Interpelacja w sprawie emerytur
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8924
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie emerytur
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 31-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
w dniu 4 czerwca 2024 roku Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które skorzystały z wcześniejszej emerytury przed 6 czerwca 2012 roku. Przepis ten przewidywał pomniejszenie podstawy wymiaru emerytury powszechnej o sumę pobranych wcześniej świadczeń, co skutkowało niższymi emeryturami dla osób, które zdecydowały się na wcześniejsze przejście na emeryturę.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma istotne konsekwencje dla znacznej grupy emerytów, których świadczenia zostały obliczone według kwestionowanego mechanizmu. W związku z tym Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało przygotowanie specustawy przeliczeniowej, która miałaby określić zasady ponownego obliczania wysokości emerytur dla osób objętych wyrokiem.
Biorąc pod uwagę wagę tej kwestii oraz jej znaczenie dla stabilności systemu ubezpieczeń społecznych, zasadne jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat planowanych rozwiązań.
W związku z powyższym kieruję do Pani następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się prace nad projektem specustawy przeliczeniowej?
2. Czy ustawa przewiduje automatyczne przeliczenie emerytur, czy też emeryci będą musieli składać indywidualne wnioski?
3. Czy w przypadku konieczności składania indywidualnych wniosków ministerstwo planuje stworzenie przystępnego systemu przyjmowania wniosków w sposób bezpośredni oraz drogą elektroniczną?
4. Jakie działania informacyjne planuje ministerstwo, aby poinformować emerytów o przysługujących im prawach wynikających z wyroku TK oraz planowanej specustawy?
Z poważaniem
Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3613 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.169.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8924 Pani Posłanki Barbary Grygorcewicz w sprawie
emerytur osób z roczników innych niż 1953, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W związku z napływającymi do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej licznymi
wystąpieniami obywateli, którym przyznano prawo do emerytury wcześniejszej, w sprawie
niestosowania art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm. zwanej dalej
„ustawą emerytalną”), nakazującego przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury
powszechnej jej pomniejszenie o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych, podjęto
prace legislacyjne mające na celu rozwiązanie tej kwestii w sposób zgodny z Konstytucją,
zasadami prawa ubezpieczeń społecznych oraz orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego
i Sądu Najwyższego.
3 marca br. do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, pod numerem
UD204, wpisano założenia projektu ustawy o ustalaniu wysokości emerytur z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych dla ubezpieczonych, którzy do 6 czerwca 2012 r. przeszli na
emerytury na zasadach obowiązujących osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. Celem
opracowywanej ustawy jest umożliwienie uzyskania emerytury powszechnej osobom,
którym przyznano emeryturę wcześniejszą przed 6 czerwca 2012 r., które prawo do
emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego nabyły po roku 2012, bez
zastosowania mechanizmu określonego w art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Proponuje się,
by wysokość emerytury powszechnej ustalana była przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
z urzędu na dzień wejścia w życie projektowanej ustawy. Wyeliminowana zostałaby w ten
sposób konieczność występowania z wnioskami przez ubezpieczonych. Uprawnieni, których
zaskoczyło wprowadzenie regulacji z art. 25 ust. 1b (ustawę zmieniającą z dnia 11 maja 2012
r. ogłoszono w Dzienniku Ustaw 6 czerwca 2012 r., zaś jej przepisy weszły w życie 1 stycznia
2013 r.) i którzy ze względu na czas osiągania powszechnego wieku emerytalnego (po roku
2012, tj. po wejściu w życie wymienionego przepisu) nie mieli możliwości dostosowania się
do skutków wprowadzanych zmian, dzięki zaproponowanemu rozwiązaniu ustalania
wysokości emerytury powszechnej z urzędu, będą mogli skorzystać z przepisów
naprawczych.
Obecnie w Ministerstwie trwają prace nad zapisami projektu wymienionej ustawy. Po ich
zakończeniu projekt zostanie skierowany do uzgodnień międzyresortowych, opiniowania
i konsultacji publicznych.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350) zadaniem obowiązkowym Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych jest popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych. W rezultacie po
ewentualnym wejściu w życie projektowanej ustawy działania informacyjne skierowane do
jej adresatów podejmie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z utrwaloną praktyką (np.
informacje na stronach internetowych, ulotki, spotkania z seniorami z udziałem
przedstawicieli ZUS).
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --