Interpelacja w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych w woj. podkarpackim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 89
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych w woj. podkarpackim
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 29-11-2023
Pani Minister!
W sierpniu bieżącego roku Wojewódzka Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) w Rzeszowie Krystyna Sołek przekazała informację o występowaniu na terenie województwa podkarpackiego czterech nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych. Składowiska te znajdują się w miejscowościach: Przewrotne, Niegłowice, Stalowa Wola i Łukawica. Problem nielegalnych składowisk to zjawisko bardzo niebezpieczne, zagrażające życiu i zdrowiu mieszkańców. W ostatnim czasie nasiliła się także częstotliwość bardzo niepokojącego zjawiska pożarów nielegalnych składowisk. Zadaniem organów państwa jest dbałość o zdrowie i życie obywateli, a także troska o właściwy stan środowiska naturalnego.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2022 poz. 1339 z późn. zm.) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (tj. M.P. 2022 poz. 1204 z późn. zm.) proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie czynności podjęły służby podległe ministerstwu w celu doprowadzenia do likwidacji ww. składowisk?
2. Jak monitorowane są wskazane miejsca składowania odpadów i terenów przyległych?
3. Czy w toku postępowania zostały ujawnione osoby i podmioty odpowiedzialne za niezgodne z prawem składowanie tych odpadów?
4. Jakie konsekwencje prawne poniosły te osoby i podmioty?
5. Czy ministerstwo i podmioty jemu podległe w przewidzianym prawem zakresie oferują pomoc samorządom, na terenie których znajdują się składowiska w celu rozwiązania tego ważnego problemu?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11930 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.119.2023.JS
2950572.11544640.9267567
Warszawa, 28-12-2023
K10INT89 odpowiedź
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Bartosza Romowicza w sprawie
nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych w województwie podkarpackim,
K10INT89, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że używanie, m.in. w przedmiotowej interpelacji,
pojęcia „nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych” jest mylące i nieprecyzyjne,
stąd nie powinno być ono stosowane, w szczególności w informacjach, które mogą zostać
przekazane do opinii publicznej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2012
r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o odpadach”, przez
składowisko odpadów rozumie się „obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów”,
a nie każde miejsce, gdzie zlokalizowane są odpady. Szczegółowe wymagania dotyczące
składowisk odpadów reguluje natomiast odrębne rozporządzenie Ministra Środowiska
z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1902).
W analizowanym przypadku mamy do czynienia z „miejscami nielegalnego
nagromadzenia odpadów niebezpiecznych”, których nie należy utożsamiać
ze „składowiskami odpadów”.
Jednocześnie trzeba również podkreślić, że organy Inspekcji Ochrony Środowiska
(dalej: „IOŚ”) nie mają obowiązku prowadzenia oficjalnej inwentaryzacji miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów, w tym miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów
niebezpiecznych. Pomimo tego Główny Inspektor Ochrony Środowiska dzięki intensywnym
działaniom operacyjnym ma świadomość skali problemu jaki stanowią miejsca nielegalnego
nagromadzenia odpadów, w tym miejsca nielegalnego nagromadzenia odpadów
niebezpiecznych na terenie kraju, w związku z czym pismem z dnia 28 lipca 2023 r.,
znak: DKO.410.1.2023.ja, polecił wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska
przeprowadzenie w trybie pilnym czynności kontrolnych lub czynności określonych w trybie
art. 10b ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2023 r.
poz. 824, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o IOŚ”, wobec wszystkich miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów, które zostały zidentyfikowane na terenie poszczególnych
województw, a także wystosował prośbę o wyselekcjonowanie miejsc
porzucenia/nielegalnego zdeponowania, które mogą zagrażać lokalnej społeczności.
-- 1 of 4 --
2
Przedstawione poniżej wyjaśnienia zostały opracowane na podstawie informacji
zarówno uzyskanych od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska,
zwanego dalej: „Podkarpackim WIOŚ”, jak też pozyskanych w toku czynności
przeprowadzonych przez Zespół Terenowy ds. Interwencyjnych w Mielcu GIOŚ, zwany
dalej: „ZTI w Mielcu”.
1. Jakie czynności podjęły służby podległe ministerstwu w celu doprowadzenia do likwidacji
ww. składowisk?
W miejscach nielegalnego nagromadzenia odpadów niebezpiecznych
w miejscowościach: Przewrotne, Niegłowice, Stalowa Wola i Łukawica, Podkarpacki WIOŚ
prowadził kontrole lub czynności rozpoznawcze w zakresie posiadanych kompetencji,
określonych ustawą o IOŚ. Dodatkowo po ujawnieniu ww. miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów niebezpiecznych, Podkarpacki WIOŚ przekazał informacje
o wskazanych miejscach do organów odpowiedzialnych za podjęcie działań w celu
niezwłocznego usunięcia tych odpadów.
Ponadto w sprawie nielegalnego nagromadzenia odpadów niebezpiecznych
w miejscowości Przewrotne, w związku z otrzymaniem w dniu 31 lipca 2023 r. przez
Kierownika ZTI w Mielcu informacji, że odpady te są magazynowane niezgodnie
z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi,
w sposób powodujący wycieki na podłoże, czynności prowadzone były przez inspektorów
ZTI w Mielcu we współpracy z inspektorami Podkarpackiego WIOŚ. W ramach tych
czynności sporządzono dokumentację z przesłuchania oraz oględzin terenu, jak też
dokumentację fotograficzną, którą przekazano do Komendy Miejskiej Policji w Rzeszowie.
2. Jak monitorowane są wskazane miejsca składowania odpadów i terenów przyległych?
Wskazane miejsca nagromadzenia odpadów niebezpiecznych monitorowane są
poprzez przeprowadzanie kontroli lub czynności rozpoznawczych w terenie przez
inspektorów Podkarpackiego WIOŚ. W trakcie przeprowadzanych czynności weryfikowane
są stan oraz ilość nagromadzonych odpadów oraz ewentualne pogorszenie stanu
technicznego budynków lub pomieszczeń, w których odpady są nagromadzone.
3. Czy w toku postępowania zostały ujawnione osoby i podmioty odpowiedzialne za niezgodne
z prawem składowanie tych odpadów?
W toku prowadzonych czynności ujawniono, że podmiotem odpowiedzialnym
za nagromadzenie odpadów niebezpiecznych w m. Przewrotne jest MIDAN Sp. z o.o., Rynek
Główny 28, 31-010 Kraków.
W przypadku m. Niegłowice ustalono, że właścicielami działek, na których
nagromadzono odpady niebezpieczne, są Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki
Komunalnej Sp. z o.o. w Jaśle, ul. P. Skargi 86A 38-200 Jasło oraz osoby fizyczne. Wójt Gminy
Jasło, działając na podstawie art. 34 w związku z art. 3 pkt 13 obowiązującej wówczas ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, decyzją z dnia 5 sierpnia 2011 r., znak: AGiOŚ-
7062/1/06/07/08/09/10/11, nakazał właścicielom działek usunięcie zgromadzonych
odpadów komunalnych, przemysłowych i budowlanych. Samorządowe Kolegium
Odwoławcze w Krośnie, po rozpatrzeniu odwołań od ww. decyzji, decyzją z dnia
27 października 2011 r., znak: SKO.422-5/1022/11, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości
i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie jest w toku, a obecnie z przyczyn
natury formalnej nie może zostać zakończone (kwestia dotyczy wystąpienia potencjalnych
spadkobierców w miejsce zmarłej strony).
Natomiast w m. Stalowa Wola stwierdzono, że odpady powstały w wyniku
działalności Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „EKO-KOMPLEX”
-- 2 of 4 --
3
Polska Sp. z o.o., ul. Przyszowska 2, 37-450 Stalowa Wola, a w przypadku odpadów
nagromadzonych w m. Łukawica ustalono, że właścicielem działki jest Skarb Państwa,
w dzierżawie wieczystej SINUS Sp. z o.o. Łukawica 93, 37-610 Narol.
4. Jakie konsekwencje prawne poniosły te osoby i podmioty?
W konsekwencji stwierdzonych podczas czynności Podkarpackiego WIOŚ
naruszeń, podjęto szereg działań pokontrolnych, w ramach których wymierzono MIDAN Sp.
z o.o., Rynek Główny 28, 31-010 Kraków, prowadzącej działalność w m. Przewrotne,
następujące administracyjne kary pieniężne:
na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 2c ustawy o odpadach, tj. za nieprowadzenie wizyjnego
systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów,
na podstawie art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach, tj. za zbieranie odpadów bez wymaganego
zezwolenia,
na podstawie art. 194 ust.1 pkt 2b ustawy o odpadach, tj. za magazynowanie odpadów
niezgodnie z wymaganiami, o których mowa w art. 25 ust. 1-6 ww. ustawy,
Ponadto, na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 4 oraz art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach
wstrzymano działalność ww. spółki w zakresie zbierania odpadów.
Spółce wymierzono także administracyjną karę pieniężną na podstawie art. 31c
ust.1 pkt 1 ustawy o IOŚ, tj. za uniemożliwienie organowi IOŚ przeprowadzenia kontroli.
W sprawie złożono stosowne zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej
w Rzeszowie o podejrzeniu popełnienia przestępstw z art. 225 § 1 oraz art. 183 § 1 ustawy z
dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (dalej: „kk”).
Ustalono również, że w dniu 8 kwietnia 2022 r. Starosta Rzeszowski wydał decyzję,
znak: OŚ.604.1.22.2021, w trybie art. 26 ust. 2 i 6 ustawy o odpadach, nakazującą spółce
MIDAN Sp. z o.o. usunięcie odpadów. Ponieważ odpady nie zostały usunięte, w sprawie
zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 225§1 i 183§1 kk, prowadzone
przez Komendę Miejską Policji w Rzeszowie.
Dodatkowo Starosta Rzeszowski, działając na podstawie art. 26a ust. 5 ustawy
o odpadach, pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. znak: OŚ.604.1.22.2021, zwrócił się
do Podkarpackiego WIOŚ o wydanie opinii w sprawie spełnienia przesłanek konieczności
niezwłocznego usunięcia odpadów z części działki nr 1055 w Przewrotnem (dot. odpadów
zgromadzonych tam przez spółkę MIDAN Sp. z o.o.). Na podstawie ustaleń dokonanych
w wyniku przeprowadzonych czynności, Podkarpacki WIOŚ wydał postanowienie z dnia
11 sierpnia 2023 r. znak: WI.7060.59.2023.SM, w którym stwierdził, że zachodzą przesłanki
konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów magazynowanych na działce nr ewid. 1055
w Przewrotnem.
Natomiast wobec przedsiębiorstwa P.P.H.U. EKO-KOMPLEX Polska Sp. z o.o., które
wykonywało działalność na terenie m. Stalowa Wola, postępowanie administracyjne było
prowadzone przez Starostwo Powiatowe w Stalowej Woli. Decyzją z dnia 26 marca 2014 r.,
znak: ABS.6220.6.2013.IV, w sprawie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia
na wytwarzanie odpadów oraz zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie odzysku
oraz zbierania odpadów, Starosta Stalowowolski zobowiązał ww. podmiot do usunięcia
odpadów i skutków prowadzonej działalności w terminie 3 miesięcy od dnia stwierdzenia
ostateczności ww. decyzji. Odpady magazynowane na działkach należących do osób
fizycznych (numer ewidencyjny 77/44, 77/39 obręb 6- HSW, Lasy Państwowe) pochodzą
z działalności P.P.H.U EKO-KOMPLEX POLSKA Sp. z o.o. Zgodnie z decyzją wydaną przez
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, znak: SKO.402.ŚO.688.20.2019,
spółka jest zobowiązana do usunięcia odpadów z prowadzonej działalności na wskazanych
działkach.
-- 3 of 4 --
4
Ponadto informuję, że po przeprowadzeniu przez Podkarpackiego WIOŚ czynności
w trybie art. 10b ustawy o IOŚ, podczas których dokonano oględzin terenu wyrobisk
pożwirowych w Niegłowicach w dniach 8 sierpnia i 10 sierpnia 2023 r., potwierdzono
nagromadzenie odpadów tworzyw sztucznych w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym,
w związku z czym skierowano wystąpienie do Starosty Jasielskiego. Podkarpacki WIOŚ
przeprowadził również kontrolę w Gminie Jasło w celu ustalenia działań podjętych
w sprawie usunięcia odpadów w m. Niegłowice.
5. Czy ministerstwo i podmioty jemu podległe w przewidzianym prawem zakresie oferują pomoc
samorządom, na terenie których znajdują się składowiska w celu rozwiązania tego ważnego
problemu?
W zakresie wsparcia jednostek samorządu terytorialnego i pomocy finansowej
w zagospodarowaniu nielegalnie nagromadzonych odpadów niebezpiecznych informuję,
że już obecnie istnieją instrumenty prawne oraz finansowe mające na celu doprowadzenie
do usunięcia nielegalnie nagromadzonych odpadów. Finansowanie przedsięwzięć
dotyczących likwidacji porzuconych odpadów realizowane jest przez Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Szczegóły dotyczące naboru
w 2023 r. dostępne są na stronie internetowej https://www.gov.pl/web/nfosigw/nabor-
20212.
Jednocześnie NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska
i gospodarki wodnej realizują także inne programy, które obejmuję również usuwanie
odpadów, jak i rekultywację terenów zdegradowanych.
Warto też podkreślić, że wspomniane wyżej działania i instrumenty, m.in. z uwagi
na zgłaszane do Ministerstwa Klimatu i Środowiska postulaty, a także skalę wykrywanych
przez IOŚ i inne organy administracji publicznej nieprawidłowości związane
z gospodarowaniem odpadami, stanowią podstawę do dalszej modyfikacji istniejących
rozwiązań. Będą one miały na celu zwiększenie efektywności wydatkowania i dostępności
środków finansowych na usuwanie odpadów.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --