Interpelacja nr 8912
Interpelacja w sprawie statystyk dotyczących trwania spraw cywilnych, skarg na przewlekłość postępowań
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (80%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie statystyk dotyczących trwania spraw cywilnych, skarg na przewlekłość postępowań
Interpelacja nr 8912
do ministra sprawiedliwości
w sprawie statystyk dotyczących trwania spraw cywilnych, skarg na przewlekłość postępowań
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
sprawny i skuteczny wymiar sprawiedliwości stanowi fundament demokratycznego państwa prawa, gwarantując obywatelom dostęp do ochrony ich praw w rozsądnym czasie. Szybkość i efektywność postępowań sądowych mają kluczowe znaczenie nie tylko dla zaufania społecznego do instytucji państwa, ale także dla stabilności stosunków społecznych i gospodarczych. Przewlekłość postępowań sądowych, zwłaszcza w sprawach cywilnych, może prowadzić do poważnych konsekwencji – od naruszenia praw stron, przez utratę wiary w sprawiedliwość, po realne straty materialne obywateli. W dobie dynamicznych zmian społecznych i gospodarczych, kiedy Polacy coraz częściej korzystają z sądów w celu rozstrzygania sporów, tempo pracy wymiaru sprawiedliwości staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnej administracji publicznej. Tymczasem, jak wynika z artykułu opublikowanego w „Rzeczpospolitej“ pt. „Sądy coraz wolniejsze, a Polacy nie skarżą przewlekłości. Co jest powodem?“ (27 marca 2025 r.), polskie sądy borykają się z problemem wydłużającego się czasu rozpatrywania spraw cywilnych. Autorzy wskazują, że od 2011 roku czas oczekiwania na wyrok sądu pierwszej instancji w tego typu sprawach wzrósł o blisko 70%, co budzi poważne obawy o kondycję systemu sądownictwa. Co więcej, mimo pogarszających się statystyk, liczba skarg na przewlekłość postępowań maleje – w ciągu dekady spadła z 18 105 w 2014 roku do 9 495 w roku ubiegłym. Przyczyny tego zjawiska są złożone: od niskich kwot zasądzanych odszkodowań (średnio 3 381 zł w 2024 roku), przez wysokie wymagania formalne skarg, po brak skuteczności tego mechanizmu w przyspieszaniu postępowań. W kontekście powyższego, jako poseł reprezentujący interesy obywateli, pragnę zwrócić uwagę na konieczność dogłębnej analizy tych problemów oraz podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji. Sprawność wymiaru sprawiedliwości nie może być jedynie deklaracją – wymaga konkretnych danych, na podstawie których można ocenić skalę problemu i skuteczność dotychczasowych rozwiązań.
W związku z tym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Jak zmieniały się statystyki dotyczące średniego czasu trwania spraw cywilnych w Polsce w ciągu ostatnich 20 lat (2005–2025)? Proszę o przedstawienie danych rok po roku, z podziałem na sądy pierwszej i drugiej instancji, jeśli to możliwe.
2. Jaka była liczba skarg na przewlekłość postępowań składanych w tym okresie zarówno w sprawach cywilnych, jak i ogółem? Proszę o dane roczne oraz informację, jaki odsetek tych skarg został uwzględniony.
3. Jak długo średnio trwało rozpatrywanie skarg na przewlekłość postępowań w latach 2005–2025? Czy czas ten ulegał zmianom, a jeśli tak, to w jakim kierunku?
4. O ile średnio przedłużało się rozpatrzenie sprawy głównej po wniesieniu skargi na przewlekłość? Czy mechanizm ten realnie przyspieszał postępowania, czy też skutkował dalszymi opóźnieniami?
5. Jakie kwoty odszkodowań zasądzano w ramach uwzględnionych skarg na przewlekłość w ciągu ostatnich 20 lat? Proszę o podanie średnich wartości rocznych oraz najwyższych i najniższych zasądzonych kwot w tym okresie. Liczę na szczegółową odpowiedź, która pozwoli na ocenę dynamiki zmian w polskim sądownictwie oraz skuteczności mechanizmu skarg na przewlekłość. Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 8912
do ministra sprawiedliwości
w sprawie statystyk dotyczących trwania spraw cywilnych, skarg na przewlekłość postępowań
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
sprawny i skuteczny wymiar sprawiedliwości stanowi fundament demokratycznego państwa prawa, gwarantując obywatelom dostęp do ochrony ich praw w rozsądnym czasie. Szybkość i efektywność postępowań sądowych mają kluczowe znaczenie nie tylko dla zaufania społecznego do instytucji państwa, ale także dla stabilności stosunków społecznych i gospodarczych. Przewlekłość postępowań sądowych, zwłaszcza w sprawach cywilnych, może prowadzić do poważnych konsekwencji – od naruszenia praw stron, przez utratę wiary w sprawiedliwość, po realne straty materialne obywateli. W dobie dynamicznych zmian społecznych i gospodarczych, kiedy Polacy coraz częściej korzystają z sądów w celu rozstrzygania sporów, tempo pracy wymiaru sprawiedliwości staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnej administracji publicznej. Tymczasem, jak wynika z artykułu opublikowanego w „Rzeczpospolitej“ pt. „Sądy coraz wolniejsze, a Polacy nie skarżą przewlekłości. Co jest powodem?“ (27 marca 2025 r.), polskie sądy borykają się z problemem wydłużającego się czasu rozpatrywania spraw cywilnych. Autorzy wskazują, że od 2011 roku czas oczekiwania na wyrok sądu pierwszej instancji w tego typu sprawach wzrósł o blisko 70%, co budzi poważne obawy o kondycję systemu sądownictwa. Co więcej, mimo pogarszających się statystyk, liczba skarg na przewlekłość postępowań maleje – w ciągu dekady spadła z 18 105 w 2014 roku do 9 495 w roku ubiegłym. Przyczyny tego zjawiska są złożone: od niskich kwot zasądzanych odszkodowań (średnio 3 381 zł w 2024 roku), przez wysokie wymagania formalne skarg, po brak skuteczności tego mechanizmu w przyspieszaniu postępowań. W kontekście powyższego, jako poseł reprezentujący interesy obywateli, pragnę zwrócić uwagę na konieczność dogłębnej analizy tych problemów oraz podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji. Sprawność wymiaru sprawiedliwości nie może być jedynie deklaracją – wymaga konkretnych danych, na podstawie których można ocenić skalę problemu i skuteczność dotychczasowych rozwiązań.
W związku z tym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Jak zmieniały się statystyki dotyczące średniego czasu trwania spraw cywilnych w Polsce w ciągu ostatnich 20 lat (2005–2025)? Proszę o przedstawienie danych rok po roku, z podziałem na sądy pierwszej i drugiej instancji, jeśli to możliwe.
2. Jaka była liczba skarg na przewlekłość postępowań składanych w tym okresie zarówno w sprawach cywilnych, jak i ogółem? Proszę o dane roczne oraz informację, jaki odsetek tych skarg został uwzględniony.
3. Jak długo średnio trwało rozpatrywanie skarg na przewlekłość postępowań w latach 2005–2025? Czy czas ten ulegał zmianom, a jeśli tak, to w jakim kierunku?
4. O ile średnio przedłużało się rozpatrzenie sprawy głównej po wniesieniu skargi na przewlekłość? Czy mechanizm ten realnie przyspieszał postępowania, czy też skutkował dalszymi opóźnieniami?
5. Jakie kwoty odszkodowań zasądzano w ramach uwzględnionych skarg na przewlekłość w ciągu ostatnich 20 lat? Proszę o podanie średnich wartości rocznych oraz najwyższych i najniższych zasądzonych kwot w tym okresie. Liczę na szczegółową odpowiedź, która pozwoli na ocenę dynamiki zmian w polskim sądownictwie oraz skuteczności mechanizmu skarg na przewlekłość. Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 46 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
19.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (46)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8871 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.147.2025
Warszawa, 20 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8912 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Annę Gembicką oraz Pana posła Jarosława Sachajko w sprawie statystyk
dotyczących trwania spraw cywilnych, skarg na przewlekłość postępowań, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Skrócenie czasu oczekiwania obywateli na rozstrzygnięcia sądowe jest celem wielu
działań, które pod kierunkiem Ministra Adam Bodnara podejmuje Ministerstwo
Sprawiedliwości. Warto podkreślić, że na czas trwania postępowań sądowych jest
związany z wieloma czynnikami. Należą do nich m.in. wzrost liczby wpływających spraw,
niski poziom cyfryzacji, braki kadrowe czy stały wzrost kognicji (właściwości) sądów
powszechnych.
W celu zobrazowania sytuacji w sądownictwie wskazuję, że wpływ spraw w sądach
okręgowych w I instancji w 2024 roku w sprawach cywilnych w porównaniu do 2008 roku
wzrósł o 82,15% (ze 172 638 do 313 473 spraw, tj. o 141 835 spraw). Natomiast w sądach
apelacyjnych wpływ spraw cywilnych kat. ACa w 2024 roku w porównaniu do 2008 roku
wzrósł aż o 315% (z 10 333 do 53 220 spraw, tj. o 42 887 spraw).
Z kolei liczba etatów sędziowskich nie wzrastała w takim stopniu, jak wzrost wpływu
spraw. Liczba etatów sędziowskich w sądach apelacyjnych w roku 2017 wynosiła – 266,
-- 1 of 9 --
2
zaś w roku 2024 – 277 (wzrost o 4,13%). Liczba etatów sędziowskich w sądach okręgowych
w I instancji w 2017 roku wynosiła – 688, zaś w roku 2024 – 826 (wzrost o 20,05%).
W celu usprawnienia pracy sądów, Minister Sprawiedliwości w listopadzie 2024 roku
przedstawił m.in. 10 filarów programu „Sprawne sądy”. Są to kluczowe propozycje zmian
organizacyjnych, legislacyjnych i kadrowych, które odpowiadają na potrzeby dotyczące
tempa prac i efektywności wymiaru sprawiedliwości. Reformy dotyczą obszaru mediacji,
biegłych sądowych, digitalizacji, spraw frankowych, zwiększenia liczby etatów
dla asystentów etc.:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/10-filarow-ministerialnego-programu-
usprawnienia-dzialalnosci-sadow
Ważnym elementem przygotowanej reformy jest program „Cyfrowy Sąd”. W ramach
programu przewidziano szereg projektów, które pozwolą na kompleksową cyfryzację
wymiaru sprawiedliwości. Należą do nich m.in. projekt Digitalny Asystent Sędziego, który
usprawni procedowanie w sprawach frankowych, a także projekt Elektroniczne
Postępowanie Upominawcze 3.0, czyli udoskonalona wersja znanego już rozwiązania EPU,
z jeszcze wyższym stopniem automatyzacji, przetwarzania oraz walidacji zawartości
dokumentów cyfrowych. Szczegóły programu „Cyfrowy Sąd” zostały przedstawione
w komunikatach Ministerstwa Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-
sprawiedliwosci
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/co-zmieni-sie-w-sadownictwie-program-
cyfrowy-sad
Uzupełnieniem programu „Cyfrowy Sąd” jest program „Cyfrowe Rejestry”. Ministerstwo
Sprawiedliwości planuje i wdraża kompleksową cyfryzację i modernizację rejestrów
wykorzystywanych w polskim wymiarze sprawiedliwości. Projekt ten ma na celu przede
wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa przechowywanych i przetwarzanych danych,
a także poprawę funkcjonalności systemów rejestrów sądowych i prokuratorskich.
-- 2 of 9 --
3
Z charakterystyką programu można się zapoznać w serwisie Ministerstwa
Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowe-rejestry-ulatwi-
funkcjonowanie-przedsiebiorcom-i-obywatelom
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/cyfrowe-rejestry--nowa-era-w-sadownictwie
Dane już wskazują na znaczącą poprawę efektywności i załatwialności spraw frankowych
w sądach powszechnych. W I kwartale 2025 roku wskaźnik opanowania wpływu
w I instancji osiągnął imponujący poziom 179,1, co oznacza wzrost załatwialności
o 85,98% (w 2024 roku wynosił 96,3%). Obecnie rząd pracuje nad tzw. ustawą
o usprawnianiu postępowań frankowych, która radykalnie zmieni sposób prowadzenia
tych spraw:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/sprawy-frankowe-spadek-liczby-pozwow-i-
poprawa-efektywnosci-sadow
Jest również szczególnie istotne, aby sędziów w pracy wspierała profesjonalna kadra
pracowników i urzędników sądowych. W budżecie na 2025 rok zostały zabezpieczone
pieniądze na 1159 etatów dla nowych asystentów w sądach rejonowych. 50 z nich ma
zostać przydzielonych do wydziałów lub sekcji frankowych w sądach okręgowych, w
których jest największe obciążenie. Pozostałe etaty trafią do sądów z największym
deficytem kadrowym. Takie rozwiązanie pozwoli osiągnąć, po raz pierwszy w historii
polskiego sądownictwa, parytet jednego asystenta przypadającego na dwóch sędziów:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/podwyzki-dla-asystentow-staly-sie-faktem-
minister-podpisal-rozporzadzenie
Ad 1
W poniższej tabeli zostały przedstawione dane statystyczne dotyczące średniego czasu
trwania postępowań sądowych w sprawach cywilnych w I instancji (łącznie z czasem
trwania mediacji) w miesiącach (wskaźnik jest wyliczany od 2008 roku):
Średni czas trwania postępowań sądowych w sprawach cywilnych I instancji (łącznie
-- 3 of 9 --
4
z czasem trwania mediacji) (w miesiącach)
Wyszczególnienie Sądy Rejonowe Sądy Okręgowe
2008 3,6 7,2
2009 3,7 7,0
2010 3,8 6,8
2011 4,1 6,8
2012 4,3 6,8
2013 3,9 6,9
2014 4,7 7,4
2015 4,0 7,7
2016 4,6 7,3
2017 5,7 7,5
2018 5,5 7,8
2019 5,9 8,2
2020 7,3 9,5
2021 7,6 8,9
2022 6,1 8,0
2023 6,1 8,3
2024 6,1 10,2
Ad 2
-- 4 of 9 --
5
W tabeli została zaprezentowana ewidencja spraw z wykazu skargi S z tytułu przewlekłości
spraw rozpatrywanych w sądach okręgowych i apelacyjnych w latach 2005–2024:
Załatwiono
w tym
uwzględniono w całości lub części Wyszczególnienie Wpłynęło ogółem
w liczbach
bezwzględnych
% do liczby
załatwieni
2005
Ogółem spraw 4 473 4 863 987 20,3%
w tym
Cywilnych 2 742 2 980 613 20,6%
2006
Ogółem spraw 2 659 2 746 597 21,7%
w tym
Cywilnych 1 539 1 594 382 24,0%
2007
Ogółem spraw 2 643 2 618 542 20,7%
w tym
Cywilnych 1 657 1 637 371 22,7%
2008
Ogółem spraw 2 737 2 749 549 20,0%
w tym
Cywilnych 1 611 1 619 367 22,7%
2009
Ogółem spraw 3 909 3 760 726 19,3%
w tym
-- 5 of 9 --
6
Cywilnych 2 095 2 050 432 21,1%
2010
Ogółem spraw 5 327 5 130 1 013 19,7%
w tym
Cywilnych 2 716 2 595 571 22,0%
2011
Ogółem spraw 6 548 6 516 1 229 18,9%
w tym
Cywilnych 3 871 3 819 760 19,9%
2012
Ogółem spraw 8 665 8 454 1 522 18,0%
w tym
Cywilnych 5 457 5 261 777 14,8%
2013
Ogółem spraw 12 532 12 125 1 585 13,1%
w tym
Cywilnych 8 996 8 654 958 11,1%
2014
Ogółem spraw 16 286 16 318 1 781 10,9%
w tym
Cywilnych 12 109 12 143 1 124 9,3%
2015
Ogółem spraw 18 105 17 955 1 791 10,0%
w tym
Cywilnych 14 406 14 310 1 179 8,2%
2016
Ogółem spraw 16 466 16 508 1 838 11,1%
w tym
Cywilnych 12 343 12 315 1 178 9,6%
2017
-- 6 of 9 --
7
Ogółem spraw 17 259 16 892 1 546 9,2%
w tym
Cywilnych 14 128 13 753 1 069 7,8%
2018
Ogółem spraw 18 175 18 168 2 024 11,1%
w tym
Cywilnych 14 760 14 813 1 428 9,6%
2019
Ogółem spraw 20 715 20 298 2 300 11,3%
w tym
Cywilnych 16 495 16 198 1 670 10,3%
2020
Ogółem spraw 15 852 15 999 1 706 10,7%
w tym
Cywilnych 12 321 12 438 1 214 9,8%
2021
Ogółem spraw 15 290 15 490 2 038 13,2%
w tym
Cywilnych 11 575 11 749 1 521 12,9%
2022
Ogółem spraw 13 589 13 323 2 276 17,1%
w tym
Cywilnych 10 381 10 094 1 700 16,8%
2023
Ogółem spraw 10 842 11 226 2 082 18,5%
w tym
Cywilnych 7 541 7 865 1 600 20,3%
2024
Ogółem spraw 9 495 9 561 2 112 22,1%
w tym
-- 7 of 9 --
8
Cywilnych 6 614 6 722 1 635 24,3%
Ad 3
Poniżej dane dotyczące średniego czasu trwania spraw z wykazu skargi S z tytułu
przewlekłości spraw rozpatrywanych w sądach okręgowych latach 2022–2024. Dane
zbierane są jedynie dla sądów okręgowych od 2022 roku:
2022 rok – średni czas trwania postępowania sądowego: 2,1 miesiąca.
2023 rok – średni czas trwania postępowania sądowego: 2,0 miesiące.
2024 rok – średni czas trwania postępowania sądowego: 2,1 miesiąca.
Ad 4
Zakres informacji, które posiada Ministerstwo Sprawiedliwości jest ograniczony budową
sądowych formularzy statystycznych. Z tego powodu nie jest możliwe wyodrębnienie
informacji, o których mowa w pytaniu nr 4.
Ad 5
Poniżej dane dotyczące średniej zasądzonej kwoty odszkodowań w sprawie w PLN,
na podstawie ewidencji spraw z wykazu skargi S z tytułu przewlekłości spraw
rozpatrywanych w sądach okręgowych i apelacyjnych w latach 2005–2024:
Rok Średnia zasądzona kwota odszkodowań
w sprawie (PLN)
2005 2 278
2006 1 749
2007 2 042
2008 2 368
2009 3 027
2010 3 234
2011 3 129
2012 2 752
2013 2 973
-- 8 of 9 --
9
2014 2 770
2015 2 939
2016 3 237
2017 3 007
2018 2 965
2019 2 830
2020 2 798
2021 2 994
2022 3 012
2023 3 150
2024 3 381
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 9 of 9 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.147.2025
Warszawa, 20 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8912 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Annę Gembicką oraz Pana posła Jarosława Sachajko w sprawie statystyk
dotyczących trwania spraw cywilnych, skarg na przewlekłość postępowań, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Skrócenie czasu oczekiwania obywateli na rozstrzygnięcia sądowe jest celem wielu
działań, które pod kierunkiem Ministra Adam Bodnara podejmuje Ministerstwo
Sprawiedliwości. Warto podkreślić, że na czas trwania postępowań sądowych jest
związany z wieloma czynnikami. Należą do nich m.in. wzrost liczby wpływających spraw,
niski poziom cyfryzacji, braki kadrowe czy stały wzrost kognicji (właściwości) sądów
powszechnych.
W celu zobrazowania sytuacji w sądownictwie wskazuję, że wpływ spraw w sądach
okręgowych w I instancji w 2024 roku w sprawach cywilnych w porównaniu do 2008 roku
wzrósł o 82,15% (ze 172 638 do 313 473 spraw, tj. o 141 835 spraw). Natomiast w sądach
apelacyjnych wpływ spraw cywilnych kat. ACa w 2024 roku w porównaniu do 2008 roku
wzrósł aż o 315% (z 10 333 do 53 220 spraw, tj. o 42 887 spraw).
Z kolei liczba etatów sędziowskich nie wzrastała w takim stopniu, jak wzrost wpływu
spraw. Liczba etatów sędziowskich w sądach apelacyjnych w roku 2017 wynosiła – 266,
-- 1 of 9 --
2
zaś w roku 2024 – 277 (wzrost o 4,13%). Liczba etatów sędziowskich w sądach okręgowych
w I instancji w 2017 roku wynosiła – 688, zaś w roku 2024 – 826 (wzrost o 20,05%).
W celu usprawnienia pracy sądów, Minister Sprawiedliwości w listopadzie 2024 roku
przedstawił m.in. 10 filarów programu „Sprawne sądy”. Są to kluczowe propozycje zmian
organizacyjnych, legislacyjnych i kadrowych, które odpowiadają na potrzeby dotyczące
tempa prac i efektywności wymiaru sprawiedliwości. Reformy dotyczą obszaru mediacji,
biegłych sądowych, digitalizacji, spraw frankowych, zwiększenia liczby etatów
dla asystentów etc.:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/10-filarow-ministerialnego-programu-
usprawnienia-dzialalnosci-sadow
Ważnym elementem przygotowanej reformy jest program „Cyfrowy Sąd”. W ramach
programu przewidziano szereg projektów, które pozwolą na kompleksową cyfryzację
wymiaru sprawiedliwości. Należą do nich m.in. projekt Digitalny Asystent Sędziego, który
usprawni procedowanie w sprawach frankowych, a także projekt Elektroniczne
Postępowanie Upominawcze 3.0, czyli udoskonalona wersja znanego już rozwiązania EPU,
z jeszcze wyższym stopniem automatyzacji, przetwarzania oraz walidacji zawartości
dokumentów cyfrowych. Szczegóły programu „Cyfrowy Sąd” zostały przedstawione
w komunikatach Ministerstwa Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-
sprawiedliwosci
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/co-zmieni-sie-w-sadownictwie-program-
cyfrowy-sad
Uzupełnieniem programu „Cyfrowy Sąd” jest program „Cyfrowe Rejestry”. Ministerstwo
Sprawiedliwości planuje i wdraża kompleksową cyfryzację i modernizację rejestrów
wykorzystywanych w polskim wymiarze sprawiedliwości. Projekt ten ma na celu przede
wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa przechowywanych i przetwarzanych danych,
a także poprawę funkcjonalności systemów rejestrów sądowych i prokuratorskich.
-- 2 of 9 --
3
Z charakterystyką programu można się zapoznać w serwisie Ministerstwa
Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowe-rejestry-ulatwi-
funkcjonowanie-przedsiebiorcom-i-obywatelom
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/cyfrowe-rejestry--nowa-era-w-sadownictwie
Dane już wskazują na znaczącą poprawę efektywności i załatwialności spraw frankowych
w sądach powszechnych. W I kwartale 2025 roku wskaźnik opanowania wpływu
w I instancji osiągnął imponujący poziom 179,1, co oznacza wzrost załatwialności
o 85,98% (w 2024 roku wynosił 96,3%). Obecnie rząd pracuje nad tzw. ustawą
o usprawnianiu postępowań frankowych, która radykalnie zmieni sposób prowadzenia
tych spraw:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/sprawy-frankowe-spadek-liczby-pozwow-i-
poprawa-efektywnosci-sadow
Jest również szczególnie istotne, aby sędziów w pracy wspierała profesjonalna kadra
pracowników i urzędników sądowych. W budżecie na 2025 rok zostały zabezpieczone
pieniądze na 1159 etatów dla nowych asystentów w sądach rejonowych. 50 z nich ma
zostać przydzielonych do wydziałów lub sekcji frankowych w sądach okręgowych, w
których jest największe obciążenie. Pozostałe etaty trafią do sądów z największym
deficytem kadrowym. Takie rozwiązanie pozwoli osiągnąć, po raz pierwszy w historii
polskiego sądownictwa, parytet jednego asystenta przypadającego na dwóch sędziów:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/podwyzki-dla-asystentow-staly-sie-faktem-
minister-podpisal-rozporzadzenie
Ad 1
W poniższej tabeli zostały przedstawione dane statystyczne dotyczące średniego czasu
trwania postępowań sądowych w sprawach cywilnych w I instancji (łącznie z czasem
trwania mediacji) w miesiącach (wskaźnik jest wyliczany od 2008 roku):
Średni czas trwania postępowań sądowych w sprawach cywilnych I instancji (łącznie
-- 3 of 9 --
4
z czasem trwania mediacji) (w miesiącach)
Wyszczególnienie Sądy Rejonowe Sądy Okręgowe
2008 3,6 7,2
2009 3,7 7,0
2010 3,8 6,8
2011 4,1 6,8
2012 4,3 6,8
2013 3,9 6,9
2014 4,7 7,4
2015 4,0 7,7
2016 4,6 7,3
2017 5,7 7,5
2018 5,5 7,8
2019 5,9 8,2
2020 7,3 9,5
2021 7,6 8,9
2022 6,1 8,0
2023 6,1 8,3
2024 6,1 10,2
Ad 2
-- 4 of 9 --
5
W tabeli została zaprezentowana ewidencja spraw z wykazu skargi S z tytułu przewlekłości
spraw rozpatrywanych w sądach okręgowych i apelacyjnych w latach 2005–2024:
Załatwiono
w tym
uwzględniono w całości lub części Wyszczególnienie Wpłynęło ogółem
w liczbach
bezwzględnych
% do liczby
załatwieni
2005
Ogółem spraw 4 473 4 863 987 20,3%
w tym
Cywilnych 2 742 2 980 613 20,6%
2006
Ogółem spraw 2 659 2 746 597 21,7%
w tym
Cywilnych 1 539 1 594 382 24,0%
2007
Ogółem spraw 2 643 2 618 542 20,7%
w tym
Cywilnych 1 657 1 637 371 22,7%
2008
Ogółem spraw 2 737 2 749 549 20,0%
w tym
Cywilnych 1 611 1 619 367 22,7%
2009
Ogółem spraw 3 909 3 760 726 19,3%
w tym
-- 5 of 9 --
6
Cywilnych 2 095 2 050 432 21,1%
2010
Ogółem spraw 5 327 5 130 1 013 19,7%
w tym
Cywilnych 2 716 2 595 571 22,0%
2011
Ogółem spraw 6 548 6 516 1 229 18,9%
w tym
Cywilnych 3 871 3 819 760 19,9%
2012
Ogółem spraw 8 665 8 454 1 522 18,0%
w tym
Cywilnych 5 457 5 261 777 14,8%
2013
Ogółem spraw 12 532 12 125 1 585 13,1%
w tym
Cywilnych 8 996 8 654 958 11,1%
2014
Ogółem spraw 16 286 16 318 1 781 10,9%
w tym
Cywilnych 12 109 12 143 1 124 9,3%
2015
Ogółem spraw 18 105 17 955 1 791 10,0%
w tym
Cywilnych 14 406 14 310 1 179 8,2%
2016
Ogółem spraw 16 466 16 508 1 838 11,1%
w tym
Cywilnych 12 343 12 315 1 178 9,6%
2017
-- 6 of 9 --
7
Ogółem spraw 17 259 16 892 1 546 9,2%
w tym
Cywilnych 14 128 13 753 1 069 7,8%
2018
Ogółem spraw 18 175 18 168 2 024 11,1%
w tym
Cywilnych 14 760 14 813 1 428 9,6%
2019
Ogółem spraw 20 715 20 298 2 300 11,3%
w tym
Cywilnych 16 495 16 198 1 670 10,3%
2020
Ogółem spraw 15 852 15 999 1 706 10,7%
w tym
Cywilnych 12 321 12 438 1 214 9,8%
2021
Ogółem spraw 15 290 15 490 2 038 13,2%
w tym
Cywilnych 11 575 11 749 1 521 12,9%
2022
Ogółem spraw 13 589 13 323 2 276 17,1%
w tym
Cywilnych 10 381 10 094 1 700 16,8%
2023
Ogółem spraw 10 842 11 226 2 082 18,5%
w tym
Cywilnych 7 541 7 865 1 600 20,3%
2024
Ogółem spraw 9 495 9 561 2 112 22,1%
w tym
-- 7 of 9 --
8
Cywilnych 6 614 6 722 1 635 24,3%
Ad 3
Poniżej dane dotyczące średniego czasu trwania spraw z wykazu skargi S z tytułu
przewlekłości spraw rozpatrywanych w sądach okręgowych latach 2022–2024. Dane
zbierane są jedynie dla sądów okręgowych od 2022 roku:
2022 rok – średni czas trwania postępowania sądowego: 2,1 miesiąca.
2023 rok – średni czas trwania postępowania sądowego: 2,0 miesiące.
2024 rok – średni czas trwania postępowania sądowego: 2,1 miesiąca.
Ad 4
Zakres informacji, które posiada Ministerstwo Sprawiedliwości jest ograniczony budową
sądowych formularzy statystycznych. Z tego powodu nie jest możliwe wyodrębnienie
informacji, o których mowa w pytaniu nr 4.
Ad 5
Poniżej dane dotyczące średniej zasądzonej kwoty odszkodowań w sprawie w PLN,
na podstawie ewidencji spraw z wykazu skargi S z tytułu przewlekłości spraw
rozpatrywanych w sądach okręgowych i apelacyjnych w latach 2005–2024:
Rok Średnia zasądzona kwota odszkodowań
w sprawie (PLN)
2005 2 278
2006 1 749
2007 2 042
2008 2 368
2009 3 027
2010 3 234
2011 3 129
2012 2 752
2013 2 973
-- 8 of 9 --
9
2014 2 770
2015 2 939
2016 3 237
2017 3 007
2018 2 965
2019 2 830
2020 2 798
2021 2 994
2022 3 012
2023 3 150
2024 3 381
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 9 of 9 --