Interpelacja w sprawie wprowadzania konsumentów sklepów spożywczych w błąd poprzez niejednoznaczne oznakowanie cen produktów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie wprowadzania konsumentów sklepów spożywczych w błąd poprzez niejednoznaczne oznakowanie cen produktów
Zgłaszający: Michał Kołodziejczak
Data wpływu: 19-11-2023
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie wprowadzania konsumentów sklepów spożywczych w błąd polegający na niejednoznacznym oznakowaniu cen produktów.
Cenówka służy do wyeksponowania cen produktów, a przedsiębiorcy mają obowiązek uwidaczniania cen w taki sposób, aby nie budziła ona wątpliwości. Ustawa o informowaniu o cenach usług i towarów w art. 4 ust. 1 stanowi: W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Mimo obowiązku informowania o cenie produktu w sposób jednoznaczny, sklepy coraz częściej stosują praktyki, które wprowadzają konsumentów w błąd.
Najlepszym przykładem stosowania manipulacji w niejednoznacznym wskazywaniu cen artykułów spożywczych są niektóre sieci sklepów. Coraz częściej stosowane są praktyki polegające na umieszczaniu na produktach nawet trzech cen. Na jednej cenówce możemy znaleźć cenę obowiązującą przy zakupie jednej sztuki produktu, cenę obowiązującą przy zakupie dwóch sztuk, cenę obowiązującą posiadaczy wskazanej aplikacji czy cenę za np. 100 g produktu. W praktyce cena za jedną sztukę produktu na etykiecie często znajduje swoje miejsce w jej rogu, a pisana jest znacznie mniejszą czcionką.
Cena za jedną sztukę produktu w największym stopniu pomaga konsumentowi podjąć decyzję dotyczącą zakupu i to ona powinna być najbardziej uwidoczniona.
Wskazanie cen obowiązujących przy zakupach z aplikacją czy przy zakupie większej liczby sztuk jest praktyką stosowaną przez sklepy, ponieważ daje konsumentowi szansę na zapoznanie się z ofertą promocyjną. Jednak nie może być ona wykorzystywana do wprowadzania konsumentów w błąd.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie jest stanowisko Rady Ministrów w kwestii stosowania przez sklepy spożywcze opisanych wyżej praktyk?
Czy Pan Minister będzie rekomendował Radzie Ministrów zmiany ustawowe mające na celu wyeliminowanie opisanych wyżej praktyk manipulacyjnych?
Na jaką ochronę swoich praw mogą liczyć konsumenci spotykający się z problemem opisanym w niniejszej interpelacji?
Z wyrazami szacunku
Michał Kołodziejczak
prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasz Chróstny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4054 znakówpl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa
tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41
dozik@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1
938176.2679950.2448847
PREZES
URZĘDU OCHRONY
KONKURENCJI I KONSUMENTÓW
TOMASZ CHRÓSTNY
Warszawa, 21 grudnia 2023 r.
DOZIK-1.054.17.2023.ZG
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9 złożoną przez Pana Posła Michała Kołodziejczaka
w sprawie podejrzenia wprowadzania konsumentów sklepów spożywczych w błąd poprzez
niejednoznaczne oznakowanie cen produktów, przekazaną do Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów przez Ministerstwo Rozwoju i Turystyki, uprzejmie przedstawiam
następujące stanowisko.
1 stycznia 2023 r. zmieniły się przepisy ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach
towarów i usług (dalej: ustawy o informowaniu o cenach) w związku z implementacją
dyrektywy Omnibus 2019/2161. Nowe regulacje mają na celu eliminację fałszywych obniżek,
w których przedsiębiorcy tuż przed „promocją” sztucznie zawyżali cenę, aby uatrakcyjnić
ofertę oraz zachęcić konsumentów do zakupów. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu
o cenach zobowiązuje przedsiębiorców do uwidaczniania, obok ceny towaru lub usługi,
informacji o najniższej cenie towaru lub usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed
wprowadzeniem obniżki, w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny tych
produktów.
Mając na uwadze wprowadzone zmiany, Prezes UOKiK w styczniu 2023 r. rozpoczął
postępowania wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy w związku
z przekazywaniem konsumentom informacji o cenach oferowanych produktów,
a w szczególności cenach produktów oferowanych w promocji, nastąpiło naruszenie
przepisów uzasadniające wszczęcie postępowań w sprawie praktyk naruszających zbiorowe
interesy konsumentów. Obecnie prowadzonych jest 14 postępowań wyjaśniających, w tym 8
których przedmiotem jest działalność sieci spożywczych (Biedronka, Lidl, Kaufland, Żabka,
Dino, Netto, Carrefour, Auchan). W toku przedmiotowych postępowań Inspekcja Handlowa
na zlecenie Prezesa UOKiK przeprowadziła szereg kontroli mających na celu pozyskanie
materiału dowodowego. Obecnie trwa analiza zgromadzonych materiałów.
Niezależnie od prowadzonych postępowań wyjaśniających Prezes Urzędu wystosował do
przedsiębiorców ponad 70 wystąpień z zakresu ochrony konsumentów zwracających uwagę
na wątpliwe praktyki. Ponadto, 4 przedsiębiorcom (Media Markt, Glovo, Sephora, Zalando)
zostały postawione zarzuty stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy
-- 1 of 2 --
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa
tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41
dozik@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2
938176.2679950.2448847
konsumentów, dotyczące naruszenia przepisów ustawy o informowaniu o cenach oraz ustawy
o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
Odnosząc się do wskazanego w interpelacji problemu dotyczącego prezentacji na wywieszce
cenowej więcej niż jednej ceny, w tym ceny za sztukę w promocji, której przedmiotem jest
zakup wielu sztuk produktu oraz ceny obowiązującej dla klientów będących członkami
programu lojalnościowego (posiadaczy aplikacji mobilnych lub kart stałego klienta), warto
podkreślić, że w każdym przypadku informowania przez przedsiębiorcę o obniżce ceny
towaru, należy prezentować obok informację o najniższej cenie towaru, która obowiązywała
w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Zasady prezentacji cen towarów i usług
zostały szczegółowo opisane w wydanych przez Prezesa UOKiK w maju 2023 roku
wyjaśnieniach dotyczących informowania o obniżce cen towarów i usług. Naruszenie tego
obowiązku może się wiązać nie tylko z naruszeniem ustawy o informowaniu o cenach, ale
również stanowić nieuczciwą praktykę rynkową. Oba te aspekty analizowane są
w prowadzonych przez Prezesa UOKiK działaniach.
Liczę, że przedstawione wyjaśnienia okażą się pomocne.
Z poważaniem,
Tomasz Chróstny
Prezes
Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --