Interpelacja nr 8984
Interpelacja w sprawie wprowadzenia powszechnej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnością
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia powszechnej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnością
Interpelacja nr 8984
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wprowadzenia powszechnej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnością
Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Paulina Matysiak
Data wpływu: 02-04-2025
Szanowna Pani Ministro! Projekt ustawy o asystencji osobistej przechodzi kolejne etapy prac legislacyjnych. To akt prawny wyczekiwany przez środowisko osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Niestety, jak wynika z poprawek zgłoszonych podczas konsultacji społecznych, w art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy nie zostały uwzględnione nadal osoby do 13. roku życia jak i osoby z niepełnosprawnością 65+. Brak uwzględnienia tych dwóch grup to potencjalnie olbrzymi problem. Z jednej strony bowiem wyklucza dużą grupę dzieci, z drugiej - olbrzymią grupę osób z niepełnosprawnością w wieku, w którym przeróżne niepełnosprawności są coraz częstsze. Prawo do samodzielnej egzystencji wynika wprost z konstytucji, takie różnicowanie dostępu do asystencji zatem budzi obawy o zgodność projektowanych przepisów z ustawą zasadniczą - świadczenia asystencji osobistej w tym kształcie nie byłyby bowiem powszechne, a dostęp do nich - równy. Wątpliwa jest również zgodność tak ukształtowanych przepisów z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, ratyfikowaną przez Polskę. Należałoby zwrócić uwagę, że prawo emerytalno-rentowe nie przewiduje granicy wieku emerytalnego i osoby 65+ mogą być aktywne zawodowo co dotyczy również osób z niepełnosprawnością. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Pani Ministra rozważy poszerzenie prac nad asystencją osobistą i włączenie jej w koncepcję ustawy o niezależnym życiu, obejmującą również wsparcie mieszkaniowe, komunikację i transport oraz dostępność do nowoczesnych technologii wspomagających człowieka - np. robotów sprzątających?
Jak zostanie rozwiązana kwestia asystencji osób 65+?
Kiedy zostaną w toku prac legislacyjnych uwzględnione problemy dotyczące sprzeczności ograniczonych wiekiem świadczeń asystencji osobistej z Konstytucją RP (art. 32 i 69) oraz Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych Organizacji Narodów Zjednoczonych (art. 19)?
Interpelacja nr 8984
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wprowadzenia powszechnej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnością
Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Paulina Matysiak
Data wpływu: 02-04-2025
Szanowna Pani Ministro! Projekt ustawy o asystencji osobistej przechodzi kolejne etapy prac legislacyjnych. To akt prawny wyczekiwany przez środowisko osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Niestety, jak wynika z poprawek zgłoszonych podczas konsultacji społecznych, w art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy nie zostały uwzględnione nadal osoby do 13. roku życia jak i osoby z niepełnosprawnością 65+. Brak uwzględnienia tych dwóch grup to potencjalnie olbrzymi problem. Z jednej strony bowiem wyklucza dużą grupę dzieci, z drugiej - olbrzymią grupę osób z niepełnosprawnością w wieku, w którym przeróżne niepełnosprawności są coraz częstsze. Prawo do samodzielnej egzystencji wynika wprost z konstytucji, takie różnicowanie dostępu do asystencji zatem budzi obawy o zgodność projektowanych przepisów z ustawą zasadniczą - świadczenia asystencji osobistej w tym kształcie nie byłyby bowiem powszechne, a dostęp do nich - równy. Wątpliwa jest również zgodność tak ukształtowanych przepisów z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, ratyfikowaną przez Polskę. Należałoby zwrócić uwagę, że prawo emerytalno-rentowe nie przewiduje granicy wieku emerytalnego i osoby 65+ mogą być aktywne zawodowo co dotyczy również osób z niepełnosprawnością. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Pani Ministra rozważy poszerzenie prac nad asystencją osobistą i włączenie jej w koncepcję ustawy o niezależnym życiu, obejmującą również wsparcie mieszkaniowe, komunikację i transport oraz dostępność do nowoczesnych technologii wspomagających człowieka - np. robotów sprzątających?
Jak zostanie rozwiązana kwestia asystencji osób 65+?
Kiedy zostaną w toku prac legislacyjnych uwzględnione problemy dotyczące sprzeczności ograniczonych wiekiem świadczeń asystencji osobistej z Konstytucją RP (art. 32 i 69) oraz Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych Organizacji Narodów Zjednoczonych (art. 19)?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9386 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.183.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8984 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy, w sprawie
wprowadzenia powszechnej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnością, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Możliwość swobodnego korzystania z pomocy asystenta osobistego pozwoli osobom
z niepełnosprawnościami na równi z innymi podejmować i realizować decyzje dotyczące ich
codziennego życia, a także funkcjonować w obszarach, do których na co dzień, ze względu na
napotykane bariery, mają utrudniony dostęp. Wskazane w projekcie ustawy o asystencji
osobistej osób z niepełnosprawnościami wsparcie asystenta w czynnościach życia
codziennego obejmuje:
czynności samoobsługowe, w tym utrzymanie higieny osobistej;
czynności zalecone przez osobę wykonującą zawód medyczny, w tym czynności
medyczno-pielęgnacyjne;
prowadzenie gospodarstwa domowego i wypełnianie ról w rodzinie;
przemieszczanie się;
komunikowanie się z otoczeniem;
podejmowanie aktywności życiowej, w tym osobistej, społecznej i zawodowej.
Asystencja osobista pozwala zwiększyć niezależność osób z niepełnosprawnościami i ich
aktywne uczestnictwo w życiu społecznym oraz zawodowym, w istotnej części realizując
pomoc we wskazanych w pytaniu Pani Posłanki obszarach (m. in. korzystanie
z transportu, komunikowanie się z otoczeniem, czy też w prowadzenie gospodarstwa
domowego).
Na dzień dzisiejszy nie są w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone
prace legislacyjne, zmierzające do uregulowania opisanych w interpelacji zagadnień jednym
aktem prawnym. Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
traktowany jest przez Kierownictwo resortu priorytetowo i to na nim skupiają się
podejmowane w obszarze projektowania przepisów i nowych aktów prawnych wysiłki.
Niemniej należy również odnotować szereg innych działań, które realizują wsparcie
w konkretnych obszarach. Rządowy Program Dostępność Plus obejmuje w sposób
kompleksowy tematykę dostępności. Wśród jego głównych celów wymienić należy
zapewnienie osobom o szczególnych potrzebach swobodnego dostępu do dóbr, usług oraz
możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym, dostosowanie przestrzeni publicznej
do potrzeb wszystkich obywateli oraz wzmocnienie 8 obszarów: architekturę, transport,
edukację, służbę zdrowia, cyfryzację, usługi, konkurencyjność i koordynację.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych realizuje wiele programów
wspierających niezależne życie osób z niepełnosprawnościami. Wśród nich wymienić należy
program pn. „Finansowanie Funkcjonowania Wspomaganych Społeczności
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mieszkaniowych”, zapewniający dofinansowanie świadczenia mieszkańcom wspomaganej
społeczności mieszkaniowej wysokiej jakości usług wspomagających, dostosowanych do ich
indywidualnych potrzeb (wspomagana społeczność mieszkaniowa jest formą
mieszkalnictwa wspomaganego, przeznaczoną dla osób z niepełnosprawnościami
wskazanymi w programie, oferującą autonomię mieszkańców przy jednoczesnym
zapewnieniu usług wspomagających, dostosowanych do indywidualnych potrzeb oraz
włączenie w niewielką społeczność mieszkaniową).
Zgodnie z nazwą programu „Dostępna przestrzeń publiczna” jego celem jest zapewnienie
osobom z niepełnosprawnościami dostępu do przestrzeni publicznej, informacji
i komunikacji, a także technologii, urządzeń oraz usług powszechnie dostępnych lub
powszechnie zapewnianych, na równych z innymi osobami zasadach. Jego realizacja ma
umożliwić pełny udział w życiu społecznym, w tym pełnienie określonych ról społecznych.
Celem programu „Samodzielność-Aktywność-Mobilność osób z niepełnosprawnością” jest
zwiększenie niezależności beneficjentów oraz ułatwienie im podejmowania aktywności
społecznej lub zawodowej poprzez umożliwienie im korzystania z dostosowanego
samochodu osobowego. Prowadzona przez PFRON wypożyczalnia technologii
wspomagających dla osób z niepełnosprawnością umożliwia wypożyczenie potrzebnych
osobom z niepełnosprawnościami technologii wspomagających czy urządzeń, których nie
mogłyby one samodzielnie zakupić nawet z wykorzystaniem dostępnych form wsparcia, ze
względu na ich wysoki koszt. Dzięki wypożyczalni osoby z niepełnosprawnościami mają
możliwość konsultacji z doradcą PFRON, pomagającym w doborze najlepszego rozwiązania,
mogą też sprawdzić, czy dana technologia wspomagająca zaspokoi ich potrzeby.
Opisane działania skupiają się na wspieraniu niezależności osób z niepełnosprawnościami.
Asystencja osobista jest niewątpliwie kluczowym aspektem takiego wsparcia. Asystent może
towarzyszyć osobie z niepełnosprawnościami w realizowaniu znakomitej większości
czynności dotyczących codziennego życia.
Odnośnie „asystencji osób 65 +” należy wskazać, że zgodnie z projektem ustawy o asystencji
osobistej osób z niepełnosprawnościami, jeżeli osoba nabyła prawo do asystencji osobistej
przed ukończeniem 65 roku życia, jest uprawniona również do korzystania z asystencji
osobistej po ukończeniu 65 roku życia, do upływu okresu, na który została wydana decyzja
ustalająca prawo do asystencji osobistej. Decyzja może zostać wydana na maksymalnie 5 lat.
Oznacza to, że osoba taka ma szansę korzystać z asystencji osobistej niemal do 70 roku życia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega potrzebę zabezpieczenia
odpowiedniego wsparcia dla osób, które rozpoczęły korzystanie z asystencji osobistej przed
ukończeniem 65 roku życia, tak aby mogły korzystać z tej usługi bez ograniczeń dotyczących
wieku. Miałoby to jednak wpływ na całościowy koszt projektu, który zacząłby rosnąć od II
połowy 2031 r., od 6 roku od dnia wejścia omawianego aktu w życie, gdyż minie wówczas
maksymalny, 5 letni okres, na który może być wydana decyzja o prawie do asystencji
osobistej. Warto w tym miejscu podkreślić, że w żadnym kraju na świecie nie ma możliwości
skorzystania z asystencji osobistej po 65 roku życia, jeśli osoba nie rozpoczęła korzystania
z niej przed 65 roku życia.
Aby zapewnić osobom powyżej 65 roku życia dostęp do niezbędnego wsparcia, zakres
programu resortowego „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej” w kolejnych latach
jego funkcjonowania w coraz większym stopniu rozszerzany jest na seniorów. Program
finansowany jest z Funduszu Solidarnościowego.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Rozwiązaniem, które ma zwiększyć dostępność wsparcia w miejscu zamieszkania jest
ponadto aktualnie procedowany - znajdujący się na etapie konsultacji publicznych - projekt
ustawy o bonie senioralnym (wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów nr UA3). Projekt ma
umożliwić wypracowanie komplementarnego systemu wsparcia w aktywności społecznej,
czynnościach pielęgnacyjnych oraz zaspokajaniu potrzeb dnia codziennego, kierowanego do
osób w wieku starszym.
Należy również pamiętać, że wsparcie osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów należy
do kompetencji oddzielnych jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego
(odpowiednio powiatu i gminy). Stąd decyzja o rozdzieleniu tych systemów wsparcia, które
pozwolą jednocześnie na usługi lepiej dopasowane do specyficznych potrzeb konkretnych
grup obywateli, wynikających np. z niepełnosprawności czy wieku.
Odpowiadając na pytanie dotyczące prac legislacyjnych w przedmiocie sprzeczności
ograniczonych wiekiem świadczeń asystencji osobistej z Konstytucją RP (art. 32 i 69)
i postanowieniami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ponownie podkreślam, że
oparte na wprowadzeniu kryterium wiekowego ograniczenie tych świadczeń ma swoje
uzasadnienie. Osoby powyżej 65 roku życia będą korzystać z asystencji, ale na innej
podstawie prawnej: resortowego programu „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej”,
finansowego z Funduszu Solidarnościowego, lub też projektowanej ustawy o bonie
senioralnym.
Kierowanie wsparcia do określonej grupy beneficjentów jest uzasadnione również ze
względu na możliwościami finansowe państwa. Brak ograniczeń dotyczących zakresu
podmiotowego adresatów oznaczałby silne obciążenie budżetu. Trybunał Konstytucyjny
wielokrotnie w orzekanych wyrokach podzielił pogląd, że państwo ma obowiązek
podejmowania działań, które zapewnią odpowiednie środki finansowe niezbędne do
realizacji konstytucyjnych praw socjalnych, ale musi przy tym uwzględniać aktualną sytuację
gospodarczą. Decyzja o zwiększeniu lub ograniczaniu wydatków z tym związanych musi
uwzględniać konieczność zapewnienia równowagi w sferze finansów publicznych.
Równowaga finansów publicznych stanowi również wartość chronioną konstytucyjnie. Od
niej zależy zdolność państwa do działania w interesie publicznym (zob. wyrok TK z 19 grudnia
2012 r., sygn. Akt K 9/12, z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. SK 15/01, OTK ZU nr 8/2001, poz.
252, cz. III i powołane tam orzeczenia). W tym kontekście należy również oceniać realizację
postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.183.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8984 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy, w sprawie
wprowadzenia powszechnej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnością, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Możliwość swobodnego korzystania z pomocy asystenta osobistego pozwoli osobom
z niepełnosprawnościami na równi z innymi podejmować i realizować decyzje dotyczące ich
codziennego życia, a także funkcjonować w obszarach, do których na co dzień, ze względu na
napotykane bariery, mają utrudniony dostęp. Wskazane w projekcie ustawy o asystencji
osobistej osób z niepełnosprawnościami wsparcie asystenta w czynnościach życia
codziennego obejmuje:
czynności samoobsługowe, w tym utrzymanie higieny osobistej;
czynności zalecone przez osobę wykonującą zawód medyczny, w tym czynności
medyczno-pielęgnacyjne;
prowadzenie gospodarstwa domowego i wypełnianie ról w rodzinie;
przemieszczanie się;
komunikowanie się z otoczeniem;
podejmowanie aktywności życiowej, w tym osobistej, społecznej i zawodowej.
Asystencja osobista pozwala zwiększyć niezależność osób z niepełnosprawnościami i ich
aktywne uczestnictwo w życiu społecznym oraz zawodowym, w istotnej części realizując
pomoc we wskazanych w pytaniu Pani Posłanki obszarach (m. in. korzystanie
z transportu, komunikowanie się z otoczeniem, czy też w prowadzenie gospodarstwa
domowego).
Na dzień dzisiejszy nie są w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone
prace legislacyjne, zmierzające do uregulowania opisanych w interpelacji zagadnień jednym
aktem prawnym. Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
traktowany jest przez Kierownictwo resortu priorytetowo i to na nim skupiają się
podejmowane w obszarze projektowania przepisów i nowych aktów prawnych wysiłki.
Niemniej należy również odnotować szereg innych działań, które realizują wsparcie
w konkretnych obszarach. Rządowy Program Dostępność Plus obejmuje w sposób
kompleksowy tematykę dostępności. Wśród jego głównych celów wymienić należy
zapewnienie osobom o szczególnych potrzebach swobodnego dostępu do dóbr, usług oraz
możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym, dostosowanie przestrzeni publicznej
do potrzeb wszystkich obywateli oraz wzmocnienie 8 obszarów: architekturę, transport,
edukację, służbę zdrowia, cyfryzację, usługi, konkurencyjność i koordynację.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych realizuje wiele programów
wspierających niezależne życie osób z niepełnosprawnościami. Wśród nich wymienić należy
program pn. „Finansowanie Funkcjonowania Wspomaganych Społeczności
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mieszkaniowych”, zapewniający dofinansowanie świadczenia mieszkańcom wspomaganej
społeczności mieszkaniowej wysokiej jakości usług wspomagających, dostosowanych do ich
indywidualnych potrzeb (wspomagana społeczność mieszkaniowa jest formą
mieszkalnictwa wspomaganego, przeznaczoną dla osób z niepełnosprawnościami
wskazanymi w programie, oferującą autonomię mieszkańców przy jednoczesnym
zapewnieniu usług wspomagających, dostosowanych do indywidualnych potrzeb oraz
włączenie w niewielką społeczność mieszkaniową).
Zgodnie z nazwą programu „Dostępna przestrzeń publiczna” jego celem jest zapewnienie
osobom z niepełnosprawnościami dostępu do przestrzeni publicznej, informacji
i komunikacji, a także technologii, urządzeń oraz usług powszechnie dostępnych lub
powszechnie zapewnianych, na równych z innymi osobami zasadach. Jego realizacja ma
umożliwić pełny udział w życiu społecznym, w tym pełnienie określonych ról społecznych.
Celem programu „Samodzielność-Aktywność-Mobilność osób z niepełnosprawnością” jest
zwiększenie niezależności beneficjentów oraz ułatwienie im podejmowania aktywności
społecznej lub zawodowej poprzez umożliwienie im korzystania z dostosowanego
samochodu osobowego. Prowadzona przez PFRON wypożyczalnia technologii
wspomagających dla osób z niepełnosprawnością umożliwia wypożyczenie potrzebnych
osobom z niepełnosprawnościami technologii wspomagających czy urządzeń, których nie
mogłyby one samodzielnie zakupić nawet z wykorzystaniem dostępnych form wsparcia, ze
względu na ich wysoki koszt. Dzięki wypożyczalni osoby z niepełnosprawnościami mają
możliwość konsultacji z doradcą PFRON, pomagającym w doborze najlepszego rozwiązania,
mogą też sprawdzić, czy dana technologia wspomagająca zaspokoi ich potrzeby.
Opisane działania skupiają się na wspieraniu niezależności osób z niepełnosprawnościami.
Asystencja osobista jest niewątpliwie kluczowym aspektem takiego wsparcia. Asystent może
towarzyszyć osobie z niepełnosprawnościami w realizowaniu znakomitej większości
czynności dotyczących codziennego życia.
Odnośnie „asystencji osób 65 +” należy wskazać, że zgodnie z projektem ustawy o asystencji
osobistej osób z niepełnosprawnościami, jeżeli osoba nabyła prawo do asystencji osobistej
przed ukończeniem 65 roku życia, jest uprawniona również do korzystania z asystencji
osobistej po ukończeniu 65 roku życia, do upływu okresu, na który została wydana decyzja
ustalająca prawo do asystencji osobistej. Decyzja może zostać wydana na maksymalnie 5 lat.
Oznacza to, że osoba taka ma szansę korzystać z asystencji osobistej niemal do 70 roku życia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega potrzebę zabezpieczenia
odpowiedniego wsparcia dla osób, które rozpoczęły korzystanie z asystencji osobistej przed
ukończeniem 65 roku życia, tak aby mogły korzystać z tej usługi bez ograniczeń dotyczących
wieku. Miałoby to jednak wpływ na całościowy koszt projektu, który zacząłby rosnąć od II
połowy 2031 r., od 6 roku od dnia wejścia omawianego aktu w życie, gdyż minie wówczas
maksymalny, 5 letni okres, na który może być wydana decyzja o prawie do asystencji
osobistej. Warto w tym miejscu podkreślić, że w żadnym kraju na świecie nie ma możliwości
skorzystania z asystencji osobistej po 65 roku życia, jeśli osoba nie rozpoczęła korzystania
z niej przed 65 roku życia.
Aby zapewnić osobom powyżej 65 roku życia dostęp do niezbędnego wsparcia, zakres
programu resortowego „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej” w kolejnych latach
jego funkcjonowania w coraz większym stopniu rozszerzany jest na seniorów. Program
finansowany jest z Funduszu Solidarnościowego.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Rozwiązaniem, które ma zwiększyć dostępność wsparcia w miejscu zamieszkania jest
ponadto aktualnie procedowany - znajdujący się na etapie konsultacji publicznych - projekt
ustawy o bonie senioralnym (wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów nr UA3). Projekt ma
umożliwić wypracowanie komplementarnego systemu wsparcia w aktywności społecznej,
czynnościach pielęgnacyjnych oraz zaspokajaniu potrzeb dnia codziennego, kierowanego do
osób w wieku starszym.
Należy również pamiętać, że wsparcie osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów należy
do kompetencji oddzielnych jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego
(odpowiednio powiatu i gminy). Stąd decyzja o rozdzieleniu tych systemów wsparcia, które
pozwolą jednocześnie na usługi lepiej dopasowane do specyficznych potrzeb konkretnych
grup obywateli, wynikających np. z niepełnosprawności czy wieku.
Odpowiadając na pytanie dotyczące prac legislacyjnych w przedmiocie sprzeczności
ograniczonych wiekiem świadczeń asystencji osobistej z Konstytucją RP (art. 32 i 69)
i postanowieniami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ponownie podkreślam, że
oparte na wprowadzeniu kryterium wiekowego ograniczenie tych świadczeń ma swoje
uzasadnienie. Osoby powyżej 65 roku życia będą korzystać z asystencji, ale na innej
podstawie prawnej: resortowego programu „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej”,
finansowego z Funduszu Solidarnościowego, lub też projektowanej ustawy o bonie
senioralnym.
Kierowanie wsparcia do określonej grupy beneficjentów jest uzasadnione również ze
względu na możliwościami finansowe państwa. Brak ograniczeń dotyczących zakresu
podmiotowego adresatów oznaczałby silne obciążenie budżetu. Trybunał Konstytucyjny
wielokrotnie w orzekanych wyrokach podzielił pogląd, że państwo ma obowiązek
podejmowania działań, które zapewnią odpowiednie środki finansowe niezbędne do
realizacji konstytucyjnych praw socjalnych, ale musi przy tym uwzględniać aktualną sytuację
gospodarczą. Decyzja o zwiększeniu lub ograniczaniu wydatków z tym związanych musi
uwzględniać konieczność zapewnienia równowagi w sferze finansów publicznych.
Równowaga finansów publicznych stanowi również wartość chronioną konstytucyjnie. Od
niej zależy zdolność państwa do działania w interesie publicznym (zob. wyrok TK z 19 grudnia
2012 r., sygn. Akt K 9/12, z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. SK 15/01, OTK ZU nr 8/2001, poz.
252, cz. III i powołane tam orzeczenia). W tym kontekście należy również oceniać realizację
postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --