Interpelacja nr 8990
Interpelacja w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii możliwości całodobowego towarzyszenia dziecku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii możliwości całodobowego towarzyszenia dziecku
Interpelacja nr 8990
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii możliwości całodobowego towarzyszenia dziecku
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 03-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
w obliczu licznych wyzwań związanych z leczeniem dziecka na oddziale intensywnej terapii (OIT) niezbędne jest zapewnienie nie tylko najwyższej jakości opieki medycznej, ale również wsparcia emocjonalnego, które odgrywa kluczową rolę w procesie zdrowienia.
Dla osoby dorosłej pobyt na OIT stanowi poważne obciążenie psychiczne, jednak dla dziecka bywa o wiele trudniejszy. Konieczność wykonywania procedur medycznych, które często są nieprzyjemne, wzbudzają strach i wiążą się z bólem, generuje ogromny stres zarówno u dziecka, jak i jego rodziny. Niestety, w Polsce dziecko musi stawić czoła tym trudnościom samo. Stres związany z pobytem na OIT nie powinien być pogłębiany przez przymusową rozłąkę, sprowadzaną nań przez zasady odwiedzin określane wewnętrznymi przepisami obowiązującymi w każdym szpitalu. Obecnie w Polsce nie istnieją odgórne rozporządzenia, które regulowałyby zasady przebywania rodzica przy dziecku hospitalizowanym na OIT. W niektórych oddziałach rodzic może spędzać przy dziecku mniej niż 4 godziny dziennie.
Dowodem, że system ten może oraz musi zatroszczyć się o najmłodszych pacjentów lepiej, jest Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc Oddziału Terenowego im. Jana i Ireny Rudników w Rabce-Zdroju. Umożliwia on rodzicom całodobowe towarzyszenie dziecku podczas pobytu na oddziale.
W materiale Faktów TVN Wojciech Szatkowski (specjalista anestezjologii i intensywnej terapii pracujący w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddziału Terenowego im. Jana i Ireny Rudników w Rabce-Zdroju) powiedział: „Jesteśmy w stanie leczyć ból. Jesteśmy w stanie zapewnić pacjentowi bezbolesność procedur i tego pobytu pooperacyjnego, ale to nie jest wszystko, czego tak na dobrą sprawę dziecko potrzebuje. Dziecko potrzebuje poczucia bezpieczeństwa”. Dodaje także „Zmuszeni są koledzy, żeby sedować dzieci bądź usypiać, żeby zabezpieczyć się przed ich własnymi działaniami, co w dużej mierze wynika z tego stresu, które dziecko przeżywa oddzielone od rodzica”. Doprowadzenie do sytuacji, która wymaga wykonywania dodatkowych zabiegów medycznych by oddzielić dziecko od strachu wywołanego rozłąką z rodzicami powinno budzić sprzeciw każdej osoby, której bliskie jest dobro dzieci.
W polskim ustawodawstwie brakuje również jednoznacznych przepisów określających, co może stanowić podstawę do odmowy przebywania rodzica przy dziecku, a także jasnych procedur weryfikacji decyzji o rozdzieleniu dziecka od opiekuna.
Zgodnie z punktem 9 Karty Praw Dziecka-Pacjenta sygnowanym przez Rzecznika Praw Pacjenta i Rzecznika Praw Dziecka, dziecko ma prawo do obecności rodzica w szpitalu. Lekarze mogą zdecydować o tym, że rodzic nie może towarzyszyć dziecku jedynie w wyjątkowych sytuacjach.
Zgodnie z Europejską Kartą Praw Dziecka w Szpitalu „rodzicom należy stwarzać warunki pobytu w szpitalu razem z dzieckiem, należy ich zachęcać i pomagać im w pozostawaniu przy dziecku”.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), uprzejmie prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy w Ministerstwie Zdrowia zostaną ukończone prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii zapewniającą rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii całodobowe towarzyszenie dziecku oraz obligującą osoby kierujące tymi oddziałami do podjęcia niezbędnych zmian organizacyjnych?
Kiedy zostaną wydane przez Ministerstwo Zdrowia wytyczne dotyczące postępowania na oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii?
Jakie środki ministerstwo planuje przeznaczyć na realizację wytycznych?
Jeśli prace opisane w punkcie 1 i 2 nie zostały rozpoczęte - kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje rozpocząć ich realizację? Jaki jest harmonogram tych prac?
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmie w celu zapewnienia dzieciom hospitalizowanym w oddziałach intensywnej terapii realizacji praw, które zgodnie z Kartą Praw Dziecka-Pacjenta oraz Europejską Kartą Praw Dziecka w Szpitalu są im należne?
Jakie działania podejmie Ministerstwo Zdrowia w celu precyzyjnego określenia podstaw do odmowy przebywania rodzica przy dziecku oraz wprowadzenia procedury weryfikacji argumentów osób decydujących o takiej odmowie, aby nie dochodziło do rozdzielania dzieci z rodzicami wbrew ich woli?
Interpelacja nr 8990
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii możliwości całodobowego towarzyszenia dziecku
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 03-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
w obliczu licznych wyzwań związanych z leczeniem dziecka na oddziale intensywnej terapii (OIT) niezbędne jest zapewnienie nie tylko najwyższej jakości opieki medycznej, ale również wsparcia emocjonalnego, które odgrywa kluczową rolę w procesie zdrowienia.
Dla osoby dorosłej pobyt na OIT stanowi poważne obciążenie psychiczne, jednak dla dziecka bywa o wiele trudniejszy. Konieczność wykonywania procedur medycznych, które często są nieprzyjemne, wzbudzają strach i wiążą się z bólem, generuje ogromny stres zarówno u dziecka, jak i jego rodziny. Niestety, w Polsce dziecko musi stawić czoła tym trudnościom samo. Stres związany z pobytem na OIT nie powinien być pogłębiany przez przymusową rozłąkę, sprowadzaną nań przez zasady odwiedzin określane wewnętrznymi przepisami obowiązującymi w każdym szpitalu. Obecnie w Polsce nie istnieją odgórne rozporządzenia, które regulowałyby zasady przebywania rodzica przy dziecku hospitalizowanym na OIT. W niektórych oddziałach rodzic może spędzać przy dziecku mniej niż 4 godziny dziennie.
Dowodem, że system ten może oraz musi zatroszczyć się o najmłodszych pacjentów lepiej, jest Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc Oddziału Terenowego im. Jana i Ireny Rudników w Rabce-Zdroju. Umożliwia on rodzicom całodobowe towarzyszenie dziecku podczas pobytu na oddziale.
W materiale Faktów TVN Wojciech Szatkowski (specjalista anestezjologii i intensywnej terapii pracujący w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddziału Terenowego im. Jana i Ireny Rudników w Rabce-Zdroju) powiedział: „Jesteśmy w stanie leczyć ból. Jesteśmy w stanie zapewnić pacjentowi bezbolesność procedur i tego pobytu pooperacyjnego, ale to nie jest wszystko, czego tak na dobrą sprawę dziecko potrzebuje. Dziecko potrzebuje poczucia bezpieczeństwa”. Dodaje także „Zmuszeni są koledzy, żeby sedować dzieci bądź usypiać, żeby zabezpieczyć się przed ich własnymi działaniami, co w dużej mierze wynika z tego stresu, które dziecko przeżywa oddzielone od rodzica”. Doprowadzenie do sytuacji, która wymaga wykonywania dodatkowych zabiegów medycznych by oddzielić dziecko od strachu wywołanego rozłąką z rodzicami powinno budzić sprzeciw każdej osoby, której bliskie jest dobro dzieci.
W polskim ustawodawstwie brakuje również jednoznacznych przepisów określających, co może stanowić podstawę do odmowy przebywania rodzica przy dziecku, a także jasnych procedur weryfikacji decyzji o rozdzieleniu dziecka od opiekuna.
Zgodnie z punktem 9 Karty Praw Dziecka-Pacjenta sygnowanym przez Rzecznika Praw Pacjenta i Rzecznika Praw Dziecka, dziecko ma prawo do obecności rodzica w szpitalu. Lekarze mogą zdecydować o tym, że rodzic nie może towarzyszyć dziecku jedynie w wyjątkowych sytuacjach.
Zgodnie z Europejską Kartą Praw Dziecka w Szpitalu „rodzicom należy stwarzać warunki pobytu w szpitalu razem z dzieckiem, należy ich zachęcać i pomagać im w pozostawaniu przy dziecku”.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), uprzejmie prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy w Ministerstwie Zdrowia zostaną ukończone prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii zapewniającą rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii całodobowe towarzyszenie dziecku oraz obligującą osoby kierujące tymi oddziałami do podjęcia niezbędnych zmian organizacyjnych?
Kiedy zostaną wydane przez Ministerstwo Zdrowia wytyczne dotyczące postępowania na oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii?
Jakie środki ministerstwo planuje przeznaczyć na realizację wytycznych?
Jeśli prace opisane w punkcie 1 i 2 nie zostały rozpoczęte - kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje rozpocząć ich realizację? Jaki jest harmonogram tych prac?
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmie w celu zapewnienia dzieciom hospitalizowanym w oddziałach intensywnej terapii realizacji praw, które zgodnie z Kartą Praw Dziecka-Pacjenta oraz Europejską Kartą Praw Dziecka w Szpitalu są im należne?
Jakie działania podejmie Ministerstwo Zdrowia w celu precyzyjnego określenia podstaw do odmowy przebywania rodzica przy dziecku oraz wprowadzenia procedury weryfikacji argumentów osób decydujących o takiej odmowie, aby nie dochodziło do rozdzielania dzieci z rodzicami wbrew ich woli?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7348 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.9.2025.PJ
Warszawa, 14 maja 2025
DSW.050.9.2025.PJ
Warszawa, $ezdDataPodpis
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8990 Pani Poseł Marceliny Zawiszy „w sprawie
zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii
możliwości całodobowego towarzyszenia dziecku” przekazuję poniższe informacje.
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z
2024 r. poz. 581) gwarantuje pacjentowi prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej. Przez
dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu
świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 34 ust. 2).
Opiekę taką może sprawować dowolnie wskazana przez pacjenta osoba, która nie musi
posiadać do tego fachowych kwalifikacji. Ustawodawca gwarantuje każdemu pacjentowi
prawo skorzystania z realizacji prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej względem
opieki, do której jest zobowiązany szpital czy inny stacjonarny podmiot leczniczy,
sprawowanej przez zatrudniony tam personel.
Ponadto art. 21 ustawy określa, że na życzenie pacjenta przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może być obecna osoba bliska. Wyłączenie tego prawa zostało ograniczone
do niezbędnego minimum przepisem stanowiącym, że osoba wykonująca zawód medyczny
udzielająca świadczeń zdrowotnych pacjentowi może odmówić obecności osoby bliskiej
przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych jedynie w przypadku istnienia
prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na
bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odmowę taką osoby odpowiedzialne zobowiązane są
odnotować w dokumentacji medycznej.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub upoważniony
przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia
zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
Jedynie w przypadku praw, o których mowa w art. 33 ust. 1 (prawo do kontaktu osobistego
z innymi osobami), ograniczenie korzystania z praw pacjenta może wystąpić także ze
względu na możliwości organizacyjne podmiotu.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Opiekę pielęgnacyjną w odniesieniu do pacjenta małoletniego lub posiadającego orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności rozumie się również jako prawo do pobytu wraz z
nim przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego (art. 34 ust. 3) podczas
hospitalizacji.
Zastosowanie w tym zakresie mają przepisy zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz.U. z 2022 r. poz. 402), cz. V (Oddział dziecięcy) ust. 8, zgodnie z którymi w
pokojach dzieci lub w odrębnym pomieszczeniu zapewnia się dodatkowe łóżka lub fotele
wypoczynkowe wraz z pościelą, umożliwiające nocleg dla rodziców lub opiekunów dziecka.
Przy czym zwrot „oddział dziecięcy” należy rozumieć szeroko i celowościowo (w kontekście
przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta)
jako każdą komórkę organizacyjną szpitala oraz odpowiednio innego zakładu leczniczego, w
którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w której
przebywają dzieci, niezależnie od jej nazwy oraz zakresu i profilu udzielanych świadczeń.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia ograniczenie prawa pobytu rodziców lub opiekunów
hospitalizowanego dziecka może więc być uzasadnione wyłącznie wystąpieniem zagrożenia
epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, np. w przypadku
hospitalizacji w oddziale zakaźnym (z uwagi na ryzyko zakażeń). Ograniczenia takie nie
mogą być tożsame z bezwzględnym limitowaniem w regulaminach organizacyjnych
podmiotów leczniczych możliwości odwiedzania pacjentów czy realizowania prawa do
dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jedynie do określonego zakresu czasowego. Ograniczenia
nie mogą bowiem oznaczać całkowitego wyłączenia wskazanych praw. Należy przy tym
podkreślić, że realizacja prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej powinna być
zorganizowana w sposób nienaruszający praw innych pacjentów (np. prawa do
poszanowania intymności i godności).
Konsultant Krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii pani Profesor dr hab.
n. med. Katarzyny Kotfis w swoim stanowisku wskazała, że „w
praktyce klinicznej obecność
rodzica lub opiekuna przy dziecku hospitalizowanym w oddziale intensywnej terapii pełni
istotną funkcję terapeutyczną. Dotyczy to nie tylko aspektu emocjonalnego, ale również
wsparcia w procesie leczenia. Bliskość rodzica redukuje lęk dziecka, sprzyja stabilizacji
psychicznej oraz ogranicza potrzebę interwencji farmakologicznych, w tym sedacji
wynikającej z reakcji stresowych czy objawów separacyjnych.”
Konsultant Krajowa wskazała przy tym, że obowiązujące przepisy ustawy statuują już
prawo pacjenta do obecności przy nim przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
faktycznego (w tym do obecności przy pacjencie - dziecku w trakcie hospitalizacji, również
w oddziale intensywnej terapii), zaznaczając przy tym konieczność uwzględnienia
niezbędnych środków ostrożności i zaleceń epidemiologicznych. Jak zostało to określone
w opinii: „
Ograniczenie prawa do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego
lub konieczności ochrony zdrowia lub bezpieczeństwa pacjenta. W przypadkach, w których
obecność osoby bliskiej jest ograniczana, decyzja ta powinna być każdorazowo uzasadniona
i odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta.”
W celu zwrócenia uwagi na kwestię właściwego realizowania przez podmioty lecznicze
praw pacjenta, w tym w szczególności w zakresie obecności rodziców lub opiekunów
prawnych albo opiekunów faktycznych przy dzieciach leczonych w oddziałach
anestezjologii i intensywnej terapii przywołane Stanowisko Konsultant Krajowej zostało na
wniosek Ministra Zdrowia przekazane za pośrednictwem oddziałów wojewódzkich NFZ do
wszystkich dyrektorów podmiotów leczniczych posiadających w swoje strukturze
wspomniane oddziały.
Ponadto informuję, że Ministerstwo Zdrowia będzie pracować nad kwestią praktycznego
wykonywania przez podmioty lecznicze omawianego prawa pacjenta przy udziale
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
środowiska medycznego oraz Rzecznika Praw Pacjenta. W toku tych prac będą brane pod
uwagę spostrzeżenia i wnioski zgłoszone w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw
Dzieci i Młodzieży w dniu 3 kwietnia br., którego jednym z tematów była
Informacja na
temat prawa dziecka przebywającego na oddziale intensywnej terapii do obecności
rodziców/opiekunów prawnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.9.2025.PJ
Warszawa, 14 maja 2025
DSW.050.9.2025.PJ
Warszawa, $ezdDataPodpis
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8990 Pani Poseł Marceliny Zawiszy „w sprawie
zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii
możliwości całodobowego towarzyszenia dziecku” przekazuję poniższe informacje.
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z
2024 r. poz. 581) gwarantuje pacjentowi prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej. Przez
dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu
świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 34 ust. 2).
Opiekę taką może sprawować dowolnie wskazana przez pacjenta osoba, która nie musi
posiadać do tego fachowych kwalifikacji. Ustawodawca gwarantuje każdemu pacjentowi
prawo skorzystania z realizacji prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej względem
opieki, do której jest zobowiązany szpital czy inny stacjonarny podmiot leczniczy,
sprawowanej przez zatrudniony tam personel.
Ponadto art. 21 ustawy określa, że na życzenie pacjenta przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może być obecna osoba bliska. Wyłączenie tego prawa zostało ograniczone
do niezbędnego minimum przepisem stanowiącym, że osoba wykonująca zawód medyczny
udzielająca świadczeń zdrowotnych pacjentowi może odmówić obecności osoby bliskiej
przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych jedynie w przypadku istnienia
prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na
bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odmowę taką osoby odpowiedzialne zobowiązane są
odnotować w dokumentacji medycznej.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub upoważniony
przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia
zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
Jedynie w przypadku praw, o których mowa w art. 33 ust. 1 (prawo do kontaktu osobistego
z innymi osobami), ograniczenie korzystania z praw pacjenta może wystąpić także ze
względu na możliwości organizacyjne podmiotu.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Opiekę pielęgnacyjną w odniesieniu do pacjenta małoletniego lub posiadającego orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności rozumie się również jako prawo do pobytu wraz z
nim przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego (art. 34 ust. 3) podczas
hospitalizacji.
Zastosowanie w tym zakresie mają przepisy zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz.U. z 2022 r. poz. 402), cz. V (Oddział dziecięcy) ust. 8, zgodnie z którymi w
pokojach dzieci lub w odrębnym pomieszczeniu zapewnia się dodatkowe łóżka lub fotele
wypoczynkowe wraz z pościelą, umożliwiające nocleg dla rodziców lub opiekunów dziecka.
Przy czym zwrot „oddział dziecięcy” należy rozumieć szeroko i celowościowo (w kontekście
przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta)
jako każdą komórkę organizacyjną szpitala oraz odpowiednio innego zakładu leczniczego, w
którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w której
przebywają dzieci, niezależnie od jej nazwy oraz zakresu i profilu udzielanych świadczeń.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia ograniczenie prawa pobytu rodziców lub opiekunów
hospitalizowanego dziecka może więc być uzasadnione wyłącznie wystąpieniem zagrożenia
epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, np. w przypadku
hospitalizacji w oddziale zakaźnym (z uwagi na ryzyko zakażeń). Ograniczenia takie nie
mogą być tożsame z bezwzględnym limitowaniem w regulaminach organizacyjnych
podmiotów leczniczych możliwości odwiedzania pacjentów czy realizowania prawa do
dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jedynie do określonego zakresu czasowego. Ograniczenia
nie mogą bowiem oznaczać całkowitego wyłączenia wskazanych praw. Należy przy tym
podkreślić, że realizacja prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej powinna być
zorganizowana w sposób nienaruszający praw innych pacjentów (np. prawa do
poszanowania intymności i godności).
Konsultant Krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii pani Profesor dr hab.
n. med. Katarzyny Kotfis w swoim stanowisku wskazała, że „w
praktyce klinicznej obecność
rodzica lub opiekuna przy dziecku hospitalizowanym w oddziale intensywnej terapii pełni
istotną funkcję terapeutyczną. Dotyczy to nie tylko aspektu emocjonalnego, ale również
wsparcia w procesie leczenia. Bliskość rodzica redukuje lęk dziecka, sprzyja stabilizacji
psychicznej oraz ogranicza potrzebę interwencji farmakologicznych, w tym sedacji
wynikającej z reakcji stresowych czy objawów separacyjnych.”
Konsultant Krajowa wskazała przy tym, że obowiązujące przepisy ustawy statuują już
prawo pacjenta do obecności przy nim przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
faktycznego (w tym do obecności przy pacjencie - dziecku w trakcie hospitalizacji, również
w oddziale intensywnej terapii), zaznaczając przy tym konieczność uwzględnienia
niezbędnych środków ostrożności i zaleceń epidemiologicznych. Jak zostało to określone
w opinii: „
Ograniczenie prawa do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego
lub konieczności ochrony zdrowia lub bezpieczeństwa pacjenta. W przypadkach, w których
obecność osoby bliskiej jest ograniczana, decyzja ta powinna być każdorazowo uzasadniona
i odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta.”
W celu zwrócenia uwagi na kwestię właściwego realizowania przez podmioty lecznicze
praw pacjenta, w tym w szczególności w zakresie obecności rodziców lub opiekunów
prawnych albo opiekunów faktycznych przy dzieciach leczonych w oddziałach
anestezjologii i intensywnej terapii przywołane Stanowisko Konsultant Krajowej zostało na
wniosek Ministra Zdrowia przekazane za pośrednictwem oddziałów wojewódzkich NFZ do
wszystkich dyrektorów podmiotów leczniczych posiadających w swoje strukturze
wspomniane oddziały.
Ponadto informuję, że Ministerstwo Zdrowia będzie pracować nad kwestią praktycznego
wykonywania przez podmioty lecznicze omawianego prawa pacjenta przy udziale
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
środowiska medycznego oraz Rzecznika Praw Pacjenta. W toku tych prac będą brane pod
uwagę spostrzeżenia i wnioski zgłoszone w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw
Dzieci i Młodzieży w dniu 3 kwietnia br., którego jednym z tematów była
Informacja na
temat prawa dziecka przebywającego na oddziale intensywnej terapii do obecności
rodziców/opiekunów prawnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --