Interpelacja w sprawie polityki kadrowej i zarządzania w Centrum Łukasiewicz oraz Instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8973
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie polityki kadrowej i zarządzania w Centrum Łukasiewicz oraz Instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz
Zgłaszający: Przemysław Czarnek
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w sferze medialnej regularnie od ponad roku pojawiają się niepokojące informacje o działaniach podejmowanych przez Huberta Cichockiego, prezesa Centrum Łukasiewicz, wskazujące na możliwość wykorzystywania zajmowanego stanowiska do prowadzenia działań o charakterze politycznym oraz naruszania stabilności kadrowej instytutów naukowych wchodzących w skład Sieci Badawczej Łukasiewicz. Przekazywane sygnały sugerują liczne przypadki nieuzasadnionych zwolnień kadry kierowniczej, zwalniania z pracy wybitnych naukowców oraz zatrudniania działaczy politycznych oraz inne działania budzące poważne wątpliwości prawne i etyczne.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu dyrektorów oraz wicedyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz zostało odwołanych przed zakończeniem ustawowej kadencji od momentu objęcia stanowiska przez obecnego prezesa Centrum Łukasiewicz, Pana Huberta Cichockiego?
Które z tych odwołań były samodzielną decyzją prezesa Huberta Cichockiego, a które stanowiły realizację sugestii i poleceń sformułowanych przez wiceminister nadzorującą Marię Mrówczyńską, ministra Dariusza Wieczorka, ministra Marcina Kulaska bądź inne osoby?
W ilu przypadkach prezes Centrum Łukasiewicz odmówił wypłaty okresu wypowiedzenia przysługującego zgodnie z umową o zarządzanie lub stażem pracy danej osoby w instytucie lub w Centrum Łukasiewicz?
W ilu przypadkach rozwiązano umowy o pracę z członkami dyrekcji instytutów z powołaniem się na naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych?
W ilu przypadkach prezes centrum całkowicie odmówił wypłaty za okres wypowiedzenia bez względu na staż pracy osoby zwalnianej?
W zakresie składanych przez władze Centrum Łukasiewicz i instytutów sieci zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa:
Ile zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez byłą kadrę kierowniczą Sieci Badawczej Łukasiewicz (dyrektorów i wicedyrektorów instytutów, prezesów i wiceprezesów Centrum Łukasiewicz) zostało złożonych przez Centrum Łukasiewicz lub instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz od dnia 6 marca 2024 roku do 27 marca 2025 roku?
Jaką podstawę prawną rzekomego przestępstwa sformułowano w każdym przypadku?
Wobec osób pełniących jakie funkcje i w jakich jednostkach złożono te zawiadomienia?
Ile pozwów sądowych o zwrot wypłaconych okresów wypowiedzenia lub odpraw zostało złożonych przez centrum lub poszczególne instytuty sieci przeciw byłym dyrektorom, wicedyrektorom instytutów, prezesom i wiceprezesom Centrum Łukasiewicz? Proszę wskazać wartość przedmiotu sporu oraz funkcję osoby pozywającej.
Ile pozwów sądowych złożono przeciwko centrum lub instytutom z powodu naruszenia warunków umów o pracę?
Jaki jest dotychczasowy (do dnia 27 marca 2025 roku), całkowity koszt obsługi prawnej poniesionej przez Centrum Łukasiewicz w związku z działaniami wymienionymi w punktach 1-8 powyżej?
Jaki jest dotychczasowy (do dnia 27 marca 2025 roku), całkowity koszt obsługi prawnej poniesionej przez Instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz w związku z działaniami wymienionymi w punktach 1-8 powyżej?
Czy odpowiedzialna za nadzór nad działalnością prezesa Centrum Łukasiewicz wiceminister Maria Mrówczyńska posiada wiedzę na temat wymienionych powyżej praktyk, a jeśli tak, jakie działania podjęła w celu wyjaśnienia tych przypadków?
Jak wygląda aktualny nadzór sprawowany przez Pana Ministra i wiceminister Marię Mrówczyńską nad działaniami prezesa Centrum Łukasiewicz, szczególnie w zakresie polityki kadrowej oraz przestrzegania obowiązujących przepisów prawa?
Czy wiceminister Maria Mrówczyńska prowadzi regularne kontrole lub audyty dotyczące działalności prezesa Centrum Łukasiewicz w okresie od 6 marca 2024 do 27 marca 2027 roku? Jeśli tak, jakie były wyniki tych kontroli oraz jakie działania naprawcze podjęto na ich podstawie?
Proszę o szczegółowe ustosunkowanie się do przedstawionych pytań.
Minister Marcin Kulasek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14116 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Marcin Kulasek
DIR-WNO.055.12.2025.IK
Warszawa, 28 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8973
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Przemysława
Czarnka w sprawie polityki kadrowej i zarządzania w Centrum Łukasiewicz oraz instytutach Sieci
Badawczej Łukasiewicz.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na Pańską interpelację w sprawie polityki kadrowej i zarządzania w Centrum
Łukasiewicz oraz instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz, przekazuję poniżej odpowiedzi
na poniższe pytania, opracowane na podstawie informacji przekazanych przez Centrum
Łukasiewicz.
1) Ilu dyrektorów oraz wicedyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz zostało
odwołanych przed zakończeniem ustawowej kadencji od momentu objęcia
stanowiska przez obecnego Prezesa Centrum Łukasiewicz, Pana Huberta
Cichockiego?
Prezes Centrum Łukasiewicz Hubert Cichocki odwołał na podstawie przepisów prawa
powszechnie obowiązującego łącznie 24 osoby, w tym 10 dyrektorów i 14 zastępców
dyrektora, z czego:
a) 11 osób (6 dyrektorów i 5 zastępców) na skutek złożonej rezygnacji, na podstawie
art. 25 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz
(Dz. U. z 2024 r. poz. 925, ze zm.), dalej: ustawa,
b) 2 dyrektorów wskutek działań niezgodnych z prawem, zasadami gospodarności
i celowości, na podst. art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy,
c) 2 osoby (dyrektor i zastępca dyrektora) w trybie „dyscyplinarnym”, na podst. art. 25
ust. 1 pkt 4 ustawy oraz art. 70 § 3 w zw. z art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277), dalej: kodeks pracy,
d) 5 osób (1 dyrektor i 4 zastępców dyrektora – na wnioski dyrektorów instytutów Sieci
Badawczej Łukasiewicz, dalej: instytuty Sieci, na podstawie art. 70 § 1 kodeksu
pracy,
e) 2 zastępców dyrektorów zostało odwołanych w związku z koniecznością powołania
ich na stanowisko dyrektora instytutu Sieci,
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
f) 2 zastępców dyrektora zostało odwołanych i powołanych na stanowisko zastępcy
dyrektora o innym zakresie kompetencji, w związku ze zmianami organizacyjnymi
w instytutach Sieci.
2) Które z tych odwołań były samodzielną decyzją prezesa Huberta Cichockiego, a które
stanowiły realizację sugestii i poleceń sformułowanych przez wiceminister
nadzorującą Marię Mrówczyńską, ministra Dariusza Wieczorka, ministra Marcina
Kulaska bądź inne osoby?
Zgodnie z ustawą organem uprawnionym do powoływania i odwoływania dyrektorów
i zastępców dyrektorów instytutów Sieci jest Prezes Centrum Łukasiewicz.
Powoływanie i odwoływanie dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci jest
wyłączą kompetencją Prezesa. Przepisy ustawy nie przewidują uczestnictwa ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki (czy innych członków kierownictwa
i pracowników MNiSW) w powoływaniu i odwoływaniu dyrektorów i zastępców
dyrektorów instytutów Sieci.
3) W ilu przypadkach Prezes Centrum Łukasiewicz odmówił wypłaty okresu
wypowiedzenia przysługującego zgodnie z umową o zarządzanie lub stażem pracy
danej osoby w instytucie lub w Centrum Łukasiewicz?
Prezes Centrum Łukasiewicz powołując i odwołując dyrektorów i zastępców
dyrektorów działa w oparciu o przepisy prawa, m.in. ustawę z dnia 3 marca 2000 r.
o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2019 r.
poz. 2136), dochowując należytej staranności, by wysokość przyznawanych świadczeń
pozostawała zgodna z postanowieniami tejże ustawy. Prezes Centrum Łukasiewicz
nie jest podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę lub odmowę wypłaty świadczeń
związanych z umową o zarządzanie zawieranych z dyrektorami i zastępcami
dyrektorów. Prezes określa jedynie w umowie o zarządzanie zasady ich wynagradzania.
Centrum Łukasiewicz nie wypłaciło 3 osobom odpraw i wynagrodzenia za okres
wypowiedzenia stosunku pracy, który był wskazany w umowie o zarządzanie z uwagi
na niezgodność tych postanowień z przepisami prawa i aktem odwołania tych osób
wydanym przez Ministra Nauki.
4) W ilu przypadkach rozwiązano umowy o pracę z członkami dyrekcji instytutów
z powołaniem się na naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych?
Prezes Centrum Łukasiewicz odwołał jednego dyrektora i jednego zastępcę dyrektora
z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, w rozumieniu
art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy.
5) W ilu przypadkach Prezes Centrum całkowicie odmówił wypłaty okresu
wypowiedzenia bez względu na staż pracy osoby zwalnianej?
Prezes Centrum Łukasiewicz nie jest podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę lub
odmowę wypłaty świadczeń związanych z umowami o pracę osób zatrudnionych
w instytutach Sieci. W związku z powyższym nie było takiego przypadku.
W odniesieniu do pracowników Centrum Łukasiewicz zatrudnionych na umowę o pracę
nie było przypadków odmowy wypłaty przysługującego im wynagrodzenia za okres
wypowiedzenia.
W odniesieniu do Prezesów i Wiceprezesów Centrum – odpowiedzi udzielono przy
pytaniu nr 3.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
6) W zakresie składanych przez władze Centrum Łukasiewicz i instytutów Sieci
zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa:
1. ile zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez
byłą kadrę kierowniczą Sieci Badawczej Łukasiewicz (dyrektorów
i wicedyrektorów instytutów, prezesów i wiceprezesów Centrum Łukasiewicz)
zostało złożonych przez Centrum Łukasiewicz lub instytuty Sieci Badawczej
Łukasiewicz od dnia 6 marca 2024 roku do 27 marca 2025 roku?
2. jaką podstawę prawną rzekomego przestępstwa sformułowano w każdym
przypadku?
3. wobec osób pełniących jakie funkcje i w jakich jednostkach złożono
te zawiadomienia?
Centrum Łukasiewicz złożyło 3 zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
które dotyczyły m.in. wyrządzenia znacznej szkody majątkowej w mieniu instytutów
Sieci, doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej i nadużycia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych. Centrum
Łukasiewicz ma wiedzę o trzech zawiadomieniach w podobnym zakresie złożonych
bezpośrednio przez dyrektorów instytutów Sieci. Z uwagi na dobro toczących się
postępowań, których gospodarzem pozostają właściwe organy ścigania, Centrum
Łukasiewicz nie widzi możliwości udzielania szczegółowych informacji w tym
przedmiocie.
7) Ile pozwów sądowych o zwrot wypłaconych okresów wypowiedzenia lub odpraw
zostało złożonych przez Centrum lub poszczególne instytuty Sieci przeciw byłym
dyrektorom, wicedyrektorom instytutów, prezesom i wiceprezesom Centrum
Łukasiewicz? Proszę wskazać wartość przedmiotu sporu oraz funkcję osoby
pozywającej.
Zgodnie z wystąpieniem pokontrolnym NIK (kontrola nr P/24/023 – Funkcjonowanie
Sieci Badawczej Łukasiewicz) Centrum Łukasiewicz zobowiązane jest do podjęcia
działań zmierzających do zwrotu wypłaconych kwot za okres wypowiedzenia stosunku
pracy odwołanych Prezesów i Wiceprezesów Centrum oraz zwrotu wypłaconych
im odpraw. Wyliczona wstępnie na potrzeby sporów sądowych łączna wartość
świadczeń do zwrotu wynosi 956 536 zł, przy czym kwota może ulec zwiększeniu z uwagi
na trwające analizy w zakresie wysokości wszystkich należnych świadczeń.
Do dnia udzielenia odpowiedzi Centrum złożyło trzy pozwy m.in. o zwrot świadczeń
wypłaconych tytułem wynagrodzenia za okres wypowiedzenia lub odpraw przeciwko
byłym członkom kierownictwa (byłemu Prezesowi i dwóm byłym Wiceprezesom
Centrum Łukasiewicz), których łączna wartość przedmiotu sporu wynosi 788 336 zł.
W najbliższym czasie Centrum Łukasiewicz podejmie także działania w kierunku zwrotu
pozostałych kwot.
Stosownie do informacji uzyskanej z instytutów Sieci na dzień udzielenia odpowiedzi
złożone zostały dwa takie pozwy sądowe złożone przez instytuty Sieci przeciwko
byłemu dyrektorowi (wartość przedmiotu sporu: 138 446 zł) oraz przeciwko byłemu
zastępcy dyrektora (wartość przedmiotu sporu 92 036,63 zł).
8) Ile pozwów sądowych złożono przeciwko Centrum lub instytutom z powodu
naruszenia warunków umów o pracę?
Przeciwko Centrum Łukasiewicz do 7 maja 2025 r. złożono 4 pozwy dotyczące roszczeń
związanych z rozwiązaniem umów o pracę. Przeciwko instytutom Sieci Badawczej
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Łukasiewicz nie złożono żadnych pozwów związanych z naruszeniem warunków umów
o pracę przez Prezesa Centrum Łukasiewicz.
Do instytutów Sieci w okresie od 5 marca 2024 r. do 7 maja 2025 r. wpłynęło łącznie
15 spraw związanych z szeroko rozumianym naruszeniem warunków umów o pracę
(w tym w związku z jej rozwiązaniem lub wypowiedzeniem).
9) Jaki jest dotychczasowy (do dnia 27 marca 2025 roku), całkowity koszt obsługi
prawnej poniesionej przez Centrum Łukasiewicz w związku z działaniami
wymienionymi w punktach 1-8 powyżej?
Większość czynności określonych w punktach 1-8 jest wykonywane wewnętrznie przez
pracowników Centrum Łukasiewicz w ramach zawartych z nimi umów o pracę,
a w zakresie spraw określonych w punkcie 8 przez radców prawnych zatrudnionych
w Centrum Łukasiewicz.
Dodatkowo w zakresie spraw określonych w punktach 1-8 do 27 marca 2025 r. koszty
zewnętrznej obsługi prawnej poniesionej przez Centrum wyniosły 79 285,80 zł brutto.
10) Jaki jest dotychczasowy (do dnia 27 marca 2025 roku), całkowity koszt obsługi
prawnej poniesionej przez Instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz w związku
z działaniami wymienionymi w punktach 1-8 powyżej?
Według informacji uzyskanej od instytutów Sieci większość czynności dotyczących
spraw wskazanych w punktach 1-8 wykonują pracownicy instytutów Sieci w ramach
zawartych z nimi umów o pracę. Koszt zewnętrznej obsługi prawnej postępowań
sądowych poniesiony przez instytuty Sieci w związku z działaniami wymienionymi
w pkt. 1-8 do 27 marca 2025 r. wyniósł 76 672,05 zł brutto.
11) Czy odpowiedzialna za nadzór nad działalnością Prezesa Centrum Łukasiewicz
wiceminister Maria Mrówczyńska posiada wiedzę na temat wymienionych powyżej
praktyk, a jeśli tak, jakie działania podjęła w celu wyjaśnienia tych przypadków?
Działania Prezesa lub dyrektorów Instytutów w ww. zakresie nie wymagały podjęcia
czynności wyjaśniających przez nadzorującego ministra.
12) Jak wygląda aktualny nadzór sprawowany przez Pana Ministra i wiceminister Marię
Mrówczyńską nad działaniami Prezesa Centrum Łukasiewicz, szczególnie w zakresie
polityki kadrowej oraz przestrzegania obowiązujących przepisów prawa?
Zakres sprawowanego nadzoru określa art. 35 ustawy, zgodnie z którym:
1. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki sprawuje nadzór nad
działalnością Centrum Łukasiewicz pod względem legalności, rzetelności, celowości
i gospodarności.
2. W ramach nadzoru minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki:
1) zatwierdza roczny plan finansowy i roczne sprawozdanie finansowe Centrum
Łukasiewicz;
2) sprawuje kontrolę nad Centrum Łukasiewicz w zakresie legalności, rzetelności,
celowości i gospodarności, w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 15 lipca
2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 224).
Prowadzenie polityki kadrowej jest wyłączną kompetencją Prezesa Centrum
Łukasiewicz. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kierując się dbałością
o transparentność oraz zgodność działań z obowiązującym prawem, na bieżąco
monitoruje sytuacje. W przypadku potrzeby podejmowania odpowiednich działań,
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Ministerstwo niezwłocznie reaguje, wzywając Prezesa Centrum Łukasiewicz do złożenia
wyjaśnień, jeżeli zaistnieje taka konieczność.
13) Czy wiceminister Maria Mrówczyńska prowadzi regularne kontrole lub audyty
dotyczące działalności Prezesa Centrum Łukasiewicz w okresie od 6 marca 2024
do 27 marca 2027 roku? Jeśli tak, jakie były wyniki tych kontroli oraz jakie działania
naprawcze podjęto na ich podstawie?
W 2024 r. w Centrum Łukasiewicz została przeprowadzona przez MNiSW kontrola
w zakresie organizacji i funkcjonowania Centrum Łukasiewicz w okresie
od 1 kwietnia 2019 r. do dnia zakończenia czynności kontrolnych. Działalność Centrum
Łukasiewicz w oceniona została pozytywnie. zidentyfikowano zagadnienia,
w odniesieniu do których w treści dokumentu sformułowane zostały wnioski mające
na celu usprawnienie funkcjonowania jednostki kontrolowanej.
W wyniku kontroli sformułowano wnioski, mające na celu usprawnienie funkcjonowania
jednostki kontrolowanej w zakresie:
wyjątkowego stosowania trybu niekonkurencyjnego, wynikającego z regulacji
wewnętrznych, przy wyłanianiu wykonawców umów zleceń, tak aby proces
ten przebiegał w sposób możliwie najbardziej transparentny;
określania przedmiotu umów zleceń w sposób precyzyjny, umożliwiający
jednocześnie dochodzenie ewentualnych roszczeń w przypadku niewykonania
lub nieprawidłowego wykonania umowy;
opracowania procedur wewnętrznych regulujących etapy procesu połączeniowego
instytutów Sieci w celu zapewniania jego jednolitości.
Prezes Centrum Łukasiewicz poinformował, że podejmowane będą działania w celu
zachowania transparentności przy wyłanianiu wykonawców umów zleceń, precyzyjnym
określaniu przedmiotu zamówienia w umowach zlecania oraz dokonany zostanie
przegląd regulacji w celu wystandaryzowania lub skodyfikowania procesów
połączeniowych instytutów, aby zapewnić ich jednolitość.
Natomiast zgodnie z art. 6 ustawy działalność Centrum Łukasiewicz podlega audytowi
zewnętrznemu.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kierując się dbałością o transparentność
oraz zgodność działań z obowiązującym prawem, pełni bieżący nadzór w zakresie
wynikającym z art. 35 ustawy.
Z wyrazami szacunku
Marcin Kulasek
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 5 of 5 --