+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.148.2025
Warszawa, 08 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8992 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez
Pana Posła Bronisława Foltyna w sprawie wcześniejszych zwolnień - przerw w odbywaniu
kary dotyczących więźniów skazanych na karę dożywotniego pozbawienia wolności
lub 25 lat pozbawienia wolności.
Ad 1 i 2
Ryszard Cyba nie został wypuszczony na wolność. Sąd Okręgowy w Łodzi, w związku
z opinią biegłych psychiatrów, wydał postanowienie o zawieszeniu wobec osadzonego
postępowania wykonawczego na podstawie art. 15 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego.
Następnie Sąd Rejonowy w Wołowie wydał postanowienie o umieszczeniu Ryszarda Cyby
w szpitalu psychiatrycznym w oddziale psychiatrii sądowej o wzmocnionym
zabezpieczeniu.
W zleconym przez Ministra Sprawiedliwości raporcie została przedstawiona chronologia
wszystkich czynności podjętych przez poszczególne instytucje ww. sprawie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/oswiadczenie-i-raport-ministra-
sprawiedliwosci-adama-bodnara-ws.-ryszarda-cyby

-- 1 of 7 --

2
Przypadek zawieszenia postępowania wykonawczego wobec skazanego na karę
dożywotniego pozbawienia wolności, który z uwagi na stan zdrowia nie może przebywać
w zakładzie karnym, był pierwszym tego rodzaju zdarzeniem w polskim systemie
penitencjarnym.
W latach 2015 – 2025 (do 16 kwietnia 2025 roku) zawieszenie postępowania
wykonawczego nastąpiło w przypadku 2 skazanych na karę od 25 lat pozbawienia
wolności wzwyż.
Ad 3
W raporcie zleconym przez Ministra Sprawiedliwości zostały przedstawione działania,
które w związku ze sprawą Ryszarda Cyby podjął Minister Sprawiedliwości, jak również
działania, które minister podejmie w najbliższej przyszłości oraz propozycje zmian
systemowych i legislacyjnych.
Minister Sprawiedliwości podjął następujące działania:
- Minister Sprawiedliwości w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego
na podstawie art. 37g § 2 i 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zarządził
lustrację Wydziału Rodzinnego Sądu Rejonowego w Człuchowie, który nie wydał
w stosownym terminie postanowienia o zabezpieczeniu postępowania w przedmiocie
przymusowego umieszczenia w placówce opiekuńczej, a także IV Wydziału Karnego Sądu
Okręgowego w Łodzi, dotyczącego sprawności prowadzonego postępowania w zakresie
wykonania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania wykonawczego
w zakresie kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie IV K 189/11;
- Minister Sprawiedliwości zobowiązał Dyrektora Generalnego Służby Więziennej
do dokonania przeglądu wszystkich spraw, w których wobec sprawców najgroźniejszych
przestępstw orzeczono kary 25 lat pozbawienia wolności albo karę dożywocia, a następnie
monitorowania działań sądu, udziału w postępowaniu wykonawczym oraz analizy
wydawanych na tym etapie orzeczeń, a nadto do monitorowania sytuacji skazanego także

-- 2 of 7 --

3
po opuszczeniu jednostki aż do momentu umieszczenia w odpowiedniej placówce
opiekuńczo-leczniczej;
- Minister Sprawiedliwości zobowiązał Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, aby
Dyrektor Zakładu Karnego jako organ postępowania wykonawczego koordynował
działania poszczególnych instytucji, od momentu opuszczenia jednostki przez osobę
skazaną, aż do momentu umieszczenia takiej osoby we właściwym podmiocie opiekuńczo
– leczniczym;
- Dyrektor Generalny Służby Więziennej został zobowiązany do bieżącego informowania
Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji Ministerstwa Sprawiedliwości
o przypadkach zastosowania przez sąd - wobec sprawców najgroźniejszych przestępstw -
instytucji prawa karnego wykonawczego związanych z opuszczeniem jednostki
penitencjarnej przez tych skazanych;
- w zakresie organizacji pracy w Służbie Więziennej podjęto także działania mające na celu
wprowadzenia systemu koordynacji i monitorowania postępowań wykonawczych
dotyczących skazanych odbywających kary pozbawienia wolności orzeczone w wymiarze
25 lat albo karę dożywotniego pozbawienia wolności oraz obligatoryjnego informowania
kierownictwa resortu o możliwości opuszczenia jednostki penitencjarnej przez skazanych
na w/w kary w ramach instytucji prawa karnego wykonawczego takich jak przerwa
i zawieszenie postępowania wykonawczego;
- sporządzono nadto pisemne wystąpienie do prezesów sądów apelacyjnych, poświęcone
roli sądów w zakresie stosowania środków zabezpieczających oraz zawieszania
postępowania wykonawczego w zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności.
Działania, które podejmie Minister Sprawiedliwości:
- zorganizowanie specjalnego cyklu szkoleń w ramach Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury na temat stosowania środków zabezpieczających oraz wybranych aspektów
prawa karnego wykonawczego;

-- 3 of 7 --

4
- zorganizowanie seminarium dla przedstawicieli sądów, prokuratury, zakładów karnych,
szpitali psychiatrycznych, którego celem będzie pogłębiona rozmowa na temat przypadku
Ryszarda Cyby w celu identyfikacji słabości systemu oraz zwiększenia możliwości
koordynacyjno-informacyjnych;
- zlecenie badań aktowych Instytutowi Wymiaru Sprawiedliwości dotyczących
przypadków zwalniania z jednostek penitencjarnych osób skazanych na długoletnią karę
pozbawienia wolności w trybie art. 15 § 2 k.k.w.
Działania podjęte w prokuraturze:
- Prokurator Krajowy zobowiązał kierowników jednostek organizacyjnych prokuratury
do dokonania przeglądu spraw, w których wobec sprawców najgroźniejszych przestępstw
orzeczono kary 25 lat pozbawienia wolności albo karę dożywotniego pozbawienia
wolności, a następnie monitorowania działań sądu, udziału w postępowaniu
wykonawczym oraz analizy wydawanych na tym etapie orzeczeń;
- kierownicy jednostek organizacyjnych prokuratury zostali zobowiązani do bieżącego
informowania Dyrektora Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej
o przypadkach zastosowania przez Sąd - wobec sprawców najgroźniejszych przestępstw -
instytucji prawa karnego wykonawczego związanych z opuszczeniem jednostki
penitencjarnej przez tych skazanych;
- Prokurator Krajowy zobligował wszystkie jednostki prokuratury do zwiększenia
aktywności prokuratorów na etapie postępowania wykonawczego. Podjęto również
działania w celu wprowadzenia w Prokuraturze systemu koordynacji i monitorowania
postępowań wykonawczych dotyczących skazanych odbywających kary pozbawienia
wolności orzeczone w wymiarze 25 lat albo karę dożywocia, także z wykorzystaniem
systemu informatycznego prokuratury PROK-SYSTEM;

-- 4 of 7 --

5
- rozpoczęto prace mające na celu stworzenie w systemie informatycznym prokuratury
narzędzi umożliwiających koordynację i monitorowanie postępowań wykonawczych
dotyczących osób skazanych na kary 25 lat pozbawienia wolności albo kary dożywotniego
pozbawienia wolności. System powinien umożliwiać generowanie danych o osobach
odbywających najsurowsze kary, jak również informacji o tych osobach,
w przypadku skorzystania z instytucji prawa karnego wykonawczego.
Propozycje rozwiązań systemowych:
- starzejąca się populacja skazanych na kary dożywotniego pozbawienia wolności stale
rośnie, więc zasadne jest wypracowanie rozwiązań systemowych, które będą stanowiły
odpowiedź na uzasadnione obawy społeczeństwa. W takich sytuacjach działania
wszystkich zaangażowanych instytucji powinny być spójne i skoordynowane,
a przede wszystkim, instytucje powinny się wzajemnie informować o wydawanych przez
siebie decyzjach procesowych oraz terminach ich wykonania;
- Minister Sprawiedliwości zainicjuje działania, których celem będzie utworzenie
podmiotu leczniczego dla osób ciężko, przewlekle chorych odbywających
długoterminowe kary pozbawienia wolności. W celu zabezpieczenia społeczeństwa
zasadne jest stworzenie odrębnej placówki leczniczej dla osób skazanych, których stan
zdrowia wykazuje głębokie zaburzenia funkcji poznawczych, całkowitą dezorientację,
zniedołężnienie, zaburzenia świadomości z brakiem logicznego kontaktu ze światem
zewnętrznym, w związku z czym dalsze odbywanie kary pozbawienia wolności przez takich
skazanych nie jest możliwe. W celu zoptymalizowania wyżej wskazanych działań Minister
Sprawiedliwości zaprosi do udziału w pracach Ministra Zdrowia oraz Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej.
Propozycja zmian legislacyjnych:
- w Kodeksie karnym wykonawczym
a) w odniesieniu do mającego wejść w życie od 1 stycznia 2026 r. elektronicznego środka
kontroli zachowania skazanego w czasie przerwy w odbywaniu kary

-- 5 of 7 --

6
Na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 13 grudnia 2022 r. poz. 2600) 1 stycznia 2026 roku wejdzie w życie
m.in. nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego w zakresie art. 153a k.k.w.,
wprowadzająca nowy, elektroniczny środek kontroli zachowania skazanego w czasie
przerwy w odbywaniu kary. Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponuje nowelizację tego
przepisu w celu umożliwienia zastosowania nowego środka także w sytuacji zawieszenia
postępowania wykonawczego.
Należy także poszerzyć katalog przestępstw, w odniesieniu do których obowiązkowe jest
orzeczenie środka kontroli miejsca pobytu. Art. 153a § 2 k.k.w obejmuje takie
przestępstwa jak: niektóre przestępstwa seksualne popełnione w związku z zaburzeniami
preferencji seksualnej (art. 197-200 kk), przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby jej
użycia popełnione w warunkach kwalifikowanego powrotu do przestępstwa lub działania
w zorganizowanej grupie (art. 64 § 2 kk, art. 64a kk, art. 65 kk), a także sprawy, w których
wymierzono karę dożywotniego pozbawienia wolności. Przepis nie obejmuje wprost
zbrodni zabójstwa jako samoistnej przesłanki orzeczenia środka elektronicznej kontroli
zachowania skazanego. Ciężar gatunkowy przestępstwa zabójstwa oznacza, że należy
włączyć je do katalogu przesłanek orzeczenia środka.
b) w odniesieniu do obowiązku informowania pokrzywdzonego o opuszczeniu zakładu
przez skazanego
Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa zmianę art. 168a § 2 k.k.w., poprzez rozszerzenie
katalogu przestępstw, w przypadku których obligatoryjnie informuje się pokrzywdzonego
o zwolnieniu z zakładu karnego skazanego za przestępstwo zabójstwa (art. 148 kk).
c) W Regulaminie wewnętrznym urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych
prokuratury
Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa, dla zabezpieczenia interesu społecznego,
wprowadzenie obowiązku orzekania na posiedzeniach jawnych w sprawach o zwolnienie
z odbywania długoterminowej bądź dożywotniej kary pozbawienia wolności

-- 6 of 7 --

7
w następstwie orzeczenia przerwy w odbywaniu kary lub zawieszenia postępowania,
z obligatoryjnym udziałem prokuratora.
2) w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin
urzędowania sądów powszechnych
Ministerstwo rozważa zmianę §2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. W §2
zostały wymienione kategorie spraw pilnych, tzn. takich, które sądy mają obowiązek
traktować priorytetowo. Zmiana zmierzałaby do rozszerzenia zakresu spraw pilnych
nie tylko o sprawy, w których uprzednio orzeczono środek zabezpieczający, co do którego
sąd wydaje kolejne decyzje, ale i o sprawy o orzeczenie środka zabezpieczającego i środka
z art. 153a k.k.w. (elektroniczny środek kontroli zachowania skazanego).
Szczegółowy opis ww. planowanych działań systemowych, legislacyjnych i nadzorczych
znajduje się we wspomnianym na wstępie raporcie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/oswiadczenie-i-raport-ministra-
sprawiedliwosci-adama-bodnara-ws.-ryszarda-cyby
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 7 of 7 --