Interpelacja w sprawie utworzenia przepisów umożliwiających tworzenie linii komunikacyjnych "na próbę"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8903
do ministra infrastruktury
w sprawie utworzenia przepisów umożliwiających tworzenie linii komunikacyjnych "na próbę"
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
wprowadzenie przepisów umożliwiających tworzenie linii komunikacyjnych „na próbę” pomogłoby w samorządach określić zapotrzebowanie na nowo utworzone połączenia autobusowe. Przepisy te w znaczny sposób przyspieszałaby organizację nowej linii komunikacyjnej z jednoczesną możliwością jej likwidacji w przypadku braku spodziewanego zainteresowania pasażerów. Przedmiotowe przepisy umożliwiałyby szybkie utworzenie nowej linii, która na uproszczonych zasadach mogłaby funkcjonować maksymalnie, np. 60 dni. Po tym okresie wymagane byłoby uzyskanie wymaganych uzgodnień oraz zezwoleń.
Utworzenie linii „na próbę” wymagałoby tylko zgłoszenia stosownemu organowi, który docelowo w przypadku kontynuacji funkcjonowania linii wystawiałby zezwolenie na wniosek przewoźnika. Takie rozwiązanie pomogłoby zaobserwować czy utworzenie nowej linii faktycznie jest zasadne i spełnia oczekiwania mieszkańców. Samorządowcy zgłaszają, że stworzenie takiego rozwiązania prawnego byłoby bardzo pomocne i mogłoby się przyczynić do większego zadowolenia mieszkańców z miejskiego transportu publicznego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na powyższe pytania:
1. Czy ministerstwo pozytywnie zaopiniowałoby stworzenie takiej instytucji prawnej?
2. Czy ministerstwo pracuje nad tym zgłaszanym przez samorządy pomysłem?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6472 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.10.2025
Warszawa, 23 kwietnia 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8903 Poseł na Sejm RP Pani Lidii Czechak, w sprawie
utworzenia przepisów umożliwiających tworzenie linii komunikacyjnych „na próbę”,
przedstawiam następujące stanowisko.
Zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu osób w publicznym
transporcie zbiorowym, określa ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie
zbiorowym1, zw. dalej: „ustawą o ptz”. Przewozy pasażerskie realizowane są przez
przewoźników świadczących:
usługi komercyjne na podstawie zezwolenia na wykonywanie regularnych
przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, o którym mowa w art.
18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym2 lub
usługi o charakterze użyteczności publicznej zamawiane przez organizatorów
publicznego transportu zbiorowego, którymi w zakresie przewozów
autobusowych są jednostki samorządu terytorialnego.
Usługi komercyjne świadczone przez przewoźników autobusowych prowadzone są na ich
własny koszt i ryzyko, a istotnym warunkiem do prowadzenia tej działalności jest
odpowiedni potok podróżnych, który daje możliwość uzyskiwania przychodów na
poziomie zapewniającym pokrycie kosztów świadczenia usługi. W przypadku, gdy
potrzeby przewozowe mieszkańców nie mogą być zaspokojone przez usługi komercyjne
realizowane z inicjatywy przewoźników autobusowych, właściwy ze względu na obszar
i zasięg linii komunikacyjnych organizator publicznego transportu zbiorowego, może
uruchomić usługi transportowe w formie przewozów o charakterze użyteczności
publicznej, które stanowią odpowiedź na potrzeby komunikacyjne mieszkańców.
W ramach przepisów ustawy o ptz ustanowieni zostali organizatorzy publicznego
transportu zbiorowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ptz organizatorami publicznego
transportu zbiorowego w przewozach autobusowych są jednostki samorządu
terytorialnego (oraz ich związki) na poziomie gminy, związku międzygminnego, powiatu,
związku powiatów, związku powiatowo-gminnego, związku metropolitalnego lub
województwa.
Przewozy o charakterze użyteczności publicznej, zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust.
1 pkt 12 ustawy o ptz, to powszechnie dostępna usługa w zakresie publicznego transportu
zbiorowego wykonywane przez operatora publicznego transportu zbiorowego w celu
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 285
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2
bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb przewozowych społeczności na danym
obszarze.
Uruchomienie przewozów o charakterze użyteczności publicznej jest poprzedzone
szeregiem zadań, które zgodnie z przepisami ustawy o ptz jest zobowiązany zrealizować
organizator publicznego transportu zbiorowego. Zgodnie z art. 8 ustawy o ptz zadaniem
organizatora publicznego transportu zbiorowego jest planowanie rozwoju transportu,
organizowanie oraz zarządzanie publicznym transportem zbiorowym.
Jednostki samorządu terytorialnego posiadające wymaganą przepisami ustawy o ptz
liczbę mieszkańców, w przypadku organizacji przewozów o charakterze użyteczności
publicznej zobowiązane są do sporządzenia planu zrównoważonego rozwoju publicznego
transportu zbiorowego (planu transportowego). W ramach planu transportowego,
zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ptz, organizator określa między innymi:
sieć komunikacyjną, na której planowane jest wykonywanie przewozów
o charakterze użyteczności publicznej
ocenę i prognozy potrzeb pasażerów.
Przy zamawianiu usług o charakterze użyteczności publicznej organizator publicznego
transportu zbiorowego powinien się kierować przede wszystkim potrzebą zaspokojenia
oczekiwań komunikacyjnych swoich mieszkańców.
Jednocześnie zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ptz organizator publicznego transportu
zbiorowego, po wybraniu najkorzystniejszej oferty na podstawie warunków i kryteriów
określonych w dokumentach zamówienia publicznego, zawiera z operatorem publicznego
transportu zbiorowego umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu
zbiorowego. W transporcie drogowym umowa jest zawierana na czas oznaczony nie
dłuższy niż 10 lat (art. 25 ust. 2 ustawy o ptz). Natomiast w ramach umowy określa się
między innymi warunki zmiany oraz rozwiązania umowy (art. 25 ust. 3 pkt 23 ustawy
o ptz).
Przedstawione powyżej przepisy umożliwiają organizatorowi publicznego transportu
samodzielne ustalenia terminu na jaki zostanie zwarta umowa o świadczenie usług
w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Mając jednak na uwadze, że przewozy takie są uruchamiane w celu bieżącego
i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb przewozowych społeczności na danym obszarze
oraz fakt, że powinny zostać poprzedzone oceną potrzeb pasażerów, a jeżeli jest to
wymagane, sporządzeniem planu transportowego, Ministerstwo Infrastruktury,
w odniesieniu do przewozów o charakterze użyteczności publicznej, nie znajduje
uzasadnienia dla wprowadzania rozwiązania prawnego polegającego na uruchamianiu
linii komunikacyjnych „na próbę”.
W odniesieniu do przewozów komercyjnych realizowanych na podstawie zezwolenia
na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym należy
wskazać, że to przewoźnik drogowy podejmuje decyzję o okresie ważności zezwolenia
o jakie się ubiega z tym, że okres ważności takiego zezwolenia, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt1
ustawy o transporcie drogowym, nie może przekroczyć 5 lat. Jednocześnie zgodnie z art.
22b ww. ustawy przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej,
w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi który udzielił, zezwolenia
wszelkie zmiany danych określonych w art. 22 tej ustawy (tj. dotyczących proponowanego
rozkładu jazdy, schematu połączeń komunikacyjnych, uzgodnienia korzystania
z przystanków komunikacyjnych i dworców) nie później niż 14 dni od dnia ich powstania.
-- 2 of 3 --
3
Mając na uwadze powyższe, Ministerstwo Infrastruktury nie uznaje za zasadne
wprowadzania do przepisów ustawy o transporcie drogowym rozwiązania polegającego
na możliwości uruchamiania przez przewoźników, działających na zasadach
komercyjnych, linii komunikacyjnej „na próbę”.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --