Interpelacja w sprawie zasad pobierania opłat w strefie płatnego parkowania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8934
do ministra infrastruktury
w sprawie zasad pobierania opłat w strefie płatnego parkowania
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Andrzej Adamczyk, Małgorzata Wassermann, Jerzy Polaczek, Anna Kwiecień
Data wpływu: 31-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie ustawy o drogach publicznych rada gminy lub rada miasta ma prawo ustalić strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania. Jednocześnie warto podkreślić, że zgodnie z art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Niedopełnienie obowiązków przez samorząd w zakresie prawidłowego wyznaczenia miejsc może skutkować utratą możliwości egzekwowania i pobierania opłat, w tym opłat dodatkowych.
W 2019 roku Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport z kontroli „Funkcjonowanie płatnego parkowania w miastach”, w którym wskazano przypadki uzyskiwania przez gminy nieuprawnionych dochodów z powodu niezgodnego z przepisami oznakowania obszaru strefy płatnego parkowania, a w kilku miejscach całkowicie podważało legalność pobierania opłat za postój. Zgodnie z rozporządzeniem w strefie płatnego parkowania miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi i znakami poziomymi w postaci stanowiska postojowego.
W 2016 roku Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa dokonało interpretacji przepisów wskazując jednoznacznie, że opłata może być pobierana wyłącznie wtedy gdy postój odbywa się w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym i oznakowanym miejscu poprzez jednoczesne oznakowanie poziome i pionowe.
W związku z powyższym, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo podtrzymuje interpretację przepisów z 2016 roku, że opłata może być pobierana wyłącznie wtedy gdy postój odbywa się w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym i oznakowanym miejscu poprzez jednoczesne oznakowanie poziome i pionowe?
Czy samorządy mogą pobierać opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania poprzez jedynie umieszczenie znaku pionowego D-44 na głównych wjazdach do strefy?
Czy samorządy mogą pobierać opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania bez umieszczenia jednocześnie znaków poziomych oraz pionowych w samej strefie np. brak znaku D-18 (parking z dopiskiem „płatny”)?
Czy samorządy mogą pobierać opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jeżeli znajdują się wyznaczone znakami poziomymi miejsca parkingowe wraz ze znakiem pionowym D-18, ale bez dopisku na znaku „płatny”?
Czy ministerstwo pracuje nad projektem zmian przepisów w zakresie doprecyzowania zasad parkowania w strefach płatnego parkowania?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11449 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.12.2025
Warszawa, 05 maja 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8934 Posła na Sejm RP Jarosława Krajewskiego wraz
z grupą posłów w sprawie zasad pobierania opłat w strefie płatnego parkowania,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 13 ust. 1 pkt 1
i art. 13b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2024 r. poz. 320
i 1222), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój
pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania,
tj. w tzw. „zwykłej” strefie płatnego parkowania i śródmiejskiej strefie płatnego
parkowania. Opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w „zwykłej” strefie
płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych
godzinach lub całodobowo, zaś w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania opłata może
być pobierana codziennie. Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach
charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to
potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów
samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu
ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia
preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Mając powyższe przepisy na uwadze, w tym liczne orzecznictwo sądów administracyjnych
dotyczące stref płatnego parkowania należy jednoznacznie stwierdzić, że opłatę za postój
pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania
pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu. Tym samym obowiązek
uiszczenia tej opłaty związany jest z postojem pojazdu w odpowiednio wyznaczonym do
tego miejscu. Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych
w strefach płatnego parkowania jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach
o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów
prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach
wyznaczonej strefy parkowania wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych.
Oznaczałoby bowiem faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych,
które są niezgodne z przepisami prawa dotyczącymi ruchu drogowego, tzn. naruszają
-- 1 of 4 --
2
ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu
drogowym). Podkreślić zatem należy, że przez ustalenie strefy płatnego parkowania
należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem
miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę.
Jednocześnie należy zauważyć, że ustawodawca nakazał organowi właściwemu do
zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc
przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój
pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach
publicznych). Organ ten może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania
zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach
wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy
o drogach publicznych). Zatem, ustalenie strefy płatnego parkowania i oznakowanie jej
znakiem D-44 „strefa płatnego parkowania lub śródmiejska strefa płatnego parkowania”
w ocenie resortu infrastruktury nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego
postoju. Nie cały bowiem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym
za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Obowiązek uiszczenia opłaty
związany jest bowiem z postojem pojazdu w wyznaczonym miejscu. Analizując dalej
problematykę oznakowania stref płatnego parkowania należy wskazać, że miejsca
i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych,
określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo
o ruchu drogowym, tj. w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów
drogowych (Dz.U. z 2019 r. 2310 z późn. zm.) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury
z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków
i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich
umieszczania na drogach (Dz.U. z 2019 r. poz. 2311 z późn. zm.).
Zgodnie z ww. rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r. w strefie oznaczonej znakiem D-44
miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi
w pkt 5.2.18 (Znak D-18 „parking”) oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2
do rozporządzenia w pkt 5.2.4 (znak P-18 „Linie wyznaczające stanowiska postojowe”),
5.2.5 (znak P-19 „linia wyznaczająca pas postojowy”), 5.2.6 (znak P-20 „koperta”) i 5.2.9.2
(znak P-24 „miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej”). Z kolei, w pkt 5.2.18 załącznika
nr 1 do ww. rozporządzenia określono, że w dolnej części znaku informacyjnego D-18
dopuszcza się umieszczenie napisu określającego rodzaj parkingu, np. leśny, płatny,
strzeżony itp., lub symbolu koperty.
Biorąc pod uwagę ww. zasady wyznaczania miejsc postojowych w strefach płatnego
parkowania należy wskazać, że przepisy nie obligują w sposób definitywny do
umieszczania napisu „płatny” na znaku D-18. Jednak z powyższych przepisów wynika,
że miejsca postojowe w strefach płatnego parkowania, na których postój jest objęty
opłatą powinny być wyznaczane za pomocą oznakowania pionowego i poziomego.
-- 2 of 4 --
3
Podobne stanowisko potwierdził wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
29 maja 2020 r. (sygn. akt. I GSK 1655/19) w sprawie „Pojęcia nieopłaconego postoju
w strefie płatnego parkowania”. Jednoczenie należy wskazać także na uchwałę składu
siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r.
(sygn. akt II GPS 2/17), w której czytamy, że „W świetle omawianych przepisów prawnych
miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady,
miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu
P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego
tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu
miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane
w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania
miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.”.
Dodatkowo należy także wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
13 września 2023 r. (sygn. akt I GSK 2162/19) w którym czytamy, że „Owo wyznaczenie
wiąże się nie tylko z umieszczeniem znaku pionowego D-18 "parking", ale zastosowania
znaku P-18 "stanowisko postojowe" (o ile stanowisko to nie zostało wydzielone
konstrukcyjnie - zgodnie z pkt 5.2.4. zdanie pierwsze załącznika nr 2 rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.), P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy".
Jednocześnie prawodawca, określając warunki techniczne umieszczania znaków
drogowych poziomych, stwierdził, że wspomniane oznakowanie poziome powinno
charakteryzować się dobrą widocznością w ciągu całej doby, wysokim współczynnikiem
odblaskowości, również w warunkach dużej wilgotności, zachowaniem minimalnych
parametrów odblaskowości w całym okresie użytkowania (pkt 1.3. załącznika nr 2 do
rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.). W pkt 1.2 tegoż załącznika zawarte jest także ogólne
wskazanie, że znakowanie poziome dróg ma na celu: zwiększenie bezpieczeństwa
uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnienie ruchu pojazdów
i ułatwienie korzystania z drogi.
Z powyższego wynika, że prawodawca dopuszcza zaniechanie wykorzystania znaków
poziomych jedynie wówczas, gdy ich funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk
na wydzielonych parkingach. Zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą
za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych wymaga zatem wykazania,
że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu,
w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska. Prawodawca dopuszczając
rezygnację z zastosowania znaków poziomych nakazał zatem, konstrukcyjne ustalenie
stanowisk, a nie jedynie wytyczenie rejonu płatnej strefy parkowania przeznaczonego na
pozostawianie pojazdów. Owo konstrukcyjne ustalenie stanowisk ma bowiem zastąpić
znaki poziome, które - poza zwiększeniem bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób
znajdujących się na drodze oraz usprawnieniem ruchu pojazdów i ułatwieniem korzystania
z drogi (pkt 1.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.) – mają także
gwarantować maksymalne wykorzystanie wydzielonych parkingów. Celowi temu służy
niewątpliwie wyznaczenie poszczególnych stanowisk postojowych.
-- 3 of 4 --
4
Wbrew zatem stanowisku organów orzekających w niniejszej sprawie nie jest
wystarczające do powstania obowiązku opłaty za postój fakt umieszczenia znaków
pionowych w miejscach do parkowania (strefach). (…).
W świetle powyższego prawidłowo zatem przyjęto w zaskarżonym wyroku, że rolą
wierzyciela było udokumentowanie postoju samochodu wykorzystywanego przez
skarżącego w miejscach do parkowania. Tymczasem analiza akt sprawy prowadzi do
wniosku, że wierzyciel nawet nie podjął próby wykazania zasadności dochodzonych opłat,
tj. wykazania właściwego oznakowania miejsc postojowych - zarówno znakami
pionowymi, jak i poziomymi bądź też w przypadku konstrukcyjnego wydzielenia obszaru
parkowania również takiego wydzielenia miejsc parkingowych.”.
Reasumując, należy wskazać, że sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały, że opłatę
za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego
parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój
w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, a nie na obszarze całej strefy płatnego
parkowania. W związku z tym dla obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie
płatnego parkowania (konsekwencją nieuiszczenia, której jest obowiązek wniesienia
opłaty dodatkowej) nie jest wystarczające umieszczenie znaku D-44 „strefa płatnego
parkowania lub śródmiejska strefa płatnego parkowania”, ale niezbędne jest także
wyznaczenie stanowisk postojowych. Jednocześnie warto nadmienić, że zgodnie
z zasadami ogólnymi określonymi w ww. rozporządzeniu, znaki informacyjne mają na celu
poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz
o obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla
użytkowników dróg. Przy czym znaki drogowe dotyczące stref płatnego parkowania nie
kreują obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami,
lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Obowiązek
uiszczenia opłat za postój na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania wynika
bowiem wprost z ustawy o drogach publicznych.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --