Interpelacja nr 8887
Interpelacja w sprawie podjęcia działań na rzecz umożliwienia odprowadzania składek emerytalnych przez rolników posiadających stałą rentę inwalidzką i ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia działań na rzecz umożliwienia odprowadzania składek emerytalnych przez rolników posiadających stałą rentę inwalidzką i ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS
Interpelacja nr 8887
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie podjęcia działań na rzecz umożliwienia odprowadzania składek emerytalnych przez rolników posiadających stałą rentę inwalidzką i ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS
Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki
Data wpływu: 28-03-2025
Suwałki, dn. 28 marca 2025 r.
Szanowna Pani Minister,
składam interpelację poselską w sprawie zmian legislacyjnych dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych rolników, a w szczególności możliwości odprowadzania składek emerytalnych przez osoby posiadające stałą rentę inwalidzką oraz ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS.
Do mojego biura poselskiego zgłosili się mieszkańcy, rolnicy, którzy zwrócili uwagę na istotne problemy związane z systemem emerytalnym. Pierwszy z nich, który dziesięć lat temu zachorował na nowotwór i otrzymał stałą rentę inwalidzką, nie mógł kontynuować odprowadzania składek emerytalnych, co w efekcie spowodowało, że nie osiągnął wymaganego 25-letniego okresu składkowego, uprawniającego do emerytury z KRUS. Podkreślił on, że jego sytuacja nie jest odosobniona i że osoby, które zostały trwale uznane za niezdolne do pracy z powodu ciężkiej choroby, powinny mieć możliwość kontynuacji ubezpieczenia emerytalnego w KRUS.
Kolejna zgłoszona kwestia dotyczy sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS oraz proporcjonalnego naliczania emerytury w zależności od okresu składkowania w obu systemach. Obecnie rolnicy, którzy przez część życia byli ubezpieczeni w KRUS, a przez część w ZUS, obawiają się sytuacji, w której nie uzyskają prawa do emerytury w żadnym z tych systemów, mimo wieloletniej pracy i opłacania składek. Boją się również, że uzyskają niesprawiedliwie niskie świadczenie.
Dodatkowo rolnicy zwracają uwagę na problem braku możliwości uzupełnienia składek w KRUS, jeśli zabrakło im kilku lat do uzyskania prawa do emerytury.
Problem ten dotyka wielu rolników, którzy przez lata ciężko pracowali, a z powodu obowiązujących przepisów mogą znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej po osiągnięciu wieku emerytalnego.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych umożliwiających osobom z trwałą rentą inwalidzką dalsze składkowanie na ubezpieczenie emerytalne?
Czy ministerstwo rozważa możliwość zmian w przepisach, które pozwoliłyby na sumowanie lat składkowych z obu systemów i proporcjonalne naliczanie emerytury?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań umożliwiających rolnikom dobrowolne uzupełnienie brakujących składek, tak aby mogli oni uzyskać świadczenie emerytalne?
Z poważaniem
Poseł Jacek Niedźwiedzki
Interpelacja nr 8887
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie podjęcia działań na rzecz umożliwienia odprowadzania składek emerytalnych przez rolników posiadających stałą rentę inwalidzką i ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS
Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki
Data wpływu: 28-03-2025
Suwałki, dn. 28 marca 2025 r.
Szanowna Pani Minister,
składam interpelację poselską w sprawie zmian legislacyjnych dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych rolników, a w szczególności możliwości odprowadzania składek emerytalnych przez osoby posiadające stałą rentę inwalidzką oraz ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS.
Do mojego biura poselskiego zgłosili się mieszkańcy, rolnicy, którzy zwrócili uwagę na istotne problemy związane z systemem emerytalnym. Pierwszy z nich, który dziesięć lat temu zachorował na nowotwór i otrzymał stałą rentę inwalidzką, nie mógł kontynuować odprowadzania składek emerytalnych, co w efekcie spowodowało, że nie osiągnął wymaganego 25-letniego okresu składkowego, uprawniającego do emerytury z KRUS. Podkreślił on, że jego sytuacja nie jest odosobniona i że osoby, które zostały trwale uznane za niezdolne do pracy z powodu ciężkiej choroby, powinny mieć możliwość kontynuacji ubezpieczenia emerytalnego w KRUS.
Kolejna zgłoszona kwestia dotyczy sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS oraz proporcjonalnego naliczania emerytury w zależności od okresu składkowania w obu systemach. Obecnie rolnicy, którzy przez część życia byli ubezpieczeni w KRUS, a przez część w ZUS, obawiają się sytuacji, w której nie uzyskają prawa do emerytury w żadnym z tych systemów, mimo wieloletniej pracy i opłacania składek. Boją się również, że uzyskają niesprawiedliwie niskie świadczenie.
Dodatkowo rolnicy zwracają uwagę na problem braku możliwości uzupełnienia składek w KRUS, jeśli zabrakło im kilku lat do uzyskania prawa do emerytury.
Problem ten dotyka wielu rolników, którzy przez lata ciężko pracowali, a z powodu obowiązujących przepisów mogą znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej po osiągnięciu wieku emerytalnego.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych umożliwiających osobom z trwałą rentą inwalidzką dalsze składkowanie na ubezpieczenie emerytalne?
Czy ministerstwo rozważa możliwość zmian w przepisach, które pozwoliłyby na sumowanie lat składkowych z obu systemów i proporcjonalne naliczanie emerytury?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań umożliwiających rolnikom dobrowolne uzupełnienie brakujących składek, tak aby mogli oni uzyskać świadczenie emerytalne?
Z poważaniem
Poseł Jacek Niedźwiedzki
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6633 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.160.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8887 Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie podjęcia działań
na rzecz umożliwienia odprowadzania składek emerytalnych przez rolników posiadających stałą
rentę inwalidzką i ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że działania legislacyjne dotyczące opłacania składek
na ubezpieczenie rolnicze pozostają we właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z tego
powodu zagadnienia związane z podleganiem ubezpieczeniu społecznemu rolników i odprowadzania
składek na to ubezpieczenie, w tym przez osoby pobierającą rentę rolniczą, nie mieści się w zakresie
działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Sytuacja osób opłacających składki na dwa rodzaje ubezpieczenia została uwzględniona
w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) oraz w przepisach ustawy z dnia 20 grudnia 1990
r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, z późn. zm.). Regulacje podzieliły
ubezpieczonych na dwie grupy: osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. i te urodzone po 31 grudnia
1948 r., co wynika z reformy systemowej ubezpieczenia emerytalnego wprowadzonej w 1999 r.
W przypadku osób urodzonych przed 1949 r. rekompensatę za okres podwójnego ubezpieczenia
stanowi możliwość sumowania tych okresów, tj. uwzględniania w stażu rolniczym okresu
ubezpieczenia w ZUS, natomiast w stażu pracowniczym okresu ubezpieczenia w KRUS. W sytuacji,
gdy okresów tych nie wykorzystano w celu uzupełnienia brakującego do nabycia uprawnień
emerytalnych stażu ubezpieczeniowego, świadczenie to, na wniosek zainteresowanego, ulega
zwiększeniu: emerytura rolnicza na podstawie art. 25 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,
a emerytura pracownicza na podstawie art. 56 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Inaczej wygląda sytuacja osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. W tym wypadku, przy ustalaniu
prawa do emerytury rolniczej i jej wysokości uwzględnia się wyłącznie okresy opłacania składek na
ubezpieczenie społeczne rolników, przy czym emerytura przysługuje osobie, która posiada
co najmniej 25-letni staż ubezpieczeniowy w KRUS (art. 19 ust. 1 tej ustawy). Zniesienie możliwości
uzupełniania stażu rolniczego okresem ubezpieczenia w ZUS jest konsekwencją zmiany zasad
przyznawania emerytury z FUS dla osób urodzonych po 1948 r. oraz wprowadzenia możliwości
pobierania przez te osoby emerytury z tytułu działalności rolniczej w zbiegu z emeryturą z systemu
pracowniczego.
Zgodnie z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenie to przysługuje po osiągnięciu
powszechnego wieku emerytalnego każdej osobie, która podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, niezależnie od długości stażu ubezpieczeniowego. Ponieważ przy ustalaniu prawa
do emerytury i obliczaniu jej wysokości ZUS nie uwzględnia okresu ubezpieczenia z tytułu
działalności rolniczej, osoba urodzona po 1948 r. oprócz emerytury z FUS może mieć również
przyznaną i wypłacaną emeryturę z tytułu ubezpieczenia w KRUS - o ile posiada okres ubezpieczenia
rolniczego wystarczający do jej przyznania.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Osobie uprawnionej do emerytury powszechnej, która ze względu na zbyt krótki okres
ubezpieczenia w KRUS nie spełnia warunków do emerytury rolniczej, wraz z emeryturą z FUS
wypłaca się tzw. zwiększenie za okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Zgodnie z art. 26a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wysokość
emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania składek na Fundusz
Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-
rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to ustala
się według zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej, przewidzianych w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników, na podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego o okresach opłacania składek. Emerytura ta wypłacana jest z funduszu, z tym że jej
koszty w części odpowiadającej zwiększeniu o część składkową podlegają refundacji z funduszu
emerytalno-rentowego, określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Zwiększenie to nie przysługuje jednak osobie mającej ustalone prawo do emerytury na podstawie
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przyznaje się je ubezpieczonemu, który legitymuje
się okresami ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki, gdy okresy te są
krótsze niż 25 lat.
Kwestię rozróżniania w tym kontekście osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. i po 31 grudnia
1948 r. poruszano w orzecznictwie sądowym. Wyjaśniono, że nie może być mowy o nierównym
traktowaniu osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. i osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
w zakresie przyznawania im uprawnień emerytalnych. Uprawnieni urodzeni po 31 grudnia 1948 r.
nie mają możliwości uwzględniania przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej okresów
ubezpieczenia innego niż w KRUS. Z takiej możliwości mogą skorzystać jedynie uprawnieni urodzeni
przed 1 stycznia 1949 r. Z kolei ubezpieczeni urodzeni później nie muszą wybierać jednego
świadczenia, z którego skorzystają, co równoważy niemożność sumowania okresów ubezpieczenia
w systemie powszechnym i rolniczym. Sytuacja emerytów z dwóch różnych grup nie jest więc
tożsama, a co za tym idzie nie można stwierdzić naruszenia w tym przypadku zasady równości
wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace zmierzające
do zmiany warunków pobierania świadczeń emerytalnych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
w zbiegu ze świadczeniami emerytalno-rentowymi, przyznawanymi na podstawie przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz zasad ustalania wysokości tych świadczeń.
Do Ministerstwa nie wpływają sygnały od obywateli, wskazujące na trudności w zakresie
sumowania lat składkowych w przyznawaniu świadczeń w organach ZUS i KRUS.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.160.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8887 Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie podjęcia działań
na rzecz umożliwienia odprowadzania składek emerytalnych przez rolników posiadających stałą
rentę inwalidzką i ułatwień w zakresie sumowania lat składkowych w KRUS i ZUS, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że działania legislacyjne dotyczące opłacania składek
na ubezpieczenie rolnicze pozostają we właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z tego
powodu zagadnienia związane z podleganiem ubezpieczeniu społecznemu rolników i odprowadzania
składek na to ubezpieczenie, w tym przez osoby pobierającą rentę rolniczą, nie mieści się w zakresie
działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Sytuacja osób opłacających składki na dwa rodzaje ubezpieczenia została uwzględniona
w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) oraz w przepisach ustawy z dnia 20 grudnia 1990
r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, z późn. zm.). Regulacje podzieliły
ubezpieczonych na dwie grupy: osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. i te urodzone po 31 grudnia
1948 r., co wynika z reformy systemowej ubezpieczenia emerytalnego wprowadzonej w 1999 r.
W przypadku osób urodzonych przed 1949 r. rekompensatę za okres podwójnego ubezpieczenia
stanowi możliwość sumowania tych okresów, tj. uwzględniania w stażu rolniczym okresu
ubezpieczenia w ZUS, natomiast w stażu pracowniczym okresu ubezpieczenia w KRUS. W sytuacji,
gdy okresów tych nie wykorzystano w celu uzupełnienia brakującego do nabycia uprawnień
emerytalnych stażu ubezpieczeniowego, świadczenie to, na wniosek zainteresowanego, ulega
zwiększeniu: emerytura rolnicza na podstawie art. 25 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,
a emerytura pracownicza na podstawie art. 56 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Inaczej wygląda sytuacja osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. W tym wypadku, przy ustalaniu
prawa do emerytury rolniczej i jej wysokości uwzględnia się wyłącznie okresy opłacania składek na
ubezpieczenie społeczne rolników, przy czym emerytura przysługuje osobie, która posiada
co najmniej 25-letni staż ubezpieczeniowy w KRUS (art. 19 ust. 1 tej ustawy). Zniesienie możliwości
uzupełniania stażu rolniczego okresem ubezpieczenia w ZUS jest konsekwencją zmiany zasad
przyznawania emerytury z FUS dla osób urodzonych po 1948 r. oraz wprowadzenia możliwości
pobierania przez te osoby emerytury z tytułu działalności rolniczej w zbiegu z emeryturą z systemu
pracowniczego.
Zgodnie z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenie to przysługuje po osiągnięciu
powszechnego wieku emerytalnego każdej osobie, która podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, niezależnie od długości stażu ubezpieczeniowego. Ponieważ przy ustalaniu prawa
do emerytury i obliczaniu jej wysokości ZUS nie uwzględnia okresu ubezpieczenia z tytułu
działalności rolniczej, osoba urodzona po 1948 r. oprócz emerytury z FUS może mieć również
przyznaną i wypłacaną emeryturę z tytułu ubezpieczenia w KRUS - o ile posiada okres ubezpieczenia
rolniczego wystarczający do jej przyznania.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Osobie uprawnionej do emerytury powszechnej, która ze względu na zbyt krótki okres
ubezpieczenia w KRUS nie spełnia warunków do emerytury rolniczej, wraz z emeryturą z FUS
wypłaca się tzw. zwiększenie za okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Zgodnie z art. 26a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wysokość
emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania składek na Fundusz
Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-
rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to ustala
się według zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej, przewidzianych w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników, na podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego o okresach opłacania składek. Emerytura ta wypłacana jest z funduszu, z tym że jej
koszty w części odpowiadającej zwiększeniu o część składkową podlegają refundacji z funduszu
emerytalno-rentowego, określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Zwiększenie to nie przysługuje jednak osobie mającej ustalone prawo do emerytury na podstawie
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przyznaje się je ubezpieczonemu, który legitymuje
się okresami ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki, gdy okresy te są
krótsze niż 25 lat.
Kwestię rozróżniania w tym kontekście osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. i po 31 grudnia
1948 r. poruszano w orzecznictwie sądowym. Wyjaśniono, że nie może być mowy o nierównym
traktowaniu osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. i osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
w zakresie przyznawania im uprawnień emerytalnych. Uprawnieni urodzeni po 31 grudnia 1948 r.
nie mają możliwości uwzględniania przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej okresów
ubezpieczenia innego niż w KRUS. Z takiej możliwości mogą skorzystać jedynie uprawnieni urodzeni
przed 1 stycznia 1949 r. Z kolei ubezpieczeni urodzeni później nie muszą wybierać jednego
świadczenia, z którego skorzystają, co równoważy niemożność sumowania okresów ubezpieczenia
w systemie powszechnym i rolniczym. Sytuacja emerytów z dwóch różnych grup nie jest więc
tożsama, a co za tym idzie nie można stwierdzić naruszenia w tym przypadku zasady równości
wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace zmierzające
do zmiany warunków pobierania świadczeń emerytalnych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
w zbiegu ze świadczeniami emerytalno-rentowymi, przyznawanymi na podstawie przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz zasad ustalania wysokości tych świadczeń.
Do Ministerstwa nie wpływają sygnały od obywateli, wskazujące na trudności w zakresie
sumowania lat składkowych w przyznawaniu świadczeń w organach ZUS i KRUS.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --