Interpelacja w sprawie konieczności analizy oddziaływania instalacji turbin wiatrowych na instalacje służące obronności Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8986
do ministra klimatu i środowiska, ministra obrony narodowej
w sprawie konieczności analizy oddziaływania instalacji turbin wiatrowych na instalacje służące obronności Polski
Zgłaszający: Robert Warwas
Data wpływu: 02-04-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
w obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej kwestie związane z bezpieczeństwem narodowym powinny być priorytetem w podejmowanych decyzjach, w szczególności na obszarach przygranicznych. Tymczasem na terenie kilku podlaskich gmin: Bielsk Podlaski, Wyszki, Boćki, Dziadkowice, Grodzisk i Siemiatycze, a więc na terenie przygranicznych powiatów siemiatyckiego i bielskiego planowana jest inwestycja budowy parku wiatrowego liczącego ponad 120 szt. elektrowni wiatrowych o wysokości do 250 m. Niepokojący wydaje się wpływ, jaki tak ogromna liczba planowanych do postawienia w tych gminach elektrowni wiatrowych może mieć na funkcjonowanie radarów oraz systemów obronnych Wojska Polskiego.
Wiele krajów, w tym członków NATO (Szwecja i Finlandia), podjęło decyzje o rezygnacji z budowy elektrowni wiatrowych w pobliżu strategicznych obiektów wojskowych oraz w strefach, gdzie ich obecność mogłaby zakłócać działanie systemów radarowych. Z informacji, które docierają do opinii publicznej, wynika, że zakłócenia te mogą prowadzić do poważnych problemów w monitorowaniu przestrzeni powietrznej, co w kontekście obronności może mieć dalekosiężne konsekwencje dla bezpieczeństwa polskiej granicy. Z doniesień medialnych wiemy, że niektóre kraje NATO rezygnują z budowy farm wiatrowych na Morzu Bałtyckim w związku z możliwymi zagrożeniami dla zdolności obronnych kraju przy pracy tylu elektrowni wiatrowych, co zrobiła np. Szwecja, blokując aż 13 projektów elektrowni wiatrowych na Bałtyku. Zrobiła to stawiając bezpieczeństwo obronne kraju nad bezpieczeństwo energetyczne, którego akurat elektrownie nie są w stanie nigdy zapewnić z uwagi na swój chaotyczny i nieprzewidywalny profil produkcyjny.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ramach planowania intensywnego rozwoju energetyki odnawialnej na lądzie uwzględniły kwestie bezpieczeństwa narodowego, a w szczególności, czy przeprowadzono odpowiednie analizy wpływu projektowanych elektrowni wiatrowych na przygraniczne systemy obronne i radarowe oraz czy wzięto pod uwagę doświadczenia innych krajów, które z podobnych powodów zrezygnowały z tego typu inwestycji?
Czy Polska jako członek NATO rozważa podjęcie podobnych kroków w przypadku elektrowni wiatrowych, co wskazana w treści interpelacji Szwecja?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8298 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.8.2025.PW
3749217.14937669.12026820
Warszawa, 23-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje poselską pana Posła Roberta Warwasa dotyczącą analizy
oddziaływania instalacji turbin wiatrowych na instalacje służące obronności (sygn.
K10INT8986), proszę przyjąć następujące informacje.
1. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ramach
planowania intensywnego rozwoju energetyki odnawialnej na lądzie uwzględniły kwestie
bezpieczeństwa narodowego, w szczególności, czy przeprowadzono odpowiednie analizy
wpływu projektowanych elektrowni wiatrowych na przygraniczne systemy obronne i radarowe
oraz czy wzięto pod uwagę doświadczenia innych krajów, które z podobnych powodów
zrezygnowały z tego typu inwestycji?
2. Czy Polska jako członek NATO rozważa podjęcie podobnych kroków w przypadku elektrowni
wiatrowych co wskazana w treści interpelacji Szwecja?
Na wstępie należy podkreślić, że o lokalizacji elektrowni wiatrowej w każdym przypadku
decyduje organ gminy sporządzający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
dalej: „plan miejscowy” po zapoznaniu się z oczekiwaniami społecznymi co do planowanej
inwestycji wiatrakowej oraz biorąc pod uwagę efekt opinii i uzgodnień. Warto przy tym
podkreślić, że plan miejscowy opiniowany i uzgadniany jest z szeregiem podmiotów, dzięki
czemu uwzględnia on stanowiska jak najszerszej grupy organów.
W art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), dalej: „ustawa o planowaniu”, przedstawia się szereg działań,
jakie musi wykonać wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy
uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, dalej: „plan miejscowy”. W art. 17 pkt 6 lit. b tiret czwarte ustawy o
planowaniu zawarto przepis, że projekt planu miejscowego musi zostać uzgodniony z
właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa. Warto
podkreślić w tym zakresie zastosowany sposób konsultacji projektu planu miejscowego. Z
omawianymi organami projekt planu miejscowego nie jest opiniowany (co stanowi mniej
rygorystyczną formę konsultacji), lecz uzgadniany. Oznacza to, że organ sporządzający
projekt planu miejscowego musi wziąć pod uwagę stanowisko tych organów.
Zgodnie z powyższym należałoby przyjąć, że obecne przepisy prawa na etapie tworzenia
planu miejscowego (a więc na samym początku inwestycji wiatrakowej) dają organom
narzędzie zapewniające uwzględnienie wszystkich niezbędnych wymogów wynikających
z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa Rzeczpospolitej Polskiej. Oznacza to, że jeżeli
-- 1 of 2 --
projektowane inwestycje wpływałyby negatywnie na możliwości obronne RP (w tym
działanie kluczowych systemów obrony Państwa) z pewnością ten fakt zostanie zgłoszony
na etapie uzgodnień planu miejscowego.
Dodatkowo, w trosce o bezpieczeństwo RP w projekcie ustawy o zmianie ustawy o
inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (nr w
Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UD89) wprowadzono
dodatkowy zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych w przestrzeniach powietrznych MCTR i
MRT. Należy wskazać, że w przestrzeniach powietrznych MCTR (strefa kontrolowana
lotniska wojskowego) oraz MRT (trasa lotnictwa wojskowego) operacje lotnicze wykonują
statki powietrzne lotnictwa państwowego. Budowa elektrowni wiatrowych w tych
przestrzeniach może uniemożliwić wykonywanie zadań przez lotnictwo Sił Zbrojnych RP.
Wobec powyższego, wprowadzono do projektu ustawy o inwestycjach systemowe i
kompleksowe rozwiązania uniemożliwiające wznoszenie elektrowni wiatrowych w
przestrzeniach powietrznych wykorzystywanych przez lotnictwo wojskowe.
Należy też podkreślić wielowątkowość omawianego zagadnienia. Trwająca już ponad trzy
lata pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę na stałe zmieniła postrzeganie przyszłych
kierunków rozwoju energetyki. Uwypukliła ona ryzyka, jakie wiążą się z uzależnieniem od
dominującego zagranicznego dostawcy paliw. Dekarbonizacja oraz oparcie transformacji
energetycznej na rozproszonych, niskoemisyjnych oraz niezależnych od zagranicznych
paliw odnawialnych źródłach energii przestała mieć wymiar wyłącznie środowiskowy. Taki
sposób transformacji energetycznej zwiększa odporność systemu elektroenergetycznego
na zagrożenia geopolityczne.
Do tego należy zwrócić uwagę na postęp technologiczny w tym obszarze. Rozwój m.in.
sztucznej inteligencji umożliwia wykorzystanie adaptacyjnych technologii radarowych,
które mogą posłużyć dostosowaniu parametrów w celu niwelowania zakłóceń
powodowanych przez turbinę wiatrową. Jeśli chodzi o działania podejmowane od strony
samej turbiny wiatrowej opracowywane są materiały składające się z odpowiednich
polimerów o właściwościach pochłaniających fale radarowe1. Takie materiały mogą zostać
zastosowane na wieży, gondoli oraz na samych łopatach wiatraka.
Tym samym pragnę podkreślić, że kwestia współpracy z organami odpowiedzialnymi za
bezpieczeństwo RP podczas lokalizowania elektrowni wiatrowych jest w pełni
uwzględniona w przepisach powszechnie obowiązujących, jak i również w przepisach
projektowanych. Ministerstwo Klimatu i Środowiska na ten moment przyjmuje, że zarówno
obecne jak i projektowane przepisy w obszarze energetyki wiatrowej na lądzie nie prowadzą
do kolizji biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa RP. Jednocześnie w
przypadku rozwoju technologii zapewniającej odpowiedni poziom bezpieczeństwa, zależnie
od bieżących potrzeb obronności, możliwe są dalsze zmiany, w tym ewentualne złagodzenie
ww. podejścia.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
1 https://cordis.europa.eu/article/id/92496-decreasing-wind-turbine-interference-with-traffic-
control-radars/pl
-- 2 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.293.2025/In-117-25/KS
Warszawa, 23.04.2025 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePUAP
Dotyczy: interpelacja Pana Posła Roberta Warwasa w sprawie konieczności analizy oddziaływania
instalacji turbin wiatrowych na instalacje służące obronności Polski.
Szanowny Panie Ministrze,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Roberta
Warwasa w sprawie konieczności analizy oddziaływania instalacji turbin wiatrowych na instalacje
służące obronności Polski, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ministerstwo Obrony Narodowej nie bierze udziału w „planowaniu intensywnego rozwoju energetyki
odnawialnej na lądzie”, działania resortu w tej materii koncentrują się głównie na uzgadnianiu z
właściwą terytorialne gminą planów miejscowych.
Obszar przygraniczny, zwłaszcza w województwach północno – wschodnich, poprzez swoją wrażliwość
na działalność sąsiednich państw, jest terytorium państwa o specyficznym charakterze, dlatego
wznoszenie farm wiatrowych na tym obszarze jest wnikliwie analizowane, szczególnie w kontekście
realizowanego aktualnie Narodowego Programu Odstraszania i Obrony – Tarcza Wschód. Analizie
poddaje się potencjalne zagrożenia wynikające z budowy farm wiatrowych na pracę urządzeń
wojskowych z potrzebami obronności i bezpieczeństwa państwa. Na obecnym etapie resort nie rozważa
podjęcia działań zmierzających do ograniczania rozwoju odnawialnych źródeł energii, natomiast w
przypadkach gdy lokalizacja farm wiatrowych koliduje z interesami obronności i bezpieczeństwa
państwa, strona wojskowa negatywnie opiniuje budowę takich obiektów.
Reakcje instytucji innych krajów na wznoszenie na ich terenie farm wiatrowych są odnotowywane i
obserwowane, jednak ze względu na specyfikę każdej inwestycji jak i uwarunkowań wewnętrznych,
każda inwestycja rozpatrywana jest indywidualnie.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --