Interpelacja w sprawie rezygnacji przez rząd Donalda Tuska z budowy S16 Białystok-Ełk i S8 Białystok-Suwałki
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8895
do ministra infrastruktury
w sprawie rezygnacji przez rząd Donalda Tuska z budowy S16 Białystok-Ełk i S8 Białystok-Suwałki
Zgłaszający: Rafał Weber, Andrzej Adamczyk, Kazimierz Gwiazdowski
Data wpływu: 28-03-2025
W związku z informacją udzieloną podczas posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury w dniu 5 lutego br. w przedmiocie rezygnacji przez obecny rząd z planów budowy drogi ekspresowej S16 Białystok–Ełk oraz S8 Białystok–Suwałki wnoszę o przekazanie w załączniku wystąpienia Ministerstwa Infrastruktury do Komisji Europejskiej z dnia 14 stycznia br. Wnoszę także o przekazanie innej korespondencji między polskim rządem a Komisją Europejską, która w sprawie tych odcinków dróg ekspresowych była prowadzona od 13.12.2023 r.
Wnoszę również o przekazanie odpowiedzi Komisji Europejskiej, jeżeli na dzień odpowiedzi na interpelację takowa wpłynęła.
Obie trasy szybkiego ruchu mają strategiczne znaczenie dla Polski. S16 na odcinku Białystok–Ełk jest częścią międzynarodowego szlaku Via Carpatia wpisanego dzięki działaniom rządu Prawa i Sprawiedliwości do transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T. Ten fakt podkreślił komunikacyjne znaczenie szlaku Via Carpatia nie tylko dla Polski, ale też dla całej Europy, i jest pewnym zobowiązaniem do budowy tej trasy w jak najwyższym standardzie. Trudno wyobrazić sobie więc zmianę zakładanych parametrów i obniżenie ich z drogi kategorii S (m.in. dwa pasy w obu kierunkach, bezkolizyjne węzły, prędkość max. 120 km/h) do kategorii GP.
Natomiast od momentu szturmu nielegalnych emigrantów, inspirowanych przez białoruskiego dyktatora Aleksandra Łukaszenkę, na granicę z Polską oraz od pełnoekranowego ataku Rosji na Ukrainę znaczenie dróg S16 i S8 wzrosło do strategicznego także od strony obronnej i militarnej. Optymalna komunikacja w razie zagrożenia jest kluczem do skutecznej obrony, przemieszczania wojska i sprzętu. Wykonanie obu tras jako dróg kategorii S miałoby również charakter fizycznej bariery, którą trudniej pokonać w razie próby wdarcia wroga na teren RP. Rezygnacja przez obecny rząd z realizacji tych inwestycji w dotychczas zaplanowanym kształcie to osłabienie bezpieczeństwa całej Polski.
Należy też pamiętać o znaczeniu gospodarczym szlaku Via Carpatia. Regiony, przez które przebiega, wymagają impulsu rozwojowego w postaci drogi szybkiego ruchu, która ułatwiając komunikację, zachęci do inwestowania. Tam gdzie Via Carpatia już służy (odcinek Rzeszów–Lublin) widać efekty w postaci lokowanych nowych działalności gospodarczych. Na podobne oddziaływanie tej trasy liczą mieszkańcy Podlasia.
Oczywiste też jest, że trasy szybkiego ruchu mają charakter rozwojowy, zwiększają potencjał gospodarczy, pozytywnie wpływają na rynek pracy. Regiony skomunikowane drogami o najwyższym standardzie są lepiej rozwinięte i cieszą się większym zainteresowaniem inwestorów.
Z tych powodów rezygnacja z realizacji S16 Białystok–Ełk i S8 Białystok–Suwałki jest skandaliczna.
W związku z tą decyzją obecnego rządu wnoszę o udzielenie następujących informacji:
Co dokładnie jest treścią pisma skierowanego 14.01.2025 r. przez Ministerstwo Infrastruktury do Komisji Europejskiej, przywołanego podczas posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury w dniu 4.02.2025 r.? Proszę o załączenie całości pisma.
Czy KE udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe wystąpienie? Jeżeli tak, to proszę o załączenie odpowiedzi.
Czy KPRM lub inne ministerstwa od 13.12.2023 r. prowadziły lub prowadzą korespondencję z KE w sprawie tych dróg?
Czy Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu (DG MOVE) zaakceptowała rezygnację obecnego rządu z budowy Via Carpatii na odcinku Białystok–Ełk w standardzie drogi ekspresowej?
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7828 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.52.2025
Warszawa, 05 czerwca 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8895 Panów Posłów: Andrzeja Adamczyka, Rafała
Webera i Kazimierza Gwiazdowskiego z 4 kwietnia br. dotyczącą problematyki
realizacji dróg ekspresowych: S8 Białystok – Suwałki i S16 Ełk – Knyszyn, poniżej
przekazuję informację w sprawie.
Kwestia wyznaczania korytarzy dróg ekspresowych na terenie Podlasia jest
problematyką sięgającą początku akcesji Polski do Unii Europejskiej. W toku prac nad
przebiegiem obwodnicy Augustowa (jako części trasy S8) miał miejsce głośny spór o
przebieg drogi przez tereny cenne przyrodniczo. Doprowadziło to do konfliktu z
Komisją Europejską i zablokowania środków unijnych. Kwestia przebiegu drogi w
kierunku północnym, mając na uwadze doświadczenie z Doliny Rospudy, musiała być
przygotowana od samego początku. Z uwagi na spory historyczne zakładano, że w tym
rejonie powinien powstać jeden przebieg drogi.
Poprzedni Rząd wskazał ciąg obecnej drogi krajowej nr 65 (tzw. zakładany ciąg S16)
jako docelowy przebieg Via Carpatia. Ostatecznie 19 maja 2016 r. przyjęta została
nowelizacja rozporządzenia Rady Ministrów ws. sieci autostrad i dróg ekspresowych,
która dotyczyła m.in. rozszerzenia tej sieci o drogę S16 Ełk – Knyszyn. Taki układ dróg
na terenie Podlasia zaproponowano podczas ostatniej rewizji transeuropejskiej sieci
transportowej TEN-T, przy czym, w przypadku połączenia Białegostoku z drogą
ekspresową S61 nie wskazano żadnego konkretnego przebiegu, z uwagi na
niezakończone prace przygotowawcze dla tego korytarza drogowego.
Tymczasem w grudniu 2022 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie budowy
drogi ekspresowej S8 Białystok – Suwałki, równocześnie przyjmując uchwałę ws.
ustanowienia Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. obejmującego
drogę S16 Ełk – Knyszyn. Projekt uchwały przedstawił ówczesny Prezes Rady
Ministrów. Następnie we wrześniu 2023 r. Rada Ministrów przyjęła nowelizację ww.
Programu w zakresie ujęcie w nim S8 Białystok – Suwałki, bez strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko. Tym samym, Rada Ministrów usankcjonowała budowę
na terenie Podlasia dwóch dróg wysokoprzepustowych, bez właściwej oceny
środowiskowej. Powyższe było sprzeczne z dotychczasowymi ustaleniami z KE.
Dodatkowo, w tym samym czasie zostały dokonane zmiany prawne w sprawie
ustanowienia inwestycji strategicznych oraz pojawiły się silne protesty społeczne
-- 1 of 3 --
2
dotyczące budowy drogi S16. Okoliczności te nie umknęły uwadze KE, która zagroziła
możliwością wstrzymania środków UE z perspektywy 2021-2027 nawet dla całego
sektora transportowego (nie tylko dla dróg).
Ministerstwo Infrastruktury chciało wyjaśnić całą sytuację związaną z budową dróg
ekspresowych przez Biebrzę z Komisją Europejską. Ustalono m.in., że strona polska
opracuje i podda konsultacjom społecznym analizę wielokryterialną układu dróg
szybkiego ruchu w Polsce północno-wschodniej. Dokument o podobnym charakterze
został opracowany przez GDDKiA w postaci Studium sieciowego układu dróg szybkiego
ruchu w północno-wschodniej Polsce, który koncentruje się na aspektach
funkcjonalno-ruchowych i ekonomiczno-finansowych. Jej wyniki nie wykazują
konieczność rozbudowy tych korytarzy jako dróg ekspresowych w ramach priorytetów
rządowych. Połączeniem priorytetowym powinno być połączenie drogi ekspresowej
S16 Mrągowo – Ełk.
W tym miejscu należy wskazać, że już obecnie na bieżąco prowadzone są badania
natężenia ruchu przy pomocy m.in. Stacji Ciągłych Pomiarów Ruchu (SCPR). GDDKiA
korzysta również z urządzeń systemu e-TOLL, które jako zasadę działania wykorzystują
wideodetekcję pojazdów. Porównanie natężeń ruchu pojazdów, w szczególności
pojazdów ciężarowych, po otwarciu S61 wskazuje znaczny spadek tych pojazdów. Na
odcinku drogi ekspresowej S8 w kierunku Białegostoku odnotowano spadki na
poziomie 40% a nawet 50% w ciągu roku. Oznacza to, że ruch, w tym w szczególności
ten najbardziej uciążliwy dotyczący pojazdów ciężarowych, przeniósł się na szlak S61
Via Baltica i to pomimo faktu, że na wysokości Łomży trasa udostępniona jest w
przekroju 1x1. Po oddaniu przedmiotowego odcinka w przekroju 2x2 należy
spodziewać się jeszcze większego dociążenia ruchem tej trasy i mocniejszego efektu
w postaci przejęcia ruchu przez ten ciąg.
Parametry techniczne ciągu drogowego na północ od Białegostoku powinny
w szczególności wynikać z realnego zapotrzebowania i faktycznego uzasadnienia,
wyrażającego się przede wszystkim w występujących i prognozowanych natężeniach
ruchu. Należy wskazać, że w celu zbadania tego parametru i ewentualnej identyfikacji
potrzeb realizowane jest badanie natężenia ruchu drogowego w postaci Generalnego
Pomiaru Ruchu 2025 (GPR). Wyniki tych badań i analiz dadzą aktualny obraz stanu
natężenie i rozkładu ruchu na sieci drogowej, z uwzględnieniem nowopowstałych
dróg, w tym np. drogi ekspresowej S61. Przedmiotowa kwestia będzie miała również
oddziaływanie i znaczenie przy określaniu szczegółowych parametrów technicznych
jak również rodzaju działań niezbędnych do podjęcia na połączeniu drogowym
pomiędzy Białymstokiem a Ełkiem.
Obecne założenia przewidują, że w korytarzu drogi krajowej nr 65 możliwe byłoby
rozpatrzenie poprawy bezpieczeństwa poprzez budowę, np. tzw. drogi o przekroju 2+1
i co istotne z obejściami kluczowych miejscowości – Ministerstwo wstępnie wskazało
na Grajewo i Mońki. Założenia te zostaną poddane analizie i ewentualnie
potwierdzone w toku prac projektowych dla tych inwestycji. Jednocześnie wskazuję,
-- 2 of 3 --
3
że już obecnie prowadzone są działania związane z rozbudową odcinka drogi krajowej
nr 65 na terenie woj. warmińsko-mazurskiego.
Należy zatem podkreślić, że Ministerstwo nie rezygnuje i nie podważa uzasadnienia
dla poprawy klasy i standardu technicznego ciągu drogowego między Białymstokiem
a Ełkiem. Jednak działania i inwestycje tam realizowane muszą być oparte
o szczegółowe i obiektywne analizy w tym zakresie, a nadto zgodne z obowiązującymi
przepisami prawa.
Odnosząc się do prośby o przekazanie pisma z 14 stycznia 2025 r. uprzejmie informuję,
że w dniu tym zostało przekazane do Komisji Europejskiej w formie elektronicznej
stanowisko Ministerstwa Infrastruktury, na które Komisja Europejska odpowiedziała 4
lutego 2025 r. (w załączeniu). Zgodnie z treścią odpowiedzi przedstawicieli KE,
stanowisko MI dot. zmiany w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030
r. (z perspektywą o 2033 r.) poz. 39 z inwestycji pn. „Budowa drogi ekspresowej S8
odc. Knyszyn (Białystok) – Raczki (Suwałki)” i zastąpienie jej inwestycją pn.
„Przebudowa drogi krajowej nr 8 odc. Knyszyn – Raczki” oraz wykreślenia poz. 25 pn.
„Budowa drogi S16 Ełk – Białystok” zostało przyjęte przez KE do wiadomości.
W odniesieniu do pytania o korespondencję KPRM lub innych ministerstw,
prowadzoną w przedmiotowym zakresie, uprzejmie informuję że Ministerstwo
Infrastruktury nie dysponuje takową. Natomiast możliwe jest, że w tej sprawie
korespondencja mogła się pojawić od innych uczestników procesu uzgodnień
z Komisją Europejską, zgodnie z ich właściwością tj. Ministerstwa Funduszy i Polityki
Regionalnej w zakresie dofinansowania UE z perspektywy 2021-2027 oraz
Ministerstwa Klimatu i Środowiska/Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska
w zakresie zgodności polskich przepisów w zakresie ochrony środowiska lub też
przepisów dotyczących inwestycji strategicznych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Załącznik: Mail pn. Załącznik_FW Odpowiedź MI na pytanie po spotkaniu DG ENV - DG REGIO - PL
-- 3 of 3 --