Interpelacja nr 8946
Interpelacja w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich
Interpelacja nr 8946
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na początku roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało podwyżki stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym o 5%, z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 roku. Była to jedynie minimalna waloryzacja o wskaźnik inflacji, lecz nawet ona dawała nadzieję na utrzymanie realnej wartości stypendiów. Niestety, według najnowszych doniesień medialnych Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie prowadzi już prac nad zwiększeniem stypendiów doktoranckich, co oznacza brak obiecanej waloryzacji. Jest to sprzeczne z wcześniejszymi deklaracjami oraz polityką rządu w zakresie wsparcia dla nauki i innowacji.
Warto zaznaczyć, że Ministerstwo Finansów przyznało w tym roku środki większe o 5% na naukę i szkolnictwo wyższe, przeznaczone na podwyżki. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wystosowało nawet komunikat wzywający rektorów do rozdysponowania tych środków na wynagrodzenia. Jednak bez nowelizacji rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora stypendia doktoranckie i wynagrodzenia większości pracowników akademickich pozostaną na niezmienionym poziomie. Jest to sytuacja bez precedensu, zwłaszcza że inne grupy społeczne, w tym nauczyciele i emeryci, otrzymają stosowne waloryzacje.
Podkreślam, że brak waloryzacji stypendiów doktoranckich prowadzi do realnego spadku ich wartości, co w połączeniu z rosnącymi kosztami życia (m.in. wzrostem czynszów i cen energii) sprawia, że doktoranci znajdą się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Może to skutkować odpływem młodych, utalentowanych badaczy z polskich uczelni oraz ograniczeniem potencjału innowacyjnego kraju.
Należy również zwrócić uwagę, że przyjęcie nowelizacji rozporządzenia z datą wsteczną nie jest niczym nadzwyczajnym – podobne regulacje były wielokrotnie wdrażane w sektorze budżetowym.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje nowelizację rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora, umożliwiającą waloryzację stypendiów doktoranckich?
2. Jeśli nie, jakie są powody rezygnacji z obiecanej podwyżki?
3. Czy ministerstwo rozważa inne formy wsparcia finansowego dla doktorantów w obliczu rosnących kosztów życia?
Interpelacja nr 8946
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 01-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na początku roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało podwyżki stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym o 5%, z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 roku. Była to jedynie minimalna waloryzacja o wskaźnik inflacji, lecz nawet ona dawała nadzieję na utrzymanie realnej wartości stypendiów. Niestety, według najnowszych doniesień medialnych Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie prowadzi już prac nad zwiększeniem stypendiów doktoranckich, co oznacza brak obiecanej waloryzacji. Jest to sprzeczne z wcześniejszymi deklaracjami oraz polityką rządu w zakresie wsparcia dla nauki i innowacji.
Warto zaznaczyć, że Ministerstwo Finansów przyznało w tym roku środki większe o 5% na naukę i szkolnictwo wyższe, przeznaczone na podwyżki. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wystosowało nawet komunikat wzywający rektorów do rozdysponowania tych środków na wynagrodzenia. Jednak bez nowelizacji rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora stypendia doktoranckie i wynagrodzenia większości pracowników akademickich pozostaną na niezmienionym poziomie. Jest to sytuacja bez precedensu, zwłaszcza że inne grupy społeczne, w tym nauczyciele i emeryci, otrzymają stosowne waloryzacje.
Podkreślam, że brak waloryzacji stypendiów doktoranckich prowadzi do realnego spadku ich wartości, co w połączeniu z rosnącymi kosztami życia (m.in. wzrostem czynszów i cen energii) sprawia, że doktoranci znajdą się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Może to skutkować odpływem młodych, utalentowanych badaczy z polskich uczelni oraz ograniczeniem potencjału innowacyjnego kraju.
Należy również zwrócić uwagę, że przyjęcie nowelizacji rozporządzenia z datą wsteczną nie jest niczym nadzwyczajnym – podobne regulacje były wielokrotnie wdrażane w sektorze budżetowym.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje nowelizację rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora, umożliwiającą waloryzację stypendiów doktoranckich?
2. Jeśli nie, jakie są powody rezygnacji z obiecanej podwyżki?
3. Czy ministerstwo rozważa inne formy wsparcia finansowego dla doktorantów w obliczu rosnących kosztów życia?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
6%
Konkretność
94%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.6 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6940 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.7.2025.1.PK
Warszawa, 15 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8946
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP: Pana Kamila Wnuka
oraz Pani Ewy Szymanowskiej w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które
skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków
finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które
przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie
i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem
na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym przez
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
Odnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie wsparcia finansowego doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie
są formą kształcenia doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie.
Szkoły doktorskie rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r.
i są prowadzone na podstawie ustawy PSWN.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą PSWN. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. Wskazuję również, iż ustawa
PSWN przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
określonych w Kodeksie pracy. Okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza się
do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto wskazuję,
iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Wskazuję ponadto, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.7.2025.1.PK
Warszawa, 15 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8946
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP: Pana Kamila Wnuka
oraz Pani Ewy Szymanowskiej w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które
skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków
finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które
przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie
i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem
na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym przez
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
Odnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie wsparcia finansowego doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie
są formą kształcenia doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie.
Szkoły doktorskie rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r.
i są prowadzone na podstawie ustawy PSWN.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą PSWN. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. Wskazuję również, iż ustawa
PSWN przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
określonych w Kodeksie pracy. Okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza się
do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto wskazuję,
iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Wskazuję ponadto, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --