Interpelacja nr 8989
Interpelacja w sprawie wydłużenia okresu wypłacania zasiłku pogrzebowego dla rodzin zmarłych, którzy dokonali donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wydłużenia okresu wypłacania zasiłku pogrzebowego dla rodzin zmarłych, którzy dokonali donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych
Interpelacja nr 8989
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wydłużenia okresu wypłacania zasiłku pogrzebowego dla rodzin zmarłych, którzy dokonali donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 02-04-2025
Szanowna Pani Minister,
donacja ciała na cele naukowe i dydaktyczne stanowi istotny wkład w rozwój nauk medycznych oraz kształcenie przyszłych lekarzy. Jest to akt o wysokiej wartości etycznej i społecznej, który powinien być odpowiednio doceniony oraz wspierany przez państwo. Niestety, obecne regulacje prawne nie uwzględniają specyficznej sytuacji rodzin osób, które zdecydowały się na donację ciała. W praktyce, pochówek takich osób może nastąpić dopiero po wielu latach od śmierci, co oznacza, że rodziny nie mogą skorzystać z przysługującego im zasiłku pogrzebowego w przewidzianym ustawowo terminie.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów dotyczących okresu wypłaty zasiłku pogrzebowego dla rodzin osób, które dokonały donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych?
2. Jakie możliwe mechanizmy wsparcia mogłyby zostać wprowadzone w celu ochrony interesów rodzin w takich przypadkach?
3. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie szczegółowych regulacji dotyczących rekompensaty kosztów pochówku w przypadkach, gdy następuje on po wielu latach od śmierci donatora?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 8989
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wydłużenia okresu wypłacania zasiłku pogrzebowego dla rodzin zmarłych, którzy dokonali donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 02-04-2025
Szanowna Pani Minister,
donacja ciała na cele naukowe i dydaktyczne stanowi istotny wkład w rozwój nauk medycznych oraz kształcenie przyszłych lekarzy. Jest to akt o wysokiej wartości etycznej i społecznej, który powinien być odpowiednio doceniony oraz wspierany przez państwo. Niestety, obecne regulacje prawne nie uwzględniają specyficznej sytuacji rodzin osób, które zdecydowały się na donację ciała. W praktyce, pochówek takich osób może nastąpić dopiero po wielu latach od śmierci, co oznacza, że rodziny nie mogą skorzystać z przysługującego im zasiłku pogrzebowego w przewidzianym ustawowo terminie.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów dotyczących okresu wypłaty zasiłku pogrzebowego dla rodzin osób, które dokonały donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych?
2. Jakie możliwe mechanizmy wsparcia mogłyby zostać wprowadzone w celu ochrony interesów rodzin w takich przypadkach?
3. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie szczegółowych regulacji dotyczących rekompensaty kosztów pochówku w przypadkach, gdy następuje on po wielu latach od śmierci donatora?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6912 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.176.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8989 Panów Posłów Krzysztofa Gadowskiego oraz Tomasza Piotra
Nowaka w sprawie wydłużenia okresu wypłacania zasiłku pogrzebowego dla rodzin zmarłych,
którzy dokonali donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Prawo do zasiłku pogrzebowego wynika z treści art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn.
zm.). Zgodnie z przepisem, zasiłek przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej
emeryturę lub rentę oraz członków rodziny tych osób, a także osoby, która w dniu śmierci nie miała
ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu osoby zmarłej, a także
pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku
wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. Postępowanie w sprawie zasiłku pogrzebowego
wszczyna się na podstawie wniosku, do którego należy dołączyć rachunki potwierdzające poniesione
koszty pogrzebu.
W świetle obowiązujących przepisów za pochówek uważa się złożenie zwłok m.in. w grobach
ziemnych, murowanych, katakumbach lub kolumbariach. Kosztami pogrzebu są natomiast
udokumentowane rachunkami koszty obejmujące wydatki niezbędne, poniesione od chwili śmierci
osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia ceremonii pogrzebowej i pochówku. Aby
udokumentować koszty pogrzebu, wnioskodawca jest zobowiązany przedłożyć m.in. rachunek za
trumnę lub urnę, chyba że istnieją przyczyny to uniemożliwiające.
Jeżeli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny osoby zmarłej, zasiłek pogrzebowy przysługuje
w wysokości 4000 zł, bez względu na wysokość poniesionych kosztów pogrzebu. Natomiast jeśli
koszty pogrzebu zostały poniesione przez osobę niebędącą członkiem rodziny zmarłego, zasiłek
przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie przekraczającej jednak 4000
zł. Przepisy ustawy emerytalnej przewidują też podział zasiłku pogrzebowego, jeżeli koszty
pogrzebu zostały poniesione przez więcej niż jedną osobę. Zasiłek pogrzebowy ulega wówczas
podziałowi między te osoby, proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.
Obecnie procedowany jest rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1172), 9 maja 2025
roku Sejm przyjął ustawę. Projekt przewiduje podwyższenie kwoty zasiłku pogrzebowego z 4000 zł
do 7000 zł od stycznia 2026 r., wprowadza też możliwość ubiegania się o zasiłek celowy z pomocy
społecznej na pokrycie kosztów pogrzebu osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli po osobie
zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo w przypadku gdy osoba, która pokrywa koszty
pogrzebu, jest uprawniona do zasiłku pogrzebowego i ponosi w związku z pogrzebem nadzwyczajne
- trudne do przewidzenia, niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego - koszty.
W przypadku przekazania ciała na cele naukowe i medyczne wyróżniamy dwie sytuacje, tj. gdy
pogrzeb zmarłego odbędzie się po przekazaniu przez instytucję naukową szczątków osoby zmarłej
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oraz sytuację, gdy odbędzie się pogrzeb symboliczny. Zasiłek pogrzebowy będzie przysługiwał
zarówno wtedy, gdy pogrzeb odbędzie się po otrzymaniu z uczelni medycznej szczątków zmarłego,
jak i wówczas, gdy symboliczny pochówek odbędzie się od razu po zgonie (bez oczekiwania
na oddanie szczątków zmarłego), jeśli zostanie udokumentowane poniesienie kosztów pogrzebu.
Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy emerytalnej prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie
niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której
zasiłek przysługuje. Zgodnie z art. 81 ust. 2 i 3 tejże ustawy, jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek
pogrzebowy nie było możliwe w tym terminie z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub
zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby
uprawnionej, prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu.
Na potwierdzenie tych okoliczności lub przyczyn wnioskodawca przedkłada odpowiednio
zaświadczenie Policji, prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy
potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn uniemożliwiających zgłoszenie wniosku.
Jeśli sprawienie pogrzebu było możliwe dopiero po przekazaniu rodzinie przez instytucję naukową
szczątków osoby zmarłej, to osoba uprawniona do zasiłku pogrzebowego, z przyczyn całkowicie
niezależnych od siebie, nie ma ona możliwości zgłoszenia wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego
w terminie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. Do takich przypadków
stosuje się art. 81 ust. 2 i 3 ustawy emerytalnej. Prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje zatem,
jeśli wniosek o zasiłek pogrzebowy zostanie zgłoszony w okresie 12 miesięcy od dnia pogrzebu, gdy
zostanie przedłożone zaświadczenie instytucji naukowej potwierdzające, że zwłoki pozostawały
w jej dyspozycji w celu prowadzenia badań.
Natomiast w sytuacji, gdy pomimo przekazania zwłok na cele naukowe i badawcze, odbędzie się
symboliczny pogrzeb osoby zmarłej, tj. pogrzeb odbędzie się bez oczekiwania na oddanie szczątków
zmarłego, osobie uprawnionej, która poniosła koszty takiego pogrzebu i udokumentuje
to oryginałami rachunków, przysługuje prawo do zasiłku pogrzebowego. Pod pojęciem kosztów
pogrzebu należy bowiem rozumieć również koszty uroczystości żegnających i upamiętniających
osobę w przypadku braku jej ciała.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace nad zmianą
przepisów dotyczących okresu wypłaty zasiłku pogrzebowego dla rodzin osób, które dokonały
donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych, ponieważ - jak wynika z przedstawionych wyjaśnień –
rodziny, powołując się na art. 81 ustawy emerytalnej, mogą skorzystać z przysługującego im zasiłku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapewnił, że dotychczasowa praktyka w tym zakresie gwarantuje
sprawne i zgodne z przepisami ustalanie uprawnień do zasiłku pogrzebowego w szczególnej sytuacji,
jaką jest donacja ciała na cele naukowe i badawcze. Stanowi to potwierdzenie, że bliscy osoby nie
będą pozbawieni wsparcia i mogą skorzystać z uprawnień do zasiłku pogrzebowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.176.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8989 Panów Posłów Krzysztofa Gadowskiego oraz Tomasza Piotra
Nowaka w sprawie wydłużenia okresu wypłacania zasiłku pogrzebowego dla rodzin zmarłych,
którzy dokonali donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Prawo do zasiłku pogrzebowego wynika z treści art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn.
zm.). Zgodnie z przepisem, zasiłek przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej
emeryturę lub rentę oraz członków rodziny tych osób, a także osoby, która w dniu śmierci nie miała
ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu osoby zmarłej, a także
pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku
wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. Postępowanie w sprawie zasiłku pogrzebowego
wszczyna się na podstawie wniosku, do którego należy dołączyć rachunki potwierdzające poniesione
koszty pogrzebu.
W świetle obowiązujących przepisów za pochówek uważa się złożenie zwłok m.in. w grobach
ziemnych, murowanych, katakumbach lub kolumbariach. Kosztami pogrzebu są natomiast
udokumentowane rachunkami koszty obejmujące wydatki niezbędne, poniesione od chwili śmierci
osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia ceremonii pogrzebowej i pochówku. Aby
udokumentować koszty pogrzebu, wnioskodawca jest zobowiązany przedłożyć m.in. rachunek za
trumnę lub urnę, chyba że istnieją przyczyny to uniemożliwiające.
Jeżeli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny osoby zmarłej, zasiłek pogrzebowy przysługuje
w wysokości 4000 zł, bez względu na wysokość poniesionych kosztów pogrzebu. Natomiast jeśli
koszty pogrzebu zostały poniesione przez osobę niebędącą członkiem rodziny zmarłego, zasiłek
przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie przekraczającej jednak 4000
zł. Przepisy ustawy emerytalnej przewidują też podział zasiłku pogrzebowego, jeżeli koszty
pogrzebu zostały poniesione przez więcej niż jedną osobę. Zasiłek pogrzebowy ulega wówczas
podziałowi między te osoby, proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.
Obecnie procedowany jest rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1172), 9 maja 2025
roku Sejm przyjął ustawę. Projekt przewiduje podwyższenie kwoty zasiłku pogrzebowego z 4000 zł
do 7000 zł od stycznia 2026 r., wprowadza też możliwość ubiegania się o zasiłek celowy z pomocy
społecznej na pokrycie kosztów pogrzebu osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli po osobie
zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo w przypadku gdy osoba, która pokrywa koszty
pogrzebu, jest uprawniona do zasiłku pogrzebowego i ponosi w związku z pogrzebem nadzwyczajne
- trudne do przewidzenia, niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego - koszty.
W przypadku przekazania ciała na cele naukowe i medyczne wyróżniamy dwie sytuacje, tj. gdy
pogrzeb zmarłego odbędzie się po przekazaniu przez instytucję naukową szczątków osoby zmarłej
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oraz sytuację, gdy odbędzie się pogrzeb symboliczny. Zasiłek pogrzebowy będzie przysługiwał
zarówno wtedy, gdy pogrzeb odbędzie się po otrzymaniu z uczelni medycznej szczątków zmarłego,
jak i wówczas, gdy symboliczny pochówek odbędzie się od razu po zgonie (bez oczekiwania
na oddanie szczątków zmarłego), jeśli zostanie udokumentowane poniesienie kosztów pogrzebu.
Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy emerytalnej prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie
niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której
zasiłek przysługuje. Zgodnie z art. 81 ust. 2 i 3 tejże ustawy, jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek
pogrzebowy nie było możliwe w tym terminie z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub
zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby
uprawnionej, prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu.
Na potwierdzenie tych okoliczności lub przyczyn wnioskodawca przedkłada odpowiednio
zaświadczenie Policji, prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy
potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn uniemożliwiających zgłoszenie wniosku.
Jeśli sprawienie pogrzebu było możliwe dopiero po przekazaniu rodzinie przez instytucję naukową
szczątków osoby zmarłej, to osoba uprawniona do zasiłku pogrzebowego, z przyczyn całkowicie
niezależnych od siebie, nie ma ona możliwości zgłoszenia wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego
w terminie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. Do takich przypadków
stosuje się art. 81 ust. 2 i 3 ustawy emerytalnej. Prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje zatem,
jeśli wniosek o zasiłek pogrzebowy zostanie zgłoszony w okresie 12 miesięcy od dnia pogrzebu, gdy
zostanie przedłożone zaświadczenie instytucji naukowej potwierdzające, że zwłoki pozostawały
w jej dyspozycji w celu prowadzenia badań.
Natomiast w sytuacji, gdy pomimo przekazania zwłok na cele naukowe i badawcze, odbędzie się
symboliczny pogrzeb osoby zmarłej, tj. pogrzeb odbędzie się bez oczekiwania na oddanie szczątków
zmarłego, osobie uprawnionej, która poniosła koszty takiego pogrzebu i udokumentuje
to oryginałami rachunków, przysługuje prawo do zasiłku pogrzebowego. Pod pojęciem kosztów
pogrzebu należy bowiem rozumieć również koszty uroczystości żegnających i upamiętniających
osobę w przypadku braku jej ciała.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace nad zmianą
przepisów dotyczących okresu wypłaty zasiłku pogrzebowego dla rodzin osób, które dokonały
donacji ciała na potrzeby uczelni medycznych, ponieważ - jak wynika z przedstawionych wyjaśnień –
rodziny, powołując się na art. 81 ustawy emerytalnej, mogą skorzystać z przysługującego im zasiłku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapewnił, że dotychczasowa praktyka w tym zakresie gwarantuje
sprawne i zgodne z przepisami ustalanie uprawnień do zasiłku pogrzebowego w szczególnej sytuacji,
jaką jest donacja ciała na cele naukowe i badawcze. Stanowi to potwierdzenie, że bliscy osoby nie
będą pozbawieni wsparcia i mogą skorzystać z uprawnień do zasiłku pogrzebowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --