Interpelacja nr 8893
Interpelacja w sprawie ponownego przeliczenia wcześniejszych emerytur
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ponownego przeliczenia wcześniejszych emerytur
Interpelacja nr 8893
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ponownego przeliczenia wcześniejszych emerytur
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 28-03-2025
21 października 2024 roku skierowałam interpelację do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku. Chodzi oczywiście o osoby, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku.
W odpowiedzi udzielonej przez podsekretarza stanu pana Sebastiana Gajewskiego wybrzmiał nie tylko fakt braku publikowania wyroku TK, ale, tu cytuję:
„Zniesienie mechanizmu potrącania wynikającego z art. 25 ust. 1b wobec ubezpieczonych z roczników innych niż 1953 skutkowałoby tym, że wcześniejsi emeryci korzystaliby ze sztucznej kapitalizacji wartości emerytury powszechnej. Mimo pobierania dotychczasowego świadczenia i nieodprowadzania składek staliby się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na emeryturę w nowym systemie”.
W ostatnim zdaniu odpowiedzi na interpelację otrzymałam zapewnienie o poinformowaniu odrębnym pismem o podjęciu przez MRPiPS dalszych działań i propozycji rozwiązań.
Tymczasem w publikacjach prasowych można przeczytać, że proponujecie jednak Państwo zmiany w tym zakresie, które mają objąć kobiety urodzone w latach 1954–1959 oraz mężczyzn urodzonych w latach 1949–1952.
W związku z tym kieruję pytania w imieniu tych osób:
Czy dokonacie Państwo ponownego ustalenia wysokości nowej emerytury, a także czy ponowne przeliczenie nastąpi wyłącznie od momentu złożenia wniosku, bez uwzględniania waloryzacji rocznych kapitału początkowego i składek na koncie ubezpieczonego?
Ponadto czy ponowne przeliczenia nastąpią z automatu, czy każdy ubezpieczony będzie musiał złożyć stosowny wniosek w ZUS-ie?
Proszę jeszcze o informację: Kiedy nowe przepisy wejdą w życie i kiedy może nastąpić ponowne przeliczenie świadczeń emerytalnych?
Interpelacja nr 8893
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ponownego przeliczenia wcześniejszych emerytur
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 28-03-2025
21 października 2024 roku skierowałam interpelację do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku. Chodzi oczywiście o osoby, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku.
W odpowiedzi udzielonej przez podsekretarza stanu pana Sebastiana Gajewskiego wybrzmiał nie tylko fakt braku publikowania wyroku TK, ale, tu cytuję:
„Zniesienie mechanizmu potrącania wynikającego z art. 25 ust. 1b wobec ubezpieczonych z roczników innych niż 1953 skutkowałoby tym, że wcześniejsi emeryci korzystaliby ze sztucznej kapitalizacji wartości emerytury powszechnej. Mimo pobierania dotychczasowego świadczenia i nieodprowadzania składek staliby się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na emeryturę w nowym systemie”.
W ostatnim zdaniu odpowiedzi na interpelację otrzymałam zapewnienie o poinformowaniu odrębnym pismem o podjęciu przez MRPiPS dalszych działań i propozycji rozwiązań.
Tymczasem w publikacjach prasowych można przeczytać, że proponujecie jednak Państwo zmiany w tym zakresie, które mają objąć kobiety urodzone w latach 1954–1959 oraz mężczyzn urodzonych w latach 1949–1952.
W związku z tym kieruję pytania w imieniu tych osób:
Czy dokonacie Państwo ponownego ustalenia wysokości nowej emerytury, a także czy ponowne przeliczenie nastąpi wyłącznie od momentu złożenia wniosku, bez uwzględniania waloryzacji rocznych kapitału początkowego i składek na koncie ubezpieczonego?
Ponadto czy ponowne przeliczenia nastąpią z automatu, czy każdy ubezpieczony będzie musiał złożyć stosowny wniosek w ZUS-ie?
Proszę jeszcze o informację: Kiedy nowe przepisy wejdą w życie i kiedy może nastąpić ponowne przeliczenie świadczeń emerytalnych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4521 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
BM-II.059.1.173.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8893 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie
ponownego przeliczenia wcześniejszych emerytur, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W związku z napływającymi do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej licznymi
wystąpieniami obywateli w sprawie niestosowania art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 poz.
1631, z późn. zm. zwanej dalej ustawą emerytalną) wobec osób urodzonych w rocznikach
innych niż 1953, podjęte zostały prace mające na celu uregulowanie tej kwestii w sposób
zgodny z Konstytucją RP, zasadami prawa ubezpieczeń społecznych oraz orzecznictwem
Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
3 marca br. do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisane zostały
założenia do projektu ustawy o ustalaniu wysokości emerytur z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych dla osób, które do 6 czerwca 2012 r. przeszły na emerytury na zasadach
obowiązujących pracowników urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. (numer w wykazie –
UD204). Przepisy ustawy będą dotyczyć mężczyzn urodzonych w latach 1949-1952 i w roku
1954, a także kobiet urodzonych w latach 1954-1959, jeżeli osobom tym przyznano prawo
do emerytury przed 6 czerwca 2012 r. Proponowane rozwiązania umożliwią wymienionym
grupom uzyskanie emerytury powszechnej bez pomniejszania podstawy jej obliczenia
o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych, tj. z pominięciem regulacji art. 25 ust. 1b
ustawy emerytalnej.
Przewiduje się, że w podstawie obliczenia emerytury w nowej wysokości nie będą
uwzględniane waloryzacje roczne kapitału początkowego i składek na koncie
ubezpieczonego w okresie pobierania emerytury wcześniejszej, do momentu osiągnięcia
powszechnego wieku emerytalnego przez tę osobę. Konstrukcja ta ogranicza
kwestionowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego efekt sztucznej kapitalizacji
świadczenia, polegający na tym, że mimo pobierania emerytury wcześniejszej
i nieodprowadzania składek, osoby te stają się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na
emeryturę powszechną. Wysokość emerytury powszechnej zwiększa się bowiem z uwagi na
parametr zewidencjonowanych i waloryzowanych składek, niepomniejszonych o wypłacone
emerytury wcześniejsze, oraz zmniejszanie się parametru średniego dalszego trwania życia.
W efekcie powstaje sytuacja, w której im dłużej pobierana jest emerytura wcześniejsza, tym
wyższa staje się wysokość emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku
emerytalnego. Taki stan rzeczy jest niezgodny z fundamentalną zasadą powiązania
wysokości świadczenia ubezpieczeniowego z wysokością odprowadzonych składek.
Zakłada się przy tym, że w przypadku osób, które kiedykolwiek wystąpiły o emeryturę
powszechną, ustalenie jej nowej wysokości następować będzie na dzień złożenia wniosku
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
o jej przyznanie. Następnie - w marcu każdego roku, do dnia wejścia ustawy w życie - będą
przeprowadzane waloryzacje emerytury w nowej wysokości. Natomiast w przypadku osób,
które nie wystąpiły z wnioskiem o emeryturę powszechną, przyjmowane będzie założenie,
że wniosek został złożony na dzień osiągnięcia przez nie powszechnego wieku emerytalnego.
W takich przypadkach stosowany będzie wskaźnik średniego dalszego trwania życia,
aktualny w chwili osiągnięcia przez te osoby powszechnego wieku emerytalnego. Również
w tych przypadkach, w marcu każdego roku, do dnia wejścia ustawy w życie, emerytury
w nowej wysokości będą waloryzowane.
Opracowane założenia przewidują, że ustalenie wysokości emerytury powszechnej
dokonywane będzie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z urzędu. Planuje się, że ustawa
wejdzie w życie 1 czerwca 2026 r. Przeliczenie emerytur miałoby nastąpić w tym właśnie
miesiącu.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają obecnie prace nad brzmieniem
przepisów projektu ustawy. Wraz z ich zakończeniem dokument zostanie skierowany do
uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
BM-II.059.1.173.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8893 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie
ponownego przeliczenia wcześniejszych emerytur, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W związku z napływającymi do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej licznymi
wystąpieniami obywateli w sprawie niestosowania art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 poz.
1631, z późn. zm. zwanej dalej ustawą emerytalną) wobec osób urodzonych w rocznikach
innych niż 1953, podjęte zostały prace mające na celu uregulowanie tej kwestii w sposób
zgodny z Konstytucją RP, zasadami prawa ubezpieczeń społecznych oraz orzecznictwem
Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
3 marca br. do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisane zostały
założenia do projektu ustawy o ustalaniu wysokości emerytur z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych dla osób, które do 6 czerwca 2012 r. przeszły na emerytury na zasadach
obowiązujących pracowników urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. (numer w wykazie –
UD204). Przepisy ustawy będą dotyczyć mężczyzn urodzonych w latach 1949-1952 i w roku
1954, a także kobiet urodzonych w latach 1954-1959, jeżeli osobom tym przyznano prawo
do emerytury przed 6 czerwca 2012 r. Proponowane rozwiązania umożliwią wymienionym
grupom uzyskanie emerytury powszechnej bez pomniejszania podstawy jej obliczenia
o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych, tj. z pominięciem regulacji art. 25 ust. 1b
ustawy emerytalnej.
Przewiduje się, że w podstawie obliczenia emerytury w nowej wysokości nie będą
uwzględniane waloryzacje roczne kapitału początkowego i składek na koncie
ubezpieczonego w okresie pobierania emerytury wcześniejszej, do momentu osiągnięcia
powszechnego wieku emerytalnego przez tę osobę. Konstrukcja ta ogranicza
kwestionowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego efekt sztucznej kapitalizacji
świadczenia, polegający na tym, że mimo pobierania emerytury wcześniejszej
i nieodprowadzania składek, osoby te stają się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na
emeryturę powszechną. Wysokość emerytury powszechnej zwiększa się bowiem z uwagi na
parametr zewidencjonowanych i waloryzowanych składek, niepomniejszonych o wypłacone
emerytury wcześniejsze, oraz zmniejszanie się parametru średniego dalszego trwania życia.
W efekcie powstaje sytuacja, w której im dłużej pobierana jest emerytura wcześniejsza, tym
wyższa staje się wysokość emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku
emerytalnego. Taki stan rzeczy jest niezgodny z fundamentalną zasadą powiązania
wysokości świadczenia ubezpieczeniowego z wysokością odprowadzonych składek.
Zakłada się przy tym, że w przypadku osób, które kiedykolwiek wystąpiły o emeryturę
powszechną, ustalenie jej nowej wysokości następować będzie na dzień złożenia wniosku
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
o jej przyznanie. Następnie - w marcu każdego roku, do dnia wejścia ustawy w życie - będą
przeprowadzane waloryzacje emerytury w nowej wysokości. Natomiast w przypadku osób,
które nie wystąpiły z wnioskiem o emeryturę powszechną, przyjmowane będzie założenie,
że wniosek został złożony na dzień osiągnięcia przez nie powszechnego wieku emerytalnego.
W takich przypadkach stosowany będzie wskaźnik średniego dalszego trwania życia,
aktualny w chwili osiągnięcia przez te osoby powszechnego wieku emerytalnego. Również
w tych przypadkach, w marcu każdego roku, do dnia wejścia ustawy w życie, emerytury
w nowej wysokości będą waloryzowane.
Opracowane założenia przewidują, że ustalenie wysokości emerytury powszechnej
dokonywane będzie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z urzędu. Planuje się, że ustawa
wejdzie w życie 1 czerwca 2026 r. Przeliczenie emerytur miałoby nastąpić w tym właśnie
miesiącu.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają obecnie prace nad brzmieniem
przepisów projektu ustawy. Wraz z ich zakończeniem dokument zostanie skierowany do
uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --