Interpelacja w sprawie wysokości środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności przeznaczonych na rozwój i budowę żłobków i przedszkoli
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8951
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wysokości środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności przeznaczonych na rozwój i budowę żłobków i przedszkoli
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowna Pani Minister,
narastający kryzys demograficzny, który dotyka nie tylko Polski, ale całej Europy, stanowi jedno z kluczowych zagrożeń dla przyszłości naszego państwa. Jednym z głównych powodów, dla których młodzi ludzie nie decydują się na założenie rodziny, jest brak systemowego wsparcia w zakresie opieki nad małymi dziećmi, a w szczególności niedostateczna liczba miejsc w żłobkach i przedszkolach.
Pomimo zapowiedzi rządu i dostępności znacznych funduszy z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności efekty tych działań nie są widoczne w wystarczającym stopniu. Mieszkańcy wielu gmin wciąż zgłaszają brak dostępnych miejsc opieki dla dzieci do lat 3, co wymusza rezygnację z pracy zawodowej, zwłaszcza w przypadku kobiet. To realna bariera dla rozwoju rodzin, a także czynnik ograniczający wzrost dzietności i aktywność zawodową młodych rodziców.
Biorąc pod uwagę skalę problemu oraz strategiczne znaczenie polityki prorodzinnej dla przyszłości kraju, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy w ramach KPO zostały przewidziane konkretne środki na rozwój i budowę nowych żłobków i przedszkoli? Jeśli tak – jakie kwoty i z jakich dokładnie programów?
Ile środków z KPO zostało do tej pory realnie przekazanych na rozwój infrastruktury opieki nad dziećmi? Proszę o wskazanie sum oraz form wsparcia (np. dotacje, granty, inwestycje infrastrukturalne).
Jaką część całkowitej puli KPO przeznaczono na szeroko rozumianą politykę prorodzinną, w tym działania wspierające wzrost dzietności i aktywizację zawodową rodziców?
Jakie są efekty dotychczasowych działań – ile nowych miejsc opieki dla dzieci zostało utworzonych ze środków KPO i w których regionach?
Z uwagi na wagę tematu oczekuję odpowiedzi zawierającej szczegółowe dane finansowe, liczbowe oraz terytorialne.
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5284 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.172.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8951 Pana Posła Grzegorza Gaży w sprawie wysokości
środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności przeznaczonych na
rozwój i budowę żłobków i przedszkoli, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Program rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 Aktywny Maluch 2022-2029
(zwany dalej „programem”) integruje środki europejskie z Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności (KPO), programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego
(FERS), finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach
perspektywy finansowej 2021-2027, a także środki budżetu państwa celem wsparcia
tworzenia i funkcjonowania miejsc opieki dla dzieci w wieku żłobkowym.
Przyznane w formie dotacji środki z KPO mogą być w ramach programu przeznaczone
wyłącznie na tworzenie miejsc w żłobkach i klubach dziecięcych. W przypadku jednostek
samorządu terytorialnego (JST) środki można przeznaczyć na budowę lub renowację
żłobków i klubów dziecięcych lub zakup nieruchomości i infrastruktury. Podmioty inne niż
JST mogą przeznaczyć środki wyłącznie na adaptację, tj. dostosowanie budynków lub
pomieszczeń do potrzeb dzieci (w tym do wymogów budowlanych, sanitarno-higienicznych,
związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa przeciwpożarowego, organizacją kuchni,
stołówek, szatni itp.), które trzeba zabezpieczyć w celu utworzenia żłobka lub klubu
dziecięcego.
Ze środków FERS w ramach programu może być dofinansowane tworzenie miejsc opieki
w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów, w tym miejsc dla dzieci
z niepełnosprawnościami lub wymagających szczególnej opieki. JST i inne podmioty mogą
przeznaczyć otrzymane środki na:
utworzenie miejsca opieki w ramach istniejącej instytucji opieki lub
w nowoutworzonej instytucji opieki, na które podmiot nie otrzymał wsparcia ze środków
KPO;
dofinansowanie kosztów funkcjonowania przez 36 miesięcy wszystkich miejsc opieki
nowoutworzonych zarówno ze środków FERS i ze środków KPO.
Dofinansowanie z KPO na tworzenie miejsc opieki dla JST wynosi 57 528 zł bez VAT (przed
rewizją KPO było to 35 862 zł bez VAT) na jedno tworzone miejsce w żłobku lub klubie
dziecięcym i może zostać zwiększone o wartość podatku VAT (z wyłączeniem przypadków,
gdy podmiot posiada prawną możliwość odzyskania podatku). Wysokość dofinansowania
z KPO na tworzenie miejsc dla podmiotów innych niż JST wynosi 12 410 zł z VAT na jedno
miejsce w żłobku lub klubie dziecięcym. Dofinansowanie nie uwzględnia wartości podatku
VAT, jeśli podmiot posiada prawną możliwość odzyskania podatku. Wysokość
dofinansowania z FERS na tworzenie miejsc dla JST i podmiotów innych niż JST wynosi,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
również, 12 410 zł z VAT na tworzone miejsce w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego
opiekuna. Dofinansowanie do kosztów utrzymania nowo utworzonego miejsca opieki wynosi
miesięcznie do ok. 837 zł.
Celem programu jest umożliwienie aktywizacji zawodowej rodziców, którzy dotychczas nie
byli w stanie podjąć pracy ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad
dziećmi poprzez zwiększenie dostępności miejsc opieki dla dzieci w wieku do lat 3. Budżet
wynosi 6 495 930,6 tys. zł środków europejskich i krajowych na współfinansowanie
w ramach FERS. Ze środków KPO program finansowany jest w kwocie 2 732 608 tys. zł, a ze
środków FERS w wysokości 3 763 322,6 tys. zł, z uwzględnieniem współfinansowania
krajowego.
Informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie realizuje w ramach KPO działań na rzecz
przedszkoli.
Ostateczni odbiorcy wsparcia otrzymują dofinansowanie na podstawie umów zawartych
z wojewodami. Według stanu na 31 marca 2025 r. wojewodowie zawarli umowy na
utworzenie ze środków KPO ok. 37 tys. miejsc (z czego 6 919 miejsc opieki zostało już
utworzonych) na kwotę 2 mld zł z VAT, z których do 31 marca 2025 r. wydatkowano ok. 591
mln zł.
Pula środków z KPO przeznaczonych w ramach programu na dofinansowanie miejsc opieki
dla dzieci w wieku do lat 3 stanowi ponad 86% pozostającej w dyspozycji Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej alokacji KPO oraz ponad 1% całkowitego budżetu KPO w Polsce.
Liczba miejsc opieki utworzonych ze środków KPO w poszczególnych województwach na 31
marca 2025 r. przedstawia się następująco:
województwo dolnośląskie – 212
województwo kujawsko-pomorskie – 320
województwo lubelskie – 443
województwo lubuskie – 329
województwo łódzkie – 267
województwo małopolskie – 607
województwo mazowieckie – 1604
województwo opolskie – 175
województwo podkarpackie – 612
województwo podlaskie – 178
województwo pomorskie – 99
województwo śląskie – 683
województwo świętokrzyskie – 287
województwo warmińsko-mazurskie – 204
województwo wielkopolskie – 554
województwo zachodniopomorskie – 345.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --