Interpelacja w sprawie świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8897
do ministra finansów
w sprawie świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Tomasz Zimoch, Bartosz Romowicz, Barbara Okuła
Data wpływu: 28-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwrócili się do mnie funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej podległej Ministerstwu Finansów, będący w stanie spoczynku, którzy przeszli na zaopatrzenie emerytalne w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 roku. Ich świadczenia emerytalne zostały obniżone o 7,8%.
Zgodnie z przekazanymi przez nich informacjami, sytuacja ta wynika z decyzji rządu premiera Mateusza Morawieckiego, w tym ówczesnych ministrów spraw wewnętrznych i administracji Mariusza Kamińskiego oraz Macieja Wąsika. Wprowadzili oni przepis art. 41 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666), który określał, że kwota bazowa stosowana jest od 1 marca 2023 roku, a nie od 1 stycznia 2023 roku.
Przyjęcie tego przepisu, mimo jego niezgodności z Konstytucją RP, pokazało, że normy prawne mogą być traktowane instrumentalnie dla realizacji bieżących celów politycznych. Przepis ten był kwestionowany jako sprzeczny z Konstytucją RP (art. 2, 7 i 32) przez Senat RP, który w uchwale z 30 listopada 2022 r. (druk nr 861) wykreślił go z projektu, oraz przez rzecznika praw obywatelskich, który wyraził swoje zastrzeżenia w piśmie nr WZF.7060.7.2023.TO z 27 stycznia 2023 r. skierowanym do prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego.
Funkcjonariusze i żołnierze zawodowi, w pismach kierowanych do organów państwowych, wskazują, że pozbawienie ich podwyżki uposażeń wpłynęło bezpośrednio na wysokość ich emerytur, obniżając je o 7,8%. Podkreślają, że zastosowane przepisy są rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, poczuciem sprawiedliwości oraz zasadą legalizmu.
W poprzednich latach, a także w 2024 roku, takie rozwiązania nie były stosowane. Funkcjonariusze i żołnierze zawodowi odchodzący na emeryturę w styczniu i lutym byli objęci podwyżkami na równi z innymi grupami zawodowymi, jeśli takie podwyżki im przysługiwały.
Rzecznik praw obywatelskich zwraca uwagę, że regulacje epizodyczne, takie jak ta, powinny dotyczyć wyjątkowych okoliczności, takich jak epidemia, stan klęski żywiołowej czy stan wyjątkowy. Ich stosowanie w normalnych warunkach podważa zaufanie obywateli do państwa i prawa.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 1/23 odniósł się do podobnego mechanizmu ustalania podstawy do obliczania wynagrodzeń sędziów w ustawie okołobudżetowej. Trybunał zakwestionował odstępstwo od zasad wynagradzania sędziów i brak spójności przepisów. Po tej decyzji rząd Mateusza Morawieckiego skierował do Sejmu projekt ustawy (druk sejmowy nr 127), który miał na celu naprawienie sytuacji dotyczącej wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów. Ustawa została uchwalona przez Sejm 21 grudnia 2023 roku, zatwierdzona przez Senat bez poprawek, a następnie podpisana przez Prezydenta RP 22 grudnia 2023 roku i ogłoszona w Dz. U. z 27 grudnia 2023 r., poz. 2777.
W ten sposób sytuacja prokuratorów została uregulowana, natomiast funkcjonariusze i żołnierze zawodowi nadal pozostają pokrzywdzeni.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie informacji w następujących kwestiach:
1. Czy do Pana Ministra zwracały się związki zawodowe lub funkcjonariusze w sprawie obniżenia świadczenia emerytalnego o 7,8%?
2. Ile osób odeszło na świadczenie emerytalne w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 roku?
3. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu naprawy obecnej sytuacji?
4. Kiedy planuje Pan podjąć kroki prawne, aby przywrócić właściwy stan prawny, obowiązujący zawsze poza wyjątkiem tych dwóch miesięcy (styczeń i luty 2023 roku)?
Z wyrazami szacunku
Maja Nowak
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4347 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 16 kwietnia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 8897
Znak sprawy: DBM4.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8897
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8897 Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Pani Mai Ewy Nowak, Pani Barbary Okuła, Pana Tomasza Zimocha i Pana Bartosza
Romowicza, w sprawie świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celno-
Skarbowej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Odnosząc się do literalnego brzmienia pytania nr 1 „Czy do Pana Ministra zwracały
się związki zawodowe lub funkcjonariusze w sprawie obniżenia świadczenia
emerytalnego o 7,8%?” wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie bezpośrednio
do Pana Andrzeja Domańskiego Ministra Finansów zwrócił się jeden związek
zawodowy1.
W okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. w jednostkach organizacyjnych
Krajowej Administracji Skarbowej zostało zwolnionych ze służby w związku
z przejściem ma emeryturę łącznie 921 funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
Wskazać należy, że zmiana regulacji prawnych w przedmiotowej sprawie może
zostać zainicjonowana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej:
MSWiA). We właściwości MSWiA znajduje się ustawa z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,
1 Federacja Związków Zawodowych Służby Celnej – pismo sygn. FZZSC/21/2024 z dnia
7 czerwca 2024 r.
-- 1 of 2 --
2/2
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin2, która reguluje m.in.
zagadnienia emerytalne funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
Zgodnie z intencją MSWiA, wzrost uposażeń obejmował wyłącznie żołnierzy
zawodowych i funkcjonariuszy pozostających w służbie na dzień 1 marca 2023 r.
Wskutek tego, świadczenia emerytalne żołnierzy zawodowych oraz
funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby w styczniu lub lutym 2023 r., zostały
ustalone na podstawie kwoty uposażenia sprzed podwyżki. Jednocześnie
wprowadzono regulację, że osoby pełniące aktywną służbę po 1 marca 2023 r.
otrzymały wyrównanie uposażeń za pierwsze dwa miesiące 2023 r. w postaci
miesięcznego dodatku do uposażenia.
Niezależnie od powyższego, zwracam uwagę, że zgodnie z uzasadnieniem projektu
ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji
ustawy budżetowej na rok 20233 (tzw. ustawy okołobudżetowej) „Proponuje się
regulację wprowadzającą mechanizm zachęcający do pozostawania w służbie
czynnej żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy i funkcjonariuszy Służby Celno-
Skarbowej. Mając na uwadze powyższe proponuje się, aby w roku 2023 wzrost
uposażeń obejmował wyłącznie żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy
pozostających w służbie na dzień 1 marca 2023 r.”. Jak wynika zatem z treści
uzasadnienia, ustawodawca świadomie przyjął rozwiązanie, które znalazło
odzwierciedlenie w art. 41 ww. ustawy.
Podkreślenia wymaga fakt, że ww. ustawa została wprowadzona do polskiego
porządku prawnego zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi proces
legislacyjny. W uchwale Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 listopada
2022 r. w sprawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji
ustawy budżetowej na rok 2023, Senat Rzeczypospolitej Polskiej zaproponował
poprawkę polegającą na skreśleniu art. 41. Zgłoszona poprawka dotycząca ww.
przepisu, została odrzucona przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i w konsekwencji
art. 41 ustawy okołobudżetowej, uzależniający przyznanie podwyżek uposażenia
od pozostawiania w służbie na dzień 1 marca 2023 r., stał się przepisem
obowiązującym.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ustawa okołobudżetowa jest aktem
prawym obowiązującym jednie w okresie danego roku budżetowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1121 z późn. zm.
3 Dz. U. z 2022 r. poz. 2666 z późn. zm.
-- 2 of 2 --