Interpelacja nr 8960
Interpelacja w sprawie opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Interpelacja nr 8960
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani z interpelacją dotyczącą opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy, szczególnie w kontekście oskładkowania umów cywilnoprawnych. Jak wynika z dostępnych informacji, polskie władze nie zrealizowały kluczowego kamienia milowego, polegającego na objęciu wszystkich umów cywilnoprawnych, takich jak umowy o dzieło i zlecenia, obowiązkowymi składkami ZUS. Wprowadzenie tych regulacji miało na celu wzmocnienie ochrony socjalnej osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, co jest istotnym elementem działań na rzecz sprawiedliwości społecznej oraz wyrównywania warunków zatrudnienia w Polsce.
Brak realizacji tego zobowiązania skutkuje opóźnieniami w wypłacie środków z Krajowego Planu Odbudowy, co w obliczu obecnych wyzwań gospodarczych może mieć poważne konsekwencje dla stabilności finansowej kraju. Przykładowo, opóźnienia te mogą negatywnie wpłynąć na realizację strategicznych projektów infrastrukturalnych, takich jak modernizacja sieci transportowej czy rozwój energetyki odnawialnej, które są kluczowe dla długoterminowego rozwoju gospodarczego. Środki z KPO są niezbędne do finansowania wielu projektów o fundamentalnym znaczeniu dla odbudowy gospodarki po pandemii COVID-19 oraz zwiększenia jej odporności na przyszłe kryzysy. Brak odpowiednich działań w zakresie oskładkowania umów cywilnoprawnych nie tylko wpływa na harmonogram pozyskiwania funduszy, ale również na efektywność realizacji inwestycji niezbędnych dla poprawy infrastruktury społecznej, gospodarczej oraz jakości życia obywateli.
Wpływ na sprawiedliwość społeczną
Wprowadzenie obowiązkowych składek ZUS dla umów cywilnoprawnych jest również kluczowe z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej. Pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych są w dużej mierze pozbawieni dostępu do pełnej ochrony socjalnej, co czyni ich szczególnie podatnymi na skutki sytuacji losowych, takich jak choroba, utrata pracy czy brak zabezpieczenia emerytalnego. Objęcie tych umów obowiązkowymi składkami ZUS zapewniłoby pracownikom dostęp do podstawowych świadczeń zdrowotnych oraz emerytalnych, co jest warunkiem koniecznym do zapewnienia elementarnego bezpieczeństwa socjalnego. W kontekście budowania spójnego społeczeństwa, brak takich regulacji jest nieakceptowalny, szczególnie biorąc pod uwagę zasadę równości, która powinna być fundamentem polityki państwowej.
Wizerunek międzynarodowy Polski
Brak realizacji tego kamienia milowego może negatywnie wpłynąć na międzynarodowy wizerunek Polski. Zobowiązania przyjęte w ramach Krajowego Planu Odbudowy są częścią umowy z Komisją Europejską, a ich niewypełnienie może skutkować nie tylko opóźnieniem wypłaty środków, ale również osłabieniem zaufania do Polski jako wiarygodnego partnera w Unii Europejskiej. Opóźnienia te mogą także wpłynąć na realizację innych międzynarodowych zobowiązań Polski, takich jak programy współpracy regionalnej czy projekty infrastrukturalne współfinansowane ze środków unijnych, co dodatkowo osłabi naszą pozycję w strukturach UE. W obliczu rosnącej potrzeby współpracy międzynarodowej i umacniania więzi europejskich, takie opóźnienia mogą być postrzegane jako brak odpowiedzialności i zaangażowania w realizację wspólnych celów. Realizacja zobowiązań wynikających z KPO to nie tylko kwestia techniczna, ale także polityczny wyraz naszego zaangażowania w budowę silnej, solidarnej i zjednoczonej Europy. Polska, jako pełnoprawny członek Unii Europejskiej, powinna aktywnie dążyć do realizacji zobowiązań, które wspierają wspólne dobro, ponieważ opóźnienia mogą negatywnie wpłynąć na relacje z innymi państwami członkowskimi oraz osłabić naszą pozycję w strukturach unijnych.
Konsekwencje dla rynku pracy
Obowiązkowe oskładkowanie umów cywilnoprawnych ma również istotne konsekwencje dla rynku pracy w Polsce. Młodzi ludzie są szczególnie narażeni na skutki zatrudnienia w ramach umów śmieciowych, co znacząco utrudnia im planowanie przyszłości oraz podejmowanie długoterminowych zobowiązań finansowych, takich jak kredyty mieszkaniowe. Brak stabilności zatrudnienia i dostępu do świadczeń socjalnych ma długofalowe konsekwencje, takie jak obniżenie jakości życia, ograniczenie możliwości rozwoju zawodowego i osobistego, a także pogłębianie nierówności społecznych. Osłabienie spójności społecznej stanowi poważne zagrożenie dla stabilności społecznej i gospodarczej kraju.
Wartość równości na rynku pracy
Równość na rynku pracy jest wartością, którą należy chronić i promować. Obecna sytuacja, w której pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych są traktowani gorzej niż ci zatrudnieni na podstawie umów o pracę, jest sprzeczna z zasadą równości i narusza godność pracy. Taki stan rzeczy prowadzi do powstania dualnego rynku pracy, na którym pracownicy mają różny poziom ochrony socjalnej i praw. Wyrównanie tych różnic poprzez oskładkowanie umów cywilnoprawnych jest niezbędnym krokiem w kierunku zapewnienia wszystkim pracownikom równych praw i warunków pracy. Równe traktowanie pracowników, niezależnie od formy zatrudnienia, jest warunkiem koniecznym do budowy sprawiedliwego, nowoczesnego rynku pracy, zdolnego do sprostania wyzwaniom współczesności. Brak takiego podejścia negatywnie wpłynął na młodych pracowników oraz osoby zatrudnione w sektorze usług, które często są pozbawione stabilnych warunków zatrudnienia, co ogranicza ich rozwój zawodowy i możliwości planowania przyszłości.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjąć działania zmierzające do realizacji zobowiązania dotyczącego oskładkowania umów cywilnoprawnych? Jakie konkretne kroki zostaną podjęte, aby zagwarantować, że kamień milowy związany z oskładkowaniem tych umów zostanie zrealizowany w najbliższym czasie?
Jakie działania zostały już podjęte lub są planowane w celu uniknięcia opóźnień w wypłacie środków z Krajowego Planu Odbudowy z powodu braku realizacji tego kamienia milowego? Czy ministerstwo rozważa wdrożenie tymczasowych rozwiązań, które mogłyby umożliwić wypłatę środków pomimo opóźnień w realizacji niektórych zobowiązań?
Czy ministerstwo rozważa modyfikację terminu wdrożenia nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, aby uniknąć dalszych opóźnień w realizacji KPO? Jeśli tak, to jakie są proponowane terminy oraz w jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że opóźnienia te nie będą miały negatywnego wpływu na realizację kluczowych projektów inwestycyjnych finansowanych z KPO?
Czy ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną zarówno do pracowników, jak i pracodawców, na temat korzyści wynikających z oskładkowania umów cywilnoprawnych? Jakie działania edukacyjne są przewidziane, aby zwiększyć świadomość społeczną na temat potrzeby objęcia umów cywilnoprawnych składkami ZUS?
Jakie analizy zostały przeprowadzone przez ministerstwo w zakresie wpływu oskładkowania umów cywilnoprawnych na rynek pracy oraz gospodarkę? Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi potencjalnych korzyści, takich jak zmniejszenie nierówności społecznych czy poprawa stabilności finansowej systemu ubezpieczeń społecznych, które mogą wynikać z wprowadzenia tych zmian?
Jakie konsultacje społeczne zostały przeprowadzone w związku z planowanym oskładkowaniem umów cywilnoprawnych? Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami reprezentującymi pracowników w celu wypracowania rozwiązań?
Jakie korzyści długoterminowe ministerstwo przewiduje w związku z oskładkowaniem umów cywilnoprawnych? W jaki sposób te działania wpłyną na jakość życia pracowników, stabilność rynku pracy oraz finanse publiczne w perspektywie najbliższych kilkunastu lat?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 8960
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani z interpelacją dotyczącą opóźnień w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy, szczególnie w kontekście oskładkowania umów cywilnoprawnych. Jak wynika z dostępnych informacji, polskie władze nie zrealizowały kluczowego kamienia milowego, polegającego na objęciu wszystkich umów cywilnoprawnych, takich jak umowy o dzieło i zlecenia, obowiązkowymi składkami ZUS. Wprowadzenie tych regulacji miało na celu wzmocnienie ochrony socjalnej osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, co jest istotnym elementem działań na rzecz sprawiedliwości społecznej oraz wyrównywania warunków zatrudnienia w Polsce.
Brak realizacji tego zobowiązania skutkuje opóźnieniami w wypłacie środków z Krajowego Planu Odbudowy, co w obliczu obecnych wyzwań gospodarczych może mieć poważne konsekwencje dla stabilności finansowej kraju. Przykładowo, opóźnienia te mogą negatywnie wpłynąć na realizację strategicznych projektów infrastrukturalnych, takich jak modernizacja sieci transportowej czy rozwój energetyki odnawialnej, które są kluczowe dla długoterminowego rozwoju gospodarczego. Środki z KPO są niezbędne do finansowania wielu projektów o fundamentalnym znaczeniu dla odbudowy gospodarki po pandemii COVID-19 oraz zwiększenia jej odporności na przyszłe kryzysy. Brak odpowiednich działań w zakresie oskładkowania umów cywilnoprawnych nie tylko wpływa na harmonogram pozyskiwania funduszy, ale również na efektywność realizacji inwestycji niezbędnych dla poprawy infrastruktury społecznej, gospodarczej oraz jakości życia obywateli.
Wpływ na sprawiedliwość społeczną
Wprowadzenie obowiązkowych składek ZUS dla umów cywilnoprawnych jest również kluczowe z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej. Pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych są w dużej mierze pozbawieni dostępu do pełnej ochrony socjalnej, co czyni ich szczególnie podatnymi na skutki sytuacji losowych, takich jak choroba, utrata pracy czy brak zabezpieczenia emerytalnego. Objęcie tych umów obowiązkowymi składkami ZUS zapewniłoby pracownikom dostęp do podstawowych świadczeń zdrowotnych oraz emerytalnych, co jest warunkiem koniecznym do zapewnienia elementarnego bezpieczeństwa socjalnego. W kontekście budowania spójnego społeczeństwa, brak takich regulacji jest nieakceptowalny, szczególnie biorąc pod uwagę zasadę równości, która powinna być fundamentem polityki państwowej.
Wizerunek międzynarodowy Polski
Brak realizacji tego kamienia milowego może negatywnie wpłynąć na międzynarodowy wizerunek Polski. Zobowiązania przyjęte w ramach Krajowego Planu Odbudowy są częścią umowy z Komisją Europejską, a ich niewypełnienie może skutkować nie tylko opóźnieniem wypłaty środków, ale również osłabieniem zaufania do Polski jako wiarygodnego partnera w Unii Europejskiej. Opóźnienia te mogą także wpłynąć na realizację innych międzynarodowych zobowiązań Polski, takich jak programy współpracy regionalnej czy projekty infrastrukturalne współfinansowane ze środków unijnych, co dodatkowo osłabi naszą pozycję w strukturach UE. W obliczu rosnącej potrzeby współpracy międzynarodowej i umacniania więzi europejskich, takie opóźnienia mogą być postrzegane jako brak odpowiedzialności i zaangażowania w realizację wspólnych celów. Realizacja zobowiązań wynikających z KPO to nie tylko kwestia techniczna, ale także polityczny wyraz naszego zaangażowania w budowę silnej, solidarnej i zjednoczonej Europy. Polska, jako pełnoprawny członek Unii Europejskiej, powinna aktywnie dążyć do realizacji zobowiązań, które wspierają wspólne dobro, ponieważ opóźnienia mogą negatywnie wpłynąć na relacje z innymi państwami członkowskimi oraz osłabić naszą pozycję w strukturach unijnych.
Konsekwencje dla rynku pracy
Obowiązkowe oskładkowanie umów cywilnoprawnych ma również istotne konsekwencje dla rynku pracy w Polsce. Młodzi ludzie są szczególnie narażeni na skutki zatrudnienia w ramach umów śmieciowych, co znacząco utrudnia im planowanie przyszłości oraz podejmowanie długoterminowych zobowiązań finansowych, takich jak kredyty mieszkaniowe. Brak stabilności zatrudnienia i dostępu do świadczeń socjalnych ma długofalowe konsekwencje, takie jak obniżenie jakości życia, ograniczenie możliwości rozwoju zawodowego i osobistego, a także pogłębianie nierówności społecznych. Osłabienie spójności społecznej stanowi poważne zagrożenie dla stabilności społecznej i gospodarczej kraju.
Wartość równości na rynku pracy
Równość na rynku pracy jest wartością, którą należy chronić i promować. Obecna sytuacja, w której pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych są traktowani gorzej niż ci zatrudnieni na podstawie umów o pracę, jest sprzeczna z zasadą równości i narusza godność pracy. Taki stan rzeczy prowadzi do powstania dualnego rynku pracy, na którym pracownicy mają różny poziom ochrony socjalnej i praw. Wyrównanie tych różnic poprzez oskładkowanie umów cywilnoprawnych jest niezbędnym krokiem w kierunku zapewnienia wszystkim pracownikom równych praw i warunków pracy. Równe traktowanie pracowników, niezależnie od formy zatrudnienia, jest warunkiem koniecznym do budowy sprawiedliwego, nowoczesnego rynku pracy, zdolnego do sprostania wyzwaniom współczesności. Brak takiego podejścia negatywnie wpłynął na młodych pracowników oraz osoby zatrudnione w sektorze usług, które często są pozbawione stabilnych warunków zatrudnienia, co ogranicza ich rozwój zawodowy i możliwości planowania przyszłości.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjąć działania zmierzające do realizacji zobowiązania dotyczącego oskładkowania umów cywilnoprawnych? Jakie konkretne kroki zostaną podjęte, aby zagwarantować, że kamień milowy związany z oskładkowaniem tych umów zostanie zrealizowany w najbliższym czasie?
Jakie działania zostały już podjęte lub są planowane w celu uniknięcia opóźnień w wypłacie środków z Krajowego Planu Odbudowy z powodu braku realizacji tego kamienia milowego? Czy ministerstwo rozważa wdrożenie tymczasowych rozwiązań, które mogłyby umożliwić wypłatę środków pomimo opóźnień w realizacji niektórych zobowiązań?
Czy ministerstwo rozważa modyfikację terminu wdrożenia nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, aby uniknąć dalszych opóźnień w realizacji KPO? Jeśli tak, to jakie są proponowane terminy oraz w jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że opóźnienia te nie będą miały negatywnego wpływu na realizację kluczowych projektów inwestycyjnych finansowanych z KPO?
Czy ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną zarówno do pracowników, jak i pracodawców, na temat korzyści wynikających z oskładkowania umów cywilnoprawnych? Jakie działania edukacyjne są przewidziane, aby zwiększyć świadomość społeczną na temat potrzeby objęcia umów cywilnoprawnych składkami ZUS?
Jakie analizy zostały przeprowadzone przez ministerstwo w zakresie wpływu oskładkowania umów cywilnoprawnych na rynek pracy oraz gospodarkę? Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi potencjalnych korzyści, takich jak zmniejszenie nierówności społecznych czy poprawa stabilności finansowej systemu ubezpieczeń społecznych, które mogą wynikać z wprowadzenia tych zmian?
Jakie konsultacje społeczne zostały przeprowadzone w związku z planowanym oskładkowaniem umów cywilnoprawnych? Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami reprezentującymi pracowników w celu wypracowania rozwiązań?
Jakie korzyści długoterminowe ministerstwo przewiduje w związku z oskładkowaniem umów cywilnoprawnych? W jaki sposób te działania wpłyną na jakość życia pracowników, stabilność rynku pracy oraz finanse publiczne w perspektywie najbliższych kilkunastu lat?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10820 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.170.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8960 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie opóźnień
w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia
Odporności, po otrzymaniu stosownych informacji od Pani Ministry Funduszy i Polityki
Regionalnej, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Pierwotnie kamień milowy A71G, w ramach reformy A4.7 dotyczącej ograniczenia
segmentacji rynku pracy, zakładał oskładkowanie wszystkich umów cywilnoprawnych
(obowiązkowe ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dla szeroko
rozumianych umów zleceń, obowiązkowe ubezpieczenia: emerytalne, rentowe i wypadkowe
oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dla umów o dzieło), z wyłączeniem umów
zawieranych przez studentów/uczniów poniżej 26 roku życia.
30 grudnia 2024 r. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej poinformował, że podjął dialog
z Komisją Europejską w zakresie rewizji KPO i zastąpienia reformy A4.7 oraz kamienia
milowego A71G innymi możliwymi do zrealizowania działaniami.
W ramach rozpoczętego dialogu technicznego strona Polska przedstawiła Komisji
Europejskiej propozycję zastąpienia obecnych zapisów KPO rozwiązaniami zakładającymi:
nowelizację Kodeksu pracy, przewidującą zmianę zasad obliczania stażu pracy
pracowników. W projekcie nowelizacji założono, że do okresu zatrudnienia wliczane
będą nie tylko okresy świadczenia pracy na podstawie umów o pracę, ale też okresy
wykonywania umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności pozarolniczej. Staż
pracy wpływa m.in. na prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego, nagród
jubileuszowych, czy dodatku stażowego. Nowe zasady naliczania stażu pracy zwiększą
zatem uprawnienia pracowników. Reforma zmniejszy również segmentację rynku pracy
poprzez wyeliminowanie barier w rekrutacji na stanowiska wymagające określonego
stażu pracy dla osób z wymaganym doświadczeniem zdobytym na podstawie umów
cywilnoprawnych;
reformę Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), mającą na celu wzmocnienie tej instytucji tak,
by mogła w pełni odpowiadać za kontrolę legalności zawartych umów cywilnoprawnych.
Planowana reforma ma objąć: poprawę dostępu do baz danych KAS i ZUS w celu
określania i analizy ryzyka oraz doboru prób kontrolnych, zwiększenie zdolności
administracyjnych PIP do przeprowadzania większej liczby lepiej kierowanych kontroli
umów cywilnoprawnych, wyposażenie PIP w kompetencję przekształcania umów
cywilnoprawnych w umowy o pracę w trybie administracyjnym – w przypadku
stwierdzenia nieprawidłowości zawarcia umowy cywilnoprawnej noszącej znamiona
umowy o pracę, wprowadzenie kontroli zdalnych, zwiększenie kar związanych
z nielegalnym zatrudnianiem pracowników w formie umów cywilnoprawnych.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgodnie z decyzją Rady Ministrów1 Minister Funduszy i Polityki Regionalnej,
w ramach III rewizji KPO, zgłosił potrzebę zmiany reformy A4.7 na rzecz zwiększenia
efektywności działań Państwowej Inspekcji Pracy oraz przeprowadzenia reformy Kodeksu
pracy przewidującej korzystniejsze zasady obliczania stażu pracy pracowników
zatrudnionych w przeszłości na podstawie umów cywilnoprawnych. Cel reformy, jakim jest
ograniczenie segmentacji rynku pracy oraz zwiększenie bezpieczeństwa socjalnego
pracowników, zostanie zrealizowany w inny sposób, niż dotychczas zakładany przez reformę
A4.7. Zrewidowana reforma skupi się na ograniczeniu nadużywania umów cywilnoprawnych
w sytuacjach, gdy powinny być stosowane umowy o pracę. Nastąpi to przede wszystkim
dzięki wzmocnieniu instytucjonalnemu i prawnemu Państwowej Inspekcji Pracy w celu
skutecznego egzekwowania przepisów prawa pracy. Drugim elementem reformy będzie
uznawanie doświadczenia zawodowego zdobytego na podstawie umów cywilnoprawnych za
staż pracy, co umożliwi łatwiejszą zmianę formy zatrudnienia przez pracowników mogących
wykazać się dłuższym stażem zawodowym.
Rewizja reformy A4.7 została zatwierdzona przez Komisję Europejską 27 maja
2025 r. 20 czerwca 2025 r. przyjęła ją Rada UE. W związku z tym, kwestia pełnego
oskładkowania wszystkich umów cywilnoprawnych nie ma już wpływu na ryzyko utraty
środków ani opóźnień w ich wypłacie w związku z brakiem realizacji reformy A4.7. Zgodnie z
przewidywanym harmonogramem, zrewidowana reforma A4.7 zostanie zakończona 30
czerwca 2026 r.
Stały Komitet Rady Ministrów przyjął 22 maja 2025 roku projekt zmian w Kodeksie pracy,
opracowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zakładający, że okresy
prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na
podstawie umowy zlecenia będą wliczały się do stażu pracy. To ważna zmiana dla milionów
pracownic i pracowników w Polsce. Na gruncie obowiązujących obecnie przepisów umowy
zlecenia oraz okres prowadzenia działalności gospodarczej nie wliczają się do stażu pracy.
W praktyce oznacza to, że osoba pracująca przez kilka czy kilkanaście lat wyłącznie na
umowie zlecenie, ma w świetle prawa niższy staż pracy, niż osoba zatrudniona na etacie przez
np. rok. Projekt ma na celu wyrównanie szans w dostępie do niektórych świadczeń
pracowniczych, takich jak prawo do dłuższego urlopu czy nagród jubileuszowych, ale też do
stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego. Projekt przewiduje,
że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.
Na gruncie polskich przepisów ubezpieczeniowych umowy cywilnoprawne, takie jak umowa
agencyjna, umowa zlecenia, czy inna umowa świadczenie usług (do której stosuje się przepisy
umowy zlecenia), podlegają ubezpieczeniom społecznym. W przypadku zbiegu z innymi
tytułami zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu
wykonywania pracy na podstawie umowy/umów zlecenia lub innej umowy cywilnoprawnej
albo też z tytułu innych umów wynosi co najmniej kwotę minimalnego wynagrodzenia.
Kwota minimalnego wynagrodzenia nie jest kwotą graniczną podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jej ustalenia dokonuje się jedynie w celu
rozstrzygnięcia o obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowych w razie zbiegu
określonych tytułów ubezpieczeń. Obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowych – na
takich samych zasadach – obejmuje także osoby współpracujące z osobami wykonującymi
pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Ubezpieczenie chorobowe dla osób
1 Na podstawie uchwały nr 10 Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie zmiany Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększenia Odporności.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych jest dobrowolne, natomiast
ubezpieczenie wypadkowe ma charakter obowiązkowy. Ubezpieczenie zdrowotne dla
wspomnianych osób jest obowiązkowe.
Funkcją ubezpieczenia społecznego jest zaspokojenie podstawowych potrzeb,
spowodowanych spełnieniem danego rodzaju ryzyka, tj. określonej sytuacji życiowej, objętej
ochroną ubezpieczeniową. Udzielana przez polski system ubezpieczenia społecznego
obejmuje wszystkie skutki zdarzeń losowych zagrażających zdolności do pracy i uzyskiwania
tą drogą środków utrzymania.
Osobną kategorią wśród umów cywilnoprawnych są umowy o dzieło. Nie są one objęte
obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i rentowych (możliwe jest tylko przystąpienie do
dobrowolnego ubezpieczenie emerytalnego i rentowych na wniosek), nie podlegają też
ubezpieczeniu chorobowemu2, ani wypadkowemu3. Wyjątkiem jest umowa o dzieło zawarta
z własnym pracodawcą, z którym równocześnie wykonawca dzieła pozostaje w stosunku
pracy, lub umowa o dzieło, której wykonawca świadczy pracę na rzecz pracodawcy, z którym
pozostaje w stosunku pracy. Oznacza to, że pracownik, który zawarł
z pracodawcą umowę cywilnoprawną jest z jej tytułu uważany za pracownika. Taka regulacja
ma na celu zapobiegać powielaniu przez pracodawców umów o zatrudnienie z własnymi
pracownikami, celem obejścia przepisów o czasie pracy oraz o ubezpieczeniu społecznym.
Od 1 stycznia 2021 r. wprowadzono obowiązek informowania Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych (ZUS) o umowach o dzieło. Osoby zobowiązane przekazują informację na
formularzu RUD (zgłoszenie umowy o dzieło). Wpisują do niego dane swoje oraz wykonawcy
umowy o dzieło, datę rozpoczęcia i zakończenia wykonywania tej umowy oraz jej przedmiot.
ZUS zapisuje formularze RUD w rejestrze umów o dzieło rokrocznie. Zgodnie z ostatnią
edycją pn. „Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od
1 stycznia do 31 grudnia 20244” opublikowaną przez ZUS, przekazano 1,1 mln formularzy
RUD. Dotyczyły one blisko 1,4 mln umów o dzieło, a informacje przekazało 71,7 tys.
podmiotów, z czego 70,0 tys. (97,61%) stanowili płatnicy składek zarejestrowani w ZUS.
Osób fizycznych, które zgłosiły do ZUS umowę o dzieło, a nie są płatnikami składek, było 1,1
tys., co przekłada się na 1,52% ogółu zgłaszających. W odniesieniu do liczby aktywnych
płatników składek w ubezpieczeniach emerytalnym i rentowych w 2024 r., która wynosiła
2,29 mln (liczba płatników składek w ubezpieczeniu zdrowotnym wynosiła 2,98 mln), na 10
tys. płatników składek tylko 306 wykazywało zawieranie umów o dzieło w formularzu RUD.
Natomiast liczba osób wykonujących umowy o dzieło wyniosła 325,4 tys. W odniesieniu do
liczby ubezpieczonych w 2024 r., która wynosiła 16,2 mln, oznacza to, że na 10 tys.
ubezpieczonych przypadało 201 osób zgłoszonych jako wykonujący umowy o dzieło
w formularzu RUD. W 2024 r. złożono do ZUS najmniej formularzy RUD, na których
wykazano najmniejszą liczbę umów o dzieło w porównaniu do lat ubiegłych. Odnotowano
również najmniejszą liczbę unikalnych podmiotów zgłaszających oraz samych wykonawców
umów o dzieło. Przeprowadzone analizy porównawcze w zakresie liczby złożonych
formularzy, zgłoszonych umów, podmiotów zgłaszających oraz osób wykonujących umowę
o dzieło wskazują spadek w każdej wymienionej kategorii.
2 Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z danego tytułu występuje wyłącznie wtedy, gdy ubezpieczony
obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
3 W polskim systemie prawa ubezpieczeń społecznych nie funkcjonuje dobrowolne ubezpieczenie wypadkowe.
4 Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.170.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8960 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie opóźnień
w realizacji zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia
Odporności, po otrzymaniu stosownych informacji od Pani Ministry Funduszy i Polityki
Regionalnej, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Pierwotnie kamień milowy A71G, w ramach reformy A4.7 dotyczącej ograniczenia
segmentacji rynku pracy, zakładał oskładkowanie wszystkich umów cywilnoprawnych
(obowiązkowe ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dla szeroko
rozumianych umów zleceń, obowiązkowe ubezpieczenia: emerytalne, rentowe i wypadkowe
oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dla umów o dzieło), z wyłączeniem umów
zawieranych przez studentów/uczniów poniżej 26 roku życia.
30 grudnia 2024 r. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej poinformował, że podjął dialog
z Komisją Europejską w zakresie rewizji KPO i zastąpienia reformy A4.7 oraz kamienia
milowego A71G innymi możliwymi do zrealizowania działaniami.
W ramach rozpoczętego dialogu technicznego strona Polska przedstawiła Komisji
Europejskiej propozycję zastąpienia obecnych zapisów KPO rozwiązaniami zakładającymi:
nowelizację Kodeksu pracy, przewidującą zmianę zasad obliczania stażu pracy
pracowników. W projekcie nowelizacji założono, że do okresu zatrudnienia wliczane
będą nie tylko okresy świadczenia pracy na podstawie umów o pracę, ale też okresy
wykonywania umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności pozarolniczej. Staż
pracy wpływa m.in. na prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego, nagród
jubileuszowych, czy dodatku stażowego. Nowe zasady naliczania stażu pracy zwiększą
zatem uprawnienia pracowników. Reforma zmniejszy również segmentację rynku pracy
poprzez wyeliminowanie barier w rekrutacji na stanowiska wymagające określonego
stażu pracy dla osób z wymaganym doświadczeniem zdobytym na podstawie umów
cywilnoprawnych;
reformę Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), mającą na celu wzmocnienie tej instytucji tak,
by mogła w pełni odpowiadać za kontrolę legalności zawartych umów cywilnoprawnych.
Planowana reforma ma objąć: poprawę dostępu do baz danych KAS i ZUS w celu
określania i analizy ryzyka oraz doboru prób kontrolnych, zwiększenie zdolności
administracyjnych PIP do przeprowadzania większej liczby lepiej kierowanych kontroli
umów cywilnoprawnych, wyposażenie PIP w kompetencję przekształcania umów
cywilnoprawnych w umowy o pracę w trybie administracyjnym – w przypadku
stwierdzenia nieprawidłowości zawarcia umowy cywilnoprawnej noszącej znamiona
umowy o pracę, wprowadzenie kontroli zdalnych, zwiększenie kar związanych
z nielegalnym zatrudnianiem pracowników w formie umów cywilnoprawnych.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgodnie z decyzją Rady Ministrów1 Minister Funduszy i Polityki Regionalnej,
w ramach III rewizji KPO, zgłosił potrzebę zmiany reformy A4.7 na rzecz zwiększenia
efektywności działań Państwowej Inspekcji Pracy oraz przeprowadzenia reformy Kodeksu
pracy przewidującej korzystniejsze zasady obliczania stażu pracy pracowników
zatrudnionych w przeszłości na podstawie umów cywilnoprawnych. Cel reformy, jakim jest
ograniczenie segmentacji rynku pracy oraz zwiększenie bezpieczeństwa socjalnego
pracowników, zostanie zrealizowany w inny sposób, niż dotychczas zakładany przez reformę
A4.7. Zrewidowana reforma skupi się na ograniczeniu nadużywania umów cywilnoprawnych
w sytuacjach, gdy powinny być stosowane umowy o pracę. Nastąpi to przede wszystkim
dzięki wzmocnieniu instytucjonalnemu i prawnemu Państwowej Inspekcji Pracy w celu
skutecznego egzekwowania przepisów prawa pracy. Drugim elementem reformy będzie
uznawanie doświadczenia zawodowego zdobytego na podstawie umów cywilnoprawnych za
staż pracy, co umożliwi łatwiejszą zmianę formy zatrudnienia przez pracowników mogących
wykazać się dłuższym stażem zawodowym.
Rewizja reformy A4.7 została zatwierdzona przez Komisję Europejską 27 maja
2025 r. 20 czerwca 2025 r. przyjęła ją Rada UE. W związku z tym, kwestia pełnego
oskładkowania wszystkich umów cywilnoprawnych nie ma już wpływu na ryzyko utraty
środków ani opóźnień w ich wypłacie w związku z brakiem realizacji reformy A4.7. Zgodnie z
przewidywanym harmonogramem, zrewidowana reforma A4.7 zostanie zakończona 30
czerwca 2026 r.
Stały Komitet Rady Ministrów przyjął 22 maja 2025 roku projekt zmian w Kodeksie pracy,
opracowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zakładający, że okresy
prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na
podstawie umowy zlecenia będą wliczały się do stażu pracy. To ważna zmiana dla milionów
pracownic i pracowników w Polsce. Na gruncie obowiązujących obecnie przepisów umowy
zlecenia oraz okres prowadzenia działalności gospodarczej nie wliczają się do stażu pracy.
W praktyce oznacza to, że osoba pracująca przez kilka czy kilkanaście lat wyłącznie na
umowie zlecenie, ma w świetle prawa niższy staż pracy, niż osoba zatrudniona na etacie przez
np. rok. Projekt ma na celu wyrównanie szans w dostępie do niektórych świadczeń
pracowniczych, takich jak prawo do dłuższego urlopu czy nagród jubileuszowych, ale też do
stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego. Projekt przewiduje,
że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.
Na gruncie polskich przepisów ubezpieczeniowych umowy cywilnoprawne, takie jak umowa
agencyjna, umowa zlecenia, czy inna umowa świadczenie usług (do której stosuje się przepisy
umowy zlecenia), podlegają ubezpieczeniom społecznym. W przypadku zbiegu z innymi
tytułami zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu
wykonywania pracy na podstawie umowy/umów zlecenia lub innej umowy cywilnoprawnej
albo też z tytułu innych umów wynosi co najmniej kwotę minimalnego wynagrodzenia.
Kwota minimalnego wynagrodzenia nie jest kwotą graniczną podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jej ustalenia dokonuje się jedynie w celu
rozstrzygnięcia o obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowych w razie zbiegu
określonych tytułów ubezpieczeń. Obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowych – na
takich samych zasadach – obejmuje także osoby współpracujące z osobami wykonującymi
pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Ubezpieczenie chorobowe dla osób
1 Na podstawie uchwały nr 10 Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie zmiany Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększenia Odporności.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych jest dobrowolne, natomiast
ubezpieczenie wypadkowe ma charakter obowiązkowy. Ubezpieczenie zdrowotne dla
wspomnianych osób jest obowiązkowe.
Funkcją ubezpieczenia społecznego jest zaspokojenie podstawowych potrzeb,
spowodowanych spełnieniem danego rodzaju ryzyka, tj. określonej sytuacji życiowej, objętej
ochroną ubezpieczeniową. Udzielana przez polski system ubezpieczenia społecznego
obejmuje wszystkie skutki zdarzeń losowych zagrażających zdolności do pracy i uzyskiwania
tą drogą środków utrzymania.
Osobną kategorią wśród umów cywilnoprawnych są umowy o dzieło. Nie są one objęte
obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i rentowych (możliwe jest tylko przystąpienie do
dobrowolnego ubezpieczenie emerytalnego i rentowych na wniosek), nie podlegają też
ubezpieczeniu chorobowemu2, ani wypadkowemu3. Wyjątkiem jest umowa o dzieło zawarta
z własnym pracodawcą, z którym równocześnie wykonawca dzieła pozostaje w stosunku
pracy, lub umowa o dzieło, której wykonawca świadczy pracę na rzecz pracodawcy, z którym
pozostaje w stosunku pracy. Oznacza to, że pracownik, który zawarł
z pracodawcą umowę cywilnoprawną jest z jej tytułu uważany za pracownika. Taka regulacja
ma na celu zapobiegać powielaniu przez pracodawców umów o zatrudnienie z własnymi
pracownikami, celem obejścia przepisów o czasie pracy oraz o ubezpieczeniu społecznym.
Od 1 stycznia 2021 r. wprowadzono obowiązek informowania Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych (ZUS) o umowach o dzieło. Osoby zobowiązane przekazują informację na
formularzu RUD (zgłoszenie umowy o dzieło). Wpisują do niego dane swoje oraz wykonawcy
umowy o dzieło, datę rozpoczęcia i zakończenia wykonywania tej umowy oraz jej przedmiot.
ZUS zapisuje formularze RUD w rejestrze umów o dzieło rokrocznie. Zgodnie z ostatnią
edycją pn. „Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od
1 stycznia do 31 grudnia 20244” opublikowaną przez ZUS, przekazano 1,1 mln formularzy
RUD. Dotyczyły one blisko 1,4 mln umów o dzieło, a informacje przekazało 71,7 tys.
podmiotów, z czego 70,0 tys. (97,61%) stanowili płatnicy składek zarejestrowani w ZUS.
Osób fizycznych, które zgłosiły do ZUS umowę o dzieło, a nie są płatnikami składek, było 1,1
tys., co przekłada się na 1,52% ogółu zgłaszających. W odniesieniu do liczby aktywnych
płatników składek w ubezpieczeniach emerytalnym i rentowych w 2024 r., która wynosiła
2,29 mln (liczba płatników składek w ubezpieczeniu zdrowotnym wynosiła 2,98 mln), na 10
tys. płatników składek tylko 306 wykazywało zawieranie umów o dzieło w formularzu RUD.
Natomiast liczba osób wykonujących umowy o dzieło wyniosła 325,4 tys. W odniesieniu do
liczby ubezpieczonych w 2024 r., która wynosiła 16,2 mln, oznacza to, że na 10 tys.
ubezpieczonych przypadało 201 osób zgłoszonych jako wykonujący umowy o dzieło
w formularzu RUD. W 2024 r. złożono do ZUS najmniej formularzy RUD, na których
wykazano najmniejszą liczbę umów o dzieło w porównaniu do lat ubiegłych. Odnotowano
również najmniejszą liczbę unikalnych podmiotów zgłaszających oraz samych wykonawców
umów o dzieło. Przeprowadzone analizy porównawcze w zakresie liczby złożonych
formularzy, zgłoszonych umów, podmiotów zgłaszających oraz osób wykonujących umowę
o dzieło wskazują spadek w każdej wymienionej kategorii.
2 Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z danego tytułu występuje wyłącznie wtedy, gdy ubezpieczony
obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
3 W polskim systemie prawa ubezpieczeń społecznych nie funkcjonuje dobrowolne ubezpieczenie wypadkowe.
4 Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --