy w sektorze turystyki i usług.
Dlatego też zwracam się do Państwa z prośbą o udzielenie następujących informacji:
1. Czy istnieją w chwili obecnej możliwości uzyskania przez władze miejscowości przygranicznych pomocy finansowej z budżetu państwa lub innych źródeł, przeznaczonej na rozwój infrastruktury (m.in.: budowę dróg publicznych, obwodnic, hoteli, itp.)? Jeśli tak – jakie są procedury ubiegania się o taką pomoc?
2. Czy istnieje możliwość uzyskania pomocy z funduszy Unii Europejskiej na realizację wspomnianych inwestycji w infrastrukturę miejscowości przygranicznych? Jakie są warunki ich uzyskania i procedury ubiegania się o nie?
3. Czy przewiduje się w najbliższym czasie uruchomienie jakichś nowych form wspierania rozwoju infrastruktury w takich miejscowościach (np. w formie wspomnianego powyżej bonu turystycznego)?
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11285 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.298.2025/In-122-25/KS
Warszawa, 16.04.2025 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePUAP
Dotyczy: Interpelacja Pani Poseł Anny Wojciechowskiej wraz z grupą Posłów w sprawie możliwości
wsparcia rozwoju regionów przygranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem terenów tzw. ściany
wschodniej.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pani Poseł Anny
Wojciechowskiej wraz z grupą Posłów w sprawie możliwości wsparcia rozwoju regionów
przygranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem terenów tzw. ściany wschodniej, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Uzyskanie przez jednostki samorządu terytorialnego pomocy finansowej z budżetu państwa na rozwój
infrastruktury transportowej, zapewniają dedykowane fundusze, których dysponentem jest minister
właściwy do spraw infrastruktury.
Jednym z takich funduszy jest Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, w części finansowanej z budżetu MON,
w ramach której mogą być finansowane wyłącznie zadania obronne. Możliwe jest zatem wsparcie
inwestycji drogowej (wojewódzkiej, powiatowej, gminnej) poprzez dofinansowanie, które odbywa się
na wniosek jednostki samorządu terytorialnego, wymagane jest jednak zaliczenie danego odcinka do
dróg znaczenia obronnego i ujęcia go w zadaniach obronnych ww. Funduszu - art. 39, ust. 1., ustawy
z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz. U. z 2023 r., poz. 1983).
Innym sposobem na udzielenie wsparcia finansowego z budżetu państwa lub innych źródeł na rozwój
infrastruktury drogowej w rejonie miejscowości przygranicznych północno - wschodniej Polski, mogą
być działania implikowane realizacją zamierzeń Narodowego Programu Odstraszania i Obrony– Tarcza
Wschód. Aktualnie definiowanie potrzeb, w tym zakresie po stronie Sił Zbrojnych RP jest w trakcie analiz
Zespołu Ekspertów Wojskowych i zaangażowanych w proces instytucji resortu ON. Wnioski z tych analiz
pozwolą na wypracowanie decyzji w zakresie potrzeb rozwoju infrastruktury drogowej, w tym także
omawianych terenów przygranicznych.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 maja 2025 r.
znak sprawy: DRP-VIII.054.2.2025.MK
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9040 Pani Poseł Anny Wojciechowskiej
oraz grupy Posłów w sprawie możliwości wsparcia rozwoju regionów
przygranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem terenów tzw. ściany
wschodniej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam stanowisko Ministerstwa Funduszy
i Polityki Regionalnej (MFiPR) przygotowane we współpracy z Ministerstwem
Sportu i Turystyki (MSiT).
Pyt. 1. Czy istnieją w chwili obecnej możliwości uzyskania przez władze
miejscowości przygranicznych pomocy finansowej z budżetu państwa lub innych
źródeł, przeznaczonej na rozwój infrastruktury (m.in.: budowę dróg publicznych,
obwodnic, hoteli, itp.)? Jeśli tak - jakie są procedury ubiegania się o taką pomoc?
Przedłużające się działania wojenne w Ukrainie i ich narastające negatywne
oddziaływanie gospodarcze, szczególnie związane ze sferą rolnictwa, transportu
i handlu, wymagały rozszerzenia podejścia do wsparcia rozwojowego
na obszarach przygranicznych. 25 marca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła
uchwałę nr 19 wprowadzającą program wieloletni pod nazwą „Rządowy program
rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024–2030”
(dalej: Program).
Program obejmuje swoim zasięgiem pas 21 przygranicznych powiatów
i wchodzących w ich skład gmin oraz 4 miasta na prawach powiatu, znajdujące
się w bliskiej odległości od granicy. Wnioskodawcą i beneficjentem w ramach
Programu mogą być jednostki samorządu terytorialnego (JST), czyli powiaty oraz
poszczególne gminy je tworzące, położone na obszarze objętym Programem, tj.:
-- 1 of 4 --
2
w województwie lubelskim:
powiaty: bialski, chełmski, hrubieszowski, tomaszowski i włodawski oraz miasto
Biała Podlaska i miasto Chełm;
w województwie podkarpackim :
powiaty: bieszczadzki, jarosławski, lubaczowski i przemyski oraz miasto Przemyśl;
w województwie podlaskim:
powiaty: augustowski, białostocki, hajnowski, sejneński, siemiatycki, sokólski
i suwalski oraz miasto Suwałki;
w województwie warmińsko-mazurskim:
powiaty: bartoszycki, braniewski, gołdapski, kętrzyński i węgorzewski.
Źródłem finansowania realizacji Programu na lata 2024-2030 są dotacje celowe
z rezerwy celowej budżetu państwa w łącznej wysokości 500 mln złotych, z czego
każde z 4 ww. województw otrzyma po 125 mln złotych. Dysponentem środków,
do którego składane są wnioski o dotacje przez JST, jest właściwy miejscowo
wojewoda.
W Programie wyznaczono cztery podstawowe działania do objęcia wsparciem.
Są to:
1) Działanie 1. Poprawa infrastruktury drogowej oraz infrastruktury
towarzyszącej i poprawa bezpieczeństwa drogowego;
2) Działanie 2. Zielona i niebieska infrastruktura dla ochrony środowiska
naturalnego;
3) Działanie 3. Stworzenie warunków do rozwoju zrównoważonej turystyki
w oparciu o endogeniczne potencjały;
4) Działanie 4. Działania służące poprawie stanu infrastruktury edukacyjnej,
zdrowotnej i społecznej w celu zwiększenia dostępności lub jakości usług
publicznych.
Każda z uprawnionych JST może uzyskać w ramach programu maksymalnie
2 dotacje w okresie trwania Programu. Maksymalna kwota pojedynczej dotacji
w ramach Programu to 2 mln zł.
Podstawę prawną wydatkowania środków na zadania objęte obowiązującym
Programem stanowi art. 20a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r.
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 324, z późn. zm.),
dalej: art. 20a uzppr, wskazujący na możliwość przekazywania dotacji celowych
z budżetu państwa na dofinansowanie działań z zakresu polityki rozwoju
stanowiących zadania własne JST. Wszystkie dotacje celowe udzielane
na podstawie ww. art. 20a uzppr ze środków Programu są uwarunkowane
koniecznością wykazania braku występowania pomocy publicznej.
-- 2 of 4 --
3
Nabór wniosków jest prowadzony w trybie ciągłym, aż do wyczerpania alokacji.
Wszystkie informacje i dokumenty dla beneficjentów znajdują się na stronach
internetowych właściwych miejscowo urzędów wojewódzkich.
Pyt. 2. Czy istnieje możliwość uzyskania pomocy z funduszy Unii Europejskiej
na realizację wspomnianych inwestycji w infrastrukturę miejscowości
przygranicznych? Jakie są warunki ich uzyskania i procedury ubiegania się o nie?
W ramach działania 2.2. Adaptacja do zmian klimatu programu Fundusze
Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 (FEPW) samorządy mogą ubiegać
się o wsparcie przeznaczone na przedsięwzięcia infrastrukturalne z zakresu
zielonej oraz zielono-niebieskiej infrastruktury oraz zarządzanie wodami
opadowymi i roztopowymi.
O środki mogą ubiegać się miasta średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze
oraz inne miasta subregionalne z podregionów z najwyższą kumulacją gmin
zmarginalizowanych - w obu przypadkach z przedziału 20-100 tys. mieszkańców
oraz gminy, na terenie których położone są miejscowości o statusie uzdrowiska
lub obszaru ochrony uzdrowiskowej.
Rozpoczęcie naboru dla tego rodzaju projektów planowane jest na III/IV kwartał
2025 r. Szczegółowe informacje o naborze zostaną udostępnione bezpośrednio
na stronie instytucji przeprowadzającej nabór, tj. NFOŚiGW:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/nabory-wnioskow3 .
Ponadto, w odniesieniu do infrastruktury turystycznej (np. wsparcia hoteli)
w ramach działania 1.5. Pożyczki na rozwój turystyki w programie FEPW,
partnerzy finansujący udzielają pożyczek mikro, małym i średnim
przedsiębiorcom prowadzącym działalność w branży turystycznej i branżach
pokrewnych. Firmy mogą wykorzystać pozyskane środki na nowe inwestycje,
m.in. doposażenie hoteli, restauracji, wypożyczalni sprzętu turystycznego, jak
również rozwój transportu turystycznego czy też produktów regionalnych.
Warunkiem otrzymania wsparcia jest ulokowanie inwestycji na terenie Polski
Wschodniej.
Zainteresowane podmioty musza zgłosić się do odpowiednich partnerów
finansujących. Dla wskazanych w interpelacji podmiotów z obszaru województwa
warmińsko-mazurskiego, pożyczek udzielają następujący partnerzy finansujący:
Stowarzyszenie „Centrum Rozwoju Ekonomicznego Pasłęka”,
Działdowska Agencja Rozwoju S.A.,
Fundacja Rozwoju Regionu Łukta,
Fundacja Wspierania Przedsiębiorczości Regionalnej,
Nidzicka Fundacja Rozwoju „NIDA”.
Dane kontaktowe do partnerów oraz informacje dotyczące parametrów wsparcia
dostępne są na stronie Banku Gospodarstwa Krajowego:
https://www.bgk.pl/produkty/pozyczka-na-rozwoj-turystyki/ .
-- 3 of 4 --
4
Należy także nadmienić, że w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO) inwestycją skierowaną do branży HoReCa (sektor usług
hotelarskich i gastronomicznych) jest inwestycja A1.2.1 Inwestycje dla
przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry
związane z dywersyfikacją działalności. Jej nadrzędnym celem jest wsparcie
odporności MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorach najbardziej dotkniętych
pandemią COVID-19 w Polsce, mianowicie w sektorach HoReCa, turystyki
i kultury. W tym celu inwestycje były ukierunkowane na zachęcanie
do zwiększania skali i dywersyfikacji działalności prowadzonej przez MŚP
i mikroprzedsiębiorstwa w tych sektorach. Inwestycja obejmowała wdrożenie
trzech rodzajów działań:
1) inwestycji w projektowanie i produkcję towarów i usług,
2) usług doradczych w zakresie realizacji projektów,
3) podnoszenia/zmiany kwalifikacji pracowników.
Nabory w ramach ww. inwestycji KPO zostały już jednak zakończone, obecnie
trwa etap podpisywania umów z wybranymi odbiorcami wsparcia oraz realizacja
przedsięwzięć. Inwestycja była skierowana do odbiorców na terenie całego kraju,
w tym prowadzących działalność na terenie regionów przygranicznych.
Pyt. 3. Czy przewiduje się w najbliższym czasie uruchomienie jakichś nowych form
wspierania rozwoju infrastruktury w takich miejscowościach (np. w formie
wspomnianego powyżej bonu turystycznego)?
Świadczenie w formie Polskiego Bonu Turystycznego realizowane było
w terminie od 1 sierpnia 2020 r. i merytorycznie znajdowało się
w kompetencjach ministra właściwego ds. turystyki. Wygaśnięcie prawa do
dokonywania płatności za pomocą bonu ostatecznie nastąpiło 31 marca 2023 r.
Ten dedykowany instrument stanowił finansowe wsparcie dla krajowej branży
turystycznej, mitygował negatywne skutki ekonomiczne wywołane przez COVID-
19. Obecnie w Ministerstwie Sportu i Turystyki nie toczą się prace zmierzające
do uruchomienia wsparcia na zasadach właściwych dla Polskiego Bonu
Turystycznego.
Warto jednakże podkreślić, że aktualnie podejmowane są inne inicjatywy na
szczeblu regionalnym. W województwie podlaskim wprowadzono Podlaski Bon
Turystyczny. Projekt realizuje Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna.
Powstał on z inicjatywy samorządu województwa podlaskiego i jest przez niego
finansowany.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --