Interpelacja nr 8904
Interpelacja w sprawie przygotowania podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania osób dorosłych, które ze względu na stan zdrowia nie mogą wyrazić swojej woli, a nie zostały ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego, w niepsychiatrycznych zakładach opiekuńczo-leczniczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przygotowania podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania osób dorosłych, które ze względu na stan zdrowia nie mogą wyrazić swojej woli, a nie zostały ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego, w niepsychiatrycznych zakładach opiekuńczo-leczniczych
Interpelacja nr 8904
do ministra zdrowia
w sprawie przygotowania podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania osób dorosłych, które ze względu na stan zdrowia nie mogą wyrazić swojej woli, a nie zostały ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego, w niepsychiatrycznych zakładach opiekuńczo-leczniczych
Zgłaszający: Robert Wardzała
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowna Pani Minister,
od lat w Polsce nie ma jednoznacznej podstawy prawnej, która regulowałaby sposób umieszczania dorosłych chorych, których stan nie pozwala na podjęcie świadomej decyzji, w zakładach opiekuńczo-leczniczych. Chodzi o osoby, które nie zostały ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego. Kwestia dotyczy oczywiście ZOL-i niepsychiatrycznych.
Powszechną praktyką stało się podpisywanie wniosków o umieszczenie w ZOL przez członków rodziny pacjenta. Takie praktyki dopuszczają dyrektorzy placówek, kierując się dobrem wyższym, czyli zdrowiem pacjenta. Także sądy regularnie orzekają o umieszczaniu pacjentów w ZOL-ach mimo braku jednoznacznej podstawy prawnej.
Skala problemu rośnie, bo rośnie liczba pacjentów, którzy potrzebują opieki w wyspecjalizowanych placówkach. Stąd prośby zarówno od osób kierujących nimi, jak i od członków rodzin pacjentów o uregulowanie kwestii prawnych.
Dlatego proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy ministerstwo pracuje nad określeniem podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania chorych, o których mówi tytuł interpelacji, w ZOL-ach?
Jeżeli tak, to na jakim etapie obecnie są te prace?
Interpelacja nr 8904
do ministra zdrowia
w sprawie przygotowania podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania osób dorosłych, które ze względu na stan zdrowia nie mogą wyrazić swojej woli, a nie zostały ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego, w niepsychiatrycznych zakładach opiekuńczo-leczniczych
Zgłaszający: Robert Wardzała
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowna Pani Minister,
od lat w Polsce nie ma jednoznacznej podstawy prawnej, która regulowałaby sposób umieszczania dorosłych chorych, których stan nie pozwala na podjęcie świadomej decyzji, w zakładach opiekuńczo-leczniczych. Chodzi o osoby, które nie zostały ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego. Kwestia dotyczy oczywiście ZOL-i niepsychiatrycznych.
Powszechną praktyką stało się podpisywanie wniosków o umieszczenie w ZOL przez członków rodziny pacjenta. Takie praktyki dopuszczają dyrektorzy placówek, kierując się dobrem wyższym, czyli zdrowiem pacjenta. Także sądy regularnie orzekają o umieszczaniu pacjentów w ZOL-ach mimo braku jednoznacznej podstawy prawnej.
Skala problemu rośnie, bo rośnie liczba pacjentów, którzy potrzebują opieki w wyspecjalizowanych placówkach. Stąd prośby zarówno od osób kierujących nimi, jak i od członków rodzin pacjentów o uregulowanie kwestii prawnych.
Dlatego proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy ministerstwo pracuje nad określeniem podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania chorych, o których mówi tytuł interpelacji, w ZOL-ach?
Jeżeli tak, to na jakim etapie obecnie są te prace?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3954 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZS.050.6.2025.MK
Warszawa, 09 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 8904 Pana Posła Roberta Wardzały w sprawie
przygotowania podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania osób dorosłych, które
ze względu na stan zdrowia nie mogą wyrazić swojej woli, a nie zostały
ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego, w niepsychiatrycznych
zakładach opiekuńczo-leczniczych, uprzejmie przesyłam następujące informacje.
Uregulowanie sytuacji pełnoletnich nieubezwłasnowolnionych pacjentów wymagających
pilnego umieszczenia w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, niezdolnych ze względu na stan
zdrowia do złożenia wniosku o przyjęcie do takiego zakładu ani do wyrażenia zgody na
umieszczenie w nim, stanowi wyzwanie zarówno na płaszczyźnie organizacyjnej, jak
i prawnej. Brak jednoznacznych regulacji prowadzi do problemów interpretacyjnych, a w
konsekwencji komplikacji w stosowaniu prawa. Dodatkowo brak precyzyjnych regulacji
prawnych może rodzić niepewność po stronie personelu medycznego oraz kierownictwa
placówek opiekuńczych, co w sytuacjach wymagających szybkiego działania może
utrudniać podejmowanie decyzji. Obawa przed potencjalnym naruszeniem prawa pacjenta
do samostanowienia lub przekroczeniem kompetencji może wpływać na ostrożność w
realizacji działań, które - choć uzasadnione medycznie - nie mają jednoznacznego oparcia w
przepisach.
Z tego względu w grudniu 2024 r. w Ministerstwie Zdrowia rozpoczęto robocze ustalenia
dotyczące uregulowania na poziomie ustawowym przedmiotowej kwestii, w których - poza
przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia - uczestniczyli przedstawiciele Biura Rzecznika
Praw Pacjenta oraz Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.
Należy wskazać, że projektowane regulacje muszą zostać skoordynowane z rozwiązaniami
prawnymi projektowanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach ustawy
o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji zastępującej instytucję
ubezwłasnowolnienia.
Uporządkowaniu kwestii prawnych sprzyja reforma opieki długoterminowej rozpoczęta
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), która zakłada
przygotowanie i wdrożenie zmian systemowych w zakresie organizacji i finansowania tej
opieki – zarówno w systemie ochrony zdrowia, jak i pomocy społecznej, w tym również
określenie spójnych podstaw definicyjnych oraz standardów jakości w celu dostosowania
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń i usług opieki długoterminowej do potrzeb poszczególnych grup osób
wymagających tej opieki.
W związku z powyższym podjęto decyzję o powołaniu Zespołu, którego jednym z zadań
będzie opracowanie przepisów regulujących na poziomie ustawowym sposób umieszczania
w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i zakładzie opiekuńczo-pielęgnacyjnym o profilu
ogólnym, pacjentów niezdolnych ze względu na stan zdrowia do złożenia wniosku o przyjcie
do takiego zakładu ani do wyrażenia zgody na umieszczenie.
W celu zapewnienia, by projektowane regulacje w możliwie najwyższym stopniu
odpowiadały potrzebom pacjentów, nie stanowiły bariery w codziennej pracy lekarzy
i personelu medycznego, lecz wspierały w efektywnym i bezpiecznym wykonywaniu
powierzonych im zadań, a także pozostawały spójne z kierunkiem zmian legislacyjnych
zmierzających do zastąpienia instytucji ubezwłasnowolnienia modelem wspieranego
podejmowania decyzji, planowane jest, aby w pracach nad przedmiotowymi przepisami
uczestniczyli w szczególności przedstawiciele zainteresowanych instytucji i podmiotów
reprezentujących pacjentów, a także eksperci w zakresie prawa cywilnego i medycznego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZS.050.6.2025.MK
Warszawa, 09 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 8904 Pana Posła Roberta Wardzały w sprawie
przygotowania podstawy prawnej regulującej sposób umieszczania osób dorosłych, które
ze względu na stan zdrowia nie mogą wyrazić swojej woli, a nie zostały
ubezwłasnowolnione, ani też nie mają opiekuna prawnego, w niepsychiatrycznych
zakładach opiekuńczo-leczniczych, uprzejmie przesyłam następujące informacje.
Uregulowanie sytuacji pełnoletnich nieubezwłasnowolnionych pacjentów wymagających
pilnego umieszczenia w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, niezdolnych ze względu na stan
zdrowia do złożenia wniosku o przyjęcie do takiego zakładu ani do wyrażenia zgody na
umieszczenie w nim, stanowi wyzwanie zarówno na płaszczyźnie organizacyjnej, jak
i prawnej. Brak jednoznacznych regulacji prowadzi do problemów interpretacyjnych, a w
konsekwencji komplikacji w stosowaniu prawa. Dodatkowo brak precyzyjnych regulacji
prawnych może rodzić niepewność po stronie personelu medycznego oraz kierownictwa
placówek opiekuńczych, co w sytuacjach wymagających szybkiego działania może
utrudniać podejmowanie decyzji. Obawa przed potencjalnym naruszeniem prawa pacjenta
do samostanowienia lub przekroczeniem kompetencji może wpływać na ostrożność w
realizacji działań, które - choć uzasadnione medycznie - nie mają jednoznacznego oparcia w
przepisach.
Z tego względu w grudniu 2024 r. w Ministerstwie Zdrowia rozpoczęto robocze ustalenia
dotyczące uregulowania na poziomie ustawowym przedmiotowej kwestii, w których - poza
przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia - uczestniczyli przedstawiciele Biura Rzecznika
Praw Pacjenta oraz Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.
Należy wskazać, że projektowane regulacje muszą zostać skoordynowane z rozwiązaniami
prawnymi projektowanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach ustawy
o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji zastępującej instytucję
ubezwłasnowolnienia.
Uporządkowaniu kwestii prawnych sprzyja reforma opieki długoterminowej rozpoczęta
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), która zakłada
przygotowanie i wdrożenie zmian systemowych w zakresie organizacji i finansowania tej
opieki – zarówno w systemie ochrony zdrowia, jak i pomocy społecznej, w tym również
określenie spójnych podstaw definicyjnych oraz standardów jakości w celu dostosowania
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń i usług opieki długoterminowej do potrzeb poszczególnych grup osób
wymagających tej opieki.
W związku z powyższym podjęto decyzję o powołaniu Zespołu, którego jednym z zadań
będzie opracowanie przepisów regulujących na poziomie ustawowym sposób umieszczania
w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i zakładzie opiekuńczo-pielęgnacyjnym o profilu
ogólnym, pacjentów niezdolnych ze względu na stan zdrowia do złożenia wniosku o przyjcie
do takiego zakładu ani do wyrażenia zgody na umieszczenie.
W celu zapewnienia, by projektowane regulacje w możliwie najwyższym stopniu
odpowiadały potrzebom pacjentów, nie stanowiły bariery w codziennej pracy lekarzy
i personelu medycznego, lecz wspierały w efektywnym i bezpiecznym wykonywaniu
powierzonych im zadań, a także pozostawały spójne z kierunkiem zmian legislacyjnych
zmierzających do zastąpienia instytucji ubezwłasnowolnienia modelem wspieranego
podejmowania decyzji, planowane jest, aby w pracach nad przedmiotowymi przepisami
uczestniczyli w szczególności przedstawiciele zainteresowanych instytucji i podmiotów
reprezentujących pacjentów, a także eksperci w zakresie prawa cywilnego i medycznego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --