tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.179.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9030 Pani Poseł Anny Dąbrowskiej-Banaszek wraz z grupą
posłów, w sprawie procedury składania wniosku o wydanie orzeczenia przyznającego kartę
parkingową oraz wykluczenia osób chorych na padaczkę z przepisów chorób
neurologicznych, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, ze zm., dalej
zwaną „ustawą o rehabilitacji”) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jest dokumentem potwierdzającym status
osoby niepełnosprawnej i stanowi podstawę przyznania ulg i uprawnień na podstawie
odrębnych przepisów (art. 3 ust. 2 tej ustawy).
Zgodnie z dyspozycją art. 6b ust. 3 przywołanego aktu w orzeczeniu powiatowego zespołu,
poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny się znaleźć
wskazania dotyczące w szczególności:
 zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby;
 szkolenia, w tym specjalistycznego;
 zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej;
 uczestnictwa w terapii zajęciowej;
 zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne
ułatwiające funkcjonowanie;
 korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co
rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych
i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje
pozarządowe oraz inne placówki;
 konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku
ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
 konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego
leczenia, rehabilitacji i edukacji;
 spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1,
2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym(Dz. U. z 2024 r. poz.
1251), przy czym w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do
umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać
stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej
symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-
N (choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia).
Wskazania stanowią istotny element wydawanych orzeczeń. Ustala się je stosownie do
naruszonej sprawności organizmu oraz ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających

-- 1 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
korzystanie z ulg i uprawnień. W świetle wskazanego przepisu stanowią one integralną część
orzeczenia.
Ustalenie spełnienia przez osobę z niepełnosprawnościami przesłanek z art. 8 ust. 3a pkt 1
ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym następuje w toku
postępowania z wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że
w pierwszej kolejności dokonywana jest kwalifikacja do stopnia niepełnosprawności,
a następnie podejmowane jest rozstrzygniecie w przedmiocie spełnienia przesłanek
uprawniających do karty parkingowej.
Kwalifikowanie do znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności przez
zespoły orzekające o niepełnosprawności przebiega na zasadach określonych w ustawie
o rehabilitacji i w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca
2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U.
z 2021 r. poz. 857, ze zm., dalej jako „rozporządzenie w sprawie orzekania”). W § 32 ust. 1
przywołanego rozporządzenia wymienione zostały w sposób taksatywny stany chorobowe,
które bierze się pod uwagę dokonując zaliczenia orzekanej osoby do odpowiedniego stopnia
niepełnosprawności. Zgodnie z punktem 1 przywołanego przepisu przy kwalifikowaniu do
znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności uwzględnia się zakres
naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez upośledzenie umysłowe, począwszy
od upośledzenia w stopniu umiarkowanym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kwalifikacji do
stopnia niepełnosprawności może zapaść wyłącznie w przypadku potwierdzonego
rozpoznania upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim.
W celu ujednolicenia terminologii zaburzeń psychicznych i zapobieżenia dowolnemu
kształtowaniu systemu diagnostyczno-klasyfikacyjnego przez badaczy i klinicystów
zajmujących się zdrowiem i zaburzeniami psychicznymi współcześnie stosuje się przede
wszystkim dwa systemy klasyfikacyjne: ICD-10 - Międzynarodową Statystyczną
Klasyfikację Chorób i Problemów Zdrowotnych oraz DSM-IV - Klasyfikację Amerykańskiego
Towarzystwa Psychiatrycznego1. W Polsce klasyfikacją urzędową jest „Klasyfikacja
zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10” należąca do pierwszego systemu2.
W wyniku prac prowadzonych w ramach Projektu w programie POWER pn. Poprawa jakości
informacji medycznej dzięki wzrostowi kompetencji, wiedzy oraz umiejętności pracowników
podmiotów leczniczych w zakresie prawidłowego posługiwanie się klasyfikacją ICD-11
(I etap prac) powstał polski tekst klasyfikacji ICD-11 (ICD-11 International Classification of
Diseases 11th Revision. The global standard for diagnostic health information), opracowano
też narzędzia wspomagające użytkowników korzystających z ICD 11 i przetłumaczono
Przewodnik WHO dotyczący ICD-11.
Z uwagi na powszechność stosowania, klasyfikacje stanów zdrowia znajdują zastosowanie
w prowadzonym postępowaniu orzeczniczym o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia
niepełnosprawności. Jak wspomniano, z treści § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie
orzekania należy wnosić, że aby dokonać kwalifikacji do jednego z trzech stopni
niepełnosprawności musi zostać stwierdzone występowanie stanu chorobowego
wymienionego w przepisie. Rekonstrukcja normy prawnej wymaga zatem odwołania się do
powszechnie stosowanego systemu klasyfikacji zaburzeń psychicznych, gdyż bez jej
1 Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5-TR . Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2024.
2 ICD-10. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki
diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, IPiN, Kraków-Warszawa 2000.

-- 2 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
uwzględnienia nie da się ustalić, czy dane zaburzenie spełnia przesłanki określone
przepisami prawa. Pomimo, iż wskazane systemy klasyfikacji zaburzeń psychicznych
Międzynarodowej Organizacji Zdrowia nie posiadają przymiotu normotwórczego, to
ustalają powszechnie stosowane reguły, zasady i normy dokonywania diagnozy
nozologicznej tj. tworzą i definiują klasy diagnostyczne, czyli takie klasy (kategorie, typy)
zaburzeń, które mają wspólne właściwości i dzięki temu umożliwiają wyjście poza
indywidualny obraz kliniczny, a tym samym – porównywanie zaburzeń u różnych osób.
Warunkiem koniecznym do rozpoznania upośledzenia umysłowego (zaburzenia rozwoju
intelektualnego) jest stwierdzenie stanu powstającego w okresie rozwojowym,
charakteryzującego się funkcjonowaniem intelektualnym i zachowaniem adaptacyjnym
znacznie poniżej przeciętnego, które są stwierdzane jako dwa lub więcej odchyleń
standardowych poniżej średniej, na podstawie odpowiednio znormalizowanych,
indywidualnie przeprowadzanych testów standaryzowanych.
W przypadku braku możliwości przeprowadzenia badania na podstawie odpowiednio
znormalizowanego testu standaryzowanego w odniesieniu do osób ze znacznym albo
głębokim zaburzeniem rozwoju intelektualnego (upośledzeniem umysłowym w stopniu
znacznym bądź głębokim) ocena funkcjonowania intelektualnego i zachowania
adaptacyjnego może zostać dokonana przez psychologa w drodze osądu klinicznego,
bazującego na odpowiednich dowodach i obejmującego wykorzystanie behawioralnych
wskaźników funkcjonowania intelektualnego.
Aby dokonać kwalifikacji osoby niepełnosprawnej z upośledzeniem umysłowym
(zaburzeniem rozwoju intelektualnego) do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności
wymagane jest przedstawienie wyników potwierdzających wystąpienie przesłanek
niezbędnych dla rozpoznania zaburzenia. Jeśli do wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu
niepełnosprawności nie została dołączona dokumentacja psychologiczna w zakresie
diagnozy poziomu rozwoju intelektualnego, na przewodniczącym zespołu orzekającego,
zgodnie z dyspozycją § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie orzekania, spoczywa obowiązek
wezwania wnioskodawcy do jej uzupełnienia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez
rozpoznania.
Postępowanie o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest postępowaniem
dowodowym o dużej doniosłości prawnej, powodującym skutki finansowe dla budżetu
państwa. Musi zatem opierać się na dowodach, analogicznie do przypadku nozologicznej
diagnozy lekarskiej.
Nadmieniam, że do resortu nie wpłynęły informacje dotyczące występowania utrudnień
w dokumentacji poziomu rozwoju intelektualnego osób, których orzeczenie o stopniu
niepełnosprawności miało dotyczyć wymogu przedłożenia wyniku testowego albo
w odniesieniu do osób, których stan funkcjonowania intelektualnego wyklucza możliwość
przeprowadzenia takiego badania. Jeżeli Państwo Posłowie są w posiadaniu takich
informacji, będę zobowiązany za ich przekazanie. Umożliwiłoby to zbadanie sprawy
i podjęcie stosownych działań.
Z wyżej opisanych względów nie przewiduje się zmiany przepisów dotyczących zasad
orzekania o stopniu niepełnosprawności polegającej na odstąpieniu od wymogu
udokumentowania przez osobę z upośledzeniem umysłowym albo jej opiekuna prawnego
stanu obniżonego funkcjonowania intelektualnego. Aktualnie nie przewiduje się też
wprowadzenia zmian do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

-- 3 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych polegających na włączeniu symbolu
przyczyny niepełnosprawności 06-E (epilepsja) do katalogu symboli zawartych w art. 6b ust.
3 pkt 9 tej ustawy.
1 lipca 2014 roku zmianie uległy zasady i kryteria przyznawania kart parkingowych. Ustawą
z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1446, dalej zwanej „ustawą nowelizującą”) dodany został
do art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ust. 3a, zmieniający
sposób w jaki określono grupę uprawnionych do karty parkingowej.
Projekt ustawy nowelizującej był projektem poselskim, za którego uchwaleniem głosowało
438 posłów (1 poseł wstrzymał się od głosu). Proces legislacyjny trwał ponad 15 miesięcy.
W trakcie jego prowadzenia kompleksowej ocenie poddano dotychczasowy system
wydawania kart parkingowych. Ustalono, że wiele osób z niepełnosprawnością
poruszających się na wózkach inwalidzkich lub mających znaczne trudności w samodzielnym
poruszaniu się, nie może parkować swoich pojazdów na miejscach dla nich przeznaczonych,
gdyż są one zajmowane przez osoby legitymujące się co prawda kartą parkingową, lecz nie
wykazujące istotnych ograniczeń lokomocyjnych. Dotyczyło to w szczególności osób
zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności z przyczyn spowodowanych chorobami
narządu ruchu oraz do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, u których nie
występowały ograniczenia w samodzielnym poruszaniu się. Ustalono ponadto, iż z karty
parkingowej niejednokrotnie korzystają osoby nieuprawnione
Wobec powyższego Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny uznała, że obowiązujące
wówczas regulacje prawne nie realizują zasadniczego celu, jakim jest zapewnienie realnego
dostępu do aktywnego uczestniczenia w życiu społecznym osobom
z niepełnosprawnościami, które są znacznie ograniczone ruchowo. Stanowiło to przesłankę
do podjęcia prac legislacyjnych nad modyfikacją obowiązujących przepisów, polegającą na
ograniczeniu kręgu osób uprawnionych do karty parkingowej, a tym samym liczby
uprawnionych do parkowania pojazdu na specjalnie przystosowanych dla osób
z niepełnosprawnością miejscach postojowych. Realizacji tego celu w szczególności miały
służyć środki w postaci zaostrzenia kryteriów wydawania kart parkingowych oraz
weryfikacja dotychczas wydanych kart. Przyjęto wobec tego radykalne rozwiązanie
polegające na unieważnieniu ex lege wszystkich wydanych kart parkingowych, łącznie
z kartami wydanymi bezterminowo.
Jednocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, karty parkingowe wydane
na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydanych przed
1 lipca 2014 r., zachowują ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej
jednak niż do 30 czerwca 2015 r. (początkowo do 30 listopada 2014 r., następnie ustawą
z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym
termin ważności kart parkingowych został przedłużony do dnia 30 czerwca 2015 r.).
Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej osobom zaliczonym do znacznego stopnia
niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do
spraw orzekania o niepełnosprawności, zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek
uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych
z przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-
R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), kartę parkingową wydaje
się na podstawie tego orzeczenia. Natomiast w przypadku osób, które nie spełniały
kryterium z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej i nie mogły uzyskać automatycznie karty

-- 4 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
parkingowej na podstawie dotychczasowego orzeczenia, ustawodawca nie przewidział
żadnych szczegółowych rozwiązań. Brak szczegółowej regulacji nie wykluczał możliwości
ubiegania się o kartę parkingową na nowych zasadach w przypadku osób zaliczonych do
znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadających ważne orzeczenie, w którym
przyczyna niepełnosprawności nie została oznaczona symbolami 04-0, 05-R lub 10-N. Osoby
posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, które nie spełniało
warunków przewidzianych w art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej w celu ponownego ustalenia
uprawnień do otrzymania karty parkingowej musiały złożyć wniosek o wydanie orzeczenia
o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego takie prawo zostanie ustalone.
Nowe brzmienie art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym zmieniło
zatem stan faktyczny i prawny, warunkujący uprawnienie do karty parkingowej. Oznacza to,
że zawarte w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności rozstrzygnięcie w przedmiocie
spełnienia przesłanki z art. 8 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wydane w okresie przed
jej nowelizacją nie może być uwzględnione w stanie prawnym obowiązującym po 30 czerwca
2014 roku, gdyż ocenę funkcjonowania orzekanej osoby w zakresie jej zdolności do
samodzielnego poruszania się, stanowiącą przesłankę do wydania karty parkingowej,
regulują już inne przepisy. Warunki otrzymania karty parkingowej określa obecnie art. 8.ust.
ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jego treścią
kartę parkingową wydaje się:
 osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego
poruszania się;
 osobie niepełnosprawnej, która nie ukończyła 16 roku życia mającej znacznie
ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się;
 placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych
mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.
W myśl cytowanego na wstępie niniejszej odpowiedzi art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy
o rehabilitacji wskazanie spełnienia przesłanek uprawniających do otrzymania karty
parkingowej może zostać zawarte w orzeczeniu o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności w przypadku, gdy symbol przyczyny niepełnosprawności oznaczony
został jako 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N
(choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia).
Uprawnienie do karty parkingowej warunkowane jest nie tylko spełnieniem przesłanki
odnoszącej się do kwalifikacji do wskazanego stopnia niepełnosprawności, ale również
dotyczącej stwierdzenia znacznie ograniczonych możliwości samodzielnego poruszania się.
Możliwa jest zatem sytuacja, w której osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym albo
umiarkowanym nie ma istotnie ograniczonych możliwości samodzielnego poruszania się.
W takim przypadku nie spełnia przesłanek do wydania karty parkingowej.
Prawdą jest, że epilepsja oznaczana w orzeczeniach o niepełnosprawności, stopniu
niepełnosprawności oraz wskazaniach do ulg i uprawnień symbolem przyczyny
niepełnosprawności „06-E” to choroba neurologiczna. Niemniej, osoby u których ją
rozpoznano nie muszą doświadczać ograniczeń w samodzielnym poruszaniu się. Jeżeli
natomiast u osoby cierpiącej na epilepsję ograniczenia te zostaną rozpoznane np. w związku
z inną chorobą neurologiczną, ograniczającą w znacznym stopniu zdolności lokomocyjne, to
uzyska ona prawo do karty parkingowej. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku

-- 5 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
chorób neurologicznych kwalifikujących do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
ale nieskutkujących znacznym utrudnieniem w samodzielnym poruszaniu się.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 6 of 6 --